Καλό Πάσχα με την Έλλη Λαμπέτη στο LIFO.gr

Ένα παλιότερο κείμενο μου για την Έλλη Λαμπέτη και τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για το ''Τελευταίο ψέμα'' του Μιχάλη Κακογιάννη αναδημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική LIFO. Αφορμή ήταν η προχθεσινή επέτειο γέννησης της μεγάλης ηθοποιού - αν ήταν εν ζωή θα γινόταν 91 ετών! Το κείμενο το είχα ξεχάσει, να πω την αλήθεια, αν και θυμάμαι ότι είχε πρωτοδημοσιευθεί στο blog αυτό πριν από αρκετά χρόνια. Ούτως ή άλλως διαβάζεται σαν ένα ωραίο πασχαλινό άρθρο! Καλό Πάσχα σε όλο τον κόσμο, χριστιανικό και μη! Το βρίσκετε εδώ:

http://www.lifo.gr/now/san_simera/140798

μιχάλης-κακογιάννης:-ήθος-πέρα-από-το-θάνατο

Η είδηση ανακοινώθηκε αργά χθες και αν μη τι άλλο φανερώνει το Ήθος του Ανθρώπου και Καλλιτέχνη που χάθηκε: η οικογένεια του Μιχάλη Κακογιάννη και οι άνθρωποι του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης ευχαριστούν την Πολιτεία που αναγνώρισε το έργο και την προσφορά του μεγάλου σκηνοθέτη. Ωστόσο, επιθυμούν να κρατηθεί μόνο τιμής ένεκεν ο τίτλος δημοσία δαπάνη αναφορικά με την κηδεία του και ουσιαστικά το προβλεπόμενο χρηματικό ποσό να αποδοθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού. Στο πιο υποβαθμισμένο - προσθέτω εγώ τώρα - Υπουργείο και σε μία περίοδο που το τελευταίο πράγμα, για το οποίο ενδιαφέρεται η πολιτική ηγεσία, είναι σαφώς ο έρμος ο Πολιτισμός. Έτσι, ακόμη και μετά το θάνατο του, ο Κακογιάννης, μέσω των οικείων του που έμειναν πίσω, προέβη σε μία κανονική πολιτική πράξη. Λεπτομέρεια: Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, οι θεατρικές ομάδες φυτοζωούν, πολλά από τα καλοκαιρινά πολιτιστικά φεστιβάλ δε θα πραγματοποιηθούν, λόγω ανύπαρκτου budget, η ιστορική Ορχήστρα των Χρωμάτων διαλύθηκε, ενώ κανείς δεν ξέρει εάν του χρόνου θα ξαναγίνει Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου...

portmanteau-post-V

Μου τηλεφωνεί ο μεγάλος μου αδερφός από το Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη, όπου εργάζεται. Έχει πολύ κίνηση εδώ για την ταφή του Κακογιάννη, με πληροφορεί και με ρωτάει αν θα είμαι εκεί την Πέμπτη. Απαντώ μάλλον όχι, εφόσον εκείνη την ώρα θα πρέπει να βρίσκομαι σε ένα από τα τελευταία γυρίσματα του Δημήτρη Θεοδωρόπουλου για το ντοκιμαντέρ περί Λουκά Σιδερά και Aphrodite's Child. Για τη νεκρώσιμη ακολουθία και για την ταφή του μεγάλου σκηνοθέτη λαμβάνω μηνύματα κι από φίλους. Προβλέπεται λαϊκό προσκύνημα από σύσσωμο τον καλλιτεχνικό κόσμο της χώρας και δε θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, μια και η δράση του εκλιπόντος δεν περιορίστηκε στα κιν/φικά, αλλά επεκτάθηκε και στο θέατρο, την όπερα, ακόμη και το τραγούδι (Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Κουνάδης και Χριστοδουλίδης είναι οι συνθέτες που μελοποίησαν στίχους του). Μπαφιάσαμε από κηδείες τη χρονιά που τρέχει σημαντικών ανθρώπων μεγάλης ηλικίας, αλλά- δυστυχώς- και πολύ νεότερων. Αν συνυπολογίσει κανείς και το οικονομικό κραχ που ενέσκυψε, δε θέλει δεύτερη σκέψη για να συνηγορήσει στο ότι το 2011 μέχρι τώρα τουλάχιστον αποδείχθηκε πολύ κακό για την Ελλάδα. Στην είσοδο της πολυκατοικίας μου, τρεις άγνωστοι, δύο άνδρες και μία γυναίκα, ξανθοί και ξερακιανοί, μουρμουρίζουν κάτι στα αγγλικά. Απ' την προφορά καταλαβαίνω πως μάλλον πρόκειται για Αμερικανούς. Τι να θέλουν άραγε τρεις Αμερικανοί στο Παγκράτι καλοκαιριάτικα και όχι στη Μήλο ή στον Σταυρό Χαλκιδικής; Καθώς τους προσπερνάω, πιάνομαι απ' την κουβέντα τους κι αρχίζω να σιγοτραγουδάω το Vicious του Lou Reed, αγαπημένο τραγούδι μου κάποτε: Vicious, you hit me with a flower, you do it every hour, oh baby you' re so vicious...Σίγουρα δεν πρόλαβαν να μ' ακούσουν και καλύτερα κιόλας. Μπαίνω στο σπίτι, ψάχνω για κάνα δίσκο του Lou Reed, μα πέφτω πρώτα πάνω στον Iggy Pop και συγκεκριμένα στο διπλό A million in prizes πού 'χα βρει κοψοχρονιά σε δισκάδικο του Άμστερνταμ προ 4ετίας. Ο Lou μπορεί να περιμένει, δε φεύγει από κει, όπως κι εγώ άλλωστε, ο Iggy είναι μέγιστος καλλιτέχνης κι αυτή η συλλογή του τά 'χει όλα: Sister Midnight, Cry for love, Wild America, Skull Ring κλπ.
Στην αυλή μου είχαμε ξανά γεννητούρια. Εφτά (!) γατάκια μού έκανε η πουτάνα η black and white! Μα, τι πουτάνα; Την έχουν περάσει όλοι οι αρσενικοί γάτοι της γειτονιάς, αλλά τώρα δεν τολμάει να πλησιάσει κανένας τους. Ούτε κι εγώ που κάθε μέρα επισκέπτομαι αυτήν και τα μωρά της με κουτιά γάλα και κονσέρβες και τη βρίσκω απέναντι μου να βγάζει απειλητικούς βρυχηθμούς. Τι κάνεις έτσι, μωρή μαλάκω; της λέω εξίσου απειλητικά. Δε φτάνει που μου τό 'χεις κάνει γατοτροφείο εδώ χάμω, όλο μαγκιές μού είσαι! Τα γατιά είναι τρισχαριτωμένα, μπαλίτσες με τέσσερα πόδια, που νύχτα και μέρα παίζουν στον κήπο, όπως όλα τα μωρά. Τρία μαυρόασπρα, τρία άσπρα κι ένα σταχτί σαν ποντικάκι! Κάτι που δεν ήξερα είναι ότι τα μικρά που γεννάει κάθε φορά μία