VANGELIS KATSOULISPARA - PHRASES (Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ)
SUBWAYS MUSIC/ MASSIVE PRODUCTIONS
Ο Βαγγέλης Κατσούλης, ένας από τους πιο πρωτοποριακούς Έλληνες συνθέτες, υπέγραψε πρόσφατα τη μουσική για το φιλμ Χορεύοντας στον πάγο, την πρώτη ταινία μυθοπλασίας του βετεράνου ντοκιμαντερίστα Σταύρου Ιωάννου. Είκοσι κομμάτια, δεκαεννέα σε μουσική δική του και ένα σε μουσική του Ανδρέα Πολυζωγόπουλου. Μεταξύ τους και το Πέρα απ' τα σύνορα, το τραγούδι τίτλων της ταινίας σε στίχους του Σωτήρη Κακίση με τη φωνή της Μαρίας Φαραντούρη. Παρ' ότι στο μεγαλύτερο μέρος του soundtrack παίζουν αποκλειστικά ο Κατσούλης πιάνο, συνθεσάιζερς, κίμπορντς και κρουστά και ο Πολυζωγόπουλος τρομπέτα και φλύγκελχορν, μαζί τους συμπράττουν περιστασιακά και ο Βασίλης Ρακόπουλος στην κιθάρα, ο Δημήτρης Νεονάκης και ο Δημήτρης Πετσετάκης στις ηλεκτρικές κιθάρες, ο Αντώνης Τσικανδηλάκης στο πιάνο και ο Γιάννης Ηλιάκης στα ντραμς. Από την άποψη του ήχου και της αίσθησης που μεταφέρει, το cd αυτό πρώτα απ' όλα είναι ένα πραγματικό concept. Δεν θα πρέπει να άγχεται καθόλου ο δημιουργός για το αν λειτουργεί εκτός ταινίας το δικό του έργο- προσωπικά είχα καιρό να ακούσω και να ξανακούσω από το πρώτο ως το τελευταίο track 65 λεπτά οργανικής μουσικής. Μιας μουσικής που κανονικά δεν σπάει σε tracks και αν την είχαμε σε βινυλιακή εκδοχή θα καταλάμβανε ακέραια και τις δύο όψεις του δίσκου. Μιας μουσικής, επίσης, ατμοσφαιρικής και άκρως κινηματογραφικής που επιβάλλεται με την ήρεμη δύναμη της. Εξαιρετικό και το τραγούδι με τη Φαραντούρη που τοποθετεί την κορυφαία ερμηνεύτρια σε ένα χαλαρωτικό jazzy κλίμα, ταιριαστό απόλυτα με τη φωνή της. Και βέβαια υπάρχουν και ορισμένα κομμάτια, όπως το First Variation, το αμέσως επόμενο Foreboding ή το σύντομο σε διάρκεια Alone που δύνανται να ομορφύνουν ραδιοφωνικά τις νύχτες των ανθρώπων της πόλης.
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣΚΑΙ ΟΙ ΕΥΔΑΙΜΟΝΕΣ
LYRA
Μετά τη θητεία του στους Ενδελέχεια, ο Δημήτρης Μητσοτάκης φτιάχνει το κουαρτέτο Ευδαίμονες, αποτελούμενο από την Εύα Λαύκα στο τραγούδι, τον Σταύρο Αναστασιάδη στο μπάσο και στο κοντραμπάσο, την Αρετή Κοκκίνου στις κιθάρες και στο μαντολίνο και τον Θανάση Σαλούκο στο ακορντεόν και στο πιάνο. Ο ίδιος υπογράφει τη μουσική, τους στίχους, την ενορχήστρωση και την παραγωγή του πρώτου κοινού τους άλμπουμ, παίζει ντραμς και ενίοτε ερμηνεύει κιόλας - όπως συμβαίνει στο εναρκτήριο Αν, ένα ευφυές κομμάτι σε jazz ύφος και με στίχους