για-το-attractive-illusion-του-πέτρου-σεβαστίκογλου

Αντιγράφω από το έντυπο πρόγραμμα του φεστιβάλ την περιγραφή της ταινίας Attractive Illusion του Πέτρου Σεβαστίκογλου: Ένα φιλμ γυρισμένο στην Αθήνα, με πρωταγωνιστές Νιγηριανούς μετανάστες. Πραγματικές ιστορίες και αυτοσχεδιασμοί χτίζουν μια ιστορία για τη φτώχεια, τον ρατσισμό και την εξαθλίωση που ορίζουν τη ζωή τους, σε μια πόλη που απέχει κατά πολύ από τον παράδεισο που ονειρεύονταν. Κι έρχομαι και λέω εγώ τώρα: Το πιο αναγνωρίσιμο σημείο της Αθήνας μεσ' στην ταινία ήταν μία sequence στην Αρεοπαγίτου. Κατά τ' άλλα θα μπορούσε νά'ναι γυρισμένο σε οποιαδήποτε άλλη χώρα. Περί των πραγματικών ιστοριών και των αυτοσχεδιασμών, όπως μας εξήγησε και ο ίδιος ο σκηνοθέτης στην πρεμιέρα, δεν έχω κάποια ένσταση. Είναι γνωστό πως η Νιγηρία δε θεωρείται και η πιο τουριστική χώρα του κόσμου και πως μπορεί να σε σκοτώσουν για ψύλλου πήδημα. Αλλά γιατί όμως επιλέχθηκαν ιστορίες γκέτο και υποκόσμου από τη ζωή, υποτίθεται, των Νιγηριανών στην Ελλάδα; Κουλτούρα άλλη δεν έχουν ως λαός; Μόνο από πουτάνες, νταβατζήδες και πιστολέρο απαρτίζονται; Οι ιστορίες των Νιγηριανών του Σεβαστίκογλου σαφώς έχουν να κάνουν με τη φτώχεια και την εξαθλίωση τους και επομένως εμένα που δηλώνω αριστερός, υποστηρικτής των μειονοτήτων και οτιδήποτε άλλο θες, σίγουρα με συγκίνησαν. Θα διαφωνήσω και πάλι όμως περί ρατσισμού. Διότι στο Attractive Illusion μόνο σε δύο σκηνές φαίνεται ο ρατσισμός έναντι των Νιγηριανών: στο κυνηγητό τους από τους μπάτσους για τα πειρατικά CD (το ίδιο πάλι θα συνέβαινε και στο Παρίσι με Νιγηριανούς που πουλάνε τα ίδια προϊόντα έξω απ' το Λούβρο) και εκεί όπου ο Έλληνας ως αφεντικό δίνει στη Νιγηριανή υπάλληλο του δέκα, αντί των συμφωνημένων είκοσι ευρώ, λέγοντας της κιόλας να μην ξαναπατήσει στο μαγαζί του την επόμενη (το ίδιο συνέβη και σε μένα πού'μαι Έλληνας, όταν το αφεντικό στον Όμιλο Γιαννίκου μας είπε Κύριοι, η δισκοκριτική από 30 ευρώ κατεβαίνει στα 15 κι αν δε σας αρέσει, δρόμο)! Θέλω να πω ότι αυτό που δε φάνηκε καθόλου στην ταινία ήταν η σχέση μεταξύ των Νιγηριανών και της νεοελληνικής κοινωνίας. Προσωπικά, γνωρίζω-ας πούμε-πολλές, όχι μία, φεμινιστικές οργανώσεις που έχουν κάνει σημαντική δουλειά για τα κορίτσια της 3ης Σεπτεμβρίου, αυτά που όποτε περνάς με τ' αμάξι κρέμονται απ' το παράθυρο και σου φωνάζουν 5 ευρώ μια πίπα. Γι' αυτό μίλησα αρχικά για υπόκοσμο, καθώς υπάρχουν και Νιγηριανοί ''νοικοκύρηδες'' που πηγαίνουν στα Σχολεία Μεταναστών και μαθαίνουν ελληνικά. Πως θα μας κάνει λοιπόν η ταινία να ''ανοίξουμε τις πόρτες μας'' στους Νιγηριανούς, όταν οι χαρακτήρες είναι βουτηγμένοι σε κάθε είδους ανομία; Πολύ ήθελα να ρωτήσω τον Σεβαστίκογλου μεσ' στην αίθουσα, δίνοντας έναυσμα για διάλογο, αλλά ο Ανδρεαδάκης μας θύμησε ότι απ' έξω περίμεναν οι θεατές της επόμενης ταινίας. Και για να κλείνω με τις παρατηρήσεις μου, δε θα τα σκεφτόμουν όλα αυτά αν ήξερα πως θα έβλεπα ένα νιγηριανό φιλμ, γυρισμένο από Έλληνα, απευθυνόμενο στους Νιγηριανούς, στους Έλληνες, στους Πορτογάλους ή στους Κογκολέζους με τη δομή ενός αστυνομικού δράματος. Καμία σχέση με ταινία αντιρατσιστικού περιεχομένου ή για τη ζωή των Νιγηριανών στη χώρα μας κλπ., όπως δηλαδή λανθασμένα - κατά τη γνώμη μου πάντα - πλασάρεται. Η οποία ταινία, φτιαγμένη με πενιχρά μέσα, διαθέτει εξαιρετική σκηνοθεσία, καλοστημένο πλανάρισμα ντοκιμαντερίστικης υφής, εξίσου καλό μοντάζ και art direction, ερμηνείες που δεν καταλαβαίνεις ότι προέρχονται από ερασιτέχνες κι ένα υπέροχο soundtrack από τους Θεσσαλονικείς Prefabricated Quartet. Στις προθέσεις της με μπέρδεψε, βάσει του κειμένου στο πρόγραμμα, απ' το οποίο - το ομολογώ - είχα ''ψηθεί'' εδώ και καιρό κι είχα ειλικρινά κι εγώ την καλύτερη των προθέσεων! Εύχομαι να βγει στις αίθουσες σύντομα κι όταν τη δουν κι άλλοι πολλοί, να κάνουμε εδώ μέσα μία μεγάλη συζήτηση. Το γεγονός πάντως πως μετά την προβολή πήγα ταβέρνα και συζητούσαμε με την παρέα επί δύο ώρες αυτό που είδαμε, φανερώνει πως είναι ένα καλό, εγώ θα το χαρακτήριζα ''ethnic'', φιλμ.