γάτα παίρνουν στοιχεία απ' όλους τους γάτους, με τους οποίους είχε ζευγαρώσει. Τη λυπάμαι τη φουκαριάρα που την έχουν ξεμουνιάσει- με το συμπάθειο- και τρεις φορές το χρόνο σκίζεται στα δύο για να γεννοβολήσει. Αυτή όμως είναι η φύση του ζώου και βασικά δεν υπάρχει χρόνος και χρήμα για κτηνίατρους και στειρώσεις. Όσο για τα μωρά, τό 'χω ξαναδεί το έργο: μόλις ξεπεταχθούν και αρχίσουν τους σάλτους, μην τα είδατε, μην τα απαντήσατε! Κορόιδα! Που θα βρουν καλύτερα;
Όπου νά 'ναι θα μού 'ρθει και ο filtig στο σπίτι για λίγες μέρες. Εκτός του ταλέντου του, διαθέτει και ωραία τρέλα αυτός ο τυπάκος, μ' αρέσει που συνέχεια προτείνει το Εμείς αντί του Εγώ. Θα οργανώσω κι ένα τραπέζωμα προς τιμήν του να τον γνωρίσει κι η Λένα που εκτιμά πολύ τις μουσικές του και μάλιστα τού 'χαμε γράψει σχετικά στο Ντιβάνι του Δισκαναλυτή. Ο ίδιος απ' την άλλη μού ζήτησε να παρουσιάσουμε στο ραδιόφωνο την υπαρξιακή υπόσταση της greek trash pop των 80s, αλλά αντιπρότεινα να το κάνουμε για πάρτη μας απ' το να μας κράξουν on air. Χαίρομαι πολύ πάντως που θα είναι εδώ ο filtig, αφού μια ζωή δεν έχω καλύτερο απ' το να φιλοξενώ και να ταΐζω φίλους καλούς κι αγαπημένους. Μήπως είναι θέμα ωριμότητας; Ίσως. Ή μάλλον όχι, αφού από την εφηβική ηλικία μου συνήθιζα να τραπεζώνω συχνά όλη την παρέα με κάθε αφορμή. Η καλύτερη των γονιών μου ήταν να φιλοξενούμε τους φίλους μου απ' το εξωτερικό. Θυμάμαι τον Γερμανό Daniel πού 'χε έρθει με την κοπέλα του, τη Γαλλίδα Jocelyn, και κάθε πρωί η μάνα μου τους έφτιαχνε τέτοιο πλούσιο πρωινό, που ούτε στο καλύτερο ξενοδοχείο δεν θα τό 'βρισκαν. Τι έκανες εκεί, ρε μάνα; τη ρώτησα ένα πρωί, βλέποντας δίσκους γεμάτους με χυμούς, τοστ, κρουασάν και δε συμμαζεύεται. Κάνε δουλειά σου, μου απάντησε εκείνη, έζησα δέκα χρόνια στη Γερμανία και ξέρω πόσο ντερλικώνουν με το που ξυπνάνε! Μια μέρα μάλιστα τους μαγείρεψε μπάμιες με κοτόπουλο στο φούρνο κι έγλειφαν και τα δάχτυλα τους, παρ' όλο που πριν μπουν οι μπάμιες στο φούρνο τις περιεργάζονταν, πιάνοντας τες με αποστροφή μία-μία απ' το ταψί, λες κι είχαν μπροστά τους έμβρυα της θαληδομίδης! Γιατί, βρε Daniel, ξινίζεις τα μούτρα σου; ρωτούσα τον φίλο μου και του θύμιζα το εξώφυλλο του Ege Bamyasi των CAN, που ήταν και Γερμανοί! Ωριμότητα είπα και χθες σκεφτόμουν ότι μου αρέσει που πηγαίνω προς ολοταχώς για τα 38! Η καλύτερη ηλικία, ούτε νιάνιαρο 20 και 25 ετών, να μην ξέρει συνήθως τι θέλει απ' τη ζωή του, ούτε βέβαια και κωλόγερος. Λιγότερα προβλήματα να είχαμε μόνο και οι καλύτεροι θα ήμασταν! Η δίαιτα που ξεκίνησα πάλι απέδωσε ήδη καρπούς, τέσσερα κιλά χάθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα. Αυτή τη φορά χωρίς gilli diet και διαιτολόγους, αλλά με...