που μοιάζουν με φόρο τιμής στο ομότιτλο γνωστό ποίημα του Κίπλινγκ. Το περίεργο μ' αυτό το cd είναι πώς ενώ ο δημιουργός καταθέτει συμβατικές συνθέσεις σε ότι αφορά τη δομή τους, κινούμενες μάλιστα στους χώρους του έντεχνου, του λαϊκού, ακόμη και του παραδοσιακού τραγουδιού (όπως Η Θεά που ερμηνεύει η guest Μάρθα Φριντζήλα), δε μπορεί να πετάξει με τίποτα από πάνω του τη στάμπα του...αντεργκράουντ. Ίσως δεν τον αφήνει ο χαρακτηριστικός πια πολιτικοποιημένος στίχος του, ίσως πάλι οι ανήσυχες προθέσεις του, που παραμένουν άθικτες από μουσικά ύφη. Τι σημασία έχει, λοιπόν, αν σε κομμάτια όπως Η πληρωμή, ο Μητσοτάκης θυμίζει τον Λουδοβίκο των Ανωγείων; Αφού μπήκε για τα καλά στο χορό του λεγόμενου έντεχνου, θα χορέψει. Ευτυχώς που τον δικαιώνουν παρακάτω το Φοβάμαι, η Αθήνα, η διασκευασμένη Πέρδικα μου πλουμισμένη από τη Θράκη, ο Αποχαιρετισμός, μια όμορφη πιανιστική μπαλάντα, καθώς και η εξόδιος τρισχαριτωμένη βερσιόν του Αν που άνοιγε το cd, εδώ με τις δύο μικρές κόρες του τραγουδοποιού και μια φιλενάδα τους. Μου άρεσε ιδιαίτερα η ερμηνεία της Λαύκα, ανεπιτήδευτη, σταθερή και ώριμη, παρά το νεαρό της ηλικίας της. Στυλάτες και οι ενορχηστρώσεις των τραγουδιών με την έντονη χρήση του ακορντεόν και των πνευστών.


Τελικά πρέπει να' χω άσχημο κόλλημα με τη Joan Baez! Όλο λέω, όποτε πάω στο Μοναστηράκι, ότι θα ψάξω για καινούργια μουσικά πράγματα κι όλο φεύγω με κάποιο παλιό βινύλιο της! Όπως χθες που μπήκε στη δισκοθήκη μου ακόμη ένα άλμπουμ της, του 1979 αυτή τη φορά. Πρόκειται για το Honest Lullaby, αποτελούμενο από δέκα τραγούδια, μπαλάντες ως επί το πλείστον, με τη φωνή- μέλι της σημαντικής Αμερικανίδας τραγουδοποιού και ερμηνεύτριας. Μεταξύ τους, οι διασκευές στο No Woman, No Cry και στο For all we know, γνωστά από τον Bob Marley και τη Billi Holiday αντίστοιχα. Λατρεμένες ακόμη οι μπαλάντες The song at the end of the movie, Michael και το πιο διάσημο For Sasha.
Κι άμα κάνεις την αρχή, δύσκολο να ξεκολλήσεις απ' την εποχή. Στο ίδιο second- hand δισκοπάζαρο έπεσα πάνω στο διπλό Shadows and Light της Joni Mitchell με μόνο έξι ευρώ και με την αφισέτα του μέσα. Ο πλέον jazz δίσκος της Καναδέζας τραγουδοποιού από ζωντανή ηχογράφηση με τη συμβολή του Jaco Pastorius στο μπάσο και του Pat Metheny στην κιθάρα. Οργανικό και ερμηνευτικό αριστούργημα! Από το εμβληματικό Woodstock, στο οποίο παρεμπιπτόντως η Mitchell δεν εμφανίστηκε, μέχρι τα αγαπημένα Black Crow, Coyote και Hejira, όλα σε απρόσμενες jazz αυτοσχεδιαστικές εκτελέσεις.
