όλοι-μέσα

Ωραία εικόνα αυτή! Νέα παιδιά διαμαρτύρονται με τον τρόπο τους. Είναι τα παιδιά που δεν τρέφονται ακόμη με το λίπος των γονιών τους και θυσιάζουν το σαββατόβραδο τους - εκεί φτάσαμε! - για να στείλουν ένα μήνυμα κατά τη διάρκεια της 15ης Οκτωβρίου, που την περιμέναμε κάποιοι σαν Ανάσταση - Επανάσταση! Παπάρια μάντολες, σύντροφοι!

Τι κι αν ο Θάνος των Lost Bodies ούρλιαζε Θα τους γαμήσουμε όλους! και η πανκομπαχαλοθρεμμένη νεολαία χτυπιόταν μπροστά στο stage λες και βρισκόταν στο GBCB; Με το που έτσουξε το κρύο κι άρχισε η βροχή, γίναν' όλοι...μπουχός. Διότι, ποιος το χέζει το μνημόνιο άμα ανάβει το καλοριφέρ και ζεσταίνεται το κοκαλάκι μας; Τώρα να δω που δεν θά 'χετε πετρέλαιο σε λίγο για το καλοριφέρ σας, θα βγείτε ή δε θα βγείτε στους δρόμους; Όχι από αγανάκτηση, αλλά από κατάντια!

Άδεια η Φιλελλήνων την ώρα που η συγκέντρωση μετά μουσικής ήταν στο υποτιθέμενο ζενίθ της απ' την άποψη της προσέλευσης του κόσμου. Σα νά 'χε δίκιο ο Πάγκαλος, μου φαίνεται, όταν μιλούσε ειρωνικά για την επανάσταση του facebook. Διότι, μπορεί εγώ να μην έχω facebook, αλλά φίλοι συζητούσαν εδώ και μέρες ότι στις 15 του μήνα θα γίνει πραγματική επανάσταση! Που πήγαν όλοι αυτοί; Στο Γκάζι και στο Κολωνάκι για ποτάκι; Μήπως τους χαλάνε οι Lost Bodies, ο Πουλικάκος και τα φρικιά; Φέρτε γρήγορα τη Βίσση και τη Βανδή στο Σύνταγμα να πλακώσει ο πολύς κόσμος! Και μετά πλακώστε αυτόν τον κόσμο με ρόπαλα, στυλιάρια κι ότι άλλο βρείτε, γιατί είναι κι αυτός συνένοχος στη λαμογιά, την ξεφτίλα και την ξετσιπωσιά των πολιτικών.

Δηλαδή έτσι θα διώξουμε το Χρέος, την Τρόικα, το ΔΝΤ και την Κυβέρνηση; Ειδικά την τελευταία, αφού είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσει κάποια άλλη μάλλον τρισχειρότερη...Μαλάκες όλοι, βόδια όρθια, μάθαμε τώρα, πετάμε φυλλάδια με τσιτάτα σα νά 'ναι προσκλητήρια στα εγκαίνια του καινούργιου body-shop της γειτονιάς, αντί να λάβουμε σοβαρά την παρότρυνση του αναρχικού καλλιτέχνη για να μπουκάρουμε μεσ' στη Βουλή!

Αυτή είναι η απογοητευτική εικόνα του τέλους της 15ης Οκτωβρίου προς το ξημέρωμα της 16ης. Ο Πουλικάκος επί σκηνής να τραγουδάει Φτάνει πια και Να φύγει αυτός ο χειμώνας. Πόσο δίκιο είχε ο Θοδωρής Βλαχάκης (βλέπε προηγούμενο post)! Κατηφορίζοντας προς το Μοναστηράκι μπορούσες να δεις τις ταράτσες των μπαρ γεμάτες κόσμο ή απλώς να κλείσεις τ' αυτιά σου από την εκκωφαντική χορευτική μουσική. Μη μου ξαναμιλήσει κανείς για τη δύναμη του facebook και άλλες τρίχες κατσαρές. Χθες το κατάλαβα, διάφοροι αργόσχολοι το απαρτίζουν και λένε μαλακίες μεταξύ τους για να περάσει η ώρα ευχάριστα και εκτονωτικά. Ακόμη δεν είδα ειδήσεις στο διαδίκτυο, δεν ενημερώθηκα, αλλά μου είπαν ότι την ίδια ώρα στη Ρώμη γινόταν πραγματική διαμαρτυρία με όλα τα θλιβερά μεν, ίσως απαραίτητα δε, συμπαραμαρτούντα. Ας ελπίσουμε ότι ο λαός κρατάει δυνάμεις για την ερχόμενη Τετάρτη. Διαφορετικά, θα γίνω οπαδός εκείνου του τύπου, όποιου τέλος πάντων, σοφίστηκε τη ρήση Έλληνας είσαι και φαίνεσαι!

όλοι-έξω

Πέρασα προχθές έξω από τη Λυρική Σκηνή και είδα τους καλλιτέχνες να διαμαρτύρονται για τη στάση πληρωμών τους, γεγονός βέβαια που τους χτύπησε πριν ακόμη κι απ' την έξαρση της σημερινής κρίσης. Δράμα, μου είπε με μία λέξη η ερμηνεύτρια Σοφία Μιχαηλίδου, την οποία συνάντησα μέσα στους συγκεντρωμένους. Απέναντι ακριβώς ζητιάνευε ένας ρακένδυτος ηλικιωμένος με σκυφτό το κεφάλι. Την ίδια δουλειά έκανε κι αυτός με ότι κάνουμε τελευταία όλοι μας μπας και πάρουμε τα λεφτά που μας χρωστάνε από παντού. Σε λίγες ώρες θέλω να δω όλο τον κόσμο στο δρόμο για να μην ισχύσει ο τραγέλαφος που μου έλεγε τις προάλλες ο Βλαχάκης των Magic de Spell: Κατευθυνόμασταν - λέει - από Σύνταγμα προς Κολωνάκι για να πάρουμε μιαν ανάσα από τα χημικά κι εκεί, σε απόσταση μόλις τριακοσίων μέτρων από τα επεισόδια, είδαμε άλλο κόσμο! Κυρίες με τα σκυλάκια τους, σικ νέους που έπιναν τον καφέ τους στα μαγαζιά και χαμπάρι δεν πήραν απ' τη μάχη δίπλα τους...Αν συνεχιστεί αυτό, η μόνη λύση είναι ο εμφύλιος, η τυφλή βία απέναντι στην απάθεια! Εκεί θέλουν να μας οδηγήσουν και, απ' ότι φαίνεται, καλά το πάνε! Όλοι έξω, και σήμερα, και στις 19 του μήνα!

επαφές

Η σημερινή μέρα πέρασε στα Εξάρχεια σε συνεχόμενα ραντεβού με το crew του, υπό κατασκευήν, ντοκιμαντέρ. Με δόξα και τιμή ανακοινώνω τη συμμετοχή της ηθοποιού Λουκίας Μιχαλοπούλου στις δραματοποιημένες σκηνές του - άλλωστε, ανέκαθεν μου άρεσαν οι σκηνές μυθοπλασίας μέσα στις λεγόμενες ταινίες τεκμηρίωσης.

Η Λουκία πήρε στα χέρια της το πρώτο σεναριακό σχεδίασμα και μολονότι βρίσκεται σε ιδιαίτερα δημιουργική φάση, αποδέχτηκε την καλλιτεχνική πρόταση του φτωχού πλην τίμιου σκηνοθέτη. Υπ' όψιν, η καλή νέα ηθοποιός αυτόν τον καιρό συμμετέχει στη Φόνισσα σε σκηνοθεσία Λιβαθηνού, στο πλευρό της Μπέττυς Αρβανίτη, αλλά και στις ντοστογιεφσκικές Λευκές Νύχτες σε σκηνοθεσία Καταλειφού. Επίσης, επίκειται η παρουσίαση της εργασίας της πάνω στην ποίηση της Κικής Δημουλά - αυτή πού 'χε πρωτοπαιχθεί στο Θέατρο Τέχνης - στο Gazarte, αρχές Δεκεμβρίου. Εύγε, Λουκία, με τιμάς πραγματικά και χαίρομαι να βλέπω...busy καλλιτέχνες μέσα στο γενικό μαύρο χάλι!

Γι' αυτό ακριβώς το χάλι συζητήσαμε αμέσως μετά, πάντα στα Εξάρχεια, με τον Θοδωρή Βλαχάκη των Magic de Spell, τον μουσικό παραγωγό - μάνατζερ Γιώργο Ψωμόπουλο και τον πρώην καθηγητή μου στη σχολή κιν/φου και ακριβό φίλο, σκηνοθέτη - συγγραφέα - στιχουργό κι ένα σωρό άλλες ιδιότητες, Ανδρέα Ταρνανά.

Η παρουσία των τριών αυτών ανθρώπων στο ντοκιμαντέρ που ετοιμάζουμε είναι επιβεβλημένη, αφού εκπροσωπούν με τον πιο έγκριτο τρόπο όλες τις πολιτικές - καλλιτεχνικές - κοινωνικές ζυμώσεις των Εξαρχείων του 1980. Ο δε Ψωμόπουλος, μάλιστα, απλόχερα παραχωρεί από το προσωπικό του αρχείο ανέκδοτα οπτικοακουστικά ντοκουμέντα. Στις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας πιστεύω ότι το θέμα του ντοκιμαντέρ θα είναι ανακοινώσιμο, πιθανώς μαζί με τα ονόματα όσων θα συμμετάσχουν. Ευχαριστώ μεσ' απ' την καρδιά μου όλους τους αξιόλογους φίλους που με τιμούν με την εμπιστοσύνη τους!

χρυσό-βραβείο-διεθνούς-διαγωνισμού-design-στον-μανώλη-αναστασάκη

Κάθε χρόνο η μητροπολιτική κυβέρνηση της Σεούλ προκηρύσσει διεθνή διαγωνισμό για τον σχεδιασμό αστικού εξοπλισμού, με σκοπό τη μετατροπή της πόλης σε τουριστικό προορισμό ή και μόνιμη κατοικία. Το δέντρο ginko είναι το σύμβολο της πρωτεύουσας της νότιας Κορέας και πάνω σ' αυτό βασίστηκε το σχέδιο του Έλληνα αρχιτέκτονα Μανώλη Αναστασάκη με το ομώνυμο αρχιτεκτονικό γραφείο του. Συγκεκριμένα, η πρόταση του Αναστασάκη αφορούσε ένα παγκάκι - φύλλο, κατασκευασμένο από διάτρητη λαμαρίνα, μπαμπού και άλλα υλικά, σε διάφορα χρώματα, ώστε να παραμένει ένα αναγνωρίσιμο κομμάτι του αστικού τοπίου. Το Χρυσό Βραβείο που απένειμε η επιτροπή της κορεάτικης κυβέρνησης στον Μανώλη Αναστασάκη θεωρείται δεύτερος σημαντικότερος θεσμός μετά το Μεγάλο Βραβείο και σίγουρα αποτελεί μία "αθόρυβη" διεθνή διάκριση για την Ελλάδα. Λεπτομέρεια: ο Μανώλης Αναστασάκης είναι ο μοναχογιός της Μαρίζας Κωχ! Ήδη η Μαρίζα από τη χαρά της μαγείρεψε έναν...κόκορα α λα Μάλτα, με σταφύλια και πιλάφι, τον οποίο τιμήσαμε συγγενείς και φίλοι! Τα συγχαρητήρια μου, λοιπόν, τόσο στη Μαρίζα για τον υιό της, όσο και στον Μανώλη για τη βράβευση του!

R.I.P. ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΛΑΦΑΣ (1920 - 2011)

Ο κύριος που εικονίζεται στη φωτογραφία είναι ο Κώστας Μπαλάφας. Έφυγε πλήρης ημερών, στα 91 του, και κηδεύθηκε σήμερα το απόγευμα. Επρόκειτο για έναν καλλιτέχνη - ογκόλιθο, από τους σημαντικότερους που γεννήθηκαν σ' αυτή τη χώρα τον περασμένο αιώνα! Αν ήταν σκηνοθέτης του κινηματογράφου και όχι φωτογράφος, πιθανώς να γινόταν ο Έλληνας Ρομπέρτο Ροσσελίνι, σμιλευτής του ανθρώπινου βάσανου, ακάματος εραστής της ζωής, ταπεινός υπηρέτης του Ανθρώπου με άλφα κεφαλαίο. Κατέγραψε την ιστορία, όπως κανένας άλλος, παρακάμπτοντας το πλαίσιο της και εστιάζοντας στο αιώνιο θέμα - θύμα της, δηλαδή τους συνανθρώπους του. Ο Κώστας Μπαλάφας είναι πλέον Άγιος, ένας κομμουνιστής Άγιος, που θα πρέπει όλοι στο εξής να τον προσκυνούν, ακόμη κι αυτοί που δεν γνωρίζουν ούτε το έργο του, ούτε τι τράβηξε αυτός ο τόπος από τον πόλεμο του ΄40 και μετά.

Η πάμφτωχη γυναίκα με το παιδί της στους ώμους που ανεβαίνει το βουνό για να πουλήσει προφανώς τη γουρουνοπούλα της, είναι φωτογραφία του 1965, ένα συγκλονιστικό και αυθεντικό έργο τέχνης, μέσα στα αναρίθμητα που μας κληροδότησε αυτός ο ποιητής της εικόνας. Είχα την τύχη να τα δω από κοντά, μεσ' στο ίδιο του το σπίτι, με τον ίδιο επίσης να μου ξετυλίγει μία - μία τις ιστορίες τους. Θά 'ναι περίπου εφτά ή οχτώ χρόνια πίσω, όταν δούλευα βοηθός σκηνοθέτης στη σειρά ντοκιμαντέρ Η ιστορία των χρόνων μου, με ένα από τα επεισόδια της αφιερωμένο στον Μπαλάφα και το μνημειώδες έργο του. Θυμάμαι τη μέρα του γυρίσματος. Τέτοιο καιρό έγινε, αφού έβρεχε πολύ και ψάχναμε την οικία του κάπου στο Χαλάνδρι. Ένα μικρό σπιτάκι στο βάθος μιας αυλής γεμάτης κίτρινα πεσμένα φύλλα, σα να βρισκόσουν ξαφνικά στο Λονδίνο!

Ο Μπαλάφας δεν είχε καμία σχέση με τον λεβέντη αντάρτη της φωτογραφίας αυτής, τότε που υπηρετούσε στον ΕΛΑΣ. Ήταν ένα γεροντάκι που μιλούσε αργά, αλλά το μυαλό του όλο έτρεχε και όλα τα σκάλιζε. Δε θέλω ν' αναφερθώ στην ιστορία του, μπορείτε να τη βρείτε άλλωστε στην επίσημη ιστοσελίδα του: www.costasbalafas.gr. Δυο - τρία πράγματα μου έχουν μείνει εντυπωμένα βαθυά από τη μία και μοναδική συνάντηση μαζί του: Το γραφείο του που ήταν γεμάτο από παλιά φύλλα του Ριζοσπάστη. Κοιτούσες πρώτα τις εφημερίδες, έβλεπες κατόπιν τα έργα του και σκεφτόσουν πως έχεις μπροστά σου έναν κομμουνιστή! Κομμουνιστή, όμως, όχι αρχίδια καλαβρέζικα, με το συμπάθειο κιόλας! Έπειτα, τα λόγια του ιδίου, ότι ποτέ δεν δέχτηκε να βγάλει λεφτά, να πουλήσει δηλαδή τις φωτογραφίες του, καθώς ένιωθε ότι θα πρόδιδε έτσι το έμψυχο υλικό του, τα θέματα του, τους ανθρώπους. Ως εκ τούτου, το σπίτι ήταν γεμάτο από το αρχείο του ακέραιο, αλλού τακτοποιημένο και αλλού όπως - όπως. Με λίγα λόγια στις αρχές του 21ου αι. η επίσημη πολιτεία γι' ακόμη μια φορά επιδείκνυε το αληθινό της πρόσωπο. Και σίγουρα το πρόσωπο που λέμε δεν είχε την παραμικρή σύνδεση με τα άλλα πρόσωπα, αυτά του Μπαλάφα, που λειτουργούσαν και θα λειτουργούν εις τους αιώνας των αιώνων σαν σπασμένα κομμάτια από τον δυσοίωνο μαύρο καθρέφτη της Ιστορίας της Ελλάδας και των ανθρώπων της. Καλό σου ταξίδι, κύριε Κώστα, Καλλιτέχνη, Άγιε και Άνθρωπε.

εκ-του-groningen-αγνώστου-αναγνώστη-post

Ωραίες είναι οι φθινοπωρινές βροχές, όπως και οι μελαγχολικές φιγούρες κομψών κοριτσιών σαν της Ναστάζια Κίνσκι στο Cat People - η ταινία, βέβαια, δεν είχε καμία σχέση με την παλιά ασπρόμαυρη του Ζακ Τουρνέρ, αν και ο Τζιόρτζιο Μόροντερ κατέθεσε ένα εξαιρετικό και πολύ επιτυχημένο, εμπορικά και καλλιτεχνικά, soundtrack (εκεί μέσα υπάρχει και το πασίγνωστο hit του Ντέιβιντ Μπάουι Putting out the fire/ Gasoline). Ακόμη και ο καφές αποκτάει άλλη γεύση με τη βροχή κι από κρύος φρέντο γίνεται ζεστός καπουτσίνο. Τα αιλουροειδή στους δρόμους αποδιοργανώνονται, τρέχουν να κρυφτούν από τις χοντρές νεροσταγόνες και νομίζουν με τον μικρό εγκέφαλο τους πως κάποιος τα καταράστηκε. Μέσα η μάνα μου, που την έχω πάλι εδώ για λίγες μέρες, έφτιαξε πίτα. Αγχώνομαι με την καρδιά της που δεν κάνει να πολυκουράζεται. Τελευταία γνωμάτευση του γιατρού της ήταν πως αφενός δεν κινδυνεύει η ζωή της, αφού το βασικό αγγείο είναι ορθάνοιχτο και δουλεύει ρολόι, τα άλλα δύο όμως που δε γινόταν καν να αγγιχτούν στο χειρουργείο, εμποδίζουν την πλήρη αιμάτωση της καρδιάς. Υπολόγισε - μού 'χε πει - και ακόμη ένα αγγείο που δεν είχε υποστεί βλάβη συν του ότι ο καρδιακός της μυς βρίσκεται σε άριστη κατάσταση, άρα η γυναίκα θα τη βγάλει μια χαρά. Η ίδια ωστόσο αναρωτιέται: Βρε παιδί μου, δηλαδή εγώ τώρα με μία αρτηρία στην καρδιά ζω; Όχι με μία, με δύο ζεις, τη διορθώνω και της θυμίζω πως όλοι αυτοί οι δύστυχοι που περιμένουν για μεταμόσχευση στο Ωνάσειο είναι συνδεδεμένοι με μηχάνημα, το οποίο κάνει ακριβώς την ίδια δουλειά με το αριστερό αγγείο, το βασικό, που εκείνης της έφτιαξαν στο bypass. Α, κατάλαβα, μου λέει, δε μου δίνεις τώρα μια κλωτσιά να πάω για φούντο να μη σε κουράζω και σένα; Όχι, δεν με κουράζεις, την καθησυχάζω, την παίρνω αγκαλιά, αλλά σε λιγότερο από πέντε λεπτά ξεχνάμε αγάπες και συγκινήσεις κι αρχίζουμε τα μπινελίκια με την παραμικρή αιτία. Θυμάμαι που τσακωθήκαμε μεσ' στο νοσοκομείο δυο μέρες αφότου είχε βγει απ' την Εντατική. Κάτι θα της είπα, θα είχα νεύρα προφανώς, κι εκείνη πού τη βρήκε τη δύναμη; Ανασηκώθηκε με τη μάσκα του οξυγόνου και μου φώναξε Ε, αϊ σιχτίρ, μαλακισμένε, για καλό ήρθες; Οι διπλανοί ασθενείς φυσικά τα έχασαν! Είχα και τα μαλλιά και τα μούσια τότε, σου λέει κάνας πρεζάκιας ειν' αυτός κι ήρθε να τραβήξει λεφτά απ' τη μάνα του για τη δόση του ακόμη και στο νοσοκομείο! Σαν τον Πάνο Μιχαλόπουλο με την Κούλα Αγαγιώτου, ένα πράγμα, σε trash ταινία των 80s! Κι εγώ βγήκα απ' το θάλαμο, κοπάνησα και την πόρτα μάλιστα, έκανα ένα τσιγάρο έξω κι όταν ξαναμπήκα, μας έπιασε ένα ανεξέλεγκτο νευρικό γέλιο. Γενικώς, ανέκαθεν όπου πήγαινα με τη μάνα μου γινόμασταν θέαμα. Μιαν άλλη φορά πριν πολλά χρόνια, κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών, είχαμε μπει στο ίδιο κουβούκλιο εκείνη, ο αδερφός μου κι εγώ, για να ξεδιαλέξουμε τα ψηφοδέλτια. Βλέπει ξαφνικά ο έτσι της εφορευτικής επιτροπής να βγαίνουν...έξι πόδια κάτω απ' το παραβάν και μας βάζει τις φωνές! Καλέ, μην κάνεις έτσι - του φώναξε η μάνα μου από μέσα - με τους γιούς μου είμαι! Κι όταν βγήκαμε έξω με τα φακελλάκια στα χέρια, είδα τους ανθρώπους στη σειρά να γελάνε δυνατά, σα να παρακολουθούσαν τουλάχιστον αδερφούς Μαρξ! Οι πρώτες επαφές για το ντοκιμαντέρ καρποφορούν, αναμένοντας ωστόσο την απάντηση στην έκκληση για βοήθεια που απηύθυνα σε ένα πρόσωπο κομβικής σημασίας για το θέμα μου. Αν ξεκαθαρίσει το τοπίο, πιθανώς αρχές Νοέμβρη να ξεκινήσω γυρίσματα. Αυτές τις μέρες οργανώνεται το συνεργείο και νιώθω πραγματικά άσχημα που όσοι δουλέψουν θα το κάνουν γνωρίζοντας πως δεν υπάρχει φράγκο. Τη μισώ αυτή την τακτική, εξ ου και στις μέχρι τώρα ταινίες μου, φρόντιζα άπαντες να πληρώνονται τέλος κάθε εβδομάδας και να παίρνουν και τα ένσημα τους. Παρεμπιπτόντως, εγώ δεν έχω στα 37 μου ούτε ένα ένσημο. Η μάνα μου καλά την έβγαλε με τον ΟΓΑ, εμείς να δούμε που μη δώσει ο Γιαραμπής κι αρρωστήσουμε σοβαρά, γιατί μας βλέπω κατ' ευθείαν για τη...χωματερή! Τέλος πάντων, παρηγοριέμαι τουλάχιστον που η ανταπόκριση των φίλων τεχνικών του χώρου είναι συγκινητική. Αντώνη, πρέπει να κάνεις καινούργια ταινία - μου λένε από τηλεφώνου - κι ότι χρειαστείς εδώ θά 'μαστε! Κάπως έτσι κάνει και την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία ο φίλος Έκτορας Λυγίζος, της οποίας τα γυρίσματα ξεκίνησαν μόλις προχθές, αν τού βγήκε τελικά όπως το σχεδίαζε. Καλή επιτυχία εύχομαι και επιτέλους ο Έκτορας όφειλε να περάσει στη μεγάλου μήκους, έστω και μέσα σ' αυτή τη νεκρή περίοδο. Μήπως όμως τελικά δεν είναι τόσο νεκρή και, αντιθέτως, προσφέρεται για δημιουργία; Θα δείξει! Το παν είναι να μη σε παίρνει από κάτω και να κάνεις πράγματα, και σ' αυτόν τον τομέα, δόξα νά 'χει ο Γιαραμπής, δεν τραβάμε ιδιαίτερο ζόρι! Εν τω μεταξύ, εδώ και ένα μήνα περίπου μπαίνει κάποιος στο blog από το Groningen της Ολλανδίας τουλάχιστον πενήντα φορές την ημέρα και ξεψαχνίζει όλες μου τις αναρτήσεις. Ποιος να είναι; Έχω πολλούς φίλους στην Ολλανδία, αλλά όλοι βρίσκονται στο Άμστερνταμ και την Ουτρέχτη. Σ' αυτόν ή σ' αυτήν, λοιπόν, τον άγνωστο ή την άγνωστη, Έλληνα ή Ελληνίδα, Ολλανδό ή Ολλανδέζα, που με διαβάζει τόσο φανατικά από τον μακρινό Βορά, αφιερώνω το βίντεο του post!

η-επιμελώς-ατιμέλητη-σύμπραξη-του-απόστολου-ρίζου-και-του-αλέξανδρου-εμμανουηλίδη

Τον Αλέξανδρο Εμμανουηλίδη τον έχω δει αρκετές φορές επί σκηνής τα τελευταία χρόνια, ενώ τον Απόστολο Ρίζο τον είδα χθες βράδυ για πρώτη φορά. Ένας νέος καλλιτέχνης που εκτιμώ, που γνωρίσαμε ως ερμηνευτή του Νίκου Ζούδιαρη και άλλων δημιουργών και που με εξέπληξε ευχάριστα με το προσωπικό του άλμπουμ, Τι είδες που δεν είδα εγώ;

Η σύμπραξη του Ρίζου με τον Εμμανουηλίδη σε ένα πρόγραμμα υπό τον τίτλο Επιμελώς ατιμέλητα, εδώ και μέρες ακουγόταν πολύ! Και ίσως γι' αυτό ακριβώς να γέμισε και ο Πυρήνας, μια μικρή παρεΐστικη μουσική σκηνή στο κέντρο της Αθήνας. Ο χαρακτηρισμός Παρεΐστικη δεν είναι αναγκαστικά καλός, αφού συνήθως πηγαίνουν οι ίδιοι άνθρωποι, ακόμη κι οι ίδιοι καλλιτέχνες, για ν' ακούσουν ο ένας τον άλλον. Δεν πιστεύω ότι έτσι κοινωνείται σωστά η τέχνη τους, αντιθέτως, μιας και το λεγόμενο έντεχνο πνέει τα λοίσθια, δημιουργείται η εντύπωση της δημιουργίας ενός γκέττου, απομονωμένου από τα καινούργια ακούσματα ή ερεθίσματα, ελαφρώς συντηρητικού, ερμητικά κλειστού και ενίοτε απολιθωματικής φύσεως. Τι προτείνεις; θα μου πεις...Τίποτα, θα σου απαντήσω, αρκεί που οι νέοι τραγουδοποιοί εξακολουθούν να παράγουν ένα αξιοπρεπές είδος τραγουδιού και να είναι δημιουργικοί σε δύσκολους καιρούς.

Το ρεπερτόριο φυσικό ήταν να κινηθεί μεταξύ των δισκογραφικών εργασιών του Ρίζου και του Εμμανουηλίδη, καθώς και ν' ακουστούν διασκευές σε τραγούδια των Μ. Θεοδωράκη, Δ. Παπαδημητρίου, Ν. Ζούδιαρη, Δ. Παναγιωτοπούλου, Ν. Χαλβατζή κ.α. Στην περίπτωση του προγράμματος Επιμελώς ατιμέλητα, ουδόλως με ενόχλησε η έλλειψη μπάντας. Άλλωστε, η αισθητική αυτή του Παίζουμε σαν στο σπίτι μας με τις κιθάρες μας, ταίριαξε απ' τη μια με όλη αυτή την κατάσταση του Πυρήνα και απ' την άλλη με τις προθέσεις των δύο τραγουδοποιών να ευχαριστήσουν ένα κοινό που τους ακολουθεί πιστά, φαντάζομαι, σε κάθε εμφάνιση τους.

Κι εγώ που πλέον δεν ακολουθώ πιστά κανέναν, πέρασα καλά άραγε; Ναι, θα έλεγα, για διάφορους λόγους. Κατά πρώτον, που ξανάκουσα ένα ολόκληρο μαγαζί να τραγουδάει με μία φωνή στίχους του Γ. Σεφέρη στην εξαιρετική μελοποίηση του Εμμανουηλίδη, του παιδιού από τις Σέρρες με το αδιαμφισβήτητο ταλέντο στην κατασκευή τραγουδιών. Ύστερα ήταν και η παρουσία του Ρίζου, του δημιουργού, για τον οποίο πήγα χθες στον Πυρήνα, και μου άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Με μια φωνή που παρέπεμπε σε βυζαντινό ιεροφάντη, δικαίωσε την άποψη μου ότι κατέθεσε πέρσι ένα καλό άλμπουμ ντυλανικών καταβολών (όμορφη η χρήση της φυσαρμόνικας σε αρκετά από τα τραγούδια του) ή για την ακρίβεια ένα concept δεκατεσσάρων αδιάσπαστων μουσικών ιστοριών περί έρωτος, ακόμη και περί της επερχόμενης - όταν κυκλοφορούσε το cd - πατρότητας. Το τραγούδι Σ' ακολουθώ, που γράφτηκε τον περασμένο Αύγουστο, ήταν το μοναδικό ανέκδοτο που παρουσίασε ο Ρίζος και που ακόμη τριγυρίζουν στ' αυτιά μου οι, υπαρξιακής φύσης και έντονα κοινωνικοί, στίχοι του.

Ένα ανέκδοτο τραγούδι του παρουσίασε και ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης με τη Μαρία Παπαγεωργίου, από τον επικείμενο δεύτερο κοινό δίσκο τους. Ωραία απλωμένη μελωδία, ερωτικοί στίχοι μεν, αρκετά ανεβασμένοι από τον μέσο όρο τραγουδιών ανάλογου ύφους δε, κυρίως όμως με εμφανέστατη την αγωνία τους να υπηρετήσουν μπροστά στο κοινό την τέχνη του αληθινού τραγουδιού. Τελικά μάλλον είχε κερδίσει και μένα αυτή η παρεΐστικη διάθεση της βραδυάς!

Στο φινάλε, η Νατάσσα Μποφίλιου ανέβηκε στη σκηνή, παρακινούμενη από τους δύο τραγουδοποιούς και το κοινό του Πυρήνα, ερμηνεύοντας την Πιο μεγάλη ώρα του Άκη Πάνου για δύο κιθάρες, σε μία απρόβλεπτη, εμπνευσμένη μουσικά εν είδει αυτοσχεδιασμού, απόδοση του συγκεκριμένου λαϊκού τραγουδιού. Σύντομα θα βρεθώ στο στούντιο Subways, όπου η Μποφίλιου ξεκινά τις ηχογραφήσεις του καινούργιου δίσκου της, πάντα με τον Καραμουρατίδη και τον Ευαγγελάτο, για μία αποκλειστική ανταπόκριση. Χθες βράδυ στον Πυρήνα, τον Απόστολο Ρίζο και τον Αλέξανδρο Εμμανουηλίδη τίμησαν με την παρουσία τους, εκτός από τη Ν. Μποφίλιου και τη Μ. Παπαγεωργίου, και οι ποιητές Λίνος Ιωαννίδης και Σπύρος Αραβανής, η Λιζέτα Καλημέρη, ο Δώρος Δημοσθένους, ο Παύλος Συνοδινός, ο Νίκος Χαλβατζής, ο Άγγελος Αγγέλου, η Έμυ Σίνη, ο Νεοκλής Νεοφυτίδης, η Λίνα Σωπιάδου.

* η παράσταση Επιμελώς ατιμέλητα των Απόστολου Ρίζου - Αλέξανδρου Εμμανουηλίδη θα επαναληφθεί εκτάκτως στον Πυρήνα το επόμενο Σάββατο 15 Οκτωβρίου.

ο-ντίνος-χριστιανόπουλος-και-οι-δηλώσεις-του

Free press ομολογώ ότι δεν διαβάζω, ασχέτως αν συχνά - πυκνά δημοσιεύονται και δικά μου κείμενα μέσα σ' αυτά. Απλώς τα ξεφυλλίζω όποτε πέσουν στα χέρια μου, ενώ ούτε κατά διάνοια δεν ανήκω σ' αυτούς που περιμένουν πως και πως την Πέμπτη για τα καινούργια φύλλα τους. Σε ένα πρόσφατο ξεφύλλισμα, λοιπόν, μιας τέτοιας εφημερίδας - οδηγό πόλης, έπεσα πάνω στην εξής φοβερή και τρομερή δήλωση του ποιητή Ντίνου Χριστιανόπουλου: Φανταστείτε που έχει φτάσει ο τόπος για να θεωρούν μεγάλους ποιητές τη Δημουλά κι εμένα! Απίστευτος ο κύριος Χριστιανόπουλος! Αν ζούσε, βέβαια, ο Ηλίας Πετρόπουλος - ο οποίος επίσης δεν θα πολυσυμπαθούσε τη Δημουλά - πιθανώς να έστηνε ακόμη έναν ομηρικό καυγά με τον Χριστιανόπουλο. Να τον κατηγορούσε για αδερφίστικες κακιούλες και να διέβλεπε πως πίσω απ' αυτή τη δήλωση, στην ουσία χτυπάει την ακαδημαϊκό και ποιήτρια. Για μένα παρ' όλα αυτά πιο σημαντικά είναι ο αυτοσαρκασμός και το αναρχικό χιούμορ του Χριστιανόπουλου. Γιατί, δεν πιστεύω να διαφωνεί κανείς πως, όντως, είναι αναρχική κίνηση, ειδικά για έναν ποιητή, να απαξιώνει και να κάνει κομματάκια τον ίδιο του τον εαυτό μέσω λίγων μόνο λέξεων. Respect!

