η-τελευταία-εμφάνιση-του-δημήτρη-μητροπάνου-στο-α΄-νεκροταφείο-αθηνών

Οι φωτογραφίες του post είναι ενδεικτικές: επρόκειτο μακράν για τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου - πραγματικό λαϊκό προσκύνημα - στην κηδεία ενός λαϊκού ειδώλου που σίγουρα ήταν ο τραγουδιστής Δημήτρης Μητροπάνος.

Φίλη δημοσιογράφος κάποιας ηλικίας, με την οποία συναντήθηκα και ανταλλάξαμε δυο - τρεις θλιμμένες τυπικότητες, μου είπε πως ο κόσμος έχει μείνει πια τόσο ρέστος από είδωλα, ώστε τού'χει γίνει ζωτική η ανάγκη συμμετοχής στον θρήνο της απώλειας. Συμφώνησα και δε μπορούσα να κάνω αλλιώς, αφού παραδίπλα έβλεπα τον Γρηγόρη Ψαριανό να παρηγορεί έναν πραγματικά συντετριμμένο Σταμάτη Κραουνάκη στον καφενέ του Α΄Νεκροταφείου. Στο ίδιο ακριβώς σημείο λίγο καιρό πριν παρακολουθούσα τον Τότσικα με τον Κολοβό, δύο ήρωες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, να θρηνούν σιωπηλά τον χαμό του μεγάλου Έλληνα σκηνοθέτη. 

Όταν με πήρε η Λένα στο τηλέφωνο και της δήλωσα εντυπωσιασμένος από την κοσμοσυρροή στο ύστατο χαίρε στον Μητροπάνο, με εξέπληξε γι' ακόμη μία φορά με την...instant φιλοσοφία της: ο Έλληνας τελευταία εμπεριέχει τόσο πολύ τον θάνατο - μου είπε - ώστε μοιραία ελκύεται κι απ' αυτόν! 

Ωστόσο, δεν είναι μόνο όλα αυτά τα κοινωνιολογικής ή ψυχαναλυτικής φύσης που κλωθογύριζαν στο, χτυπημένο από τον ήλιο και τα κονιάκ, κεφάλι μου, καθώς έβλεπα ανθρώπους να κρέμονται σαν τσαμπιά, ποδοπατώντας τους τάφους των Κολοκοτρωναίων. Διότι, η ανάβαση προς την τελευταία κατοικία του Μητροπάνου ήταν σχεδόν αδύνατη μέσα στο πλήθος! 

Πάει ο Μητσάρας μας, ψέλλισε η Ελένη Δήμου και το βλέμμα της διασταυρώθηκε αμήχανα με το δικό μου. Κοντά της η ηθοποιός Άννα Φόνσου, ο δημοσιογράφος Κώστας Μπαλαχούτης και οι τραγουδιστές Μπάμπης Τσέρτος και Νίκος Ανδρουλάκης, σαστισμένοι όλοι τους προφανώς από το δυσάρεστο event, στο οποίο παρίσταντο. Κάπου πήρε το μάτι μου και την Έφη Θώδη, τόσο απλοϊκά ντυμένη που αν δεν μου την υποδείκνυαν δε θα την αναγνώριζα. Μη γελάτε - υπέδειξα κι εγώ στην παρέα - δικαίωμα στο χαιρετισμό έχει και η Θώδη, που στο κάτω-κάτω ίσως να γνώριζε προσωπικά τον μακαρίτη καλύτερα απ' όλους μας εδώ.    

Η πομπή με τη σορό του Μητροπάνου σταμάτησε αρκετές φορές προκειμένου ο τόσο πολύς κόσμος να αποθέσει τα λουλούδια του. Σε κάποια φάση νόμισα πως έβρεχε ανοιξιάτικα μπουκέτα με ένα άρωμα μεθυστικό, ικανό να διώξει κάθε υπόνοια θανάτου. 

 Όσο για το χειροκρότημα, ήταν τόσο συχνό και τόσο μεγάλο σε διάρκεια, που σου έδινε την αίσθηση μιας ακόμη άκρως επιτυχημένης εμφάνισης του Μητροπάνου και σε καμία περίπτωση του οριστικού φευγιού του από τον κόσμο τούτο.  

Δεν προσπάθησα να φτάσω στο σημείο της ταφής, εκεί όπου σίγουρα όλο και κάποιος φαν του Μητροπάνου θα χόρεψε ένα ζεϊμπέκικο, απ' αυτά πού'χε τραγουδήσει ο ίδιος και αγαπήσει το κοινό του. Προτίμησα να κατηφορίσω ολομόναχος προς τον τάφο της Κατερίνας Γώγου, να ανάψω το καντήλι της και ν' αφήσω κι εκεί ένα λουλούδι. Τι τραγικό, ακόμη και μετά θάνατον, η Κατερίνα να φιλοξενείται σε οικογενειακό τάφο άλλων, να παραμένει δηλαδή ανέστια, μόνη ανάμεσα στους νεκρούς. Θυμήθηκα και τον τάφο της Φλέρυς Νταντωνάκη στην Παιανία, δίπλα σ' αυτόν του Μάνου Χατζιδάκι. Αταντωνάκη είχε γράψει κάποιος ανόητος πάνω στη μαρμάρινη πλάκα, μη γνωρίζοντας φυσικά πως από κάτω της κείτονταν τα άγια των αγίων. Εξοργισμένος, παρουσία του συνθέτη Χρήστου Λεοντή και του κινηματογραφικού συνεργείου μου, είχα βρει ένα σίδερο πεταμένο, με το οποίο χάραξα το Α, διορθώνοντας το σε Ν...Δεν ξέρω γιατί ακριβώς, αλλά πολύ με μελαγχόλησε σήμερα η κηδεία του Δημήτρη Μητροπάνου και η...κηδειότσαρκα μου στο δικό μας Perre Lachaise.