Το ήσυχο Εξαρχειώτικο cafe, στη συνέχεια, ήταν ο πιο κατάλληλος χώρος για να ξεφυλλίσω τη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας και να θυμηθώ τι είχαμε γράψει με τη Λένα για την Ένωση, το τελευταίο cd του Κ. Βήτα:

Πως βλέπετε τους εορτασμούς ανά έτος για τις επετείους γέννησης ή θανάτου των ποιητών μας;



Σήμερα και αύριο κάνουν την έξοδο τους στις αίθουσες δύο συμπαθέστατες ελληνικές ταινίες. Η Χρυσόσκονη της Μαργαρίτας Μαντά, πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της, φαινομενικά καταπιάνεται με τη μετάλλαξη των πόλεων και εν προκειμένω της Αθήνας, μια και ζούμε στην Ελλάδα, στο βάθος όμως μιλάει για την αποξένωση των ανθρώπων. Ξένοι μεσ' στην ίδια τους την πόλη θα μπορούσε να ήταν ένας εναλλακτικός τίτλος για την ταινία της Μαντά, την οποία είχα δει στο αθηναϊκό αντιφεστιβάλ των Ομιχλιστών και πολύ μου άρεσε. Η Μάνια Παπαδημητρίου στο ρόλο της ευαίσθητης πιανίστριας και η προσευχή Κύριε του Μάνου Χατζιδάκι, ως μοναδική μουσική υπόκρουση της ιστορίας, είναι κατά τη γνώμη μου δύο από τα συστατικά της Χρυσόσκονης, που την κάνουν από τις πιο ανθρώπινες και άμεσες -δίχως ν' απουσιάζει το ποιητικό στοιχείο- ελληνικές ταινίες των τελευταίων χρόνων!
Από τα τραγούδια αυτά παρελαύνει σύσσωμος κυριολεκτικά ο λαϊκός ελληνικός πολιτισμός, από τον Θεόφιλο και τον Μάρκο Βαμβακάρη μέχρι τη Γκόλφω και την Αρετούσα.
Θα σταθώ σε δύο από αυτά, στο Βρέχει στο σιδεράδικο και στα Βράδια της Σαρακοστής. Το πρώτο περιέχει στίχους του Χατζιδάκι και ουσιαστικά περιγράφει μια επώδυνη ερωτική συναισθηματική εμπειρία του. Όταν κάποια στιγμή ο συνθέτης, που ουδέποτε μάσησε τα λόγια του αναφορικά με τις ερωτικές προτιμήσεις του, προλόγισε στο Τρίτο Πρόγραμμα τα τραγούδια του κύκλου Παίδες επί Κολωνώ, φτάνοντας στη μπαλάντα Βρέχει στο σιδεράδικο, πληροφόρησε το ακροατήριο του πώς όντας νέος στη γενέτειρα του, την Ξάνθη, εργάστηκε σε σιδεράδικο, όπου και ερωτεύθηκε τον, συνομήλικο του, σιδερά. Ο φόβος της απόρριψης και το ερωτικό ανικανοποίητο φαίνεται φανερά πως τον εξώθησαν στη σύνθεση ενός ολότελα μελαγχολικού τραγουδιού, που μιλούσε για μια μπόρα ταυτισμένη με την έλξη και την ενδεχόμενη απώθηση των σωμάτων: Βρέχει στο σιδεράδικο κι απ' έξω σκοτεινιάζει/ δικό σου ήταν τ' άδικο, δικό μου το μαράζι ή, παρακάτω, Εκεί στο σιδεράδικο η μπόρα μ' έχει αρπάξει/ στον έρωτα και στ' άδικο σαν τη φωτιά έχω ανάψει. 

Που να βρεθεί όμως ο Ρουμάνος ή ο Αλβανός για τη φουκαριάρα τη μάνα μου, που ενόσω χορεύει ακόμη το ζάχαρο της, λόγω της κορτιζόνης (ευτυχώς πατάει κάθε φορά μια ένεση καθαρής ινσουλίνης ενδονοσοκομειακής χρήσης), προέκυψε και νέο πρόβλημα με τη μέση της. Από τότε που βγήκε απ' το νοσοκομείο, ούτε ν' ανέβει σκάλα μπορεί, ούτε να γυρίσει απότομα το κορμί της. Να είναι απ' την ακινησία, στην οποία είχε αναγκαστικά υποβληθεί στο νοσοκομείο ενάμισι μήνα συνολικά; Να έπαθε καμιά σοβαρή βλάβη και να' χουμε άλλο τρέξιμο στα καλά καθούμενα; Μας έχει πάει κυριολεκτικά γαμιώντας απ' τον περασμένο Νοέμβριο κι όπως αναρωτιέται η ίδια: Τι κακό ειν' αυτό, βρε παιδί μου, το' να φτιάχνει, τ' άλλο χαλάει...Έχει χιούμορ η μανούλα σου, ακούω τη Λένα να μου λέει, κι αυτό είναι το καλύτερο φάρμακο!
