Χρήστος Μπότσης: «Δεν με ενδιαφέρει να φαίνομαι παντού, αλλά να υπάρχω ουσιαστικά εκεί που πρέπει»

 

Ο Χρήστος Μπότσης είναι 27 ετών και σήμερα σπουδάζει μουσική και μονωδία στο Χαλκηδόνειο Ωδείο. Ήρθε από τη Θήβα στην Αθήνα και μέσα σε λίγο χρόνο θα λέγαμε ότι κατάφερε αρκετά πράγματα. Ήδη από το 2018 μπήκε στη δισκογραφία με ένα τραγούδι που του έδωσαν ο συνθέτης Γιώργος Σταυριανός και η στιχουργός Μυρτώ Κοντοβά, το «Μαύρα γιασεμιά». Λίγα χρόνια αργότερα, το 2021, η συνάντηση του με δύο άλλους δημιουργούς, τη στιχουργό Λίνα Δημοπούλου και τον συνθέτη Γιώργο Κυριάκο, γέννησε ένα ακόμη τραγούδι, το «Σήκωσε νοτιά», το οποίο παίχτηκε από τα πιο mainstream «έντεχνα» ραδιόφωνα. Έχει συνεργαστεί επίσης με τον συνθέτη Νίκο Μερτζάνο, ενώ ακούσαμε και ένα ντουέτο του με τον Κώστα Μακεδόνα - προϊόν της σύμπραξης αυτή τη φορά του στιχουργού Νίκου Μωραΐτη με τον συνθέτη Γιώργο Κυριάκο. Εν αναμονή του πρώτου ολοκληρωμένου άλμπουμ του, που θα περιέχει τραγούδια από δημιουργούς όπως ο Θέμης Καραμουρατίδης, ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος, η Λίνα Δημοπούλου, ο Νίκος Μωραΐτης, ο Κώστας Τσίρκας κ.α., ο Μπότσης παίρνει δύναμη από τις λάιβ εμφανίσεις του, με τις οποίες - όπως λέει ο ίδιος - νιώθει να φτιάχνει το δικό του κοινό. Αφορμή για την ακόλουθη συζήτηση μας ήταν η επερχόμενη συναυλία του στο κλαμπ του Σταυρού του Νότου αυτή την Κυριακή 1η Μαρτίου του 2026. 

Η μέχρι τώρα πορεία σου είναι αυτή ενός νέου ανθρώπου που έφυγε από την επαρχία και ήρθε στην Αθήνα για ν’ ακολουθήσει τ’ όνειρο του. Πώς ήταν η απόφαση αυτή;

Η απόφαση να φύγω από τη Θήβα δεν ήταν απλώς μια μετακόμιση. Ήταν μια εσωτερική παραδοχή. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θήβα. Στα 18 μου έφυγα για σπουδές μαγειρικής και αργότερα για Φιλολογία στο Ρέθυμνο. Ήθελα να έχω επιλογές, να νιώθω ασφαλής. Όμως μέσα μου ήξερα από την αρχή τι πραγματικά θέλω να κάνω. Το όνειρό μου ήταν πάντα να τραγουδάω. Πολλές φορές στη ζωή σκεφτόμαστε το «plan B» και άθελά μας απομακρυνόμαστε από τον στόχο. Κάποια στιγμή ένιωσα ότι αποπροσανατολίζομαι. Άφησα τις σπουδές και γύρισα στη Θήβα. Κι εκεί, ουσιαστικά, ξεκίνησαν όλα. Έκανα live σε μαγαζιά της πόλης, δημιούργησα τον πρώτο μου πυρήνα ανθρώπων που πίστεψαν σε εμένα, διοργάνωσα δύο μεγάλες συναυλίες στο ανοιχτό θέατρο της πόλης. Ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα ότι αυτό που έχω μέσα μου μπορεί να βγει προς τα έξω και να συναντήσει τον κόσμο. Κάπου εκεί κατάλαβα ότι, αν θέλω να μεγαλώσει αυτό το εγχείρημα, πρέπει να μεγαλώσω κι εγώ μαζί του. Και το κέντρο της τέχνης για μένα ήταν και είναι η Αθήνα. Η απόφαση να έρθω ήταν συνειδητή και δεν την αμφισβήτησα ούτε στιγμή. Τη στηρίζω από την πρώτη μέρα. Δουλεύω χρόνια στο σερβίς για να μπορώ να στηρίζω οικονομικά τα καλλιτεχνικά μου βήματα. Δεν το είδα ποτέ σαν κάτι “ξένο” από το όνειρό μου αλλά ως μέρος της διαδρομής. Και μέσα από αυτή τη διαδρομή ήρθε και ο δίσκος μου. Ένα προσωπικό στοίχημα που έγινε πραγματικότητα. Την ερχόμενη Κυριακή 1 Μαρτίου, στον Σταυρό του Νότου, γιορτάζω τα 27 μου χρόνια, τον έναν χρόνο μου στην Αθήνα και την τέταρτη χρονιά παρουσίας μου στη συγκεκριμένη σκηνή. Για μένα αυτό το live δεν είναι απλώς μια εμφάνιση, είναι μια γιορτή συνέπειας, πίστης και εξέλιξης. Γιατί τελικά, αν κάτι έμαθα, είναι πως όταν δεν εγκαταλείπεις το όνειρό σου, ακόμα κι αν κάνεις κύκλους, βρίσκεις τον δρόμο σου ξανά. 

Γνώριζες πως έμπαινες σ’ έναν ακραία ανταγωνιστικό χώρο όπου οι πιθανότητες «προβολής» σου ήταν περιορισμένες;

Δεν βλέπω τον χώρο μας ως ακραία ανταγωνιστικό. Βλέπω ότι πολλές φορές κρύβει ματαιοδοξία. Και η ματαιοδοξία μπορεί εύκολα να μεταφραστεί σε ανταγωνισμό. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο πυρήνας της τέχνης είναι έτσι. Εγώ πιστεύω βαθιά στην αλληλεγγύη και στο «μαζί». Η μουσική από τη φύση της είναι συλλογική πράξη. Αν αυτό κατανοηθεί πραγματικά από όλους μας, τα πράγματα μπορούν να γίνουν πολύ πιο όμορφα. Μέχρι σήμερα δεν έχω νιώσει ότι κάποιος με ανταγωνίζεται. Το αντίθετο. Οι καλλιτέχνες που έχω συναντήσει και συνεργαστεί με έχουν αγκαλιάσει με γενναιοδωρία και σεβασμό. Και αυτό για μένα λέει πολλά. Είναι βέβαια και θέμα χαρακτήρα. Και κυρίως είναι θέμα πού επιλέγεις να κοιτάς. Προσωπικά έχω ένα ένστικτο, όταν διαισθάνομαι «μαυρίλα», απομακρύνομαι. Δεν με αφορά να συγκριθώ ή να μπω σε μια διαρκή σύγκριση. Με αφορά να εξελίσσομαι. Πιστεύω ότι όταν έχεις καθαρή πρόθεση, συνέπεια και δουλεύεις καθημερινά γι’ αυτό που αγαπάς, η προβολή έρχεται. Μπορεί να πάρει χρόνια, μπορεί να δοκιμάσει την αντοχή σου, αλλά έρχεται. Και έρχεται με ουσία — όχι σαν φούσκα. Αρκεί αυτό που κάνεις να έχει αλήθεια.Παρατηρώ ότι ο πυρήνας των ανθρώπων που μας ακολουθεί έχει μια σταθερά ανοδική πορεία. Αυτό για μένα είναι η πιο ουσιαστική «προβολή». Δεν με ενδιαφέρει να φαίνομαι παντού , αλλά να υπάρχω ουσιαστικά εκεί που πρέπει. Δεν ξέρω τι θα έκανα αν έβλεπα το αντίθετο. Ίσως θα επαναπροσδιόριζα πράγματα. Αλλά μέχρι τώρα νιώθω ότι ο δρόμος ανοίγει φυσικά. Και αυτό μου δίνει δύναμη να συνεχίζω.

Μίλησε μου για τις σπουδές σου σε μουσική και τραγούδι.

