Τρίτη, 28 Μαρτίου 2017

Νότης Μαυρουδής: ''Γνωρίζω τις παγίδες που στήνει ο χρόνος'' - Η εξομολόγηση ενός τραγουδοποιού με τη δική του μεγάλη ιστορία στα Άσματα και Μιάσματα

(Ο Νότης Μαυρουδής μεταξύ Πανεπιστημίου & Σταδίου/ φώτο: Αντώνης Μποσκοΐτης)
Κύριε Μαυρουδή, θα ήθελα να ξεκινήσουμε με τα της δισκογραφίας. Έχοντας συμπληρώσει περισσότερα από 50 χρόνια στο ελληνικό τραγούδι, πως βιώνετε τη σημερινή ''μοναξιά'' του καλλιτέχνη;
Εάν πρέπει να συζητήσουμε τα της δισκογραφίας, τα πράγματα είναι πάρα - πάρα πολύ ζόρικα! Θα μπορούσα να πω ότι η δισκογραφία εκφράζει σε ένα μεγάλο βαθμό και την κατάσταση του ελληνικού τραγουδιού. Ακόμα και η κρίση της ΑΕΠΙ είναι σημάδι αυτής της κατάστασης! Οι πόρτες λοιπόν της δισκογραφίας κλείνουν εξαιτίας του ότι έχουν κλείσει προ πολλού οι δισκογραφικές εταιρείες, έτσι όπως τις γνωρίζαμε κάποτε. Έχουν βάλει λουκέτο στην κυριολεξία.
Ένα μεγάλο μέρος του έργου σας ανήκει στη Lyra. Αναρωτιέμαι ποια να είναι σήμερα η κατάσταση με τη Lyra και τον ιστορικό κατάλογο της.
Θίγετε ένα πάρα πολύ σπουδαίο θέμα και για μένα επίσης κομβικό. Το μισό ρεπερτόριο μου το έβγαλα στη Lyra επί Πατσιφά και επί Κυριάκου Μαραβέλλια και μετά στην Eros Music του Στέλιου Φωτιάδη. Όλα αυτά μέσα σε μία νύχτα, όπως γνωρίζετε, πέρασαν στον Γιαννίκο. Ήταν τότε η κατακτητική μανία ενός ανθρώπου, ο οποίος είχε τόσα κεφάλαια ώστε να μπορεί να αγοράζει εταιρείες, εφημερίδες και θέατρα. Ξαφνικά εγώ, ένας από τους συνθέτες της Lyra, βρέθηκα στο ρεπερτόριο ενός ανθρώπου που δεν μου έδινε κανένα δικαίωμα να έχω λόγο ή να πω όχι στην αγορά αυτή. Οι δίσκοι μου εκτοπίστηκαν με αποτέλεσμα να αποφασίζεται από τον Γιαννίκο η έκδοση ενός δίσκου ή η κατάργηση ενός δίσκου. Από εκείνη τη στιγμή της πώλησης του εμένα ξεκίνησε το δισκογραφικό μου μαρτύριο. Δεν έχω κανένα δισκογραφικό στήριγμα και δεν είμαι ο εμπορικός συνθέτης ώστε να προκαλέσω το ενδιαφέρον μιας άλλης εταιρείας. Μένω έτσι στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού μου και βιώνω τη δυσκολία της παραγωγής. Έφτιαξα ένα δίσκο που βγήκε μαζί με βιβλίο στον Γαβριηλίδη, δεν είχα άλλο τρόπο. Ειδάλλως έπρεπε να βάλω το χέρι στην τσέπη και να βγάλω δέκα χιλιάρικα, τα οποία δεν έχω. Σαν και μένα υπάρχουν κι άλλοι συνάδελφοι. Η κατάσταση με τη δισκογραφία μάς έχει στριμώξει για τα καλά στο περιθώριο.
Πάλι, όμως, επί Γιαννίκου, έβλεπες τα CD του Μαυρουδή στα περίπτερα. Αυτό, πέραν του ευτελισμού του μέσου και εδώ εννοώ τον ηχητικό φορέα, δεν θα το έλεγες και περιθώριο.
Χαίρομαι που μιλάω μαζί σας γιατί γνωρίζετε σε βάθος τα κόλπα του δισκογραφικού μάρκετινγκ. Είχα δει κάποτε στον ''Επενδυτή'' του Γιαννίκου ένα δίσκο μου με παιδικές χορωδίες και δεν είχα ιδέα. Ο ίδιος ο Γιαννίκος είναι στη φυλακή ακόμα ή στο εξωτερικό πλέον, δε γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι βιώνουμε τα χαρακτηριστικά μιας ελληνικής πραγματικότητας. Το ίδιο ισχύει και με τα ραδιόφωνα, που έχουν γίνει μεταδότες έτοιμων προγραμμάτων, στενεύοντας ακόμη πιο πολύ το χώρο μας. Έχουν μείνει πια οι συναυλίες μας για να μη χαθεί η επαφή με τον κόσμο. Δεν ξέρω αν ξεπηδήσει κάποια καινούργια εταιρεία μεσ' στην κρίση που να ενδιαφέρεται για έναν κατάλογο καλού ελληνικού τραγουδιού.
Πάμε τώρα στη σύμπλευση με τον Μπάμπη Τσέρτο. Δε θεωρείτε ότι έρχεστε από άλλους κόσμους;
Όχι, δεν είμαστε από άλλους κόσμους! Νομίζω ότι είμαστε από τον ίδιο κόσμο, εφόσον εγώ, παρόλη την κλασική μου παιδεία μέσω της κιθάρας, την οποία σπούδασα σε ωδεία με παρτιτούρες, είχα μέσα μου και τον άλλο πόλο που ήταν οι ρίζες του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Η παραδοσιακή μας μουσική και η εξέλιξη της στο σμυρναίικο και μετά στο ρεμπέτικο, μια και τα όρια είναι ανάκατα συχνά. Είμαι βαθύς γνώστης επίσης των τραγουδιών του Τσιτσάνη, όπως και των Χατζιδάκι - Θεοδωράκη που ''πάτησαν'' πάνω σ' όλα αυτά τα πράγματα. Τα τραγούδια που λέει ο Μπάμπης τα γνώριζα πριν γνωρίσω τον ίδιο, συμπεριλαμβανομένων αυτών του Αττίκ, του Σουγιούλ, του Καπνίση κ.α. Ένιωσα έτσι τον Μπάμπη σαν φορέα των τραγουδιών λόγω της λιτότητας και ενός απέριττου ύφους που πάντα βάζει στην ερμηνεία του. Μας έχει γοητεύσει ο Μπάμπης γιατί είναι σαν ένας απλός άνθρωπος που τραγουδάει όλο αυτό το ρεπερτόριο, από την καντάδα και το σμυρναίικο μέχρι τα μελωδικότερα τραγούδια του Μίκη. 
Ήταν δική σας ιδέα η συνεργασία με τον Μπάμπη Τσέρτο;
Δική μου ήταν η ιδέα και ξεκίνησε όταν έγραφα τις ''Παλιές καταπακτές'' και είχα τρία τραγούδια που καθώς τα έφτιαχνα, άκουγα μέσα μου τη φωνή του. Ο Μπάμπης δέχτηκε την πρόταση μου και είπε τρία κομμάτια, τα οποία πλέον τα ζητάει ο κόσμος στις συναυλίες του.
Άρα την τίμησε τη συνεργασία σας ο Τσέρτος, διότι - ξέρετε - είναι κι αυτό ένα πρόβλημα. Πολλοί τραγουδιστές δεν στηρίζουν τα τραγούδια που κατά καιρούς τούς δίνονται.
Είναι όντως μεγάλο θέμα κι αυτό! Θα γνωρίζετε ότι εγώ είμαι ένας συνθέτης πολυσυμμετοχικών ερμηνειών. Βάζω πάντα στους δίσκους μου πολλούς διαφορετικούς τραγουδιστές, αναλόγως με τι του πάει του καθενός. Ε, λοιπόν, κανένας απ' αυτούς τους τραγουδιστές, παρά τη χαρά που μου δίνουν με το να πουν τα τραγούδια μου, δεν τα στηρίζουν μετά στα προγράμματα τους. Και ξέρετε γιατί; Δεν τα θεωρούν δικά τους τραγούδια! Θεωρούν ότι απλά έκαναν μία συμμετοχή και τίποτα άλλο! Η φίλη μου η Χαρούλα, η φίλη μου η Γλυκερία, η φίλη μου η Αρβανιτάκη, η φίλη μου η Πασπαλά ανήκουν σ'αυτούς τους τραγουδιστές που λέμε. Μόνο η φίλη μου η Βιτάλη λέει στα προγράμματα της το ''Ίσως φταίνε τα φεγγάρια''...
Καλά, αυτό δεν το λέει μόνο η Βιτάλη, αλλά και πολλοί άλλοι τραγουδιστές στα προγράμματα τους, που μπορεί να μην έχουν συνεργαστεί ποτέ μαζί σας. Πείτε μου τώρα τι πρόκειται να ακούσουμε στις δύο παραστάσεις σας με τον Τσέρτο στο ''Ρυθμός Music Stage''.
Δεν λέγεται (γέλια)! Πάρα πολλά τραγούδια: Τσιτσάνης, Βαμβακάρης, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Μαυρουδής, σμυρναίικα, αλλά και Λατινική Αμερική με τις δύο κιθάρες, τη δική μου και του Γιώργου Τοσσικιάν. Θα ακουστεί πολύ η κιθάρα, θα συνομιλήσουμε με τον κόσμο και εκτός από τον Μπάμπη θα τραγουδήσει και μία πρωτοεμφανιζόμενη ερμηνεύτρια, χωρίς δισκογραφία δηλαδή, η Άρτεμις Ματαφιά. Πρόκειται για μία εξαιρετική τραγουδίστρια με λαϊκή ρίζα, αλλά με ευέλικτη φωνή.
Εδώ και πολλά χρόνια, κύριε Μαυρουδή, έχετε ολόλευκα τα μαλλιά σας. Ως εξοικείωση με το χρόνο, θα υποθέταμε;
Έχω καλή σχέση με το χρόνο με την έννοια ότι δε διστάζω να γράφω στο βιογραφικό μου το έτος γέννησης. Είμαι του '45. Είτε στις παρέες, είτε στις παρουσιάσεις μου, λέω ότι είμαι 72 ετών. Τώρα τον Ιούλιο θα τα κλείσω, αλλά είμαι 72, πως θα το κάνουμε; Δεν είναι κάτι που απλώς το λέω, συζητάω με τη γιατρό μου τους τρόπους για να μην πάθω παραμορφωτική αρθρίτιδα ή πάρκινσον. Είμαι εξοικειωμένος μ' αυτά τα πράγματα, αφού στην ηλικία μου ενδέχεται να τα βρω μπροστά μου. Είμαι συνειδητοποιημένος ότι αυτά μάς επισκέπτονται από μία ηλικία και μετά, χωρίς να ισχύει για όλους τους ανθρώπους. Γνωρίζω απλά τις παγίδες που στήνει ο χρόνος.
Στη σχέση με τους γονείς σας ακολουθήσατε το γνωστό οικογενειακό μοντέλο; Ανταγωνιστικός ως προς τον πατέρα και προστατευτικός ως προς τη μητέρα;
Δε νομίζω...Κοιτάξτε, θεωρώ και το λέω όποτε μου δίνεται η ευκαιρία ότι είχα άγιους γονείς. Αυτή είναι και μία κοινή ομολογία με τα αδέρφια μου. Οι γονείς μου με τις δυσκολίες της Ελλάδας του '50 και του '60 κάνανε τέσσερα παιδιά και τα προστατέψανε σαν την κλώσσα με τα κλωσσόπουλα. Και οι γονείς μας χαίρονταν όταν μεγαλώναμε και σπουδάζαμε και βγαίναμε σ' αυτό που λέμε παραγωγή. Δε θυμάμαι να είχαμε θέματα μεταξύ μας. Θα μου πείτε, μπορεί να υπήρχαν και να μην το βλέπαμε ή να μην τα εξέφρασαν ποτέ. Εξακολουθώ όμως στη φάση που βρίσκομαι και βλέπω από απόσταση τις μικρότερες ηλικίες, να πιστεύω ότι η μάνα μου δεν αγαπούσε περισσότερο ή λιγότερο την αδερφή μου ή τον αδερφό μου από μένα. Υπήρχε μοιρασμένη η αγάπη των γονιών μου.
Τι σας ενδιαφέρει πιο πολύ, η αναμέτρηση με το έργο σας κάθε φορά ή η επικοινωνία του κοινού με ότι έχετε κατακτήσει;
Το δεύτερο σαφώς, αν και το ένα φέρνει το άλλο! Αν το κοινό σου διευρύνεται, σημαίνει ότι αποδέχεται και το έργο σου. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ευτυχία, ικανοποίηση, το μεγαλύτερο βραβείο. Είναι το Νόμπελ μας! 
Κλείνετε τα μάτια σας συχνά όποτε παίζετε κιθάρα;
Πολλές φορές...Όταν φιλάς μια γυναίκα, δεν τη φιλάς με ανοιχτά, αλλά με κλειστά μάτια. Είναι καθαρά ερωτική η σχέση αυτή κι εγώ όποτε παίζω κιθάρα χάνομαι κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου.
Δεν σας ρώτησα τυχαία, έχω δει να κάνετε ακριβώς αυτό. Μοιάζετε σα να μη συνδιαλέγεστε με το κοινό ή με τους συνθέτες που ερμηνεύετε, αλλά με προσωπικά σας θέματα.
Έτσι είναι...Κανείς δεν κλείνει τα μάτια για να τον δει το κοινό ότι και καλά ''ζει'' το κομμάτι. Είναι μια πλάνη αυτή. Είναι σα να σου λένε να κλάψεις για να προκαλέσεις το κοινό κι έχεις ένα κρεμμυδάκι στην τσέπη που θα σου προξενήσει κρυφά το δάκρυ. Εγώ κλείνω τα μάτια όταν θέλω να μπω στα ενδότερα της ψυχής και της ερμηνείας μου.
(Ο Νότης Μαυρουδής στον Ιανό, το χώρο της συνάντησης μας, μεσημέρι Τρίτης 28 Μαρτίου 2017/ φώτο: Αντώνης Μποσκοΐτης)
Η μουσική έχει πάντα πολιτική φύση, ακόμη κι αν δεν της ''φαίνεται'';
Εξαρτάται από το στυλ της μουσικής που υπηρετείς ή συνθέτεις. Όταν έχεις μια πολιτική σκέψη γίνεται ανάγλυφη. Δε μιλάμε για μια σκέψη διάχυτη και γενικότερη. Θυμηθείτε το ''Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας'' το 1968, του Ελύτη, όπου εκτός από τραγούδια, είχα γράψει και οργανικά μέρη. Όταν τα έφτιαχνα, τα σκεφτόμουν μέσα από το σύνολο της ύπαρξης του ''ήρωα'' του Ελύτη και θεωρούσα πολιτικό το έργο στο σύνολο του. Ήμασταν και στη χούντα, επηρεασμένοι κιόλας από ''Το Άξιον Εστί'' του Θεοδωράκη. Όταν δοξάζεις εκείνα τα χρόνια, μέσω του αλβανικού έπους βέβαια, τον πόθο για την ελευθερία, είσαι αυτομάτως πολιτικά κινούμενος. Σήμερα βέβαια είμαστε ελεύθεροι, αλλά και λίγη ακόμη ελευθερία καλό θα μας έκανε. Η ελευθερία ποτέ δεν παίρνει τελεία. Θέλουμε περισσότερο χώρο έκφρασης ή να καταργηθούν κάποια πράγματα. Εγώ, ας πούμε, θέλω να καταργηθούν οι παρελάσεις, οι οποίες με βάζουν σε ένα μιλιταριστικό κλίμα, που με στενοχωρεί αφάνταστα. Είναι μία δική μου επιθυμία - και όχι μόνο - και παλεύω για να καταργηθούν. Πως παλεύω; Με το να το συζητάω τώρα σε μία συνέντευξη, να το καταγράφω σε ένα άρθρο μου. Περισσότερες ελευθερίες ώστε να μπορώ να συναναστρέφομαι έναν πρόσφυγα, που άλλοι δεν το επιθυμούν κι έχω να πολεμήσω και μ' αυτούς! Είναι βήματα όλα αυτά προς την ελευθερία. Το ίδιο συμβαίνει και με τα θρησκευτικά ζητήματα, ακόμα και με τα ερωτικά τα δικά μου, όσο δηλαδή ακόμα νιώθω την ερωτική επιθυμία...
Είναι και η επόμενη ερώτηση μου τώρα που το θίγετε κι από μόνος σας. Σήμερα ρισκάρει κανείς για έναν έρωτα; Ο Μπιζέ στην ''Κάρμεν'' του χαρακτηρίζει τον έρωτα σαν την απόλυτα επαναστατική πράξη.
(γελάει) Όταν εγώ ομιλώ περί έρωτος δεν περιορίζω τη συζήτηση προς μία γυναίκα αποκλειστικά. Δηλώνω ερωτευμένος με τα έγχορδα όργανα και κάθε φορά που τα ακούω, μου δημιουργούν ένα κάψιμο στα σωθικά μου, όπως θά'βλεπα μια γυναίκα και θα την ερωτευόμουν. Διαφορετικό το ένα με τ' άλλο, το καταλαβαίνω, αλλά κι αυτό είναι μία μορφή έρωτος. Εγώ τώρα, 72 χρονών, δεν έχω και τα περιθώρια να παίξω με έναν έρωτα - πρόσωπο, μία γυναίκα.
Μου θυμίζετε την Τάνια Τσανακλίδου, όταν σε εκείνη τη συνέντευξη της για τη LIFO, είχε δηλώσει πως αν κάτι δεν αντέχει είναι η γελοιοποίηση που φέρνει ο έρωτας σε ηλικίες ακατάλληλες ακριβώς για έρωτα. Κι εγώ σας ερωτώ, υπάρχουν ηλικίες τέτοιες που το πνεύμα και η σάρκα πρέπει να χαλιναγωγηθούν;
Όχι, δεν υπάρχουν ηλικίες τέτοιες, αλλά τι να κάνουμε επ' αυτού; Τι μπορούμε να κάνουμε; Μπορεί να ερωτευθείς και να παραμείνει ως συναίσθημα πρόσφορο για δημιουργική δράση. Η Τάνια πολύ καλά το είπε! Εγώ, λόγω της επικοινωνίας μου με τον κόσμο, γνωρίζω πολλά κορίτσια που δεν τα βλέπω όλα ίδια. Έτσι δεν είναι, Αντώνη μου; Δε μπορούμε να βλέπουμε το ίδιο όλους τους άλλους. Κι επειδή εγώ - το ξαναλέω και το τονίζω - είμαι 72 κι η άλλη μπορεί να είναι 18 ή 20, άντε να πας τώρα σε μπαράκι εσύ με μια τέτοια κοπέλα, έτσι, για να συνομιλήσεις. Σημειωτέον, όταν πας σ' ένα μπαράκι, δεν πας με τον πρώτο τυχόντα. Υπάρχει μία υποβόσκουσα ερωτική ατμόσφαιρα, διαφορετικά δε θα περάσεις καλά. Ξέρετε τι κάνω εγώ; Θα το αποφύγω! Διότι άμα με δουν με μία κοπέλα 17 ετών, θα πουν ''κοίτα τον κωλόγερο, δε ντρέπεται'' ή θα πουν για την κοπέλα ''κοίταξε τι κάνει, με ποιον πάει αυτή''. Όλο αυτό εμένα μου το χαλάει και αυτό ήθελε να πει και η Τάνια! Αυτό που δε θέλω να χαλάσω είναι μία αξιοπρέπεια που δε μπορώ να την κονιορτοποιήσω. Εξαιτίας αυτού, υφίσταμαι κι εγώ, όπως όλοι οι άνθρωποι που βιώνουν το ίδιο, μία αφόρητη καταπίεση...
Τι μένει τελικά πίσω μας, κύριε Μαυρουδή; Υπάρχει περίπτωση να θεωρηθεί ξεπερασμένο ότι αφήνει πίσω του ο καθένας;
Γιατί να το θεωρήσουμε ξεπερασμένο; Γιατί να απαξιώσω όλα όσα μού αρέσανε, αφού μ' αυτά μεγάλωσα, ανδρώθηκα ή με βοήθησαν στη δημιουργική μου πορεία; Η αξία ενός παλιότερου βιβλίου που κάποτε μού άρεσε, ενώ σήμερα δε διαβάζεται, δεν έχει καμία σημασία. Κρατώ το ότι κάποτε στήριξα πάνω του ιδέες και απόψεις και εξάλλου ανήκω στους ανθρώπους που δημοσιοποιώ τη σκέψη μου και τα δημιουργήματα μου. Είμαι συνεχώς εκτεθειμένος κι επειδή έχω ένα τεράστιο αρχείο, πολλές φορές πιάνω μια παλιά μου συνέντευξη και τη διαβάζω και λέω ''Ε ρε γαμώτο, τι απόψεις είχα τότε;'' Πράγματα δηλαδή που μπορεί να αφορούν μόνο εμένα και κανέναν ακροατή. Δε μπορείς να μη συγκρουστείς με το παρελθόν, αλλά αυτό είναι το σχολειό μας, διαφορετικά θα ήμασταν άλλοι άνθρωποι. Πως γίνεται να απαρνηθώ σήμερα τον απόλυτο ρομαντισμό του Αττίκ; Θά'μουν τρελός!
Τον οποίο Αττίκ, όμως, θα σνομπάρατε στα 60s.  
Μα τον σνόμπαρα, σας το λέω! Γελάγαμε με τις καταπληκτικές όπερες του Σακελλαρίδη επειδή είχαν τις φωνές σοπράνο και κοντράλτο μέσα. Ήταν η νιότη μας μεσ' στην αμφισβήτηση. Μπορώ να διαγράψω τους παλιούς κομμουνιστές που δώσανε τα νιάτα τους και το αίμα τους, επειδή κάποιες απόψεις τους είναι πλέον ξεπερασμένες; Σε καμία περίπτωση! Θέλω να ζήσω με όλα, και με εκείνα και τα τωρινά.
(Ο Νότης Μαυρουδής στο μετρό Πανεπιστήμιο/ φώτο: Αντώνης Μποσκοΐτης)
Στο ταξίδι της ζωής και της μουσικής, γνωρίσατε καλλιτέχνες απογοητευτικούς σαν προσωπικότητες συγκριτικά με το έργο τους;
Υπήρξε τραυματική συναναστροφή με σπουδαιότατους συνθέτες! Δε διστάζω να πω και όνομα και θα πάω σε έναν άνθρωπο που τον έχω σαν Ιερό τοτέμ και ακούει στο όνομα Μάνος Χατζιδάκις. Τα τραγούδια του με θέλγουν και με λιώνουν κάθε φορά που τα ακούω, αλλά όταν τον είχα γνωρίσει και ξενυχτάγαμε, με απογοήτευσε η ''αυλή'' που ήθελε νά'χει γύρω του με ανθρώπους, οι οποίοι δεν στέκονταν καθόλου στο δικό του επίπεδο. Είδα να τον περιβάλλουν άνθρωποι που μου δημιούργησαν δυσφορία όχι για τον ίδιο, αλλά για την ''αυλή'' του. Αυτό που λέω μπορεί να το καταλάβει μόνο ένας που γνώριζε τον Χατζιδάκι εκείνα τα χρόνια.
Συμμετείχατε στην ηχογράφηση της ''Αθανασίας'', έτσι δεν είναι; Αληθεύει ότι το κομμάτι ''Τσάμικος'' γράφτηκε επί τόπου, στο στούντιο;
Βεβαίως, συμμετείχα. Απ' ότι θυμάμαι, ο Χατζιδάκις δεν τό'χε ετοιμάσει το τραγούδι και μας είπε εκείνη την ώρα ''Θέλω να κάνω ένα τσάμικο, εκεί με πάνε οι στίχοι του Γκάτσου''. Ξέρετε, ο Χατζιδάκις ερχόταν τελευταίος στο στούντιο, γιατί κοιμόταν ως αργά, αλλά εμάς δεν μας ένοιαζε, αφού είχε κανονίσει να πληρωνόμαστε με την ώρα. Όσο πιο πολύ αργούσε, τόσο πιο πολλά χρήματα βγάζαμε εμείς. Όταν ήρθε εκείνη τη μέρα, λοιπόν, του είπε ο Ροδουσάκης: ''Μαέστρο μου, τώρα θα το φτιάξεις το τραγούδι;'' ''Μα να'' λέει, ''θέλω να φτιάξω μια εισαγωγή πρώτα'' κι έτσι φτιάχτηκε το κομμάτι επί τούτου μέσα σε λίγα λεπτά. Το παίζουμε και με τον Τσέρτο το τραγούδι αυτό και κάθε φορά θυμάμαι τη σκηνή από την ηχογράφηση που μόλις σας περιέγραψα. Βάλαμε χέρι όλοι οι μουσικοί για να σχηματοποιηθεί ο ''Τσάμικος'' του Χατζιδάκι και του Γκάτσου.
Πιστεύετε ότι η υψηλή Τέχνη επιτυγχάνεται μέσα από δυσάρεστα και οδυνηρά συναισθήματα; Η Φλέρυ Νταντωνάκη είναι ένα παράδειγμα αυτού που σας λέω.
Δε μπορώ να πω ότι δεν παίζει ρόλο το υπερβατικό βίωμα. Μακριά από μας, πεθαίνει το παιδί σου! Αυτός είναι ο απόλυτος βαθμός δυστυχίας. Συγκλονίζεσαι, ματώνεσαι, καταρρέεις. Εκεί υπάρχει κίνδυνος να σωπάσεις για όλη την υπόλοιπη ζωή σου! Να σωπάσεις! Αντί να ασχοληθείς με δημιουργία, μένεις σε ένα δωμάτιο και κοιτάς το ταβάνι μέχρι να φύγεις κι εσύ και να παρακαλάς κιόλας να φύγεις. Δεν είναι μόνο τα βιώματα, όμως, που σε ωθούν στη δημιουργία. Εγώ ανήκω στη μεταπολεμική γενιά, άρχισα δηλαδή να γράφω τη δεκαετία του '60. Από το '45 ως το '60 ήμουν 15 ετών. Ήμουν δύο - τριών ετών παιδί όταν πέρασαν οι δύο Εμφύλιοι στην Ελλάδα. Τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής μου ήμουν έγκλειστος μαζί με τη μάνα μου, αφού τη συνέλαβαν έγκυο και τη φυλάκισαν με συνοπτικές διαδικασίες στις φυλακές Αβέρωφ. 
Κι αυτό δεν έχει εγγραφεί μέσα σας, λέτε;
Δεν ξέρω...Πάντως, το ότι δεν έζησα πόλεμο, το είπα για να καταλήξω στο ότι έγραψα αντιπολεμικά τραγούδια. Και στους δίσκους της Αρλέτας και παλιότερα με τον συχωρεμένο Αλέξη Γεωργίου. Τραγούδια για τον Μπελογιάννη, λόγου χάριν, που προήλθαν από έμμεσο βίωμα. Επίσης έγραψα το ''Ίσως φταίνε τα φεγγάρια'' ή το ''Φώναξε με, αγάπη'', έχοντας βιώσει την ερωτική απώλεια που με πήγε στα τάρταρα. Επομένως, το συναίσθημα μιας ψυχολογίας με συνοδεύει όταν έρχομαι σ' επαφή μ' ένα στίχο που κάνει σύνδεση με ένα συγκεκριμένο συναίσθημα. 
Τελευταία ερώτηση: Η ταπεινοφροσύνη στην Τέχνη προϋποθέτει αυτήν στη ζωή την ίδια;
(γελάει αυθόρμητα) Έχετε πολύ δίκιο...Έχω και παράδειγμα: Θεωρώ και επειδή δεν έχω πρόβλημα να λέω ονόματα ότι ένας άνθρωπος που δεν είναι καθόλου ταπεινός, ακούει στο όνομα Σταμάτης Σπανουδάκης. Όταν πηγαίνει στο Ηρώδειο και πιάνει την κιθάρα, χωρίς να ξέρει πώς πατάνε τα δάχτυλα πάνω στην κιθάρα, παίζοντας μπροστά σε 5.000 κόσμο και παρουσιάζοντας δικούς του δήθεν εκκλησιαστικούς ύμνους, δεν είναι καθόλου ταπεινός. Αν ήταν, θα άφηνε το εκκλησιαστικό μέλος στην παράδοση με τους συγκεκριμένους βυζαντινούς ύμνους. Όταν ο φίλος Νίκος Ξυδάκης ξαναπιάνει τον Ύμνο εις την Ελευθερία του Σολωμού ή την ''Ξανθούλα'' και τους βάζει νέα δική του μουσική, σημαίνει ότι δεν έχει την ταπεινότητα να παραδεχτεί ότι αυτές είναι απόλυτες μελοποιήσεις και δεν τις αγγίζουμε! Δε μπορείς να μελοποιήσεις τα πάντα, τα αφήνεις αν είσαι πραγματικά ταπεινός άνθρωπος! 
(Νότης Μαυρουδής & Μπόσκο/ φώτο: selfie)
 * Ο Νότης Μαυρουδής μαζί με τον Μπάμπη Τσέρτο, τον Γιώργο Τοσσικιάν και την Άρτεμις Ματαφιά θα εμφανιστούν στη μουσική σκηνή ''Ρυθμός Music Stage'' της Ηλιούπολης τις Τετάρτες 29/3 και 5/4

2 σχόλια:

geolad είπε...

Υπέροχη συνέντευξη!
Γιώργος

BOSKO είπε...

geolad...
:)))