πάμε-ντοκιμαντέρ;

Η χθεσινή μέρα πέρασε στην κοντινή Χαλκίδα στη φετινή πέμπτη διοργάνωση του Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ. Τον σκηνοθέτη Σταύρο Ιωάννου, τον καλλιτεχνικό δ/ντή του φεστιβάλ, τον εκτιμώ και τον θεωρώ βετεράνο ντοκιμαντερίστα, μου είχε αρέσει πολύ και η πρόσφατη πρώτη fiction ταινία του, αλλά αυτό βέβαια δεν με εμποδίζει να πω ότι το φεστιβάλ που αξιώθηκε να στήσει, κάπου "χάνει". Ίσως η αιτία του κακού να βρίσκεται στον τίτλο του φεστιβάλ, αποκλειστικά Ελληνικό Ντοκιμαντέρ και όχι Διεθνές δηλαδή. Διότι, κακά τα ψέματα, το ντοκιμαντέρ στη χώρα μας ως επί το πλείστον μονοπωλούν τηλεοπτικοί παραγωγοί της αρπαχτής (στη χειρότερη) ή κάτι απίστευτοι τύποι, αυστηρώς άνω των 60 ετών, που γυρνάνε με τη βιντεοκάμερα τους ότι κατεβάσει η κούτρα τους και το δείχνουν στους υπόλοιπους απίστευτους τύπους του χώρου (στην καλύτερη). Η πρώτη περίπτωση είναι βλαβερή, διαβρωτική, διότι χάριν της γρήγορης ΄κονόμας από την πίτα της ΕΡΤ συνήθως, στερείται κάθε δημιουργικότητας και καλλιτεχνικού αιτούμενου. Η δεύτερη, πάλι, αν και αφόρητη - δεν το συζητώ - έχει την πλάκα της. Να το πω αλλιώς, έχω βαρεθεί απ' το 2000 που γυρνάω στα κιν/φικά φεστιβάλ με τις ταινίες μου να βλέπω τους ίδιους και τους ίδιους παλαιοκομμουνιστάς, πολλοί εκ των οποίων δεν έχουν ίχνος χιούμορ, περιφέρονται με ύφος δέκα Καρδιναλίων και ανήκουν δυστυχώς στην πρώτη περίπτωση, τη βλαβερή και διαβρωτική που λέγαμε.

Τέλος πάντων, επειδή αφενός μου τη σπάει το καταγγελτικό ύφος, αφετέρου κι εγώ μέρος του παιχνιδιού αυτού αποτελώ, όσο κι αν το σιχαίνομαι κατά βάθος, αν ανέβηκα χθες στη Χαλκίδα ήταν για να παραστώ στο master class που παρέδωσε ο συνεργάτης μου, οπερατέρ Δημήτρης Θεοδωρόπουλος και επίκουρος καθηγητής φωτογραφίας στο τμήμα κιν/φικών σπουδών του Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσ/νίκης.

Συγκινήθηκα με τον Θεοδωρόπουλο σε ρόλο δασκάλου και μια αίθουσα γεμάτη κυρίως από φοιτητές κιν/φικών σχολών. Ως άριστος γνώστης της ιστορίας του σινεμά και της δ/νσης φωτογραφίας, ο Δημήτρης μίλησε για το δημιουργικό ντοκιμαντέρ στην ελληνική κιν/φία, ανατρέχοντας σε fiction ταινίες ντοκιμαντερίστικης αισθητικής, σαν την Ανοιχτή επιστολή του Γιώργου Σταμπουλόπουλου και τον Δραπέτη του Κώστα Ζώη, αμφότερες του 1968 και σε μουσική Μαμαγκάκη.

Για να συνδέσει την οπτική των 60s με το σήμερα, αναφέρθηκε και στο ασπρόμαυρο ντοκιμαντέρ που κάναμε μαζί, το Ζωντανοί στο Κύτταρο - Σκηνές Ροκ, παίζοντας κι ένα 10λεπτο απόσπασμα. Έπειτα, μας έκανε την τιμή να δούμε το rough cut του δικού του ντοκιμαντέρ για τον Λουκά Σιδερά και τους Aphrodite' s Child που ολοκληρώνεται οσονούπω. Ειλικρινά, χαίρομαι που ο καλλιτέχνης αυτός με τιμάει με τη φιλία του και τη συνεργασία του, ο απόφοιτος του American Film Institute, ο κολλητός - μαζί με τη γυναίκα του, σκηνοθέτιδα Μάρσα Μακρή - του Pedro Almodovar και του συχωρεμένου Klaus Nomi στη Νέα Υόρκη των αρχών του ΄80, ο φανατικός οπαδός της jazz και του rock, ένας διανοούμενος τελικά που δεν έχει μεγάλη σχέση - θα μου επιτρέψετε - με τον μέσο Έλληνα κιν/φικό δ/ντή φωτογραφίας.

Εδώ ο Θεοδωρόπουλος με τον Κώστα Μακρινό, μοντέρ και ηχολήπτη του ντοκιμαντέρ Λουκάς Σιδεράς - Aphrodite 's Child. Οι δυο τους έλιωσαν όλο το καλοκαίρι που πέρασε μπροστά σε μία οθόνη, κάνοντας...κιμά - όπως συνηθίζουμε να λέμε - ένα ιλιγγιώδες υλικό από τα γυρίσματα. Εύχομαι και είμαι βέβαιος ότι το τελικό αποτέλεσμα θα τους δικαιώσει.

Μόλις ο Δημήτρης και ο Κώστας πήραν το τραίνο για Αθήνα, λίγο πριν και τη δική μου αναχώρηση, βρέθηκα με παλιούς και νέους φίλους. Συγκεκριμένα, με τον Γαβριήλ Τζάφκα, δημιουργό ενός ντοκιμαντέρ για την κιν/φική παιδεία στην Ελλάδα, αλλά και μιας μικρού μήκους ταινίας που απέσπασε τα βραβεία σεναρίου και μουσικής στο τελευταίο φεστιβάλ Δράμας. Παραγωγός στο ντοκιμαντέρ του, το οποίο θα προβάλλεται σε λίγες μέρες στο Ολύμπιον της Θεσ/νίκης και στον Μικρόκοσμο στην Αθήνα, είναι η Τζίνα Πετροπούλου της Vox Documentaries,

δηλαδή η δική μου, επίσης, παραγωγός στο Ζωντανοί στο Κύτταρο - Σκηνές Ροκ. Κλείνω, λέγοντας ότι μόλις χθες το βράδυ, στη Χαλκίδα, οριστικοποίησα το θέμα του επόμενου ντοκιμαντέρ μου. Το πρώτο meeting παραγωγής θα γίνει από ΄βδομάδα και μόλις ξεκαθαρίσει πλήρως σε όλες του τις λεπτομέρειες, θα το ανακοινώσω. Ευχαριστώ, πάντως, τον Γιώργο Χρονά για τη σύντομη τηλεφωνική συνομιλία μας. Η νοερή εικόνα του να παρακολουθεί το δελτίο ειδήσεων και τα λόγια στήριξης, με ανέβασαν και το χρειαζόμουν!

καθρέφτης-του-τρόμου-και-του-κόσμου

Τα σπίτια γεμίζουν με καθρέφτες.

Γι' αυτό τους έφτιαξαν.

Για να τρέφουν ισόβια με ψευδαισθήσεις τους ανθρώπους.

Οι άνθρωποι είναι εκ φύσεως όντα της πλάνης και της αυταπάτης.

Δεν βλέπουν ποτέ τα άλλα όντα δίπλα τους, μα τα είδωλα τους.

Κι έτσι, πνιγμένοι μεσ' στις αντανακλάσεις, νιώθουν ακμαίοι, ασφαλείς και σίγουροι.

Αν κάνουν μια απλή κίνηση και πιάσουν τα δεδομένα του καθρέφτη, θα συνειδητοποιήσουν ποιον ανύπαρκτο κόσμο κυβερνούν.

Κόσμος να σου πετύχει, ένα ολόισιο κάτοπτρο και τίποτα περισσότερο.

Οι άνθρωποι φοβούνται ή απλά δεν το καταλαβαίνουν.

Και συνεχίζουν.

dreams & violins

Η μία μέρα διαδέχεται την άλλη και τη συναγωνίζεται σε πλήξη και φωτεινές αναλαμπές. Χθες ξενύχτησα βλέποντας στο youtube αμερικανικά monster movies της δεκαετίας του 1930. Παραδόξως, μετά είδα ωραία όνειρα στον ύπνο μου, καμία σχέση με μούμιες, λυκανθρώπους και βρυκόλακες. Δίπλα μου κοιμόταν, λέει, ένα 10χρονο ξανθό παιδάκι, απροσδιορίστου φύλου - μάλλον άγγελος θα ήταν -, που εγώ δεν του έδινα καμία σημασία, παρά κοιτούσα τη βροχή που έπεφτε από το παράθυρο του προηγούμενου σπιτιού μου στη Βικτώρια. Το παιδί ανασηκώθηκε και ζήτησε το πατρικό μου χάδι, το παιχνίδι, αλλά εγώ του σύστησα να ξανακοιμηθεί γιατί η μπόρα θα έφερνε αστροπελέκια που σίγουρα θα το τρόμαζαν. Αμέσως το σκηνικό άλλαξε και βρέθηκα σε ένα αλπικό ηλιόλουστο τοπίο να ταΐζω αγελάδες από ένα πανέρι γεμάτο φρούτα. Μυστήρια που είναι τα όνειρα! Τα πάντα μπορείς να δεις, τσάμπα μαστούρα - που λένε! Σκόπευα να πάω στη συναυλία της Αρλέτας στο Ηρώδειο σήμερα, μα ακυρώθηκε τελευταία στιγμή, όπως με ειδοποίησαν. Κάπου μέσα μου το περίμενα, ελέω κρίσης, απεργιών και στάσης εργασίας των μέσων μεταφοράς. Βέβαια, η Αρλέτα δεν ανήκει σε εκείνους τους καλλιτέχνες που τρέχουν άλλοι γι' αυτούς και οι προσκλήσεις φεύγουν χέρι με χέρι εβδομάδες πριν τη διεξαγωγή της συναυλίας. Εξακολουθεί να τραβάει τον μοναχικό της δρόμο και να παίρνει τα ρίσκα της. Τέλος πάντων, θα ενημερώσουν οι διοργανωτές πότε θα γίνει η συγκεκριμένη συναυλία της στο Ηρώδειο ή κάπου αλλού, φαντάζομαι. Ούτως ή άλλως, μεθαύριο λέω να περάσω από τον Πυρήνα, όπου θα εμφανιστούν μαζί για πρώτη φορά ο Απόστολος Ρίζος με τον Αλέξανδρο Εμμανουηλίδη. Μακάρι να μην παίξουν πολλές διασκευές, όπως διαβάζω στο δελτίο Τύπου, και να προτιμήσουν τα δικά τους κομμάτια, χάρις τα οποία τούς ξεχωρίσαμε μεσ' στους τραγουδοποιούς της γενιάς τους. Αυτή η σύμπραξη περιέργως ακούστηκε πολύ. Δέχτηκα ήδη τηλεφωνήματα από φίλους για να πάμε παρέα το Σάββατο στον Πυρήνα. Σε λίγες εβδομάδες η Λένα έχει τα γενέθλια της. Θα γίνει, ζωή νά 'χει, 60 ετών. Το θεωρώ απίστευτο! Ποτέ άλλωστε τόσα χρόνια τώρα η κοινή μας αισθητική στο χιούμορ δεν με άφησε να δω την ηλικία της. Για τις ατέλειωτες συζητήσεις ουσίας, δεν το συζητώ, έχοντας ωστόσο την αίσθηση ότι πάντα γίνονταν μεταξύ δύο συνομήλικων ανθρώπων που η έννοια του χρόνου καταργείται στην περίπτωση τους. Στη lifo που κυκλοφόρησε σήμερα μπορείτε να διαβάσετε και ένα κείμενο της Λένας Πλάτωνος για την όπερα Φάουστ του Σαρλ Γκουνό που θα φιλοξενηθεί στην Εθνική Λυρική Σκηνή: www.lifo.gr/mag/features/2868. Το συγκεκριμένο κείμενο, διαβάζοντας μου το από τηλεφώνου η Λένα, με έκανε και μένα ν' ανατρέξω στον πρωτογενή Φάουστ του Γκαίτε κι ύστερα στο μουσικό έργο του Γκουνό. Δεν το βρίσκω μικρό πράγμα μεσ' στη γενικότερη εγχώρια μαυρίλα...Τουλάχιστον επίκειται και η παγκόσμια κινητοποίηση της 15ης του Οκτώβρη, κατά την οποία, από την Αμερική ως την Ευρώπη κι απ' την Ασία ως την Αφρική, οι άνθρωποι θα βγουν στους δρόμους, απαιτώντας για μιαν ακόμη φορά αληθινή δημοκρατία. Κανείς δε θέλει να παίζει το ρόλο εμπορεύματος στα χέρια τραπεζικών και πολιτικών, που δεν τον αντιπροσωπεύουν κιόλας. Ιδανικότερο soundtrack για τη συγκεκριμένη κινητοποίηση δεν θα αποτελούν τα οργισμένα τραγούδια διαμαρτυρίας, αλλά η συλλογή L' estro armonico, τα δώδεκα κονσέρτα για βιολιά του Vivaldi που διαπέρασαν ολόκληρη την παγκόσμια μουσική δημιουργία του 18ου αι. Η ομορφιά ανέκαθεν ήταν το πιο δυνατό όπλο κατά της ασκήμιας.

on-the-road-again

Στις 15 Οκτωβρίου έχει προγραμματιστεί η μεγάλη διαδήλωση εναντίον της κατάντιας. Η οικονομική τρομοκρατία συνεχίζεται, το προσεχές πακέτο των δανειστών παζαρεύεται αυτές τις ώρες, ενώ, μετά τον Πάγκαλο, και ο Γιακουμάτος της ΝΔ δήλωσε την αδυναμία του να πληρώσει τους φόρους. Αν είναι δυνατόν! Τι λες εκεί! Ποιος; Αυτός που λέει το Χαλάνδρι, Χαλάντρι, μας ενημερώνει πως και οι βουλευτές αργούν να πληρωθούν! Αφεντικά και δούλοι, σκατά γινήκαμ' ούλοι, ένα πράγμα! Το συμπέρασμα είναι πως αν δε βγούμε όλοι στους δρόμους και δε μπουκάρουμε στη Βουλή - όσο γραφικό κι αν ακούγεται -, η προαναφερόμενη κατάντια δε θά 'χει προηγούμενο, αλλά ούτε και...επόμενο! Η σκέψη μου είναι στους ιδιοκτήτες ακινήτων που αν αρνηθούν να πληρώσουν τον φόρο - νταβατζιλίκι θα τους κοπεί το ρεύμα. Ας φωνάξουν όλοι την αλήθεια τους, λεφτά δεν υπάρχουν άλλα, ας βγουν στο δρόμο, ας γίνει σύρραξη κανονική! Τη λαϊκή αγανάκτηση και την έκρηξη οργής τρέμουν τόσο οι κυβερνώντες, όσο και οι Ευρωπαίοι δανειστές. Για να μη γεμίσει η πόλη αυτή από φαβέλες και για να μην τρώνε οι άνθρωποι της από τα σκουπίδια! Ας το σκεφτεί ο καθένας! Ούτως ή άλλως, τι χειρότερο μπορούν να μας κάνουν;

4.10.2009 - 2011 -δύο-χρόνια-κυβέρνησης-ΠΑΣΟΚ-ΓΑΠ

"ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΔΑΝΕΙΖΕΤΑΙ ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΚΑΘΕ ΖΗΜΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ Η ΑΜΕΛΕΙΑ ΤΟΥ. ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΔΕ ΤΗ ΝΤΡΟΠΗ. ΣΚΕΤΗ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ. ΝΟΤΑ ΙΣΟΚΡΑΤΗΜΕΝΗ ΑΠ' ΟΛΟΥΣ. ΟΧΙ ΑΡΜΟΝΙΑ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΣ ΕΝΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ. Η ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΑΙΤΙΑ, ΠΟΥ ΠΕΡΑ ΑΠ' ΑΥΤΗ ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΗ ΔΕ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ, ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΘΑ ΒΡΕΘΕΙ. ΓΟΝΑΤΙΣΕ. ΠΑΡΕ ΜΟΡΦΗ ΣΦΑΙΡΑΣ, ΜΕ ΑΞΟΝΑ ΤΟ ΑΠΕΙΡΟ"
Λένα Πλάτωνος, Το 9, από το Γκάλοπ (1985)

η-πολυκατοικία-των-τρελών

Η Κ. και η Κ. είναι αδερφές απροσδιορίστου ηλικίας. Η μία πρέπει νά 'χει περάσει τα 50 κι η άλλη να τα πλησιάζει. Μεσ' στο διαμέρισμα τους υπάρχει καδραρισμένη η φωτογραφία της μίας όταν πήγαινε σχολείο. Ασπρόμαυρη, σα να βλέπεις πλάνο από ταινία της FINOS. Θα μπορούσε νά 'ναι φωτογραφία των αρχών του 20ου αι. επίσης. Ζουν μαζί με τη μητέρα τους, την κυρία Γ., η οποία θά 'χει περάσει τα 80, αν και γι' αυτήν δε μπορεί κανείς να βγάλει εύκολα συμπέρασμα. Τον πατέρα τους, τον κύριο Χ., τον έχασαν πριν δυο χρόνια. Ποτέ δεν είπαν την αιτία θανάτου του. "Ξαφνικά, χωρίς κανένα λόγο" έλεγαν και ξανάλεγαν μεσ' στα δάκρυα τους, ασχέτως αν τον τελευταίο καιρό πριν πεθάνει, το 166 μπαινόβγαινε στο διαμέρισμα τους. Ίσως ο κύριος Χ. να έφυγε από καρκίνο, δηλαδή τον ξορκισμένο και κάτι που δεν πρέπει να κυκλοφορήσει, συμφώνως με τις τρεις γυναίκες. Τους θυμάμαι όλους μαζί να βγαίνουν έξω καθημερινά, εκείνος πάντα μπροστά, πίσω οι δυο κόρες στη σειρά και παραπίσω η μάνα. Μας ερχόταν στο νου ο Ορέστης Μακρής με την οικογένεια στη Θεία από το Σικάγο και πνίγαμε τα γέλια μας μη μας πάρουν χαμπάρι. Μαζί πήγαιναν και διακοπές. Πέρσι είχαμε πάει στην Τήνο δυο βδομαδούλες, φέτος ακόμη δεν ξέρουμε, γιατί η Κ. δεν πήρε άδεια από τη δουλειά της, μου είχε πει η άλλη Κ. πριν χρόνια. Τα δυο αυτά "κορίτσια" εργάζονταν και θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν την προσωπική τους ζωή. Η μία ήταν μακιγιέζ γάμων και η άλλη φαρμακοποιός, εν ολίγοις ασκούσαν επαγγέλματα κάθε άλλο παρά αντικοινωνικά. Ωστόσο, ποτέ δεν της είδε κανείς να κυκλοφορούν με άλλον άνδρα ή γυναίκα δίπλα τους πέραν των γονιών τους. "Μια καλή τύχη θέλω για τα κορίτσια μου" συνήθιζε να λέει υποκριτικά η κυρία Γ. στη μάνα μου, έχοντας επίγνωση προφανώς ότι αυτή η καλή τύχη σήμαινε στην πραγματικότητα τη γηροκόμηση της μίας από την άλλη, όταν η ίδια δε θα βρισκόταν στη ζωή. Αν και πασοκικών φρονημάτων οικογένεια με τον κύριο Χ. να επισκέπτεται το Πολυτεχνείο κάθε 17 Νοεμβρίου για ν' αφήσουν ένα λουλούδι, αυτός και η οικογένεια, τουλάχιστον μέχρι να ενηλικιωθούν τα κορίτσια, στο σπίτι τους μπαινόβγαιναν παπάδες για αγιασμούς, ευχέλαια και τα συναφή. Με τον αδερφό μου στοιχηματίζαμε πως η Κ. και η Κ. είναι ακόμη παρθένες, πιθανώς όχι για λόγους θρησκοληπτικής αποχής από το σεξ, όσο για να μην χαλάσει η ασάλευτη οικογενειακή αλυσίδα τους. "Τι λες που θα παντρευθώ εγώ" ακούσαμε να λέει κάποτε η μικρότερη Κ. "γιατί; Για να μου μιλάει άσχημα ο καθένας και να πεθάνει απ' τη στενοχώρια του ο μπαμπούλης μου;" Έτσι ακριβώς τον φώναζαν κιόλας, "μπαμπούλη", ενώ την κυρία Γ. "μανούλα", κοτζάμ γαϊδάρες, όπως θά 'λεγε κι ένας μπρουτάλ ψυχίατρος. Οι δύο Κ. λάτρευαν τη Βουγιουκλάκη και βίωναν τον έρωτα μέσα από τους χαζούς δικούς της κινηματογραφικούς έρωτες. Όποτε η τηλεόραση πρόβαλλε την "Αλίκη στο Ναυτικό" ή τα "Χτυποκάρδια στα θρανία", σπίτι τους είχαν πάρτι! Κι ας την είχαν δει από εκατό φορές την κάθε ταινία! Σκεφτόμουν συχνά πως τα δύο αυτά ανέραστα κορίτσια κάθε φορά που η Βουγιουκλάκη φιλιόταν με τον Παπαμιχαήλ και τον Αλεξανδράκη πιθανώς να έφευγαν σφαίρα για να κλειδωθούν στην τουαλέτα και να παίξουν με τις πρησμένες κλειτορίδες τους. Πρόγραμμα οικογενειακό τηρούσαν ακόμη και στη νυχτερινή τους κατάκλιση. Οι ίδιες φρόντιζαν να ενημερώνουν γι' αυτό τους γείτονες, καμαρώνοντας φυσικά για την αξιοζήλευτη ηθική τους. "Είναι εδώ η Κ.; ρωτάει ο μπαμπούλης. Ναι, εδώ είμαι, του απαντάει η αδερφή μου. Η Κ. η μεγάλη; Εδώ είμαι κι εγώ, μπαμπούλη! Ωραία, τότε μπορούμε να σβήσουμε τα φώτα και να κοιμηθούμε". Στη μάνα μου είχα απαγορεύσει να επιχειρήσει να τις νουθετήσει. "Παίξ 'το παλαβή" της είχα πει "και λέγε ναι σε ότι σου λένε. Πρόκειται για ανίατες περιπτώσεις"...Έτσι, σιγά - σιγά χάσαμε κάθε ίχνος οίκτου και το γυρίσαμε όντως στην...παλαβή. "Έχασες φάση" με ειδοποιούσε καμιά φορά η μητέρα μου, εξηγώντας μου πως πάλι πέτυχε στη λαϊκή αγορά τον Στρατηγό με τον λόχο του παραταγμένο να εξετάζουν όλοι μαζί με ένα βλέμμα αγγούρια και ντομάτες. Είχα να τις δω πάρα πολύ καιρό, σχεδόν ενάμισι χρόνο, αφού στο πατρικό μου πηγαίνω πια πολύ σπάνια κι όποτε τέλος πάντων πηγαίνω το τελευταίο που με ενδιαφέρει είναι η συνομιλία με θλιβερά μικροαστούς γείτονες. Είχα ακούσει βέβαια πως μετά τον θάνατο του κυρίου Χ., τόσο η μάνα, όσο και οι δύο κόρες κυρίως, σα να την έχασαν εντελώς τη μπάλα. Κάθε, μα κάθε μέρα, βρέξει - χιονίσει, εδώ και μία διετία, παίρνουν ταξί και πηγαινοέρχονται στο νεκροταφείο. Μία φορά το πρωί κι άλλη μία το απόγευμα! Φοράνε ακόμη μαύρα, κυκλοφορούν σκυθρωπές και απεριποίητες, ενώ σαν τις ρωτήσεις ένα τυπικό "πως είστε, τι κάνετε;", μπήγουν τα κλάματα και σου αραδιάζουν πάλι απ' την αρχή το πόσο άδικα και πρόωρα έφυγε ο μπαμπούλης τους, ο οποίος - σημειωτέον - θα κόντευε τα 90. Χθες που χρειάστηκε να ξαναπεράσω από το σπίτι των δικών μου γονιών, πέτυχα τη μία Κ., τη μικρότερη, στη σκάλα. Ήταν πράγματι απεριποίητη, με μαλλιά μακρυά και ατιμέλητα, αυτή που ως μακιγιέζ φρόντιζε τουλάχιστον την εμφάνιση της, και με εμφανή τα παραπανίσια κιλά της. "Εσύ είσαι έξυπνος άνθρωπος και θα με καταλάβεις" μου είπε, αφού φυσικά πρώτα ξανάκουσα το ιστορικό του θανάτου του μπαμπούλη της. "Τον βλέπουμε! Μας μιλάει! Έρχεται κάθε μέρα στο σπίτι, όταν γυρνάμε απ' το νεκροταφείο" την άκουγα να μου λέει με γουρλωμένα μάτια όλο πίστη στο παράδοξο και το ανύπαρκτο. "Κι εσείς τι κάνετε;" τη ρώτησα με εξίσου γουρλωμένα μάτια απ' την έκπληξη μου και ουχί από το σοκ μου, διότι την τρέλα την έχω φάει με το κουτάλι και δε με σοκάρει τίποτα πια, όσο καλά κι αν είναι κρυμμένο μεσ' στο ανθρώπινο μυαλό. Ίσως δεν έπρεπε όμως να μπω στο παραλήρημα της, οι τρελίατροι το απαγορεύουν. Ένα φιλικό άγγιγμα στην πλάτη και ένα "Όλα θα περάσουν" αρκεί σε τέτοιες περιπτώσεις. Και η Κ. συνέχισε: "Του φωνάζουμε! Μαμά, μαμά, να ο μπαμπάς, τον βλέπεις; Τώρα εδώ ήταν! Κι η μαμά μου λέει ναι, τον είδα κι εγώ, κορίτσια κάντε τον σταυρό σας, ειν' εδώ μαζί μας"! Όσο μπορούσα τό 'παιξα λυπημένος και συγκλονισμένος. "Έχεις μιλήσει σε κάναν άλλον γι' αυτό;" ξαναρώτησα για να δω μήπως δεν ήμουν μόνο εγώ ο...τυχερός. "Ναι, στην κυρία Δ., την απέναντι, αλλά έβαλε τα γέλια και μας είπε ότι αν τον θέλουμε τόσο πολύ πίσω τον μπαμπούλη μας, να τον ξεθάψουμε και να στήσουμε τον σκελετό του στην πολυθρόνα που καθόταν όλα του τα χρόνια"! Πάντα τό 'λεγα ότι αυτή η κυρία Δ. είχε φοβερό μπλακ χιούμορ, εξ ου και δεν της είχα κόψει την καλημέρα τα τελευταία χρόνια! "Μην την παρεξηγείτε" την παρότρυνα "μεγάλη γυναίκα είναι, τόσα ξέρει, τόσα λέει"...Εκεί που μιλάγαμε, αστραπιαία μού πέρασε η ιδέα να τους πω ότι θα περάσω από το διαμέρισμα τους με έναν φίλο...πνευματιστή για να καλέσουν το πνεύμα του μπαμπούλη τους και να πιάσουν κους-κους μαζί του. Εννοείται πως δεν θα έφερνα πνευματιστή, αλλά ψυχίατρο, μπας και τις έπειθε με κάποιο τρόπο να πλακωθούν στα φάρμακα, για να μην τις πλακώσουν ούτως ή άλλως οι νοσοκόμοι στις ενέσεις. Δεν το έκανα, όμως, αφενός γιατί δεν έχω τόσο χρόνο και με κουράζει απίστευτα πια να το παίζω Καλός Σαμαρείτης και αφετέρου γιατί ξέρω πως είναι θεούσες και μπορεί να με κατηγορήσουν για σατανιστή και μάγο. Κατά βάθος, η ολιγόλεπτη συνάντηση μου με την Κ., όσο κι αν μετά γελούσα μόνος μου, μού γάμησε την ψυχολογία. Ποιος να δύναται να βοηθήσει αυτές τις δύο γυναίκες; Δε λέω τις "τρεις", διότι, έτσι και φύγει κι η μάνα απ' τη ζωή, οι κόρες ή θα αυτοκτονήσουν ή θα γυρνούν σαλεμένες στους δρόμους, δεν υπάρχει περίπτωση! Σήμερα πάλι αναλογιζόμουν ότι μεγάλωσα πραγματικά μέσα σε μία λαϊκή πολυκατοικία της Β΄ Πειραιά, όπου το 90% των ενοίκων της ήταν για δέσιμο, κανονικά και με το νόμο - εν προκειμένω την εισαγγελική εντολή. Μπορεί ν' αναφερθώ στους άλλους ενοίκους εν καιρώ. Στον κύριο Δ., λόγου χάρη, που ήταν Πεντηκοστιανός και έκανε κήρυγμα από το μπαλκόνι του με ντουντούκα, μέχρι που η μάνα μου, η οποία ήταν για χρόνια διαχειρίστρια, του πάτησε ένα γερό ξεχέσιμο και σταμάτησε! Στο από κάτω διαμέρισμα που νοίκιασαν σχετικά πρόσφατα δύο νεαρές Αλβανίδες και που όταν είχε μπει μια μέρα η μάνα μου για τα κοινόχρηστα, είδε στα δύο δωμάτια αντί για πόρτες δύο κουρτίνες με αναγραμμένα τα ονόματα των κοριτσιών στην κάθε μία. Μετά, βέβαια, είδαμε και δεκάδες αγνώστους να μπαινοβγαίνουν κατά καιρούς και ως εκ τούτου καταλάβαμε πως η πολυκατοικία μας είχε γίνει κυριολεκτικά μπουρδέλο! Καλή φάση! Ακόμη, στη Ν., μια μαυρούλα που έφερε από ένα ταξίδι του ο Μ., εργένης ναυτικός, την οποία γκάστρωσε και μετά την παράτησε στο καμαράκι της ταράτσας να ψήνεται απ' τον ήλιο η κοπέλα. Τέλος, στην Α., την "αρσενικοθήλυκια", όπως την έλεγαν στα κρυφά οι άλλοι ένοικοι, την πιο extreme περίπτωση της πολυκατοικίας, για την οποία όλοι ξέραμε ότι πηδιόταν με την κολλητή της, όλοι, εκτός από τον επίσης ναυτικό σύζυγο της, μέχρι που μιαν ωραία πρωΐα ο σύζυγος μπούκαρε στο διαμέρισμα, τις έπιασε στα πράσα, τράβηξε μαχαίρι και οι δύο τουλάχιστον απ' την...παρέα οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο! Με όλα αυτά, μήπως να παρατήσω τα ντοκιμαντέρ και να γυρίσω καμιά fiction ταινία; Το υλικό υπάρχει, δε χρειάζεται ούτε στα βιβλία ν' ανατρέξω, ούτε ιδιαίτερη φαιά ουσία να καταναλώσω. Εξαρτάται βέβαια από το τι είδους ταινία θα βγει: Σουρεαλιστική κωμωδία ή ανυπόφορο δράμα τηλεοπτικού τύπου;
* στο βίντεο, το trailer μιας ταινίας που αγαπώ, Το σπίτι των τρελών (2002) του Αντρέι Κοντσαλόφσκι