Η επαφή μου με το τραγούδι ξεκίνησε ως ανάγκη έκφρασης. Στα 15 μου γνώρισα τη Νόνα Βουδούρη και τον Λάζαρο Παπαδόπουλο. Με τη Νόνα κάναμε τα πρώτα μου μαθήματα φωνητικής στη Θήβα. Ήταν η πρώτη φορά που κάποιος μου εξήγησε ότι η φωνή δεν είναι απλώς συναίσθημα — είναι εργαλείο, είναι «όργανο» που χρειάζεται τεχνική, φροντίδα και κατανόηση. Με τον Λάζαρο μπήκα στον κόσμο του θεάτρου και της ερμηνείας. Εκεί άρχισα να καταλαβαίνω ότι το τραγούδι δεν είναι μόνο νότες, αλλά αφήγηση. Είναι σώμα, είναι βλέμμα, είναι παύση. Αυτοί οι δύο άνθρωποι υπήρξαν για μένα φάροι. Μου άνοιξαν έναν δρόμο που μέχρι τότε έβλεπα θολά. Στα 19 μου ξεκίνησα ολοκληρωμένες σπουδές τραγουδιού στο Χαλκηδόνειο Ωδείο Νέας Φιλαδέλφειας, από όπου φέτος, μετά από οκτώ χρόνια, αποφοιτώ. Αυτή η διαδρομή της γνώσης με έχει δυναμώσει βαθιά. Σε ωριμάζει η διαδικασία της σπουδής. Σε  μαθαίνει πειθαρχία, σε φέρνει αντιμέτωπο με τα όριά σου και σε βοηθά να τα ξεπεράσεις. Το λέω συχνά σε κάθε νέο άνθρωπο που θέλει να τραγουδήσει: σπούδασέ το. Είναι απαραίτητο να γνωρίζεις τι κάνει το «όργανό» σου, πώς λειτουργεί το σώμα σου, πώς στηρίζεις τη φωνή σου. Το ταλέντο είναι ένα δώρο, αλλά χωρίς γνώση δεν αντέχει στον χρόνο. Παράλληλα, έχω παρακολουθήσει και πολλά σεμινάρια. Ξεχωρίζω ιδιαίτερα εκείνα της Νατάσσας Μποφίλιου και του Θέμη Καραμουρατίδη. Εκεί πήρα σημαντικά μαθήματα όχι μόνο τεχνικά, αλλά και καλλιτεχνικής στάσης. Για το πώς στέκεσαι απέναντι σε ένα τραγούδι, πώς το υπηρετείς και δεν το χρησιμοποιείς απλώς για να φανείς. Όλη αυτή η πορεία μού έμαθε κάτι βασικό: η γνώση δεν σε περιορίζει — σε ελευθερώνει. Και όταν ανεβαίνω στη σκηνή, νιώθω ότι κουβαλώ μαζί μου όλα αυτά τα χρόνια δουλειάς, πειθαρχίας και αγάπης για αυτό που κάνω. Και το σημαντικότερο για μενα είναι πως πάντα παραμένω πιστός μαθητής.

Κατάφερες μέσα σε λίγο χρόνο να ερμηνεύσεις συνθέσεις καταξιωμένων ήδη δημιουργών. Φαντάζομαι τη χαρά που θα εισέπραξες πρώτα απ’ όλα.

Η χαρά και η ευγνωμοσύνη είναι πραγματικά πολύ μικρές λέξεις μπροστά σε αυτό που νιώθω. Αυτό που έχω ζήσει τα τελευταία χρόνια είναι ένα όνειρο που πήρε σάρκα και οστά. Να ερμηνεύω δημιουργούς που όχι μόνο θαυμάζω καλλιτεχνικά, αλλά σέβομαι βαθιά και για τη στάση τους απέναντι στα πράγματα. Για μένα αυτά τα δύο είναι απόλυτα συνδεδεμένα — το έργο και ο άνθρωπος. Στη δισκογραφία μπήκα το 2018, τραγουδώντας τα «Μαύρα Γιασεμιά» του Γιώργου Σταυριανού και της Μυρτώς Κοντοβά. Ήταν μια στιγμή που ένιωσα ότι κάτι αρχίζει να παίρνει μορφή. Στη συνέχεια ήρθε ο Γιώργος Κυριάκος μαζί με τη Λίνα Δημοπούλου και δοκιμάσαμε να κάνουμε ένα τραγούδι. Μας «βγήκε». Ήταν από εκείνες τις συναντήσεις που δεν είναι καθόλου τυχαίες. Μετά άρχισα να συλλέγω υλικό. Ήθελα να στήσω ένα άλμπουμ με έξι τραγούδια — έξι διαφορετικές εποχές και οπτικές του εαυτού μου. Έξι εσωτερικές διαδρομές. Ο μεγαλύτερός μου φόβος ήταν μήπως φτάσουν στα χέρια μου τραγούδια που δεν με αφορούν, που δεν με εκφράζουν ουσιαστικά. Δεν συνέβη. Αντίθετα, ένιωσα ότι οι δημιουργοί ήξεραν ακριβώς τι ήθελα να καταθέσω. Σε αυτό το άλμπουμ έγραψαν ο Θέμης Καραμουρατίδης, η Λίνα Δημοπούλου, ο Γιώργος Κυριάκος, ο Νίκος Μωραΐτης, ο Νίκος Μερτζάνος — που υπογράφει και την ενορχήστρωση —, ο Σταύρος Σταύρου, ο Αλέξανδρος Κούρος, η Βίκυ Γεροθοδώρου και η Στέλλα Καμπανού. Και φυσικά υπάρχει μέσα και η διασκευή της «Ασπιρίνης» του Κώστα Τσίρκα και του Γεράσιμου Ευαγγελάτου που πρωτοτραγούδησε η Νατάσσα Μποφίλιου το 2004. Είκοσι χρόνια μετά, αυτοί οι τρεις άνθρωποι μου έδωσαν τη σκυτάλη. Και μόνο αυτή η φράση, όταν τη λέω, με συγκινεί.Δεν ξέρω αν υπάρχουν λέξεις αρκετές για να περιγράψουν αυτό το συναίσθημα. Ξέρω μόνο ότι νιώθω βαθιά ευγνώμων. Και ταυτόχρονα, ακόμη πιο υπεύθυνος απέναντι σε αυτό που κρατώ στα χέρια μου.

Δεν ξέρω αν έχω δίκιο, αλλά νιώθω ότι ως εργαζόμενος στον Μπλε Παπαγάλο θα επέλεξες συνειδητά ένα «safe» περιβάλλον παράλληλης ενασχόλησης σου με τη μουσική.

Ο Μπλε Παπαγάλος ήρθε στη ζωή μου μέσα από τη Νατάσσα Μποφίλιου. Όταν μετακόμισα στην Αθήνα, της είπα ότι χρειάζομαι άμεσα δουλειά στο σερβίς για να μπορώ να στηρίξω τα καλλιτεχνικά μου βήματα. Με έφερε σε επαφή με την αδελφή της, τη Νέλλη Μποφίλιου, και εκεί ξεκίνησαν όλα. Η Νέλλη είναι ένας από τους ανθρώπους που με στήριξαν ουσιαστικά στα πρώτα μου βήματα στην Αθήνα — και όχι μόνο επαγγελματικά. Ήταν και είναι παρούσα σε όλο το καλλιτεχνικό μου εγχείρημα. Με πίστεψε από την αρχή και αυτή η πίστη, όταν είσαι μόνος σε μια καινούργια πόλη, έχει τεράστια αξία. Είναι αδερφή μου πλέον. Έχω δουλέψει ως σερβιτόρος σε αρκετά μαγαζιά. Στον Μπλε Παπαγάλο όμως δεν νιώθω ότι «δουλεύω». Το αισθάνομαι σαν σπίτι μου. Οι συνεργάτες μου εκεί είναι άνθρωποι με τους οποίους βλέπουμε τον κόσμο με παρόμοια ματιά. Υπάρχει αλληλοσεβασμός, χιούμορ, κατανόηση. Υπάρχει μια κοινότητα. Γενικά, η οικογένεια Μποφίλιου με έχει στηρίξει βαθιά. Και αυτό είναι κάτι που δεν θεωρώ δεδομένο. Είναι σπάνιο — αδιανόητα σπάνιο — να σε βοηθούν άνθρωποι που δεν σου «χρωστούν» τίποτα. Που δεν έχουν καμία υποχρέωση. Κι όμως είναι εκεί. Δεν το είδα ποτέ ως “safe επιλογή”. Το είδα ως ευλογία. Ως μια μεγάλη αγκαλιά μέσα σε μια δύσκολη μετάβαση. Και νιώθω πραγματικά ευγνώμων. 

Σήμερα θα έλεγες ότι έχεις φτιάξει ένα δικό σου κοινό;

Ναι, σήμερα μπορώ να πω ότι αρχίζει να διαμορφώνεται ένα δικό μου κοινό. Και αυτό είναι ίσως από τα πιο συγκινητικά κομμάτια αυτής της διαδρομής. Βλέπω ξεκάθαρα ότι υπάρχει μια ανοδική πορεία. Φυσικά, ο πυρήνας στηρίζεται ακόμα σε φίλους και ανθρώπους που με γνωρίζουν προσωπικά — κι αυτό το θεωρώ τιμή. Γιατί πριν πιστέψει σε σένα το ευρύ κοινό, πρέπει να πιστέψει ο στενός σου κύκλος. Όμως αυτό που με χαροποιεί ιδιαίτερα είναι ότι σε κάθε live έρχονται και καινούργιοι άνθρωποι. Άνθρωποι που δεν με γνωρίζουν, που δεν έχουν προσωπική σύνδεση μαζί μου, αλλά έρχονται για τη μουσική. Και εκεί καταλαβαίνω ότι κάτι αρχίζει να ανοίγει. Ότι η μουσική μου βρίσκει δρόμο. Αυτό είναι η μεγαλύτερη χαρά: να νιώθεις ότι το τραγούδι σου ταξιδεύει πέρα από εσένα, ότι αγγίζει ανθρώπους που δεν γνωρίζεστε τυπικά αλλα σας συνδέει το συναισθημα σας. Δεν με ενδιαφέρει η μαζικότητα ως νούμερο. Με ενδιαφέρει η ουσία. Να υπάρχει ένας σταθερός, ζωντανός πυρήνας ανθρώπων που ταυτίζονται, που περιμένουν το επόμενο βήμα, που νιώθουν κομμάτι αυτής της διαδρομής. Και ναι, φέτος θέλω πολύ να ταξιδέψω τη μουσική μου. Να τη βγάλω έξω από τα στενά όρια της Αθήνας, να τη φέρω σε άλλες πόλεις, σε άλλους χώρους, σε άλλες ψυχές. Γιατί η μουσική, αν δεν ταξιδεύει, μένει μισή. Και θέλω να την μοιραστώ.

Η Eurovision, που είναι και στην επικαιρότητα, θα ήταν κάτι που θα σ’ ενδιέφερε μελλοντικά; Αναφέρομαι σε μία φανταστική υποτιθέμενη συμμετοχή σου.

Η αλήθεια είναι ότι η Eurovision δεν ήταν ποτέ ένα όνειρό μου. Πάντα ένιωθα πως ως θεσμός βασίζεται περισσότερο στο «φαίνεσθαι» παρά στο «είναι». Στο θέαμα, στην εικόνα, στη γρήγορη εντύπωση. Εγώ λειτουργώ πιο εσωτερικά· με αφορά περισσότερο η ουσία ενός τραγουδιού και η διαχρονικότητά του. Δεν μπορώ βέβαια να αποκλείσω υποθετικά οτιδήποτε. Αν υπήρχε ένα τραγούδι στο οποίο να πίστευα απόλυτα, που να με εκφράζει βαθιά και να υπηρετεί αυτό που είμαι καλλιτεχνικά, ίσως το σκεφτόμουν διαφορετικά. Γιατί στο τέλος της ημέρας, το τραγούδι είναι πάντα ο πυρήνας.Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια για μένα το θέμα δεν είναι μόνο αισθητικό αλλά και πολιτικό. Δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι ο θεσμός αποδέχεται τη συμμετοχή χωρών, το Ισραήλ δηλαδή, την ώρα που εξελίσσονται τραγωδίες με θύματα αμάχους. Προσωπικά, δεν μπορώ να διαχωρίσω την τέχνη από την ηθική στάση.Ζούμε μια εποχή όπου μπροστά στα μάτια μας συντελείται μια ανθρωπιστική καταστροφή και εγώ νιώθω την ανάγκη να τοποθετούμαι καθαρά. Είμαι με τον παλαιστινιακό λαό και με κάθε λαό που βιώνει βία και απώλεια. Για μένα, όταν χάνονται ανθρώπινες ζωές — και ειδικά άμαχοι — δεν χωράει «θέαμα» σαν να μη συμβαίνει τίποτα.Οπότε σήμερα, με τα δεδομένα που υπάρχουν, νιώθω ότι αυτός ο θεσμός δεν με εκφράζει. Και προτιμώ να μείνω συνεπής σε αυτό που πιστεύω, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι κλείνω μια πόρτα.

Ποιους καλλιτέχνες θα χαρακτήριζες «φάρους» σου;

Μεγάλωσα ακούγοντας τους μεγάλους Έλληνες συνθέτες και στιχουργούς. Η ελληνική τραγουδοποιία ήταν πάντα παρούσα στο σπίτι μου — σαν φυσική συνέχεια της καθημερινότητας. Νιώθω ότι με έχουν διαμορφώσει βαθιά, ακόμη κι αν δεν το καταλάβαινα τότε. Τους θαυμάζω όλους. Για την τόλμη τους, για τη γλώσσα τους, για το πολιτικό και ποιητικό αποτύπωμα που άφησαν. Όμως αν πρέπει να ξεχωρίσω κάποιους που υπήρξαν «φάροι» για μένα, αυτοί είναι ο Θάνος Μικρούτσικος και η Μαρία Δημητριάδη.Ήταν οι πρώτες μου μεγάλες συγκινήσεις ως παιδί. Θυμάμαι να ακούω τα τραγούδια τους και να νιώθω κάτι να με διαπερνά χωρίς να μπορώ να το εξηγήσω. Από τον Θάνο Μικρούτσικο έμαθα τι σημαίνει μουσική με θέση, μουσική που δεν φοβάται. Από τη Μαρία Δημητριάδη έμαθα τι σημαίνει ερμηνεία με πυρήνα, με ψυχή, με ιδεολογία.Έφυγαν νωρίς από τη ζωή, αλλά για μένα παραμένουν παρόντες. Οι «φάροι» δεν χάνονται· απλώς συνεχίζουν να φωτίζουν από αλλού. Και κάθε φορά που ανεβαίνω στη σκηνή, κουβαλώ μέσα μου κάτι από εκείνο το πρώτο ρίγος που μου χάρισαν.

Αν σε ρωτούσα για ποιο λόγο έκανες και κάνεις μουσική;

Η μουσική για μένα δεν είναι απλώς κάτι που κάνω. Είναι τρόπος ύπαρξης. Λειτουργεί σαν φυσικό κομμάτι του σώματός μου και της ψυχής μου. Δεν μπορώ να με φανταστώ διαφορετικά και δεν μπορώ να υπάρξω χωρίς αυτήν. Πιστεύω επίσης ότι όλοι έχουμε έρθει σε αυτόν τον κόσμο για να προσφέρουμε κάτι — ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Η δική μου προσφορά, αυτό που θέλω να καταθέσω, εκφράζεται μέσα από το τραγούδι. Μέσα από κάθε νότα, κάθε στίχο, προσπαθώ να αφήσω κάτι πίσω: μια αλήθεια, ένα συναίσθημα, μια σύνδεση με τον άλλον. Για μένα, η μουσική είναι ταυτόχρονα προσωπική ανάγκη και κοινωνική δέσμευση. Είναι η γλώσσα μου για να μιλήσω, να επικοινωνήσω, να γίνω μέρος των ανθρώπων που με ακούνε. Και κάθε φορά που τραγουδάω, νιώθω ότι κάνω ακριβώς αυτό που ήρθα να κάνω εδώ — να δώσω και να μοιραστώ.

