ντοκιμαντέρ-κατερίνα-γώγου-γύρισμα-ΙΙ

Αισίως έλαβε τέλος και η δεύτερη μέρα γυρίσματος του ντοκιμαντέρ για την Κατερίνα Γώγου. Από το αυτοσχέδιο πλατό του Χολαργού πέρασαν συνολικά, προκειμένου να καταθέσουν τις μαρτυρίες τους, η ποιήτρια Μαρία Λαγγουρέλη, ο ηθοποιός Μανώλης Δεστούνης, ο σκηνοθέτης - στιχουργός Ανδρέας Ταρνανάς, ο ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος, ο σκηνοθέτης - ποιητής Λευτέρης Ξανθόπουλος και η καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Ελένη Πορτάλιου. Η Λένα Πλάτωνος δε χρειάστηκε καν να μετακινηθεί, εφόσον το "πλατό" από την οικία της απείχε δύο τετράγωνα, επομένως πήγαμε εμείς εκεί. Προς εμψύχωση και support - που λένε -, μας τίμησαν με την παρουσία τους ο σκηνοθέτης Γιώργος Κορδέλλας, ο συνθέτης Βαγγέλης Φάμπας και η δημοσιογράφος Λιάνα Μαλανδρενιώτη. Επιγραμματικά (είμαι και από λίγο έως πολύ...πτώμα αυτή τη στιγμή), ενημερώνω για το πού κινήθηκαν κυρίως οι μαρτυρίες των καλεσμένων μας: η Μ. Λαγγουρέλη μίλησε για τη γυναικεία ποιητική γραφή της Γώγου και διάβασε το ποίημα προς τη Μανούλα από τη συλλογή Ιδιώνυμο. Ο Μ. Δεστούνης, εκπρόσωπος του παλιού ελληνικού κιν/φου, αναφέρθηκε στις συνεργασίες τους στο σανίδι και στην οθόνη, εστιάζοντας φυσικά στην ταινία Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση του Ντίνου Κατσουρίδη. Ο Α. Ταρνανάς μίλησε για την εμπορική απήχηση του βιβλίου Τρία κλικ αριστερά στον απόηχο της Μεταπολίτευσης, για τη σημασία της ταινίας Βαρύ πεπόνι του Τάσσιου ως ανασύνταξη του ελληνικού κιν/φικού νεορεαλισμού, όπως και για το αναρχίζον κλίμα ελευθεριότητας των Εξαρχείων. Η ατάκα του Ταρνανά που πιστεύω πως θα "γράψει" είναι ότι τότε στα Εξάρχεια καλλιεργούταν ένας μαρξισμός που είχε μεγαλύτερη σχέση με τους αδερφούς Μαρξ παρά με τον Κάρολο! Εν συνεχεία, ο αγαπημένος Ν. Καλογερόπουλος, που όσο πιο πολύ γερνάει, τόσο πιο ωραία γράφει στο φακό, διάβασε το ποίημα Κατερινάκι από την ποιητική συλλογή του με τίτλο 3ωδία! Ο Λ. Ξανθόπουλος αναφέρθηκε στην ερμηνεύτρια Γώγου των ταινιών του εμπορικού κιν/φου και είχε την οξύνεια να την ταυτίσει με τη Giulietta Masina του φελλινικού La Strada. Έξοχη κατάθεση του Ξανθόπουλου που θα δώσει και μια σινεφιλική αύρα στο ντοκιμαντέρ σε συνδυασμό με το αρχειακό υλικό! Συνηθισμένη στον πολιτικό λόγο, η ακαδημαϊκός Ε. Πορτάλιου έδωσε μια κι έξω το πολιτικό, κοινωνικό και καλλιτεχνικό πρόσωπο των Εξαρχείων ως κοιτίδα νεανικής αμφισβήτησης από τα προπολεμικά και τα μετεμφυλιακά χρόνια μέχρι την εξέγερση του Πολυτεχνείου και τα Δεκεμβριανά του 2008. Όσο για τη Λ. Πλάτωνος μίλησε για τον Ύμνο των Αναρχικών που της είχε παραγγείλλει η Γώγου και δεν έγινε ποτέ, έκανε μια σύγκριση της ποίησης Καρυωτάκη - Γώγου και στο τέλος δεν αρνήθηκε να παίξει στο πιάνο τα καρυωτακικά Βράδυ και Μόνο στη δική της μελοποίηση! Νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω όλους αυτούς τους ανθρώπους που σήμερα τίμησαν πρωτίστως τη μνήμη της Κατερίνας Γώγου και κατόπιν εμένα ως ντοκιμαντερίστα. Περισσότερο, όμως, ας μου επιτραπεί να ευχαριστήσω το crew της ταινίας, εφόσον, έτσι όπως δουλεύουν όλα τα παιδιά, σχεδόν ξεχάσαμε ότι η παραγωγή είναι ανεξάρτητη: τον δ/ντή φωτογραφίας Δημήτρη Θεοδωρόπουλο, για τον οποίο τά'χω πει και τα λέω συχνά από δω μέσα, δε μπορώ όμως να μην τονίσω πως αυτό είναι το έκτο ντοκιμαντέρ και το τρίτο μεγάλου μήκους που κάνουμε παρέα! Τη Τζίνα Πετροπούλου της Vox Documentaries για την όλη οργάνωση και το τρέξιμο στη δεύτερη, μετά το Ζωντανοί στο Κύτταρο, συνεργασία μας! Τον ηχολήπτη Γιώργο Πόταγα, στην επίσης δεύτερη συνεργασία μας μία δεκαετία ακριβώς μετά τη Φλέρυ-Τρελή του Φεγγαριού! Τον ηλεκτρολόγο Γιάννη Μαραγκουδάκη, με τον οποίο τώρα ούτε θυμάμαι σε πόσες ταινίες, δικές μου ή άλλων, έχουμε δουλέψει μαζί (ο Γιάννης δε θα παρευρεθεί στο αυριανό γύρισμα, αφού εργάζεται παράλληλα και στη νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή)! Τη μακιγιέζ Ιωάννα Λυγίζου, που πολύ με συγκίνησε, καθώς ειδοποιήθηκε χθες αργά τη νύχτα και πρωί-πρωί ήρθε στο γύρισμα! Κι όχι μόνο αυτό, αλλά όταν την ενημέρωσα πως η παραγωγή είναι...ρεφενέ, επαφίεται δηλαδή στον πατριωτισμό (ή για την ακρίβεια στον...μποσκοϊτισμό του συνεργείου), μου απάντησε πως την ενδιαφέρει πιο πολύ να ξαναδουλέψει κοντά μου παρά σε οποιαδήποτε άλλη ταινία, απ' την οποία θα πληρωνόταν! Ειλικρινά, πρέπει νά'ναι κανείς πολύ γαϊδούρι για να μην έχει κορώνα του σχεδόν τέτοιους ανθρώπους! Τη Λυγίζου θα αντικαταστήσει στο αυριανό γύρισμα η Εύη Ζαφειροπούλου, άλλη αγαπημένη συνεργάτιδα, εφόσον κι αυτή εργάζεται στην ταινία του Σμαραγδή ως βοηθός της Αργυρώς Κουρουπού! Τέλος, να ευχαριστήσω και τον επαγγελματία πλέον βοηθό οπερατέρ Αλέξη Καπιδάκη, τέως μαθητή του Θεοδωρόπουλου, όπως και τον αρχάριο βοηθό σκηνοθέτη Θρασύβουλο Καλαϊτζίδη, μαθητή δικό μου των Ασμάτων και Μιασμάτων. Ο μεν Καπιδάκης τό'χει το σπορ του σινεμά, ο δε Καλαϊτζίδης πρώτη μέρα βρέθηκε σήμερα σε κιν/φικό γύρισμα και μπορεί μετά το πέρας της συγκεκριμένης ταινίας να μην ξαναβρεθεί, αφού ο άνθρωπος σπουδάζει σε άλλο καλλιτεχνικό κλάδο. Τα ξαναλέμε αύριο με την ανταπόκριση της τρίτης μέρας γυρίσματος και σας αφήνω, διότι η νύχτα προβλέπεται μεγάλη, όχι για άλλο λόγο, αλλά να, να πάρει η ευχή, ξέχασα το ηλεκτρονικό τσιγάρο μου στο πλατό και είναι τέτοια η χαρμάνα από τη νικοτίνη που μέσα σε τρεις ώρες κοντεύω να καπνίσω ένα ολόκληρο 25άρι Winston...