ο-ποιητής-αντρέας-παγουλάτος-για-την-ποιήτρια-κατερίνα-γώγου

Αυτή την ώρα κηδεύεται ο σκηνοθέτης Παύλος Τάσιος, σύζυγος της Κατερίνας Γώγου και πατέρας της μοναχοκόρης τους. Στη μνήμη της Γώγου για τα 18 χρόνια από την απουσία της, που συμπληρώνονται σήμερα, δημοσιεύω μία ανέκδοτη σύντομη συνέντευξη του ποιητή Αντρέα Παγουλάτου. Η συνέντευξη με τον Παγουλάτο είχε πραγματοποιηθεί προ διετίας στο πατάρι του Κοραή, στο κέντρο της Αθήνας, και είχε σα θέμα την Κατερίνα Γώγου ως υποτιμημένη ποιήτρια μέσα στο εγχώριο ποιητικό - λογοτεχνικό κατεστημένο. Η ίδια άλλωστε είχε εκφραστεί πολύ εύγλωττα για το φόβο και την απειλή τού να γίνει αποδεκτή απ' αυτό ακριβώς το κατεστημένο: "Εκείνο που φοβάμαι πιο πολύ είναι μη γίνω ποιητής...Μη με αποδεχτεί η ράτσα που μας έλιωσε, για να με χρησιμοποιήσει. Μη γίνουν τα ουρλιαχτά μου μουρμούρισμα για να κοιμίζω τους δικούς μου..." Ο λόγος στον άλλο μεγάλο απόντα, τον ποιητή Αντρέα Παγουλάτο:
Οι λέξεις της Γώγου είχαν θεωρηθεί χυδαίες από πολλούς. Η θεματογραφία της άγγιζε τις πόρνες, τους ομοφυλόφιλους, τους τοξικομανείς, τους παράφρονες και τους νικημένους της ζωής, ανθρώπους δηλαδή που μόνο η beat ποίηση στην Αμερική είχε αγκαλιάσει μέχρι τότε. Διόλου τυχαίο, όμως, που για να περιγράφεις όλα αυτά τα πράγματα και να είσαι καλός ποιητής, οφείλεις να τά 'χεις βιώσει κιόλας. Θυμάμαι γνωστή ποιήτρια - δεν είναι εν ζωή σήμερα - να αποκαλεί φτηνή και καημένη τη Γώγου, όταν κάποια στιγμή μετέφρασα ποίηση της και την συμπεριλάβαμε με τον Νάνο Βαλαωρίτη σε μία ανθολογία Ελλήνων ποιητών στα γαλλικά. Σε πείσμα όλων αυτών και, κυρίως, επειδή αναγνώριζα ως μοναδικό, αν θες, τον μηδενιστικό και επιθετικό χαρακτήρα των στίχων της, προχωρήσαμε στην έκδοση της συλλογής. Ίσως ήταν η μοναδική φορά και μάλιστα σε ξένη γλώσσα, που τα ποιήματα της Γώγου μπήκαν δίπλα σ' αυτά του Οδυσσέα Ελύτη. Θυμάμαι ότι είχαμε ραντεβού σε ένα ξενοδοχείο με τη Γώγου προκειμένου να της δώσουμε ένα αντίτυπο της συλλογής! Εγώ είχα φτάσει καθυστερημένος, αλλά δε θα ξεχάσω που μπαίνοντας στην είσοδο του ξενοδοχείου, βλέπω το βιβλίο πεταμένο και φυλλοσκορπισμένο. Τι είχε συμβεί; Η Γώγου είχε φτάσει πρώτη, της είχε δώσει ήδη το βιβλίο ο Βαλαωρίτης κι εκείνη το...εκπαραθύρωσε, αρνούμενη ακόμη και να αντικρίσει τους στίχους της ανθολογούμενους, μαζί με άλλους ποιητές. Για μένα, πίσω από τη φαινομενική χυδαιότητα των λεκτικών εκρήξεων της Γώγου κρυβόταν η απόλυτη αγιοσύνη μέσα από την καταδίκη όλων των ειδών ταμπού, κοινωνικά, πολιτικά, σεξουαλικά, οικογενειακά κλπ. Η Γώγου συμβόλιζε και θα συμβολίζει την απόκλιση στην ελληνική κοινωνία που τα θέλει όλα στρωτά, ευθυγραμμισμένα και αποστειρωμένα.
* στο βίντεο, οι Gaia (Γεωργία Βεληβασάκη - Κώστας Αθυρίδης) μελοποίησαν το ποίημα Άσπρη της Κατερίνας Γώγου από το επικείμενο δισκογραφικό project του σκηνοθέτη, στιχουργού και συντρόφου της, Γιώργου Κορδέλλα, με μελοποιημένη ποίηση της.

R.I.P. ΠΑΥΛΟΣ ΤΑΣΙΟΣ (1942 - 2011)

Μία μόνο ημέρα πριν τη συμπλήρωση 18 ετών από τον χαμό της γυναίκας του, της ηθοποιού και ποιήτριας Κατερίνας Γώγου, αλλά και λίγες μέρες μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Νίκου Κοεμτζή, έφυγε από τη ζωή ο σκηνοθέτης της Παραγγελιάς, Παύλος Τάσιος. Είχε γεννηθεί το 1942 και από τις αρχές του ΄70 ανήκε στο δυναμικό του ΝΕΚ με ταινίες, οι οποίες ξεχώρισαν αρχικώς για τον κοινωνικό προβληματισμό τους και εν συνεχεία για την έντονα κριτική σατιρική τους διάθεση. Έξι ταινίες μπόρεσε να ολοκληρώσει στο πλαίσιο του ΝΕΚ (γιατί είχε πρωτοεμφανιστεί ως σκηνοθέτης από το 1960), σε μία περίοδο 14 ετών, αρχής γινομένης με το Ναι μεν αλλά του 1972 μέχρι το γνωστότερο Νοκ άουτ του ΄86. Οι υπόλοιπες ταινίες του ήταν το Βαρύ πεπόνι (1977), η Παραγγελιά (1980), το Στίγμα (1982) και το Άλλος για τον Κορυδαλλό ή Τα Βαποράκια του 1983. Το Βαρύ πεπόνι και το Στίγμα του συγκαταλέγονται στις αγαπημένες μου ελληνικές ταινίες με αντίστοιχα συγκλονιστικά πρωταγωνιστικά δίδυμα τους Μίμη Χρυσομάλλη - Κατερίνα Γώγου και τους Αντώνη Καφετζόπουλο - Όλια Λαζαρίδου. Ήξερα για την άνιση μάχη που έδινε με τον καρκίνο ο Τάσιος τα τελευταία χρόνια. Και μπορεί να μη γνωριζόμαστε καλά προσωπικά, τον είχα συναντήσει όμως στη Θεσ/νίκη, στο Φεστιβάλ Κιν/φου κι είχαμε ανταλλάξει δυο λόγια περί της εργογραφίας του. Οι φίλοι του σιναφιού μιλούσαν συχνά για έναν εξαιρετικά δύσκολο, όσο και ευαίσθητο άνθρωπο. Για του λόγου το αληθές, στην ιστοσελίδα με την ιστορία του Φεστιβάλ Κιν/φου Θεσ/νίκης, υπάρχουν αποθηκευμένα δημοσιεύματα από τα αλησμόνητα επεισόδια στον διαβόητο Εξώστη, με συχνό πρωτεργάτη τον Τάσιο. Ωραία έντονα χρόνια, που εγώ τουλάχιστον πρόλαβα τον απόηχο τους. Ενώ σήμερα...μεσ' στη φλωριά και την ψευτογκλαμουριά κατήντησε το ελληνικό σινεμά. Τέλος πάντων, ας μην ξεφεύγω από το θέμα του post. Κι αυτό είναι ότι ο Παύλος Τάσιος πέθανε σήμερα το πρωί σε ηλικία 69 ετών, αφήνοντας πίσω του τη Μυρτώ, την κόρη του από το γάμο τους με τη Γώγου. Η κηδεία του θα γίνει αύριο το μεσημέρι από το νεκροταφείο στα Γλυκά Νερά.

* δείτε ένα μεγάλο απόσπασμα από το Βαρύ πεπόνι του 1977, την εποχή που η Κατερίνα Γώγου είχε εγκαταλείψει οριστικά το παλιό εμπορικό σινεμά κι είχε χωθεί με τα μπούνια στον ελπιδοφόρο Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο.

οι-ευπρόσδεκτες-επικίνδυνες-ασκήσεις-ισορροπίας-του-γιάννη-σταθόπουλου

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ
ΠΑΡΟΥΣΙΑ/ Βασίλης Χατζηιακώβου
Εδώ και πολλούς μήνες είχα στα χέρια μου το ντεμπούτο άλμπουμ του τραγουδοποιού Γιάννη Σταθόπουλου, μια παραγωγή του label Παρουσία που διατηρεί ο Βασίλης Χατζηιακώβου του Ιανού. Ευκαιρία, λοιπόν, για την παρουσίαση του, εν όψει των προγραμματισμένων εμφανίσεων του Σταθόπουλου στον Πυρήνα. Κατ' αρχάς, έχουμε μία όμορφη οικολογική έκδοση με το artwork που επιμελήθηκε ο ή οι We Design: η μοναξιά του Ακροβάτη και η φυλακή ψυχών που άλλοι θα ονόμαζαν τσίρκο, περιορίζοντας την έννοια της, και άλλοι θα όριζαν ως μία ευρύτερη ζώσα κατάσταση. Ο ίδιος ο δημιουργός μοιάζει να ακροβατεί μεταξύ της ρυθμικής folk - rock μπαλάντας και του ροκίζοντος έντεχνου, το οποίο έχουμε εμπεδώσει εδώ και μία 20ετία. Ας ξεκινήσω, όμως, από τα θετικά του. Τα ενορχηστρωτικά του ευρήματα, πάνω απ' όλα, με τη μελετημένη χρήση και τοποθέτηση των οργάνων που τον βοηθούν να ξεπεράσει τον σκόπελο της προβλεψιμότητας και της επανάληψης: εκτός από την ηλεκτρική - ακουστική κιθάρα που πρωτοστατεί, έχουμε εμπνευσμένες παρεμβάσεις από το ακορντεόν (δώσε μου κάτι για τον πόνο), το theremin (γιατί μιλάω μη ρωτάς), το hammond και τη φυσαρμόνικα (δρόμοι που φεύγουνε για αλλού - κατ' εμέ το καλύτερο τραγούδι του cd). Επίσης, ορισμένες συνθετικές στιγμές του, που φανερώνουν έναν αρμονικό πλούτο (ποιος έλατος, είναι που βλέπω σκοτεινά), καθώς και η αξιοποίηση μίας άγουρης, με την έννοια του εφηβικού, γυναικείας φωνής (συγκεκριμένα, της Ευτυχίας Σάλτα στο εναρκτήριο έκτακτο δελτίο και στο ξενοδοχείο chelsea). Στιχουργικά, ο Σταθόπουλος αποφαίνεται αξιοπρεπέστατος. Ο λόγος του δεν είναι ενός νέου καλλιτέχνη με την αγωνία να διαπρέψει από τα ραδιόφωνα - όχι ότι θα ήταν απαραιτήτως κακό αυτό - και ως εκ τούτου χαρακτηρίζεται πιο σύνθετος μεσ' στα εύληπτα νοήματα του. Τον σώζει και πάλι η ποιητική του διάθεση δίχως ίχνος αμπελοφιλοσοφίας.
Μια ποιητική με στοιχεία δάνεια από το ζητούμενο κοινωνικοπολιτικής - υπαρξιακής φύσης και λιγότερο το ερωτικό - συναισθηματικό ή και τη δημοτική παράδοση. Πάμε τώρα στα αρνητικά των Ασκήσεων Ισοοροπίας: η επιτηδευμένη ερμηνεία του Σταθόπουλου, εν μέρει αγχώδης, σα να τα βρήκε βουνό κατά τη διαδικασία του στούντιο. Πιστεύω, έτσι, πως ορισμένα από τα τραγούδια του απόκτησαν έναν οργισμένο χαρακτήρα και μια χροιά διαμαρτυρίας, αταίριαστα με τις προθέσεις του. Αυτό, όμως, που δεν του "βγήκε" είναι κατά τη γνώμη μου το πιο φιλόδοξο κομμάτι - project του cd: η μελοποίηση του στα Τείχη του Κωνσταντίνου Καβάφη. Καταθέτοντας εκ των προτέρων την εμμονή μου με τον εν λόγω ποιητή, έχω να πω πώς δεν μπορείς, ειδικά αν είσαι πρωτοεμφανιζόμενος, να επενδύεις μουσικά τους στίχους του σα να πρόκειται για δικά σου στιχάκια. Δε σημαίνει αυτό, θα έλεγε κάποιος, ότι μόνο οι λόγιοι ή οι διακεκριμένοι συνθέτες έχουν δικαίωμα να αγγίζουν τον Καβάφη. Θυμίζω τις υπέροχες μελοποιήσεις του Σωκράτη Μάλαμα στον Δεκέμβρη του 1903 και πιο πρόσφατα του λόλεκ στα Κεριά. Άκουσα και ξανάκουσα, όμως, τη μελοποίηση του Σταθόπουλου και αίσθηση μου είναι πως τελικά τα Τείχη που τον έκλεισαν από τον κόσμο, αν τον έκλεισαν, δεν έχουν σχέση με την καβαφική σκέψη, όσο με την επιθυμία του (ακόμη καλύτερα, την ανάγκη του) για να ταυτιστεί με τον λόγο ενός οριακού ποιητή και να εκφραστεί μέσω αυτού. Με έναν τρόπο, όμως, βεβιασμένο και εντέλει ανεπιτυχή, αφού οι δύο λέξεις "κρότον κτιστών" λόγου χάριν, παρατονίζονται μεσ' στο μουσικό μέτρο που χρησιμοποίησε και ακούγονται ως "κροτόκτιστων". Εν κατακλείδι, το υλικό του Γιάννη Σταθόπουλου προσφέρεται για ζωντανή παρουσίαση, εξασφαλίζοντας του τη δυνατότητα να πετάξει τις κακοτοπιές του στούντιο και να επανεξετάσει, ακόμη και να διορθώσει κάποιες ατέλειες. Τέλος, από το δελτίο τύπου διαβάζουμε για κάποια πειραγμένα κιθαριστικά loops που προτίθεται να μεταχειριστεί στα live του στον Πυρήνα. Το ταλέντο του Σταθόπουλου είναι δεδομένο, σε καλό δρόμο βρίσκεται, μένει λοιπόν ο ίδιος να βρει τον τρόπο ώστε να σπάσει και τις τελευταίες συμβάσεις.

