''Ο μικρός εγώ'' είναι ένας φόρος τιμής στον Κώστα Ταχτσή με σεβασμό, αλλά και παιγνιώδη διάθεση!

Η παράσταση ''Ο μικρός εγώ'' συνεχίζεται για τρίτη χρονιά (στο θέατρο Άλφα - Ιδέα φέτος), έχοντας αποσπάσει καλές κριτικές. Χθες κατάφερα να τη δω κι εγώ, αφού τελευταία έχω πάρει σβάρνα τα θέατρα σε καθημερινή βάση. Μάλιστα, ήθελα να δω το συγκεκριμένο έργο παρέα με την Πάολα Ρεβενιώτη, η οποία υπήρξε στενή φίλη του Κώστα Ταχτσή από τις αρχές της δεκαετίας του '80 και όλο ιστορίες μου λέει συχνά γι' αυτόν. Θα πω εξ αρχής ότι η παράσταση μου/μας άρεσε! Αυτό δηλαδή φάνηκε από τα δάκρυα που έτρεξαν ασυναίσθητα από τα μάτια μας τη στιγμή του τέλους: Ένα γυναικείο φόρεμα στη μέση μιας άδειας σκηνής και μια φωνή όλο απόγνωση που φώναζε το όνομα του νεκρού συγγραφέα! Το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο: Μια συρραφή κειμένων του Ταχτσή από τα ''Ρέστα'' του και όχι μόνο, με σκοπό την αναπαράσταση επί σκηνής του βίου του, από τα παιδικά του χρόνια μέχρι την ενηλικίωση και βασικά τη σχέση του με τη γιαγιά, τη μάνα, αλλά και τον πατέρα του. Κάποιες επαναλήψεις θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί στο κείμενο και η παράσταση να διαρκούσε λίγο λιγότερο, αλλά αυτό το λέω εγώ, ένας μυημένος στο έργο του Ταχτσή θεατής. Για έναν οποιοδήποτε άλλο, η παράσταση λειτουργεί άψογα ως οδηγός της ζωής ενός καλλιτέχνη που ''φλέρταρε με την άβυσσο'', όπως ακούστηκε και κάποια στιγμή μεσ' στο έργο. 

Με ένα ντεκόρ αφαιρετικό (ένα σετ ξύλινων κουτιών που εξυπηρέτησαν τη δράση), με τον συνθέτη Σπύρο Παρασκευάκο να παίζει live στο πιάνο και το ακορντεόν τις όμορφες συνθέσεις του (σε φανερά χατζιδακικό ύφος με μία πρόταξη του λαϊκότροπου στοιχείου, που ''κόλλαγε'' πολύ, αν σκεφτούμε και το κείμενο του Ταχτσή για τον ''Σκληρό Απρίλη του ΄45'' του Χατζιδάκι), κυρίως, δε, με τις ερμηνείες όλων των ηθοποιών (εξαιρετικοί o Γιώργος Μακρής ως μικρός Ταχτσής και η Νατάσσα Σφενδυλάκη ως η πληθωρική και αεικίνητη γιαγιά του), ο ''Μικρός εγώ'' που έστησαν ο σκηνοθέτης Βασίλης Ανδρέου και η ομάδα Αίολος είναι ένα πραγματικό ντοκουμέντο για τον σημαντικό Έλληνα συγγραφέα, δοσμένο ευτυχώς όχι με διάθεση κλειδαρότρυπας, αλλά με σεβασμό και μια παιγνιώδη, στα όρια του χιουμοριστικού, διάθεση. Ήταν κι ένας έξυπνος τρόπος αυτός, αφενός διότι έτσι το ήθελε ο Ταχτσής μέσα από τα κείμενα του, αφετέρου διότι αρκετά δεινοπάθησε ο ίδιος στα 30 χρόνια που πέρασαν ήδη από το θάνατο του από θλιβερούς γραφιάδες του Τύπου και τηλεπαρουσιαστές. Ο ''Μικρός εγώ'' πάνω απ' όλα τιμάει τη μνήμη μιας ανατρεπτικής - απ' όλες τις απόψεις - περίπτωσης στα νεοελληνικά γράμματα και προτείνεται ανεπιφύλακτα! 

Είναι οι Σπύρος Παρασκευάκος - Γιάννης Βασιλόπουλος - Δήμητρα Σελεμίδου οι αντίστοιχοι διάδοχοι των Θέμη Καραμουρατίδη - Γεράσιμου Ευαγγελάτου - Νατάσσας Μποφίλιου;

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τη Μικρή Άρκτο ένας δίσκος - προϊόν σύμπραξης τριών νέων δημιουργών: Του 18χρονου στιχουργού Γιάννη Βασιλόπουλου, του 30χρονου συνθέτη Σπύρου Παρασκευάκου και της 20χρονης ερμηνεύτριας Δήμητρας Σελεμίδου. Άκουσα ένα κομμάτι τους live στο Athens Pride, το περίφημο ''Μαμά, μπαμπά'' (θα πούμε παρακάτω γι' αυτό) και αμέσως μετά βγήκε η Νατάσσα Μποφίλιου να κάνει τσεκ ήχου για το δικό της πρόγραμμα. Όντας σε απόσταση από τη σκηνή, η πρώτη αίσθηση ήταν πως η Μποφίλιου είχε μόλις παρουσιάσει το ολοκαίνουργιο τραγούδι της. Επρόκειτο δηλαδή για ένα κομμάτι απόλυτα ταιριαστό με το ρεπερτόριο της. Λίγες μέρες μετά στον Ιανό της Σταδίου, όπου έγινε η άκρως επιτυχημένη παρουσίαση του άλμπουμ ''Τρίτη έξοδος'', η Μποφίλιου ήταν εκεί και μίλησε με θερμά λόγια για τους τρεις συντελεστές, αναφερόμενη στη ''δεύτερη τριάδα του ελληνικού έντεχνου τραγουδιού που βγήκε μία δεκαετία μετά τη δική τους'' (ή κάπως έτσι τα είπε τέλος πάντων). Επειδή έχω τις ενστάσεις μου γι' αυτό, θεωρώντας πως η εργασία των Παρασκευάκου - Βασιλόπουλου - Σελεμίδου είναι διαφορετική απ' αυτή των Καραμουρατίδη - Ευαγγελάτου - Μποφίλιου, λέω να γίνω αμέσως σαφής: 

(Ο στιχουργός Γιάννης Βασιλόπουλος)

Άκουσα πολλές φορές και με μεγάλη προσοχή το δίσκο των παιδιών. Μία επιδερμική ακρόαση ενδεχομένως να μην τον διαχωρίζει ιδιαίτερα κυρίως από τους αντίστοιχους πρώτους δίσκους της Μποφίλιου. Υπάρχουν κι εδώ οι πιασάρικες μελαγχολικές και εύηχες μελωδίες, οι στίχοι που δεν τα πάνε καλά με την αίσθηση του χιούμορ και ασχολούνται με την ευαίσθητη νεανική ψυχοσύνθεση και μια εξαιρετική κοριτσίστικη φωνή - ερμηνεία. Είπαμε, όλο αυτό το ''πακέτο'' με μία επιδερμική προσέγγιση. Και ας ξεκινήσω από τους στίχους του Βασιλόπουλου: Ο Βασιλόπουλος που σε λίγο καιρό γίνεται μόλις 19 ετών έχει δώσει ήδη δείγματα καλής γραφής, όχι μόνο ως στιχουργός, αλλά και ως blogger και συγγραφέας. Οι στίχοι του είναι στρογγυλεμένοι, νοηματικά εύστοχοι, δίχως ποιητικίζουσες φιοριτούρες και μεταφέρουν όλη την ευαισθησία ενός προβληματισμένου, σοφού σχεδόν για τα λίγα του χρόνια, νέου ανθρώπου. Η μοναξιά, η έλλειψη επικοινωνίας, η ευτυχισμένη κατάκτηση - και όχι η απέλπιδα αναζήτηση - της αγάπης, ακόμη και το gay outting είναι τα στοιχεία που συναντά κανείς στα εδώ στιχουργήματα του. Στο τραγούδι της Μποφίλιου, λόγου χάριν, με τίτλο ''Δεμένη'', ο Ευαγγελάτος λέει: ''Και μέρα με τη μέρα αντί για μένανε, τη μάνα μου αντικρίζω στον καθρέφτη''. Ο Βασιλόπουλος, στον αντίποδα, λέει το εξής στο τραγούδι ''Μαμά, μπαμπά'': ''Το βλέμμα σας το κράτησα, αλλού όμως κοιτάζω, μαμά, μπαμπά, λυπάμαι, δεν σας μοιάζω''. Διαφορές μεταξύ του Βασιλόπουλου και με άλλους προκατόχους του, θα επισήμαινα σε πολλά ακόμη τραγούδια, ενδεικτικά μιας ευρύτερης αντίληψης του καθενός στιχουργού περί έρωτος: Στο τραγούδι ''Απόψε πουθενά'', π.χ., η Νικολακοπούλου λέει ''Στους δρόμους όπου περπατώ, πρέπει το χέρι σου ν' αφήνω'', εκεί που ο Βασιλόπουλος στο ''Ο βασιλιάς Απρίλης'' υποστηρίζει με τη γραφή του το εντελώς αντίθετο: ''Όλα ως εδώ ήταν ο δρόμος προς το χέρι σου και στο κρατάω τρυφερά βράδυ - πρωί''. Άλλες γενιές, άλλα βιώματα, άλλος τρόπος σκέψης. Κατ' επέκταση, το ''Μαμά, μπαμπά'' είναι ένα συγκλονιστικό τραγούδι για κάθε ''διαφορετικό'' παιδί που ασφυκτιά μέσα στη ζώσα πραγματικότητα, τολμηρό, μα και κατασταλαγμένο ως στιχουργικό εγχείρημα: ''Ακόμα περιμένεις, μαμά, σε βλέπω, ελπίζεις την πόρτα να χτυπήσει κάποια άλλη μου εκδοχή/ Σε έφτασα στο ύψος, μπαμπά, να μ' αντικρίζεις, πιο πίσω απ' την αγάπη κυβερνά η ενοχή''.