εις-μνήμην-δημήτρη-μητροπάνου

Τον είχα συναντήσει πριν λίγα χρόνια σε στούντιο. Ηχογραφούσε κάτι με τον παραγωγό του, τον Ηλία Μπενέτο, ο οποίος θα έδινε συνέντευξη σε μια σειρά ντοκιμαντέρ που σκηνοθετούσα για το λαϊκό τραγούδι. Τον θέλαμε και τον ίδιο για συνέντευξη, αλλά η βεβαρημένη υγεία του μας έκανε να είμαστε διστακτικοί. Ο Κώστας Μπαλαχούτης, ωστόσο, η κινητήρια δύναμη των ντοκιμαντέρ που κάναμε, προσπάθησε να τον πείσει επί τόπου χωρίς αποτέλεσμα. Άσ'τον τον άνθρωπο, είπα του Μπαλαχούτη, βλέποντας έναν Μητροπάνο κάτωχρο και φοβερά αδυνατισμένο. Σκεφτόμουν πως ήταν δυνατό να βγάλει φωνή σε τέτοια κατάσταση! Κι όμως, κάτι παραπάνω ήξερε ο Μπαλαχούτης! Διότι όταν ο Μητροπάνος μπήκε στο δωμάτιο της ηχογράφησης κι εμείς απ' έξω τον ακούγαμε και τον βλέπαμε μέσα στο γυάλινο ''κουβούκλιο'' του, με το που άνοιξε το στόμα του ένιωσα τα τζάμια να τρίζουν κι έναν άνεμο να μας παίρνει και να μας σηκώνει κυριολεκτικά! Δεν ήταν τυχαίος άνεμος, ούτως ή άλλως. Περιείχε γεγονότα και μνήμες. Τον θρυλικό Άγιο Φεβρουάριο του Δήμου Μούτση και του Μάνου Ελευθερίου με το Άλλος για Χίο τράβηξε κι άλλος για Μυτιλήνη που το είχα ταυτίσει με τη στρατιωτική θητεία του μεγάλου αδερφού μου σ' ένα απ' τα δύο αυτά νησιά τη δεκαετία του 1980, όντας εγώ ούτε δέκα ετών. Κι εκείνο το Τι το θες το κουταλάκι που μαζί με το Πάρε πασά μου την οδοντόβουρτσα μου της Ελένης Δήμου και το Χωρίσαμε για μια μπουγάτσα της Μαργαρίτας Ζορμπαλά, με έκαναν να σκάω στα γέλια και να αντιλαμβάνομαι από πολύ νωρίς πόσο σημαντικό είναι για έναν τραγουδιστή το ρεπερτόριο που επιλέγει κάθε φορά. Στην εφηβεία μου, ο Μητροπάνος με αποζημίωσε με εκείνη τη δισκάρα του Μάριου Τόκα, με το Σ' αναζητώ στη Σαλονίκη και τα Λαδάδικα, με τραγούδια δηλαδή που μου γνώρισαν μια Θεσσαλονίκη ερωτική στα όρια της καψούρας, πάντα μέσα από το προσφιλές λαϊκό του ηχόχρωμα. Ακόμη θυμάμαι τα αδέξια μεθυσμένα ζεϊμπέκικα σε ντισκοτέκ στα Καμένα Βούρλα που έκλεινε το ξένο πρόγραμμα πάντα με το Σ' αναζητώ στη Σαλονίκη. Το χορεύαμε και το πιστεύαμε το εν λόγω ζεϊμπέκικο, ασχέτως αν δεν είχαμε κανένα έρωτα ν' αναζητούμε απεγνωσμένα στη συμπρωτεύουσα! Αργότερα, ανακάλυψα και τα Πικροσάββατα, τον μοναδικό δίσκο που αξιώθηκε να κάνει με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Λέγεται πως για το δίσκο αυτό, ο Μίκης είχε δει ένα σωρό λαϊκούς τραγουδιστές της πίστας που τού'χε προτείνει ο Παπαδόπουλος, από τη Στανίση μέχρι τον Στράτο Διονυσίου, μα τελικά το ρόλο του ερμηνευτή επωμίστηκε ο Μητροπάνος! Πιο πρόσφατα, ομολογώ ότι αδυνατούσα να συλλάβω τους ασυνάρτητους στίχους του Άλκη Αλκαίου στη Ρόζα του Θάνου Μικρούτσικου που έκανε πραγματικό πάταγο και που αν το έλεγε ένας οποιοσδήποτε άλλος τραγουδιστής πιθανώς να μην έκανε τίποτα. Γνώριζα ακόμη πως ο Μητροπάνος αγαπούσε τη jazz και τα blues, είχε - λένε - πλούσια σχετική δισκοθήκη, γι' αυτό και ίσως αγαπούσε εξίσου και τους έντεχνους ή και τους ροκάδες τραγουδοποιούς: απόδειξη οι επιτυχημένες συνεργασίες του με τον Λάκη Παπαδόπουλο, τον Μίλτο Πασχαλίδη, τον Γιάννη Μηλιώκα κ.α. Τελευταία δεν με είχαν δυσαρεστήσει τόσο οι επιλογές του, τα ''παντρέματα'' δηλαδή με την Πέγκυ Ζήνα ή τον κουμπάρο του, Πασχάλη Τερζή, όσο η επιμονή του να συνεχίζει να τραγουδάει σε μαγαζιά ύστερα από τη μεγάλη περιπέτεια της υγείας του που πέρασε. Με όλο το σεβασμό στη μνήμη του την ώρα τούτη, θεωρώ σχεδόν αυτοκτονικό να έχει κάνει κάποιος μεταμόσχευση νεφρού και να συνεχίζει μεσ' στα τσιγάρα, τα ποτά και τα ξενύχτια...Γιατί, ρε γαμώτο, νέος άνθρωπος; Θα μπορούσε να εμφανίζεται περιστασιακά σε μουσικές σκηνές, να προσέχει περισσότερο την υγεία του που κρεμόταν από μία κλωστή και όχι να βρίσκεται σε σχήμα κάθε σαιζόν. Καθώς το λεωφορείο σήμερα έστριβε τη γέφυρα της Πέτρου Ράλλη και αντίκρισα τη φάτσα του Μητροπάνου δίπλα σ' αυτές του Μπάση και του Κότσιρα, ένας κόμπος ανέβηκε στο λαιμό μου, σα να έβλεπα το ίδιο του το μνήμα που η κακιά η μοίρα τό'φερε να στήνεται από το πρωί. Καλό του ταξίδι! Το χνάρι του στο λαϊκό πολιτισμό αυτού του τόπου είναι πλέον πανίσχυρο! 

R.I.P. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΑΝΟΣ (1948 - 2012)

...

Σαν πέρυσι, τέτοια μέρα, έφυγε ο Νίκος Παπάζογλου