Δεδομένου της μικρής μέχρι τώρα δισκογραφίας σου, τι θα ακούσουν όσοι έρθουν να σε δουν στον Σταυρό του Νότου;

Το live αυτό έχει στηθεί με πολλή αγάπη για μοίρασμα. Πέρα από τα προσωπικά μου τραγούδια, με τον Ιάσονα Μαυρογεώργο, που υπογράφει τις ενορχηστρώσεις και τη συνεπιμέλεια μαζί μου, επιλέξαμε να διασκευάσουμε τραγούδια που έχουμε συνδεθεί και αγαπήσει. Τραγούδια έντεχνα, λαϊκά, παραδοσιακά — κομμάτια που μας έχουν μιλήσει και που θέλουμε να μιλήσουν και στο κοινό. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μια εμπειρία που προκαλεί συναισθήματα. Κάποτε ήθελα μόνο να συγκινώ, αλλά στα 27 μου θέλω το live να προσφέρει περισσότερα. Να γελούν, να χαίρονται, να προβληματίζονται, να συγκινούνται οι άνθρωποι. Θέλω να φεύγουν με κάτι μέσα τους — είτε ένα χαμόγελο, είτε ένα ρίγος, είτε μια σκέψη που θα τους συνοδεύει.  Πιστεύω πως χρειάζεται να αποδράσουμε λίγο από την καθημερινότητα, να φύγουμε από την πραγματικότητα, γιατί αλλιώς χάνουμε κομμάτια του εαυτού μας. Αυτό θέλουμε να περάσουμε μέσα από το live. Και ναι, εγώ θα είμαι εκεί την Κυριακή 1 Μαρτίου, στον Σταυρό του Νότου. Αν μπορείτε, ελάτε να το ζήσουμε μαζί. Θα είναι μια γιορτή, μια συνάντηση και μια μουσική αγκαλιά για όλους.

Ευστάθιος Δράκος: ''Στην Ελλάδα του σήμερα δε μπορείς να λες θα ψάξω μόνο το τι γίνεται μέσα μου και θ' αφήσω εκτός την κοινωνία''

Από τότε που θυμάσαι τον εαυτό σου ήθελες να είσαι μουσικός;

Όχι στο πλαίσιο του ''τι θες να γίνεις όταν μεγαλώσεις'', δεν το είχα κατά νου να κάνω κάτι τέτοιο, αλλά η μουσική υπήρχε από την αρχή. Σα δουλειά άρχισα να το σκέφτομαι όταν μεγάλωσα κι έπρεπε να συμπληρώσω μηχανογραφικά. Όχι επαγγελματικά ακριβώς, μα επειδή έγραφα και έπαιζα μουσική από μικρή ηλικία, θεωρούσα ότι θα τό'χω ως πάρεργο, ως ψυχανάλυση αν θες. 

Τα τραγούδια πάντα δίνουν την αφορμή για ψυχανάλυση;

Πάντα δεν ξέρω, αλλά σε μένα ναι! Ειδικά τώρα που γράφω στα ελληνικά...Η μουσική δεν ξέρω κατά πόσο είναι ψυχαναλυτική, η διαδικασία όμως του να γράψεις ελληνικά λόγια και να εκφραστείς με ελληνική σκέψη σε βάζει αυτόματα σε μια τέτοια διαδικασία!

Πρόλαβες και μία ερώτηση που θα σ'την έκανα αργότερα. Δεν ήξερα ότι γράφεις κι εσύ ελληνικό στίχο. 

Ούτε κι εγώ τό'ξερα, μετά μού βγήκε. Όταν ήμουν πολύ μικρός έγραφα στην προσπάθεια τού να καταλάβω πως μπορεί να συνδεθεί ένας στίχος με τη μουσική, επειδή μου άρεσε πολύ να γράφω σε ελληνικά μέτρα, 7/8, 5/8, 9/8. Έπρεπε να εξοικειωθώ με τις ελληνικές λέξεις που είναι πιο μεγάλες και σύνθετες, έχουν περίεργους τονισμούς και όλο αυτό γινόταν στο πλαίσιο ενός τεστ απ' τη μεριά μου. Πολλά απ' αυτά δεν μου άρεσαν, ήταν σε πειραματικό στάδιο. Πολύ μετά, όταν έγινε ο δίσκος με τη Γαλάνη και άρχισα να τραγουδάω στα ελληνικά, το επιχείρησα κανονικά πια.

Ο Ευστάθιος Δράκος με το τρίχορδο μπουζούκι του συχωρεμένου του πατέρα μου...

Μιλάμε για μια πρόσφατη διαδικασία, λοιπόν.

Ακριβώς. Τον τελευταίο χρόνο προσπαθώ να γράψω στα ελληνικά σε φάση που να μπορώ να αποτυπώνω δικά μου πράγματα.

Άρα ο στιχουργός Νίκος Μωραΐτης δεν μπήκε στο project λόγω της αδυναμίας σου να εκφραστείς ελληνικά.

Του Νίκου απ' ότι κατάλαβα τού άρεσε η αγγλόφωνη δουλειά με τους Minor Project και ξεκινήσαμε έτσι να γράφουμε μαζί χωρίς να το πολυαναλύσουμε. Ξέρεις, γιατί να γράφω εγώ εδώ, εκεί αυτός κλπ. Δεν ξέραμε καν ότι το project θα τραγουδιόταν από μένα ή από τη Γαλάνη. Όταν είδαμε ότι κάποια τραγούδια ''φώναζαν'' για γυναικεία φωνή ή για ντουέτα αντρικής με γυναικεία φωνή, προέκυψε η Δήμητρα. 

Είσαι από την Εύβοια, σπούδασες όμως στην Πάτρα.

Σπούδαζα και σπουδάζω ακόμα μηχανικός υπολογιστών. 

Φαντάζομαι την επαφή που θα απέκτησες με την εκεί αγγλόφωνη σκηνή.

Προφανώς δε γεννήθηκα κι εγώ για να γράφω αγγλόφωνα τραγούδια. Η περίοδος στην Πάτρα ήταν σημαντική με όλα αυτά τα συγκροτήματα και τις μπάντες πέραν των Raining Pleasure που ''έφυγαν'' απ' την Πάτρα κι απ' την Ελλάδα ίσως. Υπήρχαν πάρα πολλά συγκροτήματα που εκφράζονταν στα αγγλικά και με πολύ ιδιαίτερο ήχο.

Πες μου μερικά απ' αυτά.

Οι αγαπημένοι μου ήταν οι Flakes, όπως και οι An Orange End. Κι άλλα βέβαια συγκροτήματα, φοιτητικά της Πάτρας, που μετά διαλύθηκαν, όπως οι The Place Within που ήταν το πρώτο σχήμα του Logout και που εγώ δεν έχανα συναυλίες τους στο πανεπιστήμιο.

Κι έτσι βγήκαν κι οι Minor Project!

Ναι, με φοιτητές από την Πάτρα. Οι τρεις ήμασταν κι από την ίδια σχολή κιόλας. Ξεκινήσαμε με μια συμμετοχή σε ένα άλμπουμ με διασκευές σε ρεμπέτικα και ακολούθησε το ''In colors''. 

Πόσο καταλυτικό ρόλο έπαιξε στην όλη σκηνή η επιτυχία των Rianing Pleasure;

Μεγάλο. Ήμασταν φίλοι με τα παιδιά και από κοινές παρέες εκτός των στούντιο. Ο παραγωγός μας, ο Σάκης Μπάστας, ήταν ο μπασίστας των Raining Pleasure. 

Και τι απόμεινε απ' τη σκηνή αυτή συγκροτικά με έναν ''οργασμό'' αγγλόφωνων συγκροτημάτων το διάστημα 2008 - 2012;

Καλά πήγε αυτή η σκηνή, πράγματι, αλλά τώρα νομίζω ότι όλοι έχουμε την ανάγκη να εκφράσουμε τις σκέψεις μας και όχι μόνο την αισθητική μας. Σαν ακροατής βλέπω πόσο παίζονται ακόμα αυτές οι μπάντες, αλλά αυτό που επίσης βλέπω είναι ότι πολλοί άνθρωποι που έγραφαν σε αγγλικό στίχο, όπως ο Σαμόλης, ο Λόλεκ και η Nalyssa, πλέον έχουν τη θέληση να αποτυπώσουν το τι ακριβώς έχουν στο μυαλό τους. Αυτό το ένιωσα πολύ τελευταία, βλέποντας τη συναυλία της Nalyssa Green, η οποία έγραψε στίχους που χαιρόμουν να ακούω. 