ντοκιμαντέρ-κατερίνα-γώγου-γύρισμα-Ι

Ανήμερα, λοιπόν, της Αγίας Αικατερίνης, της ονομαστικής εορτής της - όπως μου σχολίασαν φίλοι bloggers - ξεκίνησαν και τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ για την Κατερίνα Γώγου. Συγκεκριμένα, από την Πατριάρχου Ιωακείμ στο Κολωνάκι και την οικία του ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη, ο οποίος αισίως πριν λίγο καιρό έκλεισε τα 90 του χρόνια! Κι όχι μόνο απλά τα έκλεισε, ακολουθώντας τη ροή του νήματος μιας πλούσιας πνευματικής ζωής, αλλά στις 5 Δεκεμβρίου επίκειται και η παρουσίαση ενός νέου βιβλίου του με τον ίδιο ομιλητή.

Ο άνθρωπος αυτός έζησε στο Λονδίνο από το 1944 έως το ΄53, όντας ο πρώτος που μετέφρασε στα αγγλικά τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Γκάτσο, τον Εμπειρίκο και τον Εγγονόπουλο. Στο Παρίσι, επίσης, που έζησε από το ΄54 έως το ΄60 εντάχθηκε στον φιλικό και λογοτεχνικό κύκλο του σουρεαλιστή Αντρέ Μπρετόν, ενώ από το ΄63 έως το ΄67, με τον ερχομό του στην Ελλάδα, οργάνωσε και διηύθυνε το περιοδικό Πάλι.

Στο περιθώριο όσων θα έλεγε για την ποιήτρια Κατερίνα Γώγου και, για την ακρίβεια, μέχρι να στηθεί το πλάνο, πιάσαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον Βαλαωρίτη. Μου μετέφερε, ας πούμε, το σχόλιο που είχε κάνει ο αστός Ελύτης για το Πάλι: Αυτό μας έφερε ο Βαλαωρίτης από τη Γαλλία; Το έβρισκε δηλαδή μποέμ έντυπο σε αντίθεση με τον Εγγονόπουλο, ο οποίος το χαρακτήριζε το σημαντικότερο λογοτεχνικό περιοδικό. Όσο για τους συνεργάτες του, από τον Μίνωα Αργυράκη μέχρι τον Δημήτρη Πουλικάκο κι από τη Μαντώ Αραβαντινού μέχρι τον Κώστα Ταχτσή, ο Βαλαωρίτης χαμογέλασε όταν αναφερθήκαμε στις περιπτώσεις τους, θυμίζοντας μου πόσο πολύ συμπορεύθηκε στη ζωή και στην τέχνη με ιδιοσυγκρασιακές και εξαιρέσιμες προσωπικότητες.

Εδώ, ο ποιητής με το συνεργείο κατά το ήμισυ: από αριστερά ο ηχολήπτης Γιώργος Πόταγας, ο bosko και ο δ/ντής φωτογραφίας Δημήτρης Θεοδωρόπουλος. Με εντυπωσίασε η γενναιοδωρία του Βαλαωρίτη στην Κατερίνα Γώγου! Μπορεί να θεωρείται εκπρόσωπος της ποίησης της παρακμής - είπε μεταξύ άλλων στην κάμερα -, αλλά ποιητής της παρακμής θεωρείτο και ο Καβάφης, του οποίου τη συμβολή στην παγκόσμια ποίηση όλοι γνωρίζουμε! Φυσικά, ο Βαλαωρίτης δεν παρέλειψε ν' αναφερθεί και στη μοναδική επεισοδιακή συνάντηση που είχε με τη Γώγου, τότε που της παρέδωσε ένα αντίτυπο του, μεταφρασμένου στα αγγλικά, βιβλίου της Τρία κλικ αριστερά (ιστορία που μου είχε αφηγηθεί και ο αδικοχαμένος κοινός μας φίλος Αντρέας Παγουλάτος).

Η καταγραφή της μαρτυρίας του Νάνου Βαλαωρίτη διήρκησε γύρω στα είκοσι λεπτά. Είναι η πρώτη ταινία που γυρίζω σε βίντεο high definition και προτιμάω ν' αντιμετωπίζεται το έμψυχο υλικό μου σα να είναι σε φιλμ. Εννοώ πως δεν προτίθεμαι ν' αφήνω τους ανθρώπους να μιλάνε για δυο και τρεις ώρες στο φακό, αφενός γιατί θα κουραστούν ή θα φύγουν απ' το κυρίως θέμα της κιν/φησης και αφετέρου δε θα ήθελα με τίποτα να...γονατίσω στο μοντάζ μεθαύριο. Τέλος, στο ντοκιμαντέρ αυτό που θα φέρει τον τίτλο Κατερίνα Γώγου - Για την Αποκατάσταση του Μαύρου, είναι η πρώτη φορά επίσης που οι συνεντεύξεις θα κινηματογραφηθούν πατενταρισμένες, δηλαδή δε θα υπάρχει διαφορετικό ντεκόρ για κανένα πρόσωπο, παρά μόνο ένα μαύρο φόντο. Δεδομένου του ότι ξημερώνει μία μέρα με βαρυφορτωμένο όρντινο, σας καληνυχτίζω με μερικούς στίχους του Νάνου Βαλαωρίτη από την ποιητική του συλλογή Ουρανός χρώμα βανίλιας: Από αυτό το άκρον άωτον του ποιητικού μας λόγου εξέχει από μνήμα πρόσφατο ρηχό ένα χέρι που κρατάει ένα μολύβι κι από νεκρούς και ζωντανούς εξίσου το μισθό του διεκδικεί.

άρχονται-τα-γυρίσματα-του-ντοκιμαντέρ-για-την-κατερίνα-γώγου

Σήμερα το απόγευμα!

Ας ελπίσουμε ότι μέχρι την Κυριακή θα έχει "φύγει" το μεγαλύτερο μέρος των συνεντεύξεων, ώστε να μείνουν για μεσ' στον Δεκέμβριο οι δραματοποιημένες σκηνές με την ηθοποιό Λουκία Μιχαλοπούλου, οι μονόλογοι της Όλιας Λαζαρίδου, του Ανδρέα Θωμόπουλου και της Εύας Κουμαριανού, καθώς και οι συνεντεύξεις αυτών που θα πρέπει να πάει το συνεργείο στον χώρο τους.

Μέχρι την Κυριακή θα περάσουν από την οικία της παραγωγού Τζίνας Πετροπούλου, που θα μετατραπεί σε πλατό, περί τα 25 άτομα. Μεταξύ τους, οι ποιητές Νάνος Βαλαωρίτης, Θανάσης Νιάρχος, Μαρία Λαγγουρέλη και Λίνος Ιωαννίδης, η συνθέτρια Λένα Πλάτωνος, οι ηθοποιοί Νίκος Καλογερόπουλος, Μανώλης Δεστούνης και Ρήγας Αξελός, η ακαδημαϊκός Ελένη Πορτάλιου, ο σκηνοθέτης - ποιητής Λευτέρης Ξανθόπουλος, ο σκηνοθέτης - στιχουργός Ανδρέας Ταρνανάς, ο Γιώργος Γαρμπής των εκδόσεων ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ, ο ερμηνευτής Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο ποιητής - εκδότης Γιώργος Χρονάς, η δικηγόρος Λίνα Καρανασοπούλου, ο μουσικός Θοδωρής Βλαχάκης των Magic de Spell, ο καλλιτεχνικός μάνατζερ Γιώργος Ψωμόπουλος και άλλοι, που τώρα πρέπει να ανατρέξω στις σημειώσεις μου για να τους απαριθμήσω, αλλά δεν θα το κάνω, εφόσον νιώθω κουρασμένος και η βελόνα του πικάπ πάλι κόλλησε σε βινύλιο της Janis Ian - μα να μην την "πηγαίνει" καθόλου τη Janis Ian το πικάπ μου! Ο τρίτος δίσκος της που απόκτησα χθες και κολλάει κι αυτός σε κομμάτι της δεύτερης πλευράς! Θα επανέλθω φυσικά με review από τα γυρίσματα και την παρουσίαση όλων των συνεργατών μου, μια και το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ θα ανήκει πρώτα σ' αυτούς και μετά σε μένα. Καλή μας επιτυχία και καλό ξημέρωμα σε όλους!

η-πεδιάς-της-λένας-&-το-νεκροταφείον-η-ελλάς

Αυτόν τον καιρό αν τύχει και μετακινηθείς με το μετρό δεν υπάρχει περίπτωση να μην πέσει το μάτι σου στη διαφημιστική αφίσα του έργου Μαμά, η ζωή είναι αγρίως απίθανη της συχωρεμένης Μαργαρίτας Καραπάνου. Σκηνοθετεί η ικανότατη Άντζελα Μπρούσκου μα αντί να δεις τα ονόματα των ηθοποιών, κάτω από το δικό της όνομα στην αφίσα, βλέπεις αυτό της συνθέτριας Monika. O tempora! O mores! θα αναφωνούσε ξανά ο Κικέρωνας, έχοντας χάσει...επεισόδια βέβαια και μη σκαμπάζοντας από τα κόλπα του marketing στον 21ο αι. Ωστόσο, τη βρίσκω πετυχημένη ως κίνηση marketing, εφόσον και την Μπρούσκου εκτιμώ, την Καραπάνου ακόμη πιο πολύ, αλλά για να πήγαινα στην παράσταση τους, τέτοια εποχή, κομματάκι δύσκολο! Τώρα με τη Monika μεταξύ του team, το σκέφτομαι σοβαρά, κυρίως για ν' ακούσω την instrumental (φαντάζομαι) μουσική που θα έγραψε η αγγλόφωνη (ακόμη) τραγουδοποιός. Αντιθέτως, βρήκα κάθε άλλο παρά έξυπνη κίνηση το promotion των δύο συναυλιών με έργα των Μάνου Χατζιδάκι - Δημήτρη Παπαδημητρίου και με ερμηνευτές τους Μάριο Φραγκούλη - Φωτεινή Δάρρα. X2 τιτλοφορούνται οι συναυλίες και αυτό πηγαίνει φυσικά στον αριθμό των έργων τους (από δύο έκαστος), αλλά όπως υποθέτω εγώ, ο ρέπων στην καχυποψία, πηγαίνει επίσης και στο μέγεθος των ονομάτων και των φωτογραφιών. Με άλλα λόγια, η απόλυτη εξομοίωση του Χατζιδάκι με τον Παπαδημητρίου, όσο και αν σέβομαι τον δεύτερο ως συνθέτη, έστω κι αν γίνεται για ένα πολύ επιφανειακό σκοπό, δηλαδή μία αφίσα και τίποτα περισσότερο, δεν τον τιμάει. Και ερωτώ: θα βλέπαμε την ίδια αφίσα, δηλαδή το ίδιο μέγεθος γραμματοσειράς στα ονόματα και το ίδιο μέγεθος στις φωτογραφίες, εάν ας πούμε οι συναυλίες ήταν κατά το ήμισυ με έργα του Μίκη Θεοδωράκη; Δε νομίζω...Και δε λέω καν για Ξαρχάκο, αφού ο Παπαδημητρίου είναι ένας διακεκριμένος συνθέτης, εντός και εκτός Ελλάδας, με πολλά κοσμαγάπητα τραγούδια στο ενεργητικό του - αν δεχτούμε πως η λαϊκή αποδοχή περνάει μέσα από τη φόρμα του τραγουδιού και δει του λαϊκού τραγουδιού.

Φτάνοντας με το μετρό στον Χολαργό, περνώντας από τη Μεσογείων και κατευθυνόμενος στην οικία της Λένας Πλάτωνος, έπεσα πάνω στην κατάληψη των εργαζομένων της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ. Από κει έχουν ήδη περάσει, μαθαίνω, και ο Μανώλης Γλέζος, η Παπαρήγα και ο Τσίπρας. Αντί να είμαστε όλοι στο πλευρό τους κάθε μέρα, οι άνθρωποι φαίνεται να δίνουν έναν άνισο αγώνα, μόνοι τους, γραφικοί σχεδόν, το ίδιο γραφικοί με τα μπατσόνια που τους φυλάνε με εξαιρετικά βαριεστημένη όψη κάτω απ' τα κράνη τους. Το παίρνω απόφαση πια και το βουλώνω, στον τόπο αυτό όσο και να μας γαμάνε τα εξαπτέρυγα ξένοι και Έλληνες κυβερνώντες, εμείς, εκεί, αφού λίγα λεφτά μας έχουν μείνει ακόμη, ίσα - ίσα για να περάσουμε. Ε, όταν θα τελειώσουν κι αυτά, κάτι θα κάνουμε, δε χανόμαστε. Άλλωστε, εμείς είμαστε Έλληνες, πολιτισμένοι, να φάμε μια μέρα ο ένας τον άλλον αποκλείεται...Όσο για το soundtrack της εν λόγω κατάληψης, μια απ' τα ίδια: Μαρκόπουλος, Ξυλούρης, Βάρναλης, Θεοδωράκης κλπ. Ρε παιδιά, έτσι θα ξεκουνηθούν οι 20άρηδες κι από την υπνηλία θα το ρίξουν στην επιβεβλημένη επανάσταση; Πως, δηλαδή, με τι; Τραγουδώντας Χίλια μύρια κύματα μακρυά τ' Αϊβαλί; Ας μη λέμε τα ίδια γενικώς κάθε φορά.

Το σημερινό και το χθεσινό διήμερο στο σπίτι της Λένας πραγματικά με γαλήνεψε! Ειδικά σήμερα δεν μού'κανε κέφι να φύγω, ακούγοντας τις υπέροχες μουσικές επιλογές του ραδιοσταθμού KOSMOS, από Μορίς Ζαρ με τον Δρα Ζιβάγκο μέχρι Τσαϊκόφσκι και Στράους - ελέω απεργίας - και συζητώντας μαζί της για τις ομοιότητες και τις διαφορές στην ποίηση του Κώστα Καρυωτάκη και της Κατερίνας Γώγου. Το γύρισμα με τη Λένα έχει δρομολογηθεί γι' αυτό το Σάββατο κι επειδή θά'χει να πει αρκετά για τη Γώγου, είπαμε κι εμείς να προβάρουμε τα λόγια της. Χθες, την ίδια ώρα ο νέος με το αρχαιοελληνικό όνομα κρατούσε ραπόρτα με βασικές λεπτομέρειες της αφήγησης της. Έπειτα διαβάσαμε το ποίημα της Γώγου Οι λυπημένες μητέρες στα σούπερ μάρκετ, από τη συλλογή Απόντες, και καταλήξαμε στο ότι συγγενεύει πολύ αισθητικά με το δικό της ποίημα - στιχούργημα, αυτό με τις Τελευταίες γενιές των κοριτσιών των ταμείων.

Η πεδιάς και το νεκροταφείον από τον κύκλο Καρυωτάκη ήταν η πιο ψυχεδελική rock αναλαμπή αυτού του εξαίσιου πλατωνικού έργου, που όταν τό'χε πρωτοπαρουσιάσει η Λένα σε φίλους της, προξένησε ποικίλες αντιδράσεις: η Μαριανίνα Κριεζή, λόγου χάριν, ξέσπασε σε κλάματα με λυγμούς, κανονική κατάρρευση! Ο δε Αλέκος Πατσιφάς, που αγαπούσε πολύ τη συνθέτρια, όταν το τραγούδι έφτασε προς το τέλος, εκεί που η Σαβίνα Γιαννάτου αρχίζει ν' απαγγέλλει, γύρισε κι είπε αυστηρά: Τί'ναι αυτό, παιδί μου; Τί'ν' αυτό τώρα; Εθνικό Θέατρο; Επίδαυρος; Τι είναι, πες μου...Και θυμηθήκαμε πάλι τον Πατσιφά που συνήθιζε να επαναλαμβάνει με έμφαση τις φράσεις του. Κι όσο κάθομαι τώρα και σκέφτομαι ότι κάποιοι έβλεπαν τον καινούργιο Πατσιφά στο πρόσωπο του συλληφθέντα Γιαννίκου, κάτι με πιάνει...Η τάξη και η ηρεμία αποκαθίστανται ευτυχώς καθώς συλλογίζομαι πως το νεκροταφείον είναι πλέον η Αθήνα, η Ελλάδα, αν όχι ο κόσμος ολόκληρος, και πως το διαμέρισμα της Λένας τα τελευταία χρόνια είναι η δική μου προσωπική πεδιάς.

R.I.P. ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΥΝΑΔΗΣ (1924 - 2011)

Έφυγε από τη ζωή πριν από δύο 24ωρα ο σημαντικός συνθέτης Αργύρης Κουνάδης στην πόλη Φράιμπουργκ της Γερμανίας, όπου διέμενε μόνιμα. Είχε γεννηθεί τον Φεβρουάριο του 1924 και στη μεγάλη, σε διάρκεια και σε έργο, ζωή του συνέδεσε το όνομα του με μερικές από τις πιο λαμπρές στιγμές και πρόσωπα του νεοελληνικού πολιτισμού: με το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, με τον Μίκη Θεοδωράκη και κυρίως με τον Μάνο Χατζιδάκι, καθώς και με το σινεμά του Μιχάλη Κακογιάννη (Το κορίτσι με τα μαύρα, Ερόικα, Αντιγόνη) και του Τάκη Κανελλόπουλου (Ο Ουρανός). Μελοποίησε τον Μίλτο Σαχτούρη και τον Κωνσταντίνο Καβάφη, ενώ συνέθεσε έργα μουσικής δωματίου, όπερες, κύκλους λόγιων, αλλά και λαϊκότροπων τραγουδιών. Άλλωστε ήταν από τους πρώτους συνθέτες, μαζί με τον Χατζιδάκι, που από τα τέλη της δεκαετίας του 1940, σε νεαρή ηλικία, είχαν διαβλέψει την αξία του ρεμπέτικου. Αξίζει να πούμε ότι το συμφωνικό έργο του με τίτλο Χορικόν του 1958 υπήρξε το πρώτο ελληνικό έργο που αποδόθηκε από τη Φιλαρμονική του Βερολίνου δύο χρόνια αργότερα. Οι ισχυροί δεσμοί του με τη Γερμανία, τη χώρα που σπούδασε μουσική, δεν διακόπηκαν ποτέ και εδραιώθηκαν τόσο με τις εκεί επιδόσεις και διακρίσεις του, όσο και με την εκλογή του το 1972 ως καθηγητής στην Ανώτατη Μουσική Σχολή του Φράιμπουργκ.

Στην ελληνική δισκογραφία συνεργάστηκε με στιχουργούς, σαν τον Βαγγέλη Γκούφα και τον Γιώργο Καλαμαριώτη, ενώ τραγούδια του ερμήνευσαν η Σωτηρία Μπέλλου, ο Αντώνης Καλογιάννης, η Λήδα Χαλκιαδάκη, η Ελένη Βιτάλη και ο Σπύρος Σακκάς - ο τελευταίος σε έναν κοινό μουσικοποιητικό δίσκο του Αργύρη Κουνάδη και του Γιώργου Κουρουπού. Δικά του ήταν το Όρτσα τα πανιά, που έγινε μεγάλη επιτυχία για τον Καλογιάννη, και το Εις μνημόσυνον (Άι γαρούφαλλο μου), με το οποίο η Βιτάλη έκανε το ντεμπούτο της. Κατά τη γνώμη μου, επρόκειτο για ένα από τα ωραιότερα τραγούδια στην πορεία της ερμηνεύτριας, του συνθέτη και του ελληνικού τραγουδιού γενικότερα, διασκευή στην ουσία μίας παλιάς ισπανικής μπαλάντας σε στίχους του Γκούφα, ενταγμένη στο δίσκο Δεν περισσεύει υπομονή του 1973. Ας το ακούσουμε ακόμη μία φορά στη μνήμη του ανθρώπου που το δημιούργησε. Ο Αργύρης Κουνάδης έφυγε λίγους μήνες πριν συμπληρώσει τα 88 του χρόνια.

η-ξαφνική-όσο-και-αναμενόμενη-σύλληψη-του-κώστα-γιαννίκου

Επιτέλους είδα κι εγώ το πρόσωπο του κυρίου Κώστα Γιαννίκου, που επί τρία χρόνια όλο έλεγα ότι κάπου θα τον τρακάρω στα γραφεία του Ομίλου του, μα αυτός όλο σε meeting ήτανε και δεν μου έκανε την τιμή. Πάντως, ούτε ντούγκλα, ούτε μουστάκι (που λέει και το λαϊκό λούμπεν άσμα) διαθέτει πλέον ο εν λόγω επιχειρηματίας και τέως μαικήνας της Τέχνης και του Τύπου. Χθες τον τσιμπήσανε και μάλιστα σαν κοινό κακοποιό, ενώ σήμερα το πρόγραμμα έχει εμφάνιση ενώπιον του ανακριτή. Το ποσό που έκλεψε, λέει, από το δημόσιο μέσω φοροδιαφυγής ανέρχεται στο ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες ευρώ! Κοίτα να δεις! Πάλι καλά, αφού εγώ και πολλοί άλλοι νομίσαμε ότι τόσα λεφτά χρωστάει μόνο στην ΑΕΠΙ και στο εργοστάσιο της FABEL...Τι είναι 1.200.000 ευρώ για τον Γιαννίκο; Δυο σπίτια στην Κηφισιά να πουλήσει, καθάρισε! Σίγουρα βέβαια δε θα γίνει έτσι! Θα βαρέσει φαλιμέντο και το ελληνικό δημόσιο το πολύ-πολύ να προχωρήσει σε κατάσχεση των computers, των πολυθρόνων και των υπόλοιπων αντικειμένων του Ομίλου στη Συγγρού. Άσε που ποσώς με νοιάζει εάν τελικά το ελληνικό δημόσιο αρμέξει τον κύριο, όπως το άρμεγε αυτός εδώ και χρόνια με τις πλάτες κάποιων. Δηλαδή, εδώ είδαμε και πάθαμε να του πάρουμε 500 ευρώ, χρωστούμενα απ' τον περασμένο Δεκέμβριο...Στο ALTER μαθαίνω ότι πανηγυρίζουν που συνελήφθη ο υπαίτιος της παρακμής τους. Οι άνθρωποι ξέρουν ότι δε θα πάρουν ποτέ τα δεδουλευμένα τους, αλλά τουλάχιστον χαίρονται με την ενδεχόμενη τιμωρία του κακού της υπόθεσης. Τραγικό! Στο δίφωνο, απ' την άλλη, θα έφαγαν χοντρή ήττα. Από χθες ψάχνω να μιλήσω με κάποιον, μα δε σηκώνουν τα τηλέφωνα. Λυπάμαι για τα παιδιά, όχι περισσότερο όμως από τους υπόλοιπους άνεργους, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου, των τελευταίων μηνών στον τόπο αυτό. Η Lyra τι θ' απογίνει; Αυτό, ναι, με ανησυχεί κάπως. Μουσικός με ιστορία, που η εργογραφία του ανήκει στον κατάλογο της Lyra, μου έλεγε πως αμέσως θα βρεθούν, αν δεν έχουν ήδη βρεθεί, οι καινούργιοι αγοραστές-ιδιοκτήτες της. Και ξανά μανά επανεκδόσεις Σαββόπουλου, Αρλέτας και Ρωμανού; Το λέω αυτό, διότι μη νομίσει κανείς πως τον είχε πιάσει ο πόνος και η νοσταλγία ξαφνικά τον Γιαννίκο και ξανάβγαλε στην κυκλοφορία δίσκους παλιούς και ξεχασμένους. Υπήρχε απλά ένα νομικό θέμα, σύμφωνα με το οποίο, εάν ο νέος ιδιοκτήτης μιας δισκογραφικής εταιρείας δεν επανεκδώσει όλο το υλικό της, αυτομάτως χάνει κάθε δικαίωμα απάνω του. Τέλος πάντων, ο μόνος που την πληρώνει για ακόμη μία φορά από τέτοιες ιστορίες είναι ο απλός εργαζόμενος κι άντε να βρει το δίκιο του. Ο Γιαννίκος και ο κάθε Γιαννίκος ζήτημα είναι αν θα μπουν στην ψειρού για λίγο και μετά θα την κάνουν κάπου αλλού, μακρυά, να γευτούν με την ησυχία τους τα αγαθά των κόπων τους! Ο συγκεκριμένος φοροφυγάς, πάντως, αν μπει στην ψειρού, θα καλοπεράσει! Σα να βλέπω έξω απ' το κελλί του τον Σωκράτη Μάλαμα αγκαζέ με τον Γιώργο Μαργαρίτη και τη Μαριώ με τη Νατάσσα Μποφίλιου να του κάνουν καντάδα την Πριγκιπέσσα και το Δεν ξανακάνω φυλακή με τον Καπετανάκη σε ενορχήστρωση Σταύρου Ξαρχάκου και υπό τη διεύθυνση του Μίκη Θεοδωράκη...