* ο Γιάννης Σταθόπουλος θα εμφανιστεί μαζί με τον Νίκο Χαλβατζή στη μουσική σκηνή Πυρήνας (Μιχαλακοπούλου & Διοχάρους 11, Χίλτον) τις τρεις πρώτες Πέμπτες του Οκτώβρη, 6, 13 και 20/10. Ώρα έναρξης: 22.00, τιμή εισόδου: 8 ευρώ

γειά-σου-κύριε-rikkert-και-χαιρετισμούς-στην-κυρία-elly-σου

(η Elly και ο Rikkert εν έτει 1968)
(η Elly & ο Rikkert σήμερα)Εδώ και δύο μέρες έχω λάβει στο email μηνύματα αγαπημένων φίλων από την Ολλανδία, που διάβασαν το post με τις αναφορές στο χίπικο ντουέτο Elly & Rikkert. Ένας απ' αυτούς τους φίλους, Έλληνας μουσικός που ζει μόνιμα εκεί, με ενημέρωσε πως επίσης είδε το post ο ίδιος ο Rikkert Zuiderveld και πώς μου στέλνει...χαιρετίσματα. Τιμή μου! Άλλωστε, το μοναδικό άλμπουμ που έχω ακούσει από τους Elly & Rikkert είναι Ο Μίτος της Αριάδνης (De draad van Ariadne) του 1971, ένα από τα ωραιότερα δείγματα ολλανδικού psych-folk. Με την ολλανδική μουσική σκηνή, διατηρώ εδώ και χρόνια άριστες σχέσεις και όποτε πηγαίνω στο Άμστερνταμ φροντίζω να γυρνάω με τσάντες βινύλια, με αποτέλεσμα τη δισκοθήκη μου να κοσμούν σήμερα συλλεκτικά κομμάτια των Shockin' Blue, Earth & Fire, Topaz κ.α. Η συγκεκριμένη δουλειά των Elly & Rikkert αποδίδονταν με τις φωνές των δύο μουσικών και ένα σωρό "περίεργα" όργανα, όπως άρπα, λαούτο, μπαγλαμά, μαντολίνο, καζού, φλάουτο, γκλόκενσπιλ, βιολί και κιθάρα, δηλαδή με ένα, αναγεννησιακού ύφους, ηχητικό background, απόλυτα εντός του hippy style των χρόνων εκείνων. Δεν ξέρω αν θα μου άρεσαν οι κατοπινές δουλειές του ντουέτου - μαθαίνω πως ταξίδεψαν στην Ινδία προς ικανοποίηση των πνευματικών αναζητήσεων τους, αργότερα, στα μέσα των 70s στράφηκαν στον χριστιανισμό και μέχρι σήμερα ασχολούνται με την παιδική ψυχαγωγία, έχοντας ιδρύσει παιδικές στέγες σε ολόκληρη την Ολλανδία και ηχογραφώντας ανάλογους δίσκους. Γεγονός είναι πάντως πως ο κύριος Rikkert Zuiderveld και η κυρία Elly Nieman, από το 1968 που παντρεύθηκαν στο Άμστερνταμ, είναι ακόμη μαζί, δραστήριοι και δημιουργικοί, δίνοντας περιστασιακά συναυλίες στις Κάτω Χώρες. Τους στέλνω την αγάπη μου και όποτε αξιωθώ να ξαναπάω στην Ολλανδία, θα τους επισκεφτώ σίγουρα!

Καλό μήνα νά 'χουμε!

χαράτσι + ξενοφοβία = πατητή

Στην τράπεζα το πρωί...Δεν είναι 300 ευρώ το ποσόν που πρέπει να πληρώσετε, αλλά 408 με ενημερώνει η ταμίας...Δεν έχω αυτή τη στιγμή άλλα χρήματα, την ενημερώνω και θέλω να την αρπάξω απ' το λαιμό, λες κι αυτή μου επέβαλλε το χαράτσι για το μπλοκ παροχής υπηρεσιών...Δεν πειράζει, συνεχίζει χαμογελαστή, θα σας έρθει χαρτί για τα 108 ευρώ τον άλλο μήνα...Μία γυναίκα ηλικιωμένη, σκέτο ερείπιο, αρχίζει να μονολογεί δυνατά: Είμαι 82 ετών με παρά φύσει έδρα και μου κόψαν' από τη σύνταξη μου...Για να μας λέει ο Πάγκαλος να τρώμε σαλάτα, τη σιγοντάρει ένας άλλος κύριος που περίμενε τη σειρά του...Το μωρό της μαμάς Αφρικάνας, η οποία επίσης ήταν στην αναμονή, αρχίζει να κλαίει στην αγκαλιά της, ομολογουμένως σπαστικά...Κοίτα πως τά 'χουν αυτοί οι βρωμιάρηδες τα παιδιά τους και τσιρίζουν, κάνει μία τύπισσα στη διπλανή της, λες και τα λευκά βρέφη κάθονται αγγελούδια στις τράπεζες...Είμαι πολύ θυμωμένος με το πρόσθετο χαράτσι που αγνοούσα, οι φωνές διαμαρτυρίας των απλών ανθρώπων μου τρυπάνε τ' αυτιά κι ο μόνος τρόπος να ξεσπάσω είναι να βάλω στη θέση της τη σικάτη ρατσίστρια...Πηγαίνοντας προς την έξοδο της τράπεζας, φουριόζος, της πατάω με δύναμη το πόδι...φορούσε και πέδιλα...Τι έκανες; μου φωνάζει, ουρλιάζοντας από πόνο...Ελπίζω αυτή η γυναίκα να μην άκουσε το "βρωμιάρηδες" που είπες, μαλακισμένη...της απάντησα, εξηγώντας το αυθόρμητο της πράξης μου...Μου έκανε εντύπωση, πάντως, πως μέχρι να βγω από την τράπεζα, κανένα από τα 30 άτομα που περίμεναν δεν είπε κουβέντα...

μια-folk-ακουστική-βραδυά-ή-τότε-που-οι-φίλοι-άκουγαν-δίσκους-μαζί

Ευτυχώς που υπάρχουν φίλοι, οι οποίοι αντιμετωπίζουν ακόμη με μυσταγωγία την τέχνη της μουσικής, πολύ δε περισσότερο όταν τυγχάνουν κι οι ίδιοι μουσικοί και την ψάχνουν τη δουλειά. Ο Γιάννης Παπαχρίστος μου τηλεφώνησε για να γίνει κάτι που πλέον το ακούμε σε συνομιλίες πενηντάρηδων μόνο: να περάσει από το σπίτι, προκειμένου ν' ακούσουμε παρέα το βινύλιο, το οποίο αγόρασε από το internet. Συγκεκριμένα ένα μίνι άλμπουμ - προϊόν της συνεργασίας του Γάλλου Thee, Stranded Horse (κατά κόσμον, Yann Tambour) με τον Αφρικανό δεξιοτέχνη της kora, Ballake Sissoko. Τον ήξερα ως φανατικό της folk τον Γιάννη και έχω μάθει πάρα πολλούς σύγχρονους ξένους καλλιτέχνες από τα compilations που ανταλλάζουμε κατά καιρούς. Το κοινό project των δύο μουσικών αποδείχθηκε ένα folk αριστούργημα, ισάξιο των Bon Iver και του Smog από τις ΗΠΑ ή και του Adrian Crowley από την Ιρλανδία. Λιτή ευθύβολη μπαλάντα, χωρίς πολλά όργανα, με ποιητικό στίχο και με λυγμικές ερμηνείες συνήθως. Κάπως έτσι είναι και τα τραγούδια που φτιάχνει ο φίλος τραγουδοποιός, των οποίων την παραγωγή σίγουρα θα υπογράψω κάποια στιγμή.

Ακούσαμε κι άλλα βινύλια στην πορεία από τη δική μου δισκοθήκη: το Come from the shadow της Joan Baez (σταθερή αξία) και το De draad van Ariadne των Elly Nieman & Rikkert Zuiderveld πού 'χα φέρει από το Άμστερνταμ σαν την ολλανδική απάντηση στους Αμερικανούς Simon & Garfunkel ή τους δικούς μας Λήδα - Σπύρος καλύτερα! Κι αν δεν καταλαβαίνεις λέξη από ολλανδικά, είναι τέτοια η απλωσιά των μελωδιών, το ταίριασμα ανδρικής και γυναικείας φωνής και η πολυμορφία των ακουστικών οργάνων, ώστε πιάνεις αμέσως το μυστικιστικό κλίμα των μακρόσυρτων, καταγόμενων απ' τον Μεσαίωνα, μουσικών ιστοριών τους. Έχεις καθόλου Simon Joyner; με ρώτησε ο Γιάννης. Έχω, είπα χαρούμενος που μού τον θύμισε κι αντικατέστησα το βινύλιο με τα, ηχογραφημένα στην οικία του, ακατέργαστα ολιγόλεπτα διαμάντια του 40χρονου τροβαδούρου από τη Νεμπράσκα. Τι έχουν όλοι αυτοί και σε καθηλώνουν που δεν τό 'χουν οι Έλληνες ερμηνευτές; ήταν το ερώτημα που έπεσε, αφήνοντας εκτός τους τραγουδοποιούς μας. Οι Έλληνες ερμηνευτές, απάντησε ο Γιάννης, τραγουδάνε για μένα και για σένα. Αυτοί εδώ τραγουδάνε για τη Μούσα...Τη Μούσα, γενικώς και αορίστως! Σωστός ο ποιητής!