ράψιμο. Έχω τσακίσει τα παξιμαδάκια, τα φασόλια μαυρομάτικα, τα σαλατικά και τα γιαούρτια. Με έβαλαν στο trip φίλοι και γνωστοί. Έκανες μάγουλα, έλεγε ο ένας, ξανατίναξες στομάχι, ο άλλος, οπότε είπα κι εγώ να επανέλθω στην τάξη πριν παρεκτραπώ. Θυμάμαι, άλλωστε, ότι τότε που είχα απευθυνθεί στα gilli diet, είχε γίνει κατόπιν θέασης ενός dvd με το making off μιας ταινίας, που δούλευα βοηθός. Όλοι σένιοι κι ωραίοι και ξαφνικά σκάει στο πλάνο ο bosko ως τρίφυλλη ντουλάπα με την κλακέτα ανά χείρας. Πω, πω, τι χάλι ειν' αυτό- είπα μέσα μου- με τα μαλλιά και τα μούσια φτυστός ο Πανούσης είχα καταντήσει! Ύστερα από λίγες μέρες μπήκα στη συγκεκριμένη συστηματική διατροφή και έχασα 25 ολόκληρα κιλά μέσα σε τέσσερις μήνες, αφού βέβαια επίσης έχασα και 1.500 ευρώ. Δε βαριέσαι, χαλάλι...Με τη σαβουροφαγία, στην οποία υπέπεφτα, προκοπή δεν έβλεπα. Είστε και πολύ τυχερός, μού 'χαν πει οι gillidietιανοί, αφού έχετε καλό μεταβολισμό και καίτε το λίπος σα μοτεράκι! Ήθελαν μάλιστα να με βγάλουν και σε διαφήμιση - ντυμένο Άγιο Βασίλη άραγε; - μα τους είπα να μη λένε αηδίες και σταμάτησαν. Ξημερώνει 27 Ιουλίου και είναι τα γενέθλια του Παύλου Σιδηρόπουλου. Αν ζούσε σήμερα ο Παύλος θα γινόταν 63 ετών. Αυτή τη μέρα διαλέξαμε με την αδερφή του, τη Μελίνα Σιδηροπούλου, για να κάνει το official site του τη διαδικτυακή του πρεμιέρα. Εντός ολίγων ωρών από τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η ιστοσελίδα στη μνήμη του Σιδηρόπουλου θα ανοίξει και θα μπορείτε να την επισκέπτεσθε στη διεύθυνση http://www.pavlos-sidiropoulos.gr/ Εννοείται πως μία ιστοσελίδα δεν είναι βιβλίο που τυπώνεται και πάει και τελείωσε, αλλά μπορεί να εμπλουτίζεται και να ανανεώνεται συνεχώς. Μεσ' στις επόμενες μέρες, λόγου χάριν, η Ελευθερία Αρβανιτάκη θα καταθέσει τη μαρτυρία της από τη γνωριμία της με τον Παύλο, εφόσον τα Μπλουζ του Πρίγκηπα, ως γνωστόν, επρόκειτο να αποδοθούν το διάστημα late 70s - early 80s από την Οπισθοδρομική Κομπανία. Σ' αυτό το σημείο οφείλω να ευχαριστήσω και τα υπόλοιπα παιδιά που δουλέψαμε μαζί το τελευταίο τρίμηνο για το site του Παύλου Σιδηρόπουλου: τον φυσικό και ειδικό στις σύγχρονες τεχνολογίες, Παναγιώτη Θερμογιάννη, που είχε την επιμέλεια της ψηφιοποίησης του αρχείου και του όλου στησίματος. Την ειδική παιδαγωγό - φιλόλογο Μαρία Σκόκου, την κόρη της Μελίνας και ανιψιά του Παύλου, που όλα αυτά τα χρόνια φρόντισε να διατηρηθεί το αρχείο ταξινομημένο και σε άριστη κατάσταση. Τον μουσικό και μουσικολόγο Κώστα Ζουλιάτη των Night On Earth, που μεσ' στο τρέξιμο του για το ντοκιμαντέρ που ετοιμάζει για τον Γιάννη Χρήστου, μπόρεσε να επιμεληθεί φιλολογικά και να κατανείμει τα παραδοθέντα κείμενα στις αντίστοιχες θέσεις της ιστοσελίδας. Και, βέβαια, τη Μελίνα Σιδηροπούλου πρώτα απ' όλα για την πρωτοβουλία της να στήσει το official site στη μνήμη του αδικοχαμένου αδερφού της και κατόπιν για την πρόταση της να αναλάβω εγώ τη δημοσιογραφική έρευνα και επιμέλεια. Από σήμερα - ξαναλέω, ημέρα γενεθλίων του Παύλου Σιδηρόπουλου - είθε κάτι από την ύλη, το αρχείο δηλαδή που άφησε πίσω του, να αιωρείται για πάντα στο διαδίκτυο. Όπως ακριβώς και η ψυχή του, 21 χρόνια τώρα, στον αέρα και την ατμόσφαιρα, στα παλιά βιβλία και τις σάκες των μαθητών, στα πικάπ και τα cd-players.