Χθες κυκλοφόρησε το Γκόλεμ του Χαλβατζή. Η δισκανάλυση του θα δημοσιευθεί στη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας μέσα στον Μάρτιο, αν δεν τη βάλω πρώτα στο blog. Ήταν ο μόνος δίσκος που μόλις τον ακούσαμε, η Λένα τηλεφώνησε στον δημιουργό και του ζήτησε ν' ανοίξει τη συναυλία της στη Θεσσαλονίκη. Σα να τον έβλεπα τον Νίκο απ' την άλλη μεριά της γραμμής να τρέμουν τα πόδια του και να μη μπορεί ν' αρθρώσει λέξη. Τέτοιους τραγουδοποιούς να μου φέρνεις, είπε η Λένα, νέα παιδιά, αγόρια και κορίτσια με ταλέντο, που τα ΜΜΕ αγνοούν. Γι' αυτό και μετά τον Χαλβατζή, ακούσαμε χθες βράδυ και δουλέψαμε το hand made cd του Κτίρια τη Νύχτα.
Ένα προγραμματισμένο αφιέρωμα στη Λένα Πλάτωνος για την Τετάρτη αυτή στο Nosotros, ακυρώθηκε λόγω της πανελλαδικής απεργίας. Απ' ότι μου έλεγε ο Παγουλάτος, ζωγράφοι και γλύπτες θ' αφιέρωναν έργα τους στη συνθέτρια, ηθοποιοί θα διάβαζαν τους στίχους της κι εμείς θα παρουσιάζαμε τη δισκογραφία της. Εννοείται πως θα συμμετείχαν και μουσικοί, τα καλά μας τα παιδιά, της...κλίκας μας, με διασκευές στα τραγούδια της: ο Lolek, ο Δρογώσης, ο Χαλβατζής, ο Μαραμής, ο Γισδάκης, ο Αρναούτης κλπ. Δεν πειράζει, κάθε εμπόδιο για καλό- που λένε. Το πλατωνικό αφιέρωμα πάει τώρα για τέλη Μαρτίου, μόλις θα' χω ξεμπερδέψει κι εγώ με το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Τις προάλλες, στα εργαστήρια του Σκλαβή, στην προβολή της κόπιας, πέτυχα και τον Νίκο Ζερβό. Μας παρακάλεσε να διακόψουμε για να δει το trailer της καινούργιας ταινίας του που' χε βγει φρέσκο- φρέσκο απ' τα χημικά υγρά του εργαστηρίου. Δεχτήκαμε με χαρά και μπορώ να πω ότι το φχαριστήθηκα με την ψυχή μου. Η ταινία του Ζερβού λέγεται Show Bitch και παίζουν, μεταξύ άλλων, ο Πουλικάκος, ο Ρένος Χαραλαμπίδης, ο Λευτέρης Πανταζής, ο Πασχάλης (των Olympians), αλλά και ο Κώστας Γκουζγκούνης! Τρομερό cast! Προσεχώς στους κινηματογράφους και μάλλον πάει για τρελά εισιτήρια ο Νίκος! Από ευγένεια ο άνθρωπος κάθισε μετά να δει την τρίτη πράξη της δικής μου ταινίας κι ελπίζω να μη φρίκαρε που έπεσε πάνω στη Μαρίζα Κωχ να αφηγείται πως ο Νίκος Κούνδουρος ήταν παρών στην εκτέλεση του Γερμανού πατέρα της από τα Ες- Ες...
Κατά τα άλλα, η αντίστροφη μέτρηση για το 12ο φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έχει ήδη ξεκινήσει! 18 και σήμερα, που λέγαμε και σε παλιότερες δυσάρεστες καταστάσεις! Λαχταρώ για εκείνη τη μέρα που η ταινία θα παιχτεί πρώτη φορά μπροστά σε κόσμο, σε φίλους Θεσσαλονικείς και Αθηναίους, δημοσιογράφους, φοιτητές, σε πολίτες σινεφίλ που απλά θα είδαν κάπου κολλημένη την αφίσα με το σχέδιο του Φασιανού κι είπαν Δε μπαίνουμε να δούμε τι σόι ταινία έκανε αυτός για τον Κούνδουρο; Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Θεσσαλονίκη, λοιπόν! 





Η πρώτη τους δισκογραφική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε το 2005 με το άλμπουμ που είχε ως τίτλο το όνομα τους και στο οποίο την παραγωγή είχε επιμεληθεί ο 