Τώρα με τον ελληνικό στίχο θα διευρυνθεί το κοινό σου;

Δεν ξέρω να σου πω, τώρα θα ξεκινήσω να τραγουδάω στη γλώσσα μου. Είναι λίγο παράτολμο να μιλήσω για τραγούδια και την απήχηση τους, που μόλις έχω γράψει.

Μια πρώτη αίσθηση θα ήθελα να μου πεις.

Δεν τα έχω πολυτραγουδήσει τα κομμάτια αυτά, ούτε καν στις παρέες μου. Τα φτιάχνω μαζί με τον παραγωγό μου ακόμα. Ελπίζω σαν ακροατής πάντως το ίδιο και με τα δικά μου τραγούδια να συμβεί, όπως δηλαδή παρατηρώ εγώ ανθρώπους που γράφουν μουσικές με δικά τους λόγια. Με τα αγγλόφωνα δε νομίζω να ίσχυε αυτό, αφού συχνά αφήναμε εκτός λέξεις που έχαναν δύναμη με το να τις έλεγες στα αγγλικά. Λέξεις που συνδέονται με την παράδοση και ταιριάζουν όμορφα με τους ελληνικούς ρυθμούς.

Γιατί, ενώ υπάρχει ενθουσιασμός για το project, μου φαίνεσαι μονίμως ανόρεκτος; Έχω άδικο;

Όχι, η αλήθεια αυτή είναι. Δεν είμαι ακριβώς ανόρεκτος, όμως η ηδονή μου όλη εξαντλείται στο όταν γράφω. Σκέφτομαι πολύ το μετά, το τι κάνω, ξεπερνώντας τον ενθουσιασμό μου. Ίσως δείχνω και κουρασμένος, γιατί τώρα έχω την εξεταστική και πολλά πράγματα να μου τρώνε το κεφάλι. Όλοι κάνουμε πολλά πράγματα για να καλύψουμε βαθύτερες ανάγκες, πόσο μάλλον όταν υπάρχει και το άγχος του βιοπορισμού.

Αν σε ρωτούσα ποια είναι η δική σου βαθύτερη ανάγκη απ' τη μουσική;

Δεν τό'χω αναλύσει και τώρα καταλαβαίνω τις εμμονές που έχω με τη ζωή. Βλέπω ότι μου αρέσει πολύ να γράφω για έρωτες, κάτι που δεν μου έβγαινε με τον αγγλικό στίχο. Μιλάω επίσης για καταπίεση, για την ελευθερία που μας λείπει. Πως να το πω, μιλάω με τον ελληνικό στίχο, όπως θα μίλαγα με ένα φίλο. Αν έγραφα ένα γράμμα σήμερα, θα το έφτιαχνα τραγούδι και να σου πω την αλήθεια δεν έχω δοκιμάσει και κάτι άλλο. 

Πως αισθάνεσαι σαν μέλος της μουσικής βιομηχανίας;

Δεν ξέρω πως είναι, ούτε νιώθω ότι κάτι άλλαξε από τότε που δούλευα με τους Minor, πριν πέντε - έξι χρόνια. Απλά τότε δεν ξέραμε αν τα κομμάτια μας θα ακούγονταν πέραν του φιλικού μας κύκλου στην Πάτρα. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι ότι πλέον αυτά που γράφω θα τα ακούσουν και περισσότεροι άνθρωποι, τίποτα άλλο. Δεν έχω επηρεαστεί στο πώς γράφω δηλαδή.

Θα φοβόσουν μήπως σε καταπιεί αυτή η μουσική βιομηχανία;

Όχι, γιατί η σχέση μου ενδυναμώθηκε μετά τη δουλειά με τη Δήμητρα και με τη ΜΙΝΟΣ. Ήταν το πιο ανθρώπινο πράγμα που μου συνέβη ποτέ, αφού η συνεργασία με τη Δήμητρα κύλησε άψογα, ενώ και όποιες δουλειές κλείνονται, συνεννοούμαι με την εταιρεία πρώτα. Δε βγήκα δηλαδή από μία κατάσταση για να μπω σε μιαν άλλη. Έτσι γίνεται και με τη ζωή μου, γι' αυτό και είμαι ήρεμος. Μου άρεσαν τα πριν δεδομένα και τα προσάρμοσα στα τωρινά.

Ποια είναι αυτά τα δεδομένα; Το νά'σαι ένα νέο παιδί με τους φίλους, τους έρωτες και τις βόλτες σου;

Αυτά όλα συν του ότι κάνουμε μουσική για να μας προκαλεί χαρά, προβληματισμό, διάθεση για χορό. Ίσως τώρα αλλάζουν τα διαδικαστικά πράγματα, να βγαίνεις από ένα μικρό κοινό, χωρίς αυτό να σου ορίζει τη ζωή σου.

Αν κι έχει γίνει καραμέλα η φράση ''επίγονοι του Χατζιδάκι'', εσύ έχεις δηλώσει πως δεν είχες ιδιαίτερη σχέση με τη μουσική του.

Είχα την κλασική σχέση του μέσου Έλληνα ακροατή. Δεν επηρεάστηκα σε μεγάλο βαθμό, αν και όντως πιάνω τον εαυτό μου να έχει αναφορές σ' αυτόν, όπως και στον Λοΐζο. Σε ελληνικά πράγματα που γράφω, νομίζω πως είμαι πολύ πιο κοντά στον Λοΐζο απ' ότι στον Χατζιδάκι.

Μεγάλωσες με Μάνο Λοΐζο;

Τον άκουγα περισσότερο και πολλά τραγούδια του τά'χω συνδέσει πολύ με την παιδική μου ηλικία. Μελωδίες από το σχολείο, ''Ο δρόμος'', το ''Ακορντεόν'', ''Η μέρα εκείνη δεν θ' αργήσει'' που το τραγουδάμε και μαζί με τη Δήμητρα. Η σταθερότητα των μελωδιών του μού άρεσε πάρα πολύ! 

Μεγάλωσες επίσης σε ένα σπίτι που δεν ακούγατε και Λοΐζο απ' το πρωί ως το βράδυ.

Δεν ήταν ότι καθόμασταν και το ψάχναμε πολύ και αργότερα που μπήκα σε σπίτια φίλων και είδα πολλά βινύλια, κατάλαβα τι άκουγαν με τις οικογένειες τους. Εμείς δεν το κάναμε πάρα πολύ αυτό και δεν το λέω σα γκρίνια τώρα...

Κάθε άλλο, αφού το δίσκο των Minor Project τον αφιέρωσες ''στο μπαμπά και τη μαμά''.

Οι δικοί μου χαίρονται πάρα πολύ με την πορεία μου. Με έχουν βοηθήσει πάρα πολύ ούτως ή άλλως, η μισή δουλειά είναι δική τους. Δεν προέρχομαι από καμιά μεγαλοαστική οικογένεια, το αντίθετο θα έλεγα, ήμασταν μια μέση οικογένεια της επαρχίας, όμως εγώ δε θα μπορούσα νά'χω βγάλει το ''In Colors'' χωρίς τη στήριξη των γονιών μου. Στην ουσία ήταν οι παραγωγοί του δίσκου κι εγώ μια ζωή ήξερα πως ότι τους ζητούσα, θα μου το έκαναν χωρίς πολλές - πολλές ερωτήσεις. Ήθελα να πάω καράτε, ξέρω γω, δέκα ετών βλαμμένο, και μου το έκαναν, ξέροντας ότι θα μου έδινε αυτό ένα συν στη ζωή μου. Πήγαινα ζωγραφική επίσης σε σχολή του Μυταρά στη Χαλκίδα, με στήριζαν πάντα. Έτσι, τους έπιασα και τους είπα ότι ήταν σημαντικό να γινόταν ένας δίσκος, αφού πίστευα πως θά'χει δυνατότητες εξέλιξης. Τους το χρωστάω πολύ όλο αυτό.

Έχεις αδέρφια;

Ναι, είμαστε τρίτεκνη οικογένεια.

Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος που του παίζεις συνήθως τα τραγούδια σου;

Συγκατοικώ με μια καλή μου φίλη, επομένως όταν ακούει κάτι, λέει ''Α, το ξέρω αυτό, το τραγουδάς τόσες μέρες στο σπίτι'' (γέλια). Στους Minor, επίσης, στέλνω αμέσως ότι φτιάχνω, παρότι τώρα ένας είναι στην Πάτρα, ένας στο Λονδίνο κι ένας στην Αθήνα. Τους έρχεται ένα αρχείο σε email που λέει ''Ακούστε το''!

Τι ήταν αυτό που έκανε τη Γαλάνη ιδανική ερμηνεύτρια των τραγουδιών σου;

Η Γαλάνη, παρά το εκτόπισμα που έχει, είναι η μοναδική που μπορεί να τραγουδήσει μελωδίες με κλασικές γραμμές. Ένα στοιχείο της που μου αρέσει πολύ είναι το ότι όταν τραγουδάει κάποια κομμάτια, την ενδιαφέρει το πως υπάρχει ο λόγος μεσ' στο τραγούδι, να το ''μιλάει'' δηλαδή πριν το τραγουδήσει.

Χρειάστηκε να τη ''διδάξεις'' στο στούντιο ή αφέθηκες πάνω της;

Υπήρχε αλληλεπίδραση πάνω σ' αυτό, δεν έμαθε κάτι ο ένας τον άλλον. Είχαμε αφεθεί τόσο και οι δύο, ώστε όταν θέλαμε να προτείνουμε κάτι, εκείνη έλεγε πως ο κάθε δημιουργός ξέρει και πως να αποδοθούν τα τραγούδια του, στοιχείο που υπήρχε στα κομμάτια μου απ' τα demo. Η Δήμητρα ήταν και πολύ ανοιχτή, ναι μεν ήξερε καλά, αλλά ήθελε και τη δική μου αίσθηση από τα κοινά μας τραγούδια. 

Που εντάσσεις αισθητικά τον εαυτό σου;

Δε μπορώ να το κάνω, μια και είμαι στην αρχή μου. Γράφω τώρα και εντάξει, δεν έγινε και τίποτα επ' αυτού, επειδή βγήκε ο δίσκος με τη Γαλάνη και ένα κομμάτι, η ''Εκδρομή'', ακούστηκε πολύ και γρήγορα κιόλας. Δε μπορώ να με εντάξω κάπου, αν σκεφτείς ότι τον προηγούμενο χρόνο πειραματίστηκα με την ηλεκτρονική μουσική. Παλιότερα έκανα γαλλόφωνα κομμάτια, μετά πήγα στην ποπ και σε παλιά κλασικά ελληνικά πράγματα. Τώρα είναι η αρχή μου, παρόλο που έγραφα indie pop κομμάτια από παλιά. Ίσως με ενέταξαν στην indie pop σκηνή, λόγω Minor, αλλά δεν θα ήθελα να μείνω εκεί, αφού αυτό έδειχναν πάντα οι δραστηριότητες μου. 

Ωστόσο, ποιες είναι οι προτιμήσεις σου από το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι;

Αγαπώ πολύ τον Σαββόπουλο και τη Δήμητρα σαν ερμηνεύτρια, όπως την έζησα από παιδί με τα τραγούδια της. Ακούω και παρακολουθώ πολύ και τη νέα σκηνή, την ελληνική αντεργκράουντ - αν μπορείς να την πεις αντεργκράουντ, γιατί πια έχει ''ανέβει'' και δεν το λέω για κακό. Με θυμάμαι στην Πάτρα να ακούω τους Modrec και τους Flakes, η Κατερίνα Duska είναι πολύ ενδιαφέρουσα καλλιτέχνιδα επίσης, η Σμαράγδα που τυχαίνει νά'ναι και φίλη μου και ματώνω όποτε ακούω τα κομμάτια της, πράγματα που τα ακούω και κολλάω. Με το ελληνικό έντεχνο - λαϊκό τραγούδι δεν έχω ιδιαίτερη σχέση, ότι ακούω από το ραδιόφωνο μόνο.

Σίγουρα θα σε έχεις ακούσει από το ραδιόφωνο. Πες μου την αντίδραση της πρώτης φοράς.

Ήταν λίγο αστεία η πρώτη φορά, αφού άκουσα τραγούδι από demo των Minor μια μέρα που έβαφα. Δε φαντάζομαι καν το λόγο μετάδοσης του συγκεκριμένου τραγουδιού. Σκάλωσα πολύ, αλλά δεν ασχολήθηκα μετά. Απλά χαίρομαι. Λογικό.

Μίλησε μου λίγο για τη Monika, αν υποτεθεί πως η επιτυχία της συμπαρέσυρε και άλλα αγγλόφωνα συγκροτήματα.

Δεν συμπαρέσυρε ακριβώς τα συγκροτήματα, παρέσυρε ανθρώπους που μέχρι τότε μπορεί να μην άκουγαν αγγλόφωνα. Άνθρωποι που άκουγαν mainstream ραδιόφωνα, μεγαλύτεροι ηλικιακά, έμαθαν τη Monika κι έτσι κάποιοι παραγωγοί είπαν ''Ας δώσουμε λίγο χώρο και στο αγγλόφωνο''. 

Δε θεωρείς ότι έγινε μια κατάχρηση της κριτικής και μιας υπερπροβολής των αγγλόφωνων καλλιτεχνών από τα μέσα, λες κι εδώ γίναμε ξαφνικά Λονδίνο και Νέα Υόρκη; Επιλέον έτσι, καλλιτέχνες που ''μιλούσαν'' ελληνικά πέρασαν σε ενός είδους αφάνεια παρά το ότι ήταν δημιουργικοί ακόμα...

Με την κριτική και με το τι προβάλλεται, δεν έχω ιδιαίτερη σχέση, αφού αυτά που άκουγα δεν ήταν για να μου τα πλασάρει κάποιος ''στο πιάτο''. OK, έμαθα και τέτοια, λόγω της υπερπροβολής, αλλά απ' την άλλη, άνθρωποι σαν τον Αλκίνοο ή τον Περίδη, αν μιλάς γι' αυτούς, δεν θα εντάσσονταν σε όλο αυτό. Μπορεί να μην ακούστηκαν πολύ οι τελευταίες δουλειές τους, όσο άλλα ποπ πράγματα, αλλά νομίζω πως η τέχνη θέλει το χρόνο της. Καλή η στιγμή, καλό το viral, αλλά το πέρασμα του χρόνου και το τι μένει είναι ο καταλληλότερος κριτής. Έχει σημασία να βλέπουμε την αξία κάποιων έργων κοιτώντας πίσω και υπό αυτή την έννοια δεν ασχολούμαι με το τι ''πήγε καλά'' το 2017 ή αν ακούστηκε πολύ το δικό μου τραγούδι - δεν ισχύει ότι θά'ναι και απαραιτήτως καλό τραγούδι. Η καλή δουλειά είναι η κλασική. Σε δέκα χρόνια από τώρα θα κοιτάξω κι εγώ στα τραγούδια του Αλκίνοου, της Monika ή τα δικά μου και θα δω πόσο όρισαν ηχητικά εκείνη την τάδε εποχή. Τώρα απλά ακούμε τι παίζουν δέκα σταθμοί και τι γράφουν δέκα κριτικοί. Αυτή είναι η δουλειά των κριτικών, να προτείνουν νέα πράγματα. Ο Αλκίνοος τώρα και ο Περίδης είναι αυτοί που είναι, έχουν τη δυναμική τους να παρουσιάζουν στο κοινό τους τα έργα τους και να συνεχίζουν να αγαπιούνται. Το ότι επίσης βγήκαν καλά πράγματα την περασμένη δεκαετία, καλό είναι κι αυτό. 

Προς τιμήν σου που τα λες έτσι. Θα σε χαρακτήριζες προσγειωμένο άνθρωπο;

Σε τέτοια θέματα είμαι. 

Σ'το αναγνωρίζουν οι δικοί σου άνθρωποι;

(σκέφτεται) Καλά, οι δικοί μου άνθρωποι μού αναγνωρίζουν και τα καλά και τα κακά.

Είναι σωστό ένας άνθρωπος να δέχεται έναν άλλον όπως είναι;

Ή να τον δέχεται ή να μην τον δέχεται. Δε μπορούμε να ταιριάζουμε όλοι με όλους και μένα ο φιλικός μου κύκλος είναι πέντε - δέκα άνθρωποι. Βάζω και τους κοντινούς μου συνεργάτες μέσα, αφού για μένα φιλία και συνεργασία είναι αλληλένδετα. Αυτοί θα μπορούσαν να με δεχτούν όπως είμαι. Απ' την άλλη, οι πιο δικοί μου άνθρωποι δεν έχουν σχέση με τον καλλιτεχνικό χώρο. 

Καλύτερα, γιατί γλιτώνεις και τους ανταγωνισμούς έτσι. Σχέσεις διαλύονται, γάμοι ολόκληροι, λόγω ανταγωνισμών.

Δεν τό'χα ποτέ αυτό, γιατί δεν είχα και απωθημένα. Ότι ήθελα να κάνω τό'κανα αμέσως χωρίς να με νοιάζει αν θα ''πάει'' ή το αντίθετο. Ακόμα και τώρα με νοιάζει να γίνει κάτι κι άπαξ και γίνει, κοιτάω μόνο μπροστά. 

Υπάρχουν κομμάτια σου που είναι προϊόντα εκρήξεων θυμού;

Βασικά δεν υπάρχει τραγούδι μου που να αποτυπώνει ένα συγκεκριμένο συναίσθημα. Ακόμα και η χαρμολύπη που γράφτηκε ότι υπάρχει στους Minor Project, υπάρχει σε όλα μου τα κομμάτια, όπως και σε όλα τα συμβάντα της ζωής μας. Τα κακά πράγματα σε στενοχωρούν, τα καλά σε χαροποιούν κι όλα αυτά μπλέκονται μεσ' στα τραγούδια. 

Θα δήλωνες πολιτικοποιημένος;

Όχι.

Καθόλου;

Καθόλου.

Το αποφεύγεις;

Δεν μου έχει προκληθεί η ανάγκη αυτή. Το να διαβάζω και να σκέφτομαι υπήρχε έτσι κι αλλιώς από παλιά. Με την πολιτική δεν έχω καμία σχέση.

Ένα ερωτικό μπορεί ενίοτε να ακουστεί και ως πολιτικό τραγούδι.

Εξαρταται τι εννοούμε πολιτικό. Όταν εκφράζομαι ελληνικά, σαφώς και με απασχολούν κοινωνικά ή ακτιβιστικά θέματα. Το πως θα αποτυπωθούν με στίχους είναι ένα στοίχημα που έβαλα με τον εαυτό μου, γιατί OK, καλοί είναι κι οι έρωτες, καλές κι οι εσωτερικές αναζητήσεις, αλλά πρέπει νά'χουν κάποια βάση. Στην Ελλάδα του σήμερα δε μπορείς να λες θα ψάξω μόνο το τι γίνεται μέσα μου και θ' αφήσω εκτός την κοινωνία, είναι λανθασμένος αυτός ο τρόπος προσέγγισης. 

Μιλάς σωστά, δεν αναφερόμουν σε κομματικό τραγούδι, αλίμονο!

Όχι, τότε, όντως, θά'θελα να συνδέσω την πηγή της καλλιτεχνικής μου δημιουργίας με το τι γίνεται γύρω μου.

Τι θα ήθελες να άλλαζε στην κοινωνία;

Φαντάζομαι ότι μιλάς γι' αυτό που μας επηρεάζει γύρω μας, το κοντινό μας. Όχι ότι το μακρινό δε μας επηρεάζει...

Ναι, δεν εννοώ να πούμε για τον Ντόναλντ Τραμπ!

Το κατάλαβα. Θα ήθελα όλοι να είμαστε πιο θετικοί σαν άνθρωποι, ότι δηλαδή έκανα εγώ με τον εαυτό μου τον ίδιο για να περνάω καλά, προσπαθώντας να βρω σε όλα, ακόμη και στα πιο στενόχωρα πράγματα, κάτι θετικό. Το internet μας έχει κάνει να εκφέρουμε ταχύτατα άποψη για όλα χωρίς να το σκεφτούμε πρώτα. Λείπει να είμαστε χαλαροί, να παίρνουμε την πληροφορία από γύρω μας, χωρίς να βγάζουμε γρήγορα και αβασάνιστα συμπεράσματα. Έτσι, με το να ξέρουμε πως ότι λέμε δεν είναι και το απόλυτο, γινόμαστε πιο ήρεμοι και αποφεύγουμε τις εκρήξεις θυμού, που έλεγες πριν.

Όντως, φταίει το internet γι' αυτό που περιγράφεις.

Εμείς φταίμε, κανείς άλλος!

Πώς, με το internet δόθηκε δημόσιο βήμα κυριολεκτικά στον κάθε πικραμένο.

Το βήμα υπάρχει και σε σένα και σε μένα. Το νά'χεις αυτοσυγκράτηση και να ξέρεις ότι είσαι ένας άνθρωπος μέσα στα επτά δισεκατομμύρια ολόκληρου του πλανήτη, είναι πολύ μεγάλο θέμα. Καλό είναι να εκφράζουμε ότι θέλουμε, αλλά καλό είναι και να συνειδητοποιούμε ότι άλλοι άνθρωποι επηρεάζονται κάπου από εμάς, είτε εκούσια, είτε ακούσια. Γενικά, προτείνω να χαλαρώσουμε.

Η απορία μου έχει να κάνει τώρα με τη συνειδητότητα που σε χαρακτηρίζει.

Δεν πήγα ποτέ σε ψυχολόγο, αλλά έχω φτάσει σε σημείο να τσακωθώ με ανθρώπους που αγαπώ πάρα πολύ, λόγω παρορμητισμού και αυθορμητισμού. Δεν είχα την τάση να ακούω προτού κρίνω. Έγινε μία, έγινε δύο, έγινε τρεις, ε μετά κατάλαβα ότι η αυτοσυγκράτηση είναι σοβαρότατο θέμα. Τι κάνεις λοιπόν για ν' αλλάξει αυτό, όταν δε μπορεί με τίποτα να αλλάξει ο κόσμος όλος; Αλλάζεις μικρά πράγματα στον εαυτό σου και τα πάντα διορθώνονται μαγικά. 

Υπέρτατη λύση, λοιπόν, η αυτογνωσία;

Γενικά το ''Αυτό'', κανένας άνθρωπος δεν είναι 100% μαλάκας και κανένας δεν είναι 100% άγιος. Όλοι στη φάση που βρισκόμαστε τό'χουμε χάσει από την πολλή επικοινωνία με τον κόσμο γύρω μας και δίπλα μας. Το βλέπω σε καθημερινή βάση αυτό, από το πως θα τσακωθείς στο δρόμο με το αυτοκίνητο ή το πως θα συνομιλήσεις με κόσμο άγνωστο στο internet.

Οδηγείς;

Οδηγώ, ναι, φανατικά. 

Με το αυτοκίνητο σου ήρθες για τη συνέντευξη;

Ναι, έψαχνα πολύ για να παρκάρω στην περιοχή σου.

Σε κουράζει απ' ότι κατάλαβα ο εαυτός σου μεσ' στην πολλή συνάφεια του κόσμου, που λέει κι ο ποιητής;

Όχι, μου αρέσει πάρα πολύ, θα έλεγα! Η συναναστροφή με πάρα πολύ κόσμο στα live είναι ότι καλύτερο έζησα και ζω από την ώρα που ξεκίνησα. 

Απολαμβάνεις να δέχεσαι τα καλά λόγια συναδέλφων και αγνώστων, που έρχονται κοντά σου;

Πάρα πολύ μεγάλη ήταν η σχέση μου με μουσικούς απ' την πρώτη στιγμή που ήρθα στην Αθήνα. Θεωρώ ωραία φάρα τους μουσικούς, είναι άνθρωποι ως επί το πλείστον φίλοι και συνεργάτες που πάντα έχω το θάρρος να ζητήσω τη γνώμη τους. 