η-ιστορία-ενός-παλιού-ομήρου-του-brendan-behan-και-του-μίκη-θεοδωράκη-και-η-εκ-νέου-σύλληψη-του-από-την-τατιάνα-λύγαρη

Ο Ιρλανδός δραματουργός Brendan Behan γεννήθηκε στις 9 Φεβρουαρίου του 1923 και πέθανε τον Μάρτιο του 1964 σε ηλικία μόλις 41 ετών, έχοντας καταντήσει γραφική καρικατούρα από τον αλκοολισμό. Ωστόσο, στην κηδεία του έγινε λαϊκό προσκύνημα από τα πλήθη των Ιρλανδών πατριωτών που συνέρευσαν στο Κοιμητήριο του Glasnevin για να χαιρετήσουν τον κομμουνιστή και ιδεαλιστή συγγραφέα, ο οποίος ασχολήθηκε όσο κανένας άλλος με τον απελευθερωτικό αγώνα του λαού του ενάντια στον βρετανικό ιμπεριαλισμό. Στην Ελλάδα ο Brendan Behan έγινε ιδιαίτερα γνωστός και ταυτίστηκε με τον συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη όταν τον χειμώνα του 1962 παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα το έργο του με τίτλο Ένας Όμηρος (είχε γραφτεί στα 1957 στην ιρλανδική γλώσσα).

Σε εκείνη την πρώτη σειρά παραστάσεων από το Κυκλικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά πρωταγωνιστούσαν ο Κώστας Μπάκας, ο Χρήστος Πάρλας, η Νέλλη Αγγελίδου, η Ντόρα Γιαννακοπούλου και η Τασσώ Καββαδία, ενώ τα τραγούδια είχε γράψει φυσικά ο Θεοδωράκης, μελοποιώντας τους ελληνικούς στίχους του Βασίλη Ρώτα. Τα απέδιδε με την κιθάρα του επί σκηνής ο Δημήτρης Φάμπας και τα σκηνικά ήταν του Γιάννη Τσαρούχη. Ύστερα από τρία χρόνια το έργο ξανανέβηκε στο θέατρο Μετάλλιο με τους ίδιους συντελεστές, αλλά διαφορετικούς ηθοποιούς. Και φτάνουμε στο σήμερα, εν έτει 2011, με τον Έναν Όμηρο του Brendan Behan να παρουσιάζεται για τρίτη φορά στην Αθήνα σε σκηνοθεσία της Τατιάνας Λύγαρη με τον θίασο του Τρένου στο Ρουφ και όχι απλά με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και με δύο "καινούργια" τραγούδια του που είχαν μείνει εκτός από τις δύο πρώτες παρουσιάσεις του έργου και τη δισκογραφία. Η πλοκή του έργου περιστρέφεται γύρω από τον Λέσλι, έναν 19χρονο Άγγλο στρατιώτη που κρατείται όμηρος σ' ένα πορνείο του Δουβλίνου και πρόκειται να εκτελεστεί ως αντίποινα για τον προγραμματισμένο απαγχονισμό ενός αιχμαλώτου του IRA, ο οποίος επίσης κρατείται σε φυλακή του Μπέλφαστ. Ιδιοκτήτης του πορνείου είναι ο κουτσός γερο-Πάτρικ, παλιός βετεράνος του IRA, ενώ κουμάντο κάνει η πατριώτισσα πόρνη φίλη του. Τακτικοί θαμώνες και ένοικοι του πορνείου είναι μία αλκοολική μισότρελη - εκπρόσωπος της Εκκλησίας και του Εθνικού Στρατού Σωτηρίας, μία τραβεστί, ένας μονίμως καταπιεσμένος μικροαστός πελάτης και ένας αστείος παρηκμασμένος ανώτατος αξιωματικός που όλη την ώρα επιβάλλει την τάξη παίζοντας γκάιντα. Τον Λέσλι φέρνει στο πορνείο υπό αυστηρή επιτήρηση ο αχώνευτος και βίαιος στρατιώτης του IRA, ο οποίος σταδιακά συγκρούεται με όλους τους περιθωριακούς χαρακτήρες. Από κει και πέρα, το δεύτερο plot του έργου βασίζεται στην ερωτική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ του όμηρου Άγγλου στρατιώτη και της Τερέζα, της νεαρής υπηρέτριας. Στο τέλος και ενώ ο συγγραφέας έχει καυτηριάσει τον παραλογισμό του πολέμου, τον Καθολικισμό και την εθνικιστική ανοησία, επιστρατεύοντας τις φόρμες της κωμωδίας, του δράματος, ακόμη και της μπρεχτικής αποστασιοποίησης, ο ήρωας πέφτει νεκρός από αδέσποτο βόλι και μαζί του πεθαίνει η ελπίδα για επανάσταση, ελευθερία, έρωτα, την ίδια τη ζωή. Η συμπονετική και ερωτευμένη Τερέζα σκύβει πάνω από το πτώμα του και δηλώνει πως θα τον θυμάται για πάντα.

Σε ότι αφορά τη δισκογραφία, η πρώτη εκδοχή των τραγουδιών του Θεοδωράκη ηχογραφήθηκε με τον ίδιο πιάνο - φωνή και διανεμήθηκε μέσω της εφημερίδας ΑΥΓΗ, αφού η λογοκρισία είχε απορρίψει τους στίχους Από τους μπάσταρδους τους ξένους στο κομμάτι Άνοιξε λίγο το παράθυρο. Είχαν προηγηθεί τέσσερα τραγούδια με τη φωνή της Ντόρας Γιαννακοπούλου, η οποία εμφανιζόταν και τραγουδούσε στο πρώτο ανέβασμα του έργου (Το γελαστό παιδί, Άνοιξε λίγο το παράθυρο, Τον Σεπτέμβριο θυμάμαι, Ποιος δε μιλά για τη Λαμπρή). Αργότερα, όταν ο Αλέκος Πατσιφάς κατόρθωσε να προσπεράσει τον σκόπελο της λογοκρισίας, ο δίσκος κυκλοφόρησε επίσημα από τη Lyra με ερμηνευτή τον Θεοδωράκη, αλλά με πλήρη ορχήστρα αυτή τη φορά!

Το 1966, την ίδια χρονιά με το έργο Η μπαλάντα του Μαουτχάουζεν, ο συνθέτης ξαναηχογράφησε τα τραγούδια του για το θεατρικό έργο του Brendan Behan με ερμηνεύτρια τη μούσα του, Μαρία Φαραντούρη. Το πραξικόπημα, όμως, της 21ης Απριλίου του ΄67 πρόλαβε την έκδοση του συγκεκριμένου καινούργιου δίσκου με αποτέλεσμα αυτός να κυκλοφορήσει πάνω στη Μεταπολίτευση και μοιραία το Γελαστό παιδί με τη φωνή της Φαραντούρη να γίνει τραγούδι - σύμβολο του αντιδικτατορικού αγώνα -χωρίς να παρακάμπτουμε το γεγονός πως το εν λόγω τραγούδι είχε χρησιμοποιηθεί επίσης στο περιβόητο κιν/φικό Ζ του Κώστα Γαβρά.

Πάμε τώρα στο σήμερα και στην παράσταση της Τατιάνας Λύγαρη που είχα την τύχη να παρακολουθήσω χθες βράδυ παρέα με τον βοηθό μου, τον Θρασύβουλο, ο οποίος θυμήθηκε το τραγούδι Θα σου δώσω ένα τόπι χρυσό (το μάθαιναν στη χορωδία του σχολείου του)! Και η αλήθεια είναι πως γνωρίζοντας εδώ και πολλά χρόνια την εργασία του Μίκη Θεοδωράκη, δε φανταζόμουν ότι θα'ρχόταν η στιγμή που θα έβλεπα επί σκηνής και το ίδιο το θεατρικό έργο. Ένα έργο σαφώς πολιτικά στυλιζαρισμένο που αν παρουσιαζόταν πριν από μία 10ετία ενδεχομένως να πέρναγε απαρατήρητο μέσα στην επίπλαστη νεοελληνική ευμάρεια. Η Λύγαρη ως ενορατική καλλιτέχνιδα μάλλον έπιασε το μήνυμα των καιρών και ανέλαβε να το ξαναφέρει στο προσκήνιο, σχεδόν μισό αιώνα μετά τη δεύτερη και τελευταία αθηναϊκή παρουσίαση του!