* η Μελίνα Σιδηροπούλου θα δώσει τηλεφωνική συνέντευξη στον FLASH 9,61 και τον Θανάση Λάλα σήμερα στις 11.30 το πρωί. Εδώ www.flash.gr μπορείτε να συνδεθείτε και να την ακούσετε ζωντανά σε συνέχεια των όσων μόλις διαβάσατε.

μνήμη-μιχάλη-κακογιάννη

Τον πρωτογνώρισα τον Νοέμβριο του 1995 στο Μόναχο κατά τη διάρκεια του διεθνούς φεστιβάλ σπουδαστικών ταινιών μικρού μήκους της γερμανικής πόλης. Ήταν ο επίτιμος guest του φεστιβάλ και μαζί του κι εμείς κάπως τιμώμενοι ως Έλληνες σπουδαστές κιν/φου. Μία συμφοιτήτρια πήγε και του είπε πόσο της είχε αρέσει ο Ζορμπάς του, του ΄55. Του ΄65, δεσποινίς, τη διόρθωσε αυστηρά ο δημιουργός! Εκείνες τις μέρες, στο masterclass που παρέδωσε, παρουσία κυρίως ξένων επίδοξων κιν/φιστών, τον θυμάμαι να μιλάει μεταξύ πολλών άλλων ωραίων και για τον Lucchino Visconti. Χρόνια μετά, όταν μελέτησα ολόκληρη τη φιλμογραφία και των δύο τους, κατάλαβα ότι είχε δίκιο να θεωρεί τον εαυτό του συγγενή με τον Ιταλό συνάδελφο του. Ταίριαζαν πολύ στην αριστοκρατία, τη φινέτσα, την τόλμη των θεμάτων τους, ακόμη και στον ερωτισμό των ηθοποιών τους: Ο Visconti είχε την Claudia Cardinale και τον Helmut Berger, τη Romi Snaider και τον Alain Delon. Ο Κακογιάννης είχε την Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρη Χορν, τη Μελίνα Μερκούρη και τον Alan Bates. Τον ξαναβρήκα αργότερα μέσα από τις αφηγήσεις του Νίκου Κούνδουρου. Εμένα μόνο με τον Κακογιάννη και τον Τζαβέλλα θέλω να με βάζουν δίπλα-δίπλα, με κανέναν άλλο, συνήθιζε να μου λέει ο σκηνοθέτης του Δράκου. Φάγαμε και κανά δυο βράδυα μαζί στο εστιατόριο Greek House, βγαίνοντας από το Ηρώδειο, παρουσία πάντα του Κούνδουρου και της Κωχ. Του είχα έναν τρομερό σεβασμό, σε τέτοιο βαθμό, που εγώ, τέρας κοινωνικότητας, έβγαζα τον σκασμό και προτιμούσα να τον ακούω να μιλάει. Τι μπορούσα να έλεγα άλλωστε;
Τον γνώρισα λίγο καλύτερα το 2003, όταν εργαζόμουν ως βοηθός σκηνοθέτης στην τηλεοπτική σειρά ντοκιμαντέρ Η ιστορία των χρόνων μου. Γυρίζαμε το επεισόδιο για τη χρονιά 1955, ταυτισμένη με τη Μελίνα και τη θρυλική Στέλλα του. Περάσαμε μια ολόκληρη μέρα σχεδόν στην οικία του απέναντι από τον Βράχο της Ακρόπολης. Που αλλού θα μπορούσε να κατοικεί ο Κακογιάννης; Εκεί κατάλαβα πως αυτός ο άνθρωπος δεν πρέπει να χαρίστηκε σε κανέναν στη διάρκεια της πλήρους ζωής του. Έμαθα για τον καυγά του με τη Μαρία Κάλας που πήγε κάποτε να τον καπελώσει καλλιτεχνικά. Για τη λυκοφιλία του με τον Χατζιδάκι, που πίστευε ότι έκλεψε το Αγάπη πού 'γινες δίκοπο μαχαίρι από τον Τρελό τσιγγάνο του Τσιτσάνη, ασχέτως αν ο ίδιος είχε γράψει τους στίχους, οι οποίοι τραγουδιούνται μέχρι σήμερα απ' όλους τους Έλληνες. Κι ακόμη, για την τόλμη του να επιβάλλει τη Μελίνα με το αντικιν/φικό μεγάλο στόμα ως πρωταγωνίστρια, για την εκτίμηση του στον Γιάννη Τσαρούχη και στον Γίγαντα Μίκη Θεοδωράκη, καθώς και για την πρόθεση του να ταράξουν τα νερά - αυτός και ο Καμπανέλλης - της συντηρητικής αθηναϊκής κοινωνίας του 1950 μέσα από την ιστορία μιας γυναίκας ελευθέρων ηθών. Με αφορμή το θάνατο του κάποια συγκεκριμένα λόγια του ανακυκλώνονται την ώρα αυτή στο διαδίκτυο και τον Τύπο. Δεν πρωτοτυπώ και τα μεταφέρω αυτούσια: Έζησα καλή ζωή, ασχέτως αν ποτέ δεν έκανα οικογένεια. Αγάπησα πλάσματα που με μεγαλύτερη παραφορά αγάπησαν εμένα, έσπαγα συχνά τις ερωτικές συμβάσεις, που η τρέχουσα ηθική επέβαλλε. Αγάπησα πολύ περισσότερο, ωστόσο, τη δουλειά μου...Σύμφωνα με επιθυμία του Μιχάλη Κακογιάννη, η σορός του δεν θα ταφεί στο Α΄Νεκροταφείο, όπως θα ήταν αναμενόμενο, αλλά στον περίβολο του Ιδρύματος που φέρει το όνομα του και που αποτέλεσε το όραμα μιας έντονης και ταυτόχρονα κατασταλαγμένης ζωής.

R.I.P. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ (1922 - 2011)

Σήμερα είναι ημέρα πένθους για τον ελληνικό κινηματογράφο, όπως και για τον ελληνικό πολιτισμό γενικότερα. Τι σημασία έχει που ο Μιχάλης Κακογιάννης ήταν 89 ετών, πλήρης ημερών που λένε; Έφυγε ένας διανοούμενος - σύμβολο πραγματικό για την Ελλάδα και την Κύπρο, τη γενέτειρα του. Ένας διεθνώς καταξιωμένος καλλιτέχνης. Ο πνευματικός πατέρας της Έλλης Λαμπέτη, της Μελίνας Μερκούρη, της Ειρήνης Παπά και του Δημήτρη Χορν, για να αναφέρω μόνο τους δικούς μας ηθοποιούς. Ο πιο σύγχρονος αρχαίος τραγωδός μας. Ένα πρότυπο ήθους και μεγαλοσύνης. Και ένας από τους τελευταίους μίας γενιάς ή σωστότερα μίας παρέας που τίμησαν όσο κανείς άλλος την πολύπαθη αυτή χώρα σε δύσκολες εποχές και όχι μόνο. Καλό του ταξίδι.