Πες μου πως ακριβώς γράφτηκε το ''Βαλς των χαμένων μετά''. Έρχονταν οι στίχοι κι έβαζες μετά τις μουσικές;

Κυρίως έγραφα πρώτα τη μουσική με μία αίσθηση instrumental, κινηματογραφική περισσότερο, και μετά έμπαινε ο Μωραΐτης κι έγραφε πάνω στις μελωδίες. Μετά τα ξαναδούλευα ως τραγούδια. Εξαιρείται μόνο το ''Ευτυχισμένοι άνθρωποι'', ένα κείμενο του Νίκου, που μου άρεσε πολύ και το μελοποίησα. Στο δίσκο μπήκε και το demo του συγκεκριμένου τραγουδιού εκτός από τη βερσιόν με τη Δήμητρα.

Στο Gazarte θα ακούσουμε ολόκληρο το άλμπουμ ''ζωντανά'';

Στο Gazarte καταρχάς παίζουμε με τους μουσικούς της Δήμητρας πού'ναι όλοι τους εξαιρετικοί. Το πρόγραμμα είναι της Δήμητρας με τα πολύ γνωστά και αγαπημένα τραγούδια της και εγώ θα βγαίνω σε κάποια σημεία σαν guest, ας πούμε, δικός της. Δε θα παίξουμε ολόκληρο το άλμπουμ, αλλά τα πιο χαρακτηριστικά του κομμάτια. Θα λέω και Χατζιδάκι, το ''Dedication'' από τα ''Reflections''. 

Βγάζεις λεφτά από τη δουλειά σου;

Ναι, βγάζω πλέον. Μη φανταστείς ότι τά'χω κονομήσει, γιατί μ' αρέσει να κάνω λίγα πράγματα. Απλά χαίρομαι που μπορώ να βιοπορίζομαι από τη μουσική χωρίς να σκέφτομαι το οικονομικό κομμάτι όπως παλιά. 

Η σχέση σου με το χρήμα;

Είναι διαδικαστική. Νά'χουμε για να κάνουμε αυτά που θέλουμε. Αλίμονο αν από τα 27 μου ήταν στόχος ζωής μου το χρήμα! Και μόνο το να ζούμε χαλαρά με το χρήμα έξω απ' το μυαλό μας, θα ήμασταν ευτυχισμένοι.

Πες μου ένα ταξίδι που θα ήθελες πολύ να κάνεις.

Κάνω ταξίδια τα τελευταία χρόνια με μόνιμους προορισμούς το Βερολίνο και το Λονδίνο. Ειδικά στο Λονδίνο έχω πολλούς φίλους που χαίρομαι να τους συναντάω. Το Βερολίνο, πάλι, είναι μια πολη που με χαλαρώνει. Πήγα πέρσι πρώτη φορά κι άλλες δύο αμέσως μετά. Ησυχαστήριο μου θα χαρακτήριζα το Βερολίνο και δεν μου αρέσει να γυρίζω για να γνωρίζω τον κόσμο. Το ίδιο και με την Άνδρο που πηγαίνω σταθερά τα τελευταία εφτά χρόνια. 

Ευστάθιε, σ' ευχαριστώ, δεν έχω κάτι άλλο να σε ρωτήσω.

Μα ήδη είπαμε πάρα πολλά, τι θα τα κάνεις όλα αυτά; Σ' ευχαριστώ!

 * Ο Ευστάθιος Δράκος θα εμφανιστεί στο πλάι της Δήμητρας Γαλάνη σε έναν κύκλο παραστάσεων για όλες τις Δευτέρες του Μάρτη στο Gazarte

''Το βαλς των χαμένων μετά'' είναι ο ωραιότερος ελληνικός dreamy pop δίσκος

ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΑΛΑΝΗ - ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΔΡΑΚΟΣ - ΝΙΚΟΣ ΜΩΡΑΪΤΗΣ

ΤΟ ΒΑΛΣ ΤΩΝ ΧΑΜΕΝΩΝ ΜΕΤΑ

MINOS/ UNIVERSAL

Ήταν σχεδόν βέβαιο ότι η Δήμητρα Γαλάνη θα συνεργαζόταν με τον Ευστάθιο - Χρυσοβαλάντη Δράκο, την κινητήρια δύναμη των Minor Project. Έτσι, 16 χρόνια μετά τη δισκογραφική συνεύρεση της με τον Κ. Βήτα στο άλμπουμ ''Μετά-'', η Γαλάνη καταθέτει το ή μάλλον τα ''Βαλς των χαμένων μετά'' από κοινού με τον καλύτερο νέο τραγουδοποιό της λεγόμενης indie pop σκηνής. Για μένα ο Δράκος είναι ο διάδοχος του Vassilikos των Raining Pleasure, ενός δημιουργού που συνεργάστηκε δισκογραφικά και συναυλιακά επίσης με τη Γαλάνη. Το γιατί τώρα στο ''Βαλς των χαμένων μετά'' στίχους έγραψε εξ ολοκλήρου ο Νίκος Μωραΐτης δεν το γνωρίζω: Πιθανώς ο Δράκος να μην τό'χει με τον ελληνικό στίχο, πιθανώς να ήταν και ιδέα του Μωραΐτη το όλο project - θα ήμουν άδικος όμως αν δεν έλεγα πως με τη συγκεκριμένη δουλειά ο Μωραΐτης φτάνει σε υψηλά επίπεδα, ειδικά σε τραγούδια σαν την ''Εκδρομή'' (την εξελληνισμένη βερσιόν του ''In colors'' των Minor Project), τον ''Ψαρά των λέξεων'' ή το ''Ευτυχισμένοι άνθρωποι'', ένα όμορφο ζεϊμπέκικο, το μοναδικό του δίσκου, στο οποίο δεσπόζει το πιάνο του Σπύρου Μάνεση με το μπουζούκι του Νίκου Κατσίκη. 

Ευστάθιος Δράκος - Δήμητρα Γαλάνη - Νίκος Μωραΐτης

Εννέα κομμάτια περιέχει το άλμπουμ συν το demo του ''Ευτυχισμένοι άνθρωποι'' που αποδίδει ο ίδιος ο Δράκος και το ''Νερό'' στην ηλεκτρονική εκδοχή του Papercut Mix. Σε γενικές γραμμές υπάρχει διάχυτη μία ευαισθησία χατζιδακικού τύπου, φιλτραρισμένη μέσα από την προσωπική dreamy pop γραφή του Ευστάθιου Δράκου και το να μιλάμε τώρα για προσωπική γραφή μάλλον είναι καλό ''σημάδι'' - ούτε τυχαία χαρακτήρισα τον Δράκο διάδοχο του Vassilikos! Πρόκειται για έναν τραγουδοποιό που οι μελωδίες τού βγαίνουν αβίαστα και που κατάφερε το συγκρότημα του, οι Minor Project, να ξεχωρίσει μέσα σε μια καταιγίδα από ελληνικά αγγλόφωνα indie pop σχήματα προς το τέλος, βέβαια, της ''χρυσής εποχής'' τους στη χώρα μας. Επιπλέον θα τολμούσα να πω πώς η ''Εκδρομή'' του, τόσο στην αγγλόφωνη εκδοχή, όσο και στην τωρινή με τη Γαλάνη και τον Μωραΐτη, είναι το σημαντικότερο pop κομμάτι των τελευταίων ετών: Αισθαντικό, ατμοσφαιρικό, όλο ηδύτητα. Όπως δηλαδή είναι και το ''Βαλς των χαμένων μετά'' στο σύνολο του! Μου άρεσε ακόμη και το ορχηστρικό ''Κόρθι'' με την τρομπέτα του Ιάσονα Βάκρινου. Για τη Δήμητρα Γαλάνη, τέλος, τρία χρόνια μετά τη συνεργασία της με τον Παρασκευά Καρασούλο και τον Χρυσόστομο Μουράτογλου στο ''Αλλιώς'', το συνταξίδεμα της με τον Ευστάθιο Δράκο αποδεικνύει αυτό που όλοι γνωρίζουν καλά για την περίπτωση της: Τη σταθερή διάθεση της να ανανεώνεται ηχητικά και να εμπιστεύεται τη φωνή της στα τραγούδια νέων δημιουργών. Δεν είναι μικρό πράγμα σε μία εποχή που πολλοί συνάδελφοι της γενιάς της αποφαίνονται άτολμοι. Και συντηρητικοί, μη σου πω...