Τα της υπόθεσης του έργου τα είπαμε παραπάνω. Μόνο καλά λόγια έχω να πω για το τωρινό ανέβασμα του! Και πρώτα απ' όλα για τη διανομή: Ο Κωνσταντίνος Κωτσαδάμ έπλασε έναν εξαιρετικό Λέσλι, ένα γελαστό παιδί όλο άγνοια για την παράνοια του πολέμου στην οποία έμπλεξε άθελα του και την επερχόμενη τραγωδία. Πολύ καλός και στο τραγουδιστικό μέρος, ειδικά στο αγγλόφωνο κομμάτι που ερμήνευσε προς το τέλος του έργου. Δίπλα του, η Δάφνη Καφετζή ως Τερέζα, μια νεαρή καλλιτέχνιδα με το μεγάλο ταλέντο της να μοιράζεται ισάξια μεταξύ υποκριτικής και τραγουδιού, υποδύθηκε με πειστικότητα την σεμνή και καλόκαρδη υπηρέτρια, η οποία εγκαταλείπει τα θρησκοληπτικά πρέπει και παραδίνεται στα ερωτικά θέλω.

Κωμική καρατερίστα μπορεί να θεωρείται ήδη και η Έλενα Χατζηαυξέντη στο ρόλο της Μις Τζίλκριστ, της εκπροσώπου μιας νοσηρής θρησκευτικής - ηθικοπλαστικής κίνησης, σαθρής από τα θεμέλια της. Αλκοολική και πιο ερωτομανής από τις υπόλοιπες δηλωμένες πόρνες αρέσκεται στο να τραγουδάει με την παραμικρή αφορμή, αλλά και με μία εξαιρετική λυρική ερμηνεία. Πιστεύω πως η Χατζηαυξέντη μαζί με τον Αφρικανό Μιχάλη Afolayan, που έπαιξε την πληθωρική τραβεστί Πριντσέσα Γκρέις, κατά ένα τρόπο πέρασαν στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, του θεατρικού τουλάχιστον! Διόλου υποκειμενική άποψη, αν υπολογίσει κανείς ότι ερμήνευσαν σε α΄εκτέλεση τα δύο στιχουργήματα του Βασίλη Ρώτα που δεν είχαν χωρέσει στις πρώτες παρουσιάσεις του έργου στη δεκαετία του ΄60 και μελοποιήθηκαν τώρα από τον Θεοδωράκη! Συγκεκριμένα, η μεν Χατζηαυξέντη τραγούδησε τη μπαλάντα Έχω μια αγάπη, ο δε Afolayan το πιο διονυσιακό Όταν ο Σωκράτης στην παλιά Ελλάδα! Άψογος στο δύσκολο δικό του κομμάτι ο Βασίλης Πουλάκος ως σακάτης και κυνικός, μα στο βάθος καλόκαρδος, ιδιοκτήτης του πορνείου. Κατάφερε να μεταδώσει συγκίνηση στις στιγμές που επιχειρούσε να εμψυχώσει τον μελλοθάνατο Λέσλι. Στο πλάι του, η Εβελίνα Αραπίδη υποδύθηκε την πόρνη φίλη του με μεσογειακό ταμπεραμέντο - αν και οι Ιρλανδοί ανέκαθεν θεωρούνταν μεσογειακοί τύποι αναφορικά με τα χαρακτηριολογικά τους γνωρίσματα!

Στην υπόλοιπη διανομή, δεδομένου του ότι μιλάμε για εννέα διαφορετικούς, αλλά σχεδόν ισοδύναμους ρόλους, ξεχώρισαν και ο Κωστής Τζανοκωστάκης ως ψυχρός και βίαιος αξιωματικός του IRA, ο Παναγιώτης Κλίνης ως συνεσταλμένος κύριος Μουλέντι με το πραγματικό του πρόσωπο να αποκαλύπτεται στο τέλος και βέβαια ο Θανάσης Βλαβιανός, ένας εξαίρετος κωμικός ηθοποιός και μουσικός, ως ξεπεσμένος συνταγματάρχης Μονσιού. Επί σκηνής εμφανίστηκε ακόμη ο μουσικός Απόστολος Θεοδοσίου, παίζοντας στην ηλεκτρική κιθάρα τα τραγούδια του Θεοδωράκη, ενορχηστρωμένα από τον έμπειρο Γιάννη Σαμπροβαλάκη. Κι ενώ το σκηνικό δε θα μπορούσε παρά να είναι υποτυπώδες, αφού η παράσταση αξιοποίησε για το σκοπό αυτό το βαγόνι ενός τρένου, η εργασία στον τομέα των κοστουμιών ήταν υποδειγματική! Το ίδιο και οι φωτισμοί του Δημήτρη Θεοδωρόπουλου, λιτοί, σχηματικοί, ακολουθώντας τα τεκταινόμενα, και καθόλου πομπώδεις. Όσο για τη σκηνοθέτιδα Τατιάνα Λύγαρη θα πρέπει να νιώθει ιδιαίτερα περήφανη γι' αυτή τη νέα παράσταση της, η οποία σηματοδοτεί κιόλας την 15η επέτειο από την ίδρυση του δικού της Τρένου στο Ρουφ. Φάνηκε με πόσο κέφι έστησε το όλο έργο και σκηνοθέτησε τους ηθοποιούς - μουσικούς της, υπογράφοντας τον Έναν Όμηρο του Brendan Behan στην Αθήνα της κυβέρνησης εθνικής...σωτηρίας και των παρεμβάσεων της Τρόικα. Όσοι έχετε ήδη βιωμένη τη μουσική και τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και όσοι - ειδικά οι νεότεροι - επιθυμείτε να τα γνωρίσετε, μην τη χάσετε την παράσταση! Το ίδιο ισχύει γι' αυτούς που πιστεύουν ότι η Τέχνη εμπνέεται από τη ζωή και τα δημόσια πράγματα και προσαρμόζεται στις ανάγκες των ανθρώπων! Και κάτι ακόμη: Ως καινοτομία μπορεί κάλλιστα να εκληφθεί η διαδραστική παρουσία της θεατρολόγου Σοφίας Γαλανάκη κάθε Πέμπτη στις 20.00 το βράδυ πριν την παράσταση. Εν προκειμένω, η Γαλανάκη αναλαμβάνει με τον δικό της τρόπο και με την καθοδήγηση της Λύγαρη να γνωρίσει στο κοινό την Ιρλανδία, τη θεατρική της παράδοση, τον συγγραφέα Brendan Behan και τον Έναν Όμηρο!

ο-έκτορας-λυγίζος-&-το-αγόρι-που-τρώει-το-φαγητό-του-πουλιού

Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Έκτορα Λυγίζου τιτλοφορείται Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού και βασίζεται χαλαρά στο μυθιστόρημα Η Πείνα του Νορβηγού Νομπελίστα Knut Hamsun.
Τα γυρίσματα της διήρκησαν 22 μέρες και σύμφωνα με τον ίδιο τον σκηνοθέτη΄είναι μία ταινία που ανήκει σε όλους τους συντελεστές της.

Πρωταγωνιστούν ο Γιάννης Παπαδόπουλος, απόφοιτος του Εθνικού Θεάτρου, η Λίλα Μπακλέση, που σπουδάζει τώρα στο Εθνικό, ο συνθέτης Χαράλαμπος Γωγιός, ο Κωνσταντίνος Βουδούρης και ο βετεράνος Βαγγέλης Κομματάς, ευρύτερα γνωστός ως Κατσουλίνος.


Πρόκειται για την ιστορία ενός νεαρού σπουδαστή του λυρικού τραγουδιού, πεισματάρη και περήφανου, που πιστεύει ότι θα τα καταφέρει μόνος του σ' αυτή τη ζωή, αψηφώντας τη βοήθεια και ουσιαστικά την ύπαρξη άλλων ανθρώπων δίπλα του. Παρ' όλο που ο Έκτορας δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ μουσική ως επένδυση στις μέχρι τώρα ταινίες του, στη συγκεκριμένη υπάρχει ένας ύμνος του Bach που φεύγει και ξανάρχεται σε τρεις κομβικές σκηνές της, παίζοντας το ρόλο ενός light - motive. Θεωρώ τον Έκτορα Λυγίζο την πιο ελπιδοφόρα παρουσία στο νέο ελληνικό κινηματογράφο και περιμένω το πρώτο του μεγάλο βήμα με ιδιαίτερη ανυπομονησία. Πόσω μάλλον όταν το βήμα αυτό έγινε με την ευγενική συνδρομή φίλων και γνωστών του συναφιού. Έτσι γίνονται οι ταινίες στην Ελλάδα και στην Αθήνα του 2011, αλλά παραδόξως έχω/έχουμε την κοινή πεποίθηση ότι ίσως να είναι και καλύτερα συγκριτικά με τις προηγούμενες, τις επιχορηγούμενες προσπάθειες. Διότι, τό'χω ξαναπεί, ο κινηματογράφος που είναι η πιο δαπανηρή των τεχνών χρειάζεται περισσότερο την καύλα και λιγότερο τα φράγκα.

welcome-to-the-show-ή-γύρισμα-στα-εξάρχεια

Ο Ελληνομεξικανός Αλέξης Πόνσε και ο Κώστας Πλιάκος είναι οι δημιουργοί ενός μουσικού ντοκιμαντέρ που ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες και κατά πάσα πθανότητα θα τιτλοφορείται Welcome to the show. Απ' όσα γνωρίζω, ήδη στο ντοκιμαντέρ έχουν συμμετάσχει καλλιτέχνες σαν τον Δημήτρη Πουλικάκο, τα συγκροτήματα Λουδίας, Μαύρη Μαγιονέζα και De Facto, τον Στάθη Δρογώση, τον Σπύρο Γραμμένο κ.α. Σήμερα στα Εξάρχεια έγινε το γύρισμα και της δικής μου συμμετοχής σ' αυτό - μου φαίνεται πως το credit music advisor που μου έδωσε για το δικό του ντοκιμαντέρ ο Δημήτρης Θεοδωρόπουλος έπιασε τόπο -, το οποίο περιείχε βασικά την άποψη μου για τους επίγονους της ελληνικής rock σκηνής στη μετά Παύλο Σιδηρόπουλο εποχή, για το εγχώριο indi ρεύμα επίσης, καθώς και για τους σημαντικότερους δίσκους από τη δεκαετία του 1970 έως τις μέρες μας. Με τον Αλέξη, τον Κώστα και τη Φαίη, τη διευθύντρια παραγωγής τους, βγάλαμε και μια φωτογραφία, έτσι, για ν' αποτυπωθεί στα Άσματα και Μιάσματα η δραστηριότητα της συγκεκριμένης μέρας, η οποία τους εμπεριέχει. Εύχομαι κάθε επιτυχία στην προσπάθεια τους!

do-you-do-you

Μήπως πλύθηκες πριν βρέξει; ρώτησε η Μπούλα Σωτηρίου τη Γιασεμή Χουρμαδιά. Όχι, πλήθυνα και δεν το κατάλαβα, απάντησε αυτή και καβάλισε τη μανιακή φουρκέτα. Τρώτε ξυδάκια; ρωτήσανε οι 100 μαμάδες από το εξώφυλλο του περιοδικού Οράνζ. Έχω μεταπτυχιακό στα φλυτζανάκια του καφέ και στα κυνηγημένα κανελλόριζα - βλήτα και σπαθιά να τρώτε, αναφώνησε ο μάγειρας και τελειόφοιτος της Σχολής Κωφαλάλων Κερατέας. Έψαξες μέσα στο ψωμί; πρότεινε η γρουσουζιά στους κυπρίνους και στους Κύπριους. Κι αυτοί ανασήκωσαν τα κόκκινα μαγουλάκια τους και σηκώθηκαν από το πουφ γελορυζώντας. Στο δρόμο ένα ρυάκι μας ξεκούφαινε, αλλά τι να κάνουμε που ήμασταν αναγκασμένοι να υποκύπτουμε στις ανήθικες προτάσεις του χοροδιδασκάλου. Ο δάσκαλος μου μού είχε βάλει χέρι, ομολόγησε η τσουγκράνα στον τυμβωρύχο του απεναντινού νεκροταφείου σύρριζα στις λεύκες και στις βλεφαρίδες. Πω, πω, τι τρομαχτικό τοπίο αντίκρισαν τα πράσινα τσαγάκια προς τέρψιν και συμμόρφωσιν των διαιτοτολάγνων! Ένα κοριτσάκι βαμ και βουμ άκουγε do you love me? και απαντούσε do you-do you, αφήνοντας σύξυλους τους ορυζόνες της Κίνας. Η ψιλογριά έσπειρε πεντάλφα τριφυλλή στους κάδους της νέας κυβέρνησης που ξέμειναν στο ξέφωτο της δικτατορίας Παγκάλου. Μου αρέσουν οι αιχμές, οι μαίες και οι δραχμές, ψιθύρισε το Υπουργείου Κασερίου και Αντιρρίου, αν και πολύ πολιτικό το κάναμε και το ξεπαστρέψαμε, αλλά θα το ξεκάνουμε. Που έχεις την Αφροδίτη; Στην Παρθένο! Βιάγκρα έχεις; Ναι, κι αυτά στην Παρθένο. Δεν έχεις ακούσει να λένε από την Κατοχή Βιάγκρα ίσον Βίργκο; Ή κάλλιο κούτσαινε παρά γαϊδουρογύρευε; Κοίτα τι είπε ο Καλιγούλας στην Κλεοπάτρα κρατώντας της τα ασημιά βυζάκια. Κι εσύ, Βρούτε; Μου πήρατε την παρθενιά μου απόψε, αλλά έχω άλλες τέσσερις μπαντάνες και μπάρμπα στο Κουβέιτ, ισχυρίστηκε ο αντιφρονών που έπασχε από μεσογειακή φώκια ύστερα από μία επίσκεψη σ' αυτά τα χώματα τα χρυσαφιά, τα οποία σπέρνεις και θερίζονται. Κι άρχισε να τσιφτετελίζεται σ' ένα τρέξιμο αυτόματο, αόρατο, δυσπρόσιτο και φωτογενές.

* by lena, by bosko, by dr. van

antonin-dvorak-donald-justice-1-1

It's snowing this afternoon and there are no flowers.
There is only this sound of falling, quiet and remote,
Like the memory of scales descending the white keys
Of a childhood piano--outside the window, palms!
And the heavy head of the cereus, inclining,
Soon to let down its white or yellow-white.
Now, only these poor snow-flowers in a heap,
Like the memory of a white dress cast down . . .
So much has fallen.
And I, who have listened for a step
All afternoon, hear it now, but already falling away,
Already in memory. And the terrible scales descending
On the silent piano; the snow; and the absent flowers abounding.
Donald Justice (1925 - 2004)

πολυτεχνείο-2011

Από το θεατρικό έργο Εχθρός Λαός του Ιάκωβου Καμπανέλλη, ένα από τα ωραιότερα και μάλλον πιο άγνωστα επαναστατικά τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη. Ερμηνεύουν η συχωρεμένη Τζένη Καρέζη και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Όταν έκανα ραδιόφωνο, κάθε χρόνο τέτοια μέρα έπαιζα το Ο αδερφός τον αδερφό και πάντα δεχόμουν τηλεφωνήματα, ακόμη και από φανατικούς θεοδωρακικούς, που δεν γνώριζαν το τραγούδι. Λόγω της ημέρας, λοιπόν!

we-live-in-a-political-world

Προσωπικά τους ανθρώπους αυτούς τους γνωρίζω και από την Βουλή και μάλιστα με πολλούς από τους ανθρώπους από τον ΛΑΟΣ έχω μια καλή σχέση. Δεν μας χωρίζει ιδεολογικό χάος. Σας το λέω. Δεν είναι φασίστες. Είναι άνθρωποι δεξιάς απόκλισης. Φιλελεύθεροι, ακραίοι φιλελεύθεροι. Δεν είναι νεοναζί, δεν είναι φασιστόμουτρα κάποιοι από αυτούς. Κάποιοι είναι. Τάδε έφη Γρηγόρης Ψαριανός, όπως μάθαμε από δημοσίευση στο facebook του Κυριακάτικου Σχολείου Μεταναστών. Υπ' όψιν, τριάντα χρόνια πίσω ο άνθρωπος αυτός έγραφε Στης Βουλής τα έδρανα, αχ εγώ να έκλανα και ο Τζίμης Πανούσης το έκανε τραγούδι. Ως φαίνεται, ο κύριος Ψαριανός σήμερα κάθε άλλο παρά κλάνει στης Βουλής τα έδρανα και σαν καλός χριστιανός δίνει συγχωροχάρτι εν μέρει σ' αυτούς που αναγνώριζαν έργον θεάρεστον στους πρωτεργάτες της 21ης Απριλίου! Βρε, πως γυρνάνε τα χρόνια! Αυτά πάντως που σίγουρα κλάνει ο εν λόγω πολιτικός άνδρας είναι τα όνειρα κάποιων παλιών συντρόφων του, όπως και του λαού του, για ένα καλύτερο αύριο, αποδεικνύοντας τελικά πως η Αριστερά στην Ελλάδα στερείται κάθε σοβαρότητας. Τέτοιες δηλώσεις και μάλιστα σε τέτοιο timing, δείχνουν μόνο σπασμωδικό και απροκάλυπτο φλερτ - για να μην πω γλείψιμο - με την εξουσία και τίποτα περισσότερο.

Εν αντιθέσει, βέβαια, με τη μανούλα μου, η οποία χθες μου τη βγήκε απ' τα άκρα αριστερά! Είχα μέρες να τη δω και την ενημέρωσα από τηλεφώνου ότι θα τη χρειαστώ στο ντοκιμαντέρ για την Κατερίνα Γώγου. Βέβαια, εγώ εννοούσα να μας μαγειρέψει, να φτιάξει δηλαδή κάνα παστίτσιο, καμιά σπανακόπιτα, μια και η παραγωγή είναι ανεξάρτητη άνευ οικονομικών ενισχύσεων. Εκείνη πάλι νόμισε ότι θα τη χρειαστώ ως...κομπάρσο σε μία δραματοποιημένη sequence που θα στηθεί στην πλατεία Εξαρχείων και για την οποία θα δώσω πληροφορίες όσο πλησιάζουν τα γυρίσματα. Πως με βλέπεις; με ρώτησε με το που μπήκα στο σπίτι κι εγώ φυσικά έπαθα την πλάκα μου, αντικρίζοντας την ως...κουκουλοφόρο με ένα στυλιάρι στο χέρι! Πρόσκαιρη και η απογοήτευση της όταν την ενημέρωσα ότι θα βοηθήσει με άλλο τρόπο στην κατασκευή της ταινίας και όχι με μασκαραλίκια. Δεν πειράζει - απάντησε - αφού δεν θα με βάλεις στην ταινία σου, πάρε με μεθαύριο στη διαδήλωση για το Πολυτεχνείο! Βρε, την κυρία Ντίνα, ζωή νά'χει!

λιρέτα-εξαρχείων

Αυτό είναι νόμισμα! Κανονική κοινωνική, οικονομική και πολιτική πρόταση! Ούτε ευρώ, ούτε δραχμή! Λιρέτα Εξαρχείων! Απομεινάρι μιας εποχής, τότε που τα Εξάρχεια διεκδικούσαν την αυτονομία τους και το επίσημο κράτος τα τροφοδοτούσε με τόνους πρέζας για να τα ρημάξει! Η Κατερίνα Γώγου ως άλλος εθνικός ήρωας ή ευεργέτης έμοιαζε να φωνάζει από το εικονίδιο του χαρτονομίσματος: Ονειρεύομαι γιατί ΞΕΡΩ και ΜΠΟΡΩ. Οι τράπεζες γεννάνε τους "ληστές". Οι φυλακές τους "τρομοκράτες". Η μοναξιά τους "απροσάρμοστους". Το προϊόν την "ανάγκη". Τα σύνορα τους στρατούς. Όλα η ιδιοχτησία. Βία γεννάει βία...Σ' ΑΓΑΠΩ και δεν με σταματάς να ονειρεύομαι. ΖΩ. Απλώνω τα χέρια στον Έρωτα, στην αλληλεγγύη, στην ελευθερία. Όσες φορές χρειαστεί κι απ' την αρχή. Υπερασπίζομαι την ΑΝΑΡΧΙΑ.

* το απόσπασμα είναι από ποίημα της Κατερίνας Γώγου που δημοσιεύθηκε στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Άναρχος, Νοέμβριος 1983

** η φωτογραφία του post είναι της Αγάπης - Βιργινίας Σπυράτου

προβολή-μεταξύ-φίλων-και-συνεργαστών-του-ντοκιμαντέρ-aphrodite's-child-lucas-sideras-του-δημήτρη-θεοδωρόπουλου

Το ντοκιμαντέρ με τίτλο Aphrodite's Child - Lucas Sideras του Δημήτρη Θεοδωρόπουλου επιτέλους ολοκληρώθηκε και χθες βράδυ κάναμε μία μικρή προβολή για τους βασικούς συντελεστές του. Είμαι χαρούμενος και υπερήφανος για τον στενότερο συνεργάτη μου στα κινηματογραφικά! Χαρούμενος που πραγματοποίησε ένα όνειρο χρόνων - το ψώνιο του, για να το πω χαριτωμένα - και υπερήφανος, επειδή συμμετέχω κι εγώ σ' αυτό ως music advisor και ομιλητής δίπλα στον Vangelis, τον Ντέμη Ρούσσο, τον Αργύρη Silver Κουλούρη και πολλούς ακόμη μουσικούς της εγχώριας ή μάλλον της διεθνοποιημένης rock οικογένειας! Πρόκειται για ένα αμιγώς μουσικό ντοκιμαντέρ, που, όπως είπε και ο Θεοδωρόπουλος, προλογίζοντας την προβολή για την παρέα του, εστιάζει αποκλειστικά στη μουσική πορεία του ντράμερ Λουκά Σιδερά και των θρυλικών Aphrodite's Child, αφήνοντας συνειδητά απ' έξω κάποιες άλλες παραμέτρους, όπως ας πούμε τον Μάη του ΄68 ή την περαιτέρω ανάπτυξη των Ελλήνων pop-rock μουσικών, οι οποίοι έδρασαν στη Γαλλία εκείνη την περίοδο και λίγο αργότερα. Με μία εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία, με τη μουσική να κυριαρχεί απ' το πρώτο ως το τελευταίο πλάνο και με το σφιχτοδεμένο μοντάζ του Κώστα Μακρινού - τον έκλεισα κι εγώ για το project Γώγου - πιστεύω ότι τέτοιες δουλειές σπανίζουν στον ελληνικό κιν/φικό χώρο! Και κάτι ακόμη πολύ σπουδαίο: αφού δείτε το trailer που επισυνάπτω στο post, μπορείτε να διαβάσετε από κάτω και τα σχόλια των επισκεπτών - σχόλια που δεν προέρχονται από τη χώρα μας, αλλά από το εξωτερικό, εκεί που κυρίως γνώρισαν σαρωτική επιτυχία οι Aphrodite's Child στα τέλη των 60s! Θεωρώ λοιπόν ότι το ντοκιμαντέρ του Θεοδωρόπουλου έχει όλα τα προσόντα για να συμμετάσχει σε διεθνή φεστιβάλ, να βρει διανομή και να πουληθεί σε κανάλια ξένων χωρών. Πρέπει να το κυνηγήσει η παραγωγή του και τους το εύχομαι ολόψυχα, διότι - κακά τα ψέματα - η Φλέρυ Νταντωνάκη ή και η Κατερίνα Γώγου είναι σαφώς σημαντικές καλλιτεχνικές προσωπικότητες για την Ελλάδα, δυστυχώς όμως είναι παγκοσμίως άγνωστες, εξ ου και η μοίρα τους ως κιν/φικά ντοκιμαντέρ στο εξωτερικό δεν ήταν ή δεν προβλέπεται και η ενδοξότερη. Καλή επιτυχία, Δημήτρη, και να σαρώσουμε τα βραβεία στη Θεσσαλονίκη τον Μάρτιο!

* από αριστερά, ο μοντέρ Κώστας Μακρινός, ο παραγωγός Λουκάς Γιαννάτος, ο πρωταγωνιστής Λουκάς Σιδεράς, ο κιν/φιστής - οπερατέρ Δημήτρης Θεοδωρόπουλος, ο music advisor bosko και ο μικρομηκάς διακεκριμένος σκηνοθέτης Μίνως Νικολακάκης.