(Ο συνθέτης Σπύρος Παρασκευάκος)

Ας πάμε τώρα στον συνθέτη Σπύρο Παρασκευάκο. Ταλαντούχος άνθρωπος και δείγμα του ταλέντου του είχαμε εισπράξει από τον προηγούμενο δίσκο του για τη φωνή του Ζαχαρία Καρούνη. Τα εδώ κομμάτια του έχω την αίσθηση πως, από αρμονικής άποψης, ακολουθούν κατά πόδας αυτά του Καραμουρατίδη. Ουδέν πρόβλημα: Νέος συνθέτης είναι, από τους ''επιτυχημένους'' συναδέλφους της γενιάς του δέχεται επιρροές. Ευχή μου θα ήταν, βέβαια, να μη μπει ποτέ στη λογική τραγουδιών - φασόν για τον Α ή τον Β μεγαλοτραγουδιστή, όταν φυσικά του ζητηθεί κάτι τέτοιο. Εκτός από το ταλέντο, εξίσου σημαντική είναι και η διαχείριση του, άρα ο δρόμος είναι πλέον ανοιχτός και οι επιλογές δικές του. Μοναδική εξαίρεση από την άποψη που μόλις διατύπωσα είναι ίσως το τραγούδι ''Ο μόνος και η μόνη'' με την ταιριαστή συμμετοχή του Φοίβου Δεληβοριά και το ηλεκτρικό ροκίζον ρεφρέν. Ίσως και η έλλειψη λαϊκότροπων στοιχείων - δεν θ' ακούσετε κανένα χασάπικο, ζεϊμπέκικο κ.λπ. - πράγμα που εμένα προσωπικά μου άρεσε στην ''Τρίτη έξοδο''.

(Η ερμηνεύτρια Δήμητρα Σελεμίδου)

Άφησα τελευταία τη Δήμητρα Σελεμίδου. Πόσο άδικος θα ήταν κανείς αν ισχυριζόταν ότι η κοπέλα αυτή δεν είναι καλή τραγουδίστρια! Άρτια τεχνικά, γεμάτη συναίσθημα - πόσο μάλλον όταν εδώ τραγουδάει για πράγματα που πονάνε ανθρώπους της ''σειράς'' της - αλλά και, ευτυχώς, δίχως την τάση να ερμηνεύει με ηδυπάθεια υπέρμετρη τα φωνητικώς εκτινασσόμενα ρεφρέν των τραγουδιών της παρέας. Για όλους αυτούς τους λόγους, χαρακτηρίζω σημαντική την ''Τρίτη έξοδο'' και θα πρόσθετα πως είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται μία άτυπη διάσπαση της παντοκρατορίας της Νατάσσας Μποφίλιου στο λεγόμενο νεο-έντεχνο ελληνικό τραγούδι. Αυτό πάλι φανερώνει πως, κακά τα ψέματα, φτιάχτηκε ήδη μία σχολή ακριβώς ''νεο-έντεχνου τραγουδιού'', με κινητήρια δύναμη τη Μποφίλιου, με την οποία επίσης μπορείς να συμφωνείς ή να διαφωνείς, δεν θα ήταν σωστό και ακριβοδίκαιο όμως να την παρακάμψεις. Πόσο μάλλον όταν η ''Τρίτη έξοδος'' δεν προέκυψε από κάποιο meeting δισκογραφικής, προκειμένου να βγει κάτι στα πρότυπα του ''τι γουστάρει ο κόσμος τον τελευταίο καιρό'' (μην πάμε μακριά, δεν είναι πολλά χρόνια που οι δισκογραφικές έβαζαν τους τραγουδοποιούς του καταλόγου τους να φτιάξουν κομμάτια σαν το ''Θάλασσα μου σκοτεινή'' του Πορτοκάλογλου), αλλά από τη χημεία, τα βιώματα και την κοινή αισθητική τριών νέων καλλιτεχνών. Τους αξίζει ότι καλύτερο στο ξεκίνημα τους! 

ΔΙΣΚΟΙ 2015: ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΣ_ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΑΡΟΥΝΗΣ_ΑΠ' ΤΟ ΜΗΔΕΝ_(Μικρή Άρκτος)

Δισκογραφικό ντεμπούτο του νέου συνθέτη Σπύρου Παρασκευάκου που γνωρίσαμε μέσα από την 4η Ακρόαση της Μικρής Άρκτου του Παρασκευά Καρασούλου. Ένα ντεμπούτο που αναμενόταν με ζωηρό ενδιαφέρον, μια και ερμηνευτής όλων των τραγουδιών είναι ο Ζαχαρίας Καρούνης. Οποία έκπληξις δηλαδή να δοκιμάζεται ο ''παραδοσιακός - λαϊκός - βυζαντινός'' Καρούνης σε ένα διαφορετικό υλικό, αμιγώς ''έντεχνο'' μεν, λυρικό και αισθαντικό (και με ροκίζουσες ενορχηστρώσεις του Γιώργου Ανδρέου) δε! Κι εδώ ακριβώς έγκειται το ταλέντο του Καρούνη: Η ευελιξία του ως τραγουδιστής να υπηρετεί διαφορετικά (όχι και τόσο διαφορετικά, βέβαια) είδη τραγουδιού, δεδομένου του ό,τι ο Παρασκευάκος αντλεί την έμπνευση του από τους μεγάλους δημιουργούς του παρελθόντος. Και όχι μόνο! Για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, ο Παρασκευάκος φτιάχνει σύγχρονο ελληνικό τραγούδι με τη συνθήκη ''αρχή, μέση και τέλος'' και με στίχους υψηλού επιπέδου, στους οποίους εκθέτει όλες τις ανασφάλειες και τις ανησυχίες ενός ανθρώπου της ηλικίας του. Υπάρχουν πολλά τραγούδια που κάνουν τη διαφορά από ό,τι άλλο ''έντεχνο'' κυκλοφόρησε πρόσφατα, για να μην πω τα τελευταία χρόνια: Το εναρκτήριο ''Απ' το μηδέν'', το ''Ο άνθρωπος μπορεί'' με τη φωνητική συμμετοχή της εξαίρετης Πολυξένης Καράκογλου (άλλο ένα παιδί της 4ης Ακρόασης της Μικρής Άρκτου), το υπαρξιακό ''Ο σκόρος'', ''Η γκαρσονιέρα'' με τους στίχους του Χρίστου Γ. Παπαδόπουλου να παρομοιάζουν το ερωτικό ανικανοποίητο με ρημαγμένη γκαρσονιέρα, το θλιμμένο ζεϊμπέκικο ''Ένα ταξί'', ο γλυκόπικρος και όχι απλά ''Γλυκός Γενάρης'' που μας είχε συστήσει ως συνθέτη τον Παρασκευάκο, το πιο δημοτικοφανές ''Το νησί'', αλλά και ο εξόδιος μελαγχολικός ''Φετινός Νοέμβρης'' για πιάνο, φωνή και έγχορδα, σε στίχους του κοσμικού κοσμοκαλόγερου Μάνου Ελευθερίου. Να το πω ''στρογγυλά'', τούτο το CD καταρχάς ευτύχησε από πλευράς σύνθεσης, στίχου και ερμηνείας, άρα όλοι θα ήμασταν ευχαριστημένοι! Εδώ, όμως, έρχεται ο πεπειραμένος Γιώργος Ανδρέου και βάζει την ενορχηστρωτική σφραγίδα του, εξηλεκτρίζοντας όλο το υλικό με τις κιθάρες της Βάσως Δημητρίου και με τρόπο εξαιρετικά καλαίσθητο. Πέραν αυτού, μου άρεσε και η έντονη χρήση της τρομπέτας του Νίκου Σακελλαράκη σε πολλά τραγούδια, που τους έδωσε μια lounge χροιά - αν υποτεθεί πως οι στίχοι του Παρασκευάκου λένε πράγματα σοβαρά, χρειαζόταν η ''ανάσα'' του lounge ήχου, χωρίς να υπονοείται πως ''lounge'' σημαίνει απαραιτήτως και ''ελαφρό'', άρα κάτι μεμπτό. Εν κατακλείδι, η συνεργασία του Καρούνη με τον Παρασκευάκο, του προσφέρει σίγουρα ένα ''δεύτερο ξεκίνημα'', όπως σημειώνει κι ο ίδιος στο ένθετο της έκδοσης, διευρύνοντας τους καλλιτεχνικούς του ορίζοντες. Όσο για τον Παρασκευάκο, πρόκειται για έναν ταλαντούχο τραγουδοποιό και συνθέτη, σημαντικότερος κατά τη γνώμη μου απ' άλλους κι άλλους που απασχολούν τη δισκογραφία την τελευταία 5ετία. Εύχομαι και στους δύο καλή συνέχεια!