ΤΟ BLOG ΠΟΥ ΑΓΑΠΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ, ΤΗ ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΦΛΕΡΥΣ ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ, ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΣΤΕΠΕΣ ΤΗΣ ΛΕΝΑΣ ΠΛΑΤΩΝΟΣ, ΤΗ FATA MORGANA, ΤΟΥΣ ΤΡΟΒΑΔΟΥΡΟΥΣ, ΤΙΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΗΣ MAYA DEREN, ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ WOODSTOCK, ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΥΔΡΟΧΟΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΝ
Πριν από λίγη ώρα στους Χάρτες, ο Ηλίας Λιούγκος και ο Lolek! Δύο διαφορετικές γενιές, το Βαλς των χαμένων ονείρων και το Valse of a true romance δε συναντιούνται στον προθάλαμο ενός πορνείου της δεκαετίας του 1930 στο Μπουένος Άιρες, αλλά σε ένα Εξαρχειώτικο καφέ. Με μπίρες, πολλούς καφέδες κι ακόμη πιο πολλά τσιγάρα!
Με μεγάλη χαρά συνάντησα πριν από λίγο τον Ντέμη Ρούσσο για μια συνέντευξη που θα δημοσιευθεί στο επόμενο ΠΟΠ+ΡΟΚ και η οποία κλείστηκε σήμερα το μεσημέρι, στο πιτς φιτίλι που λένε! Εγώ ζήτησα να κάνουμε τη συνέντευξη αυτή, μου τόνισε ο διεθνούς κύρους Έλληνας τραγουδιστής, γιατί είσαι νέος και γνωρίζεις, και μου αρέσει επίσης το έντυπο, στο οποίο γράφεις! Πραγματικά, ήμουν στο Ιντερκοντινένταλ στην ώρα μου, περίμενα να τελειώσει τη συζήτηση του με τη δημοσιογράφο της Real News (ήμασταν οι μόνοι που είδε ο Ρούσσος) κι αμέσως μετά το κασετοφωνάκι άνοιξε. Αφορμή βέβαια δεν ήταν η παρελθοντολογία, η οποία μοιραία έπιασε μεγάλο μέρος στην κουβέντα μας, αλλά η έκδοση του ολοκαίνουργιου δίσκου του, μετά από μια 20ετία αποχής του από τη δισκογραφία! Ακόμη δεν το έχω ακούσει, σήμερα το πήρα κι εγώ στα χέρια μου, διαβάζω όμως κριτικές του παγκόσμιου Τύπου που μιλάνε για ένα έξοχο vintage- rock άλμπουμ, χωρίς να έχει καμία σχέση με το εμπορικό ρεπερτόριο ελαφράς pop που τραγουδούσε στα 70s (βλέπε ή, σωστότερα, άκου Forever and Ever, το οποίο προσωπικά λατρεύω σαν ένα από τα best love songs ever)! Πολύ τη φχαριστήθηκα τη συνέντευξη αυτή με τον Ρούσσο, αφού είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί του για ένα σωρό πράγματα, από τις σημαντικότερες στάσεις της πλούσιας καριέρας του (δεν υποτιμώ καθόλου την pop περίοδο του ΄70, αφού θα ήταν σα να υποτιμώ τα 50 εκατομμύρια των ανθρώπων που αγόρασαν τους δίσκους μου) μέχρι τη θρησκεία, την πολιτική (οι Έλληνες εφηύραν τη δημοκρατία και τους υπονόμους, αλλά και στα δύο αποτύχανε), το μεταναστευτικό, την πειρατεία στη μουσική, καθώς και τους νεαρούς Βρετανούς rockers που ο ίδιος επέλεξε να τον συνοδεύσουν στο στούντιο και προσεχώς στη σκηνή! Πριν ανανεώσουμε το ραντεβού μας μέσα από τις σελίδες του ΠΟΠ+ΡΟΚ, ας κλείσω το post με μια ιστορία του Ντέμη Ρούσσου περί Μάνου Χατζιδάκι (σιγά μην άφηνα τον Χατζιδάκι εκτός συζήτησης): Ο Χατζιδάκις και η Μελίνα δεν ήταν άνθρωποι, έμοιαζαν να ήρθαν απ' άλλο πλανήτη! Ο δε Μάνος ήταν ο απόλυτος genius μουσικοσυνθέτης! Είχαμε συναντηθεί στο Παρίσι και κάναμε παρέα, όταν με άκουσε στην παρουσίαση του πρώτου προσωπικού μου δίσκου στη μετά Aphrodite's Child εποχή! Έχεις μια μοναδική τρέλα εσύ, μου είπε, που ο άλλος πρέπει να σε αρπάζει κυριολεκτικά τη στιγμή ακριβώς που σου βγαίνει η τρέλα!
Κυκλοφορεί μεθαύριο, Παρασκευή, το καινούργιο δίφωνο με εξώφυλλο τον Claus Meine (δηλαδή σα να λέμε...κλάιν μάιν) και τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, εν όψει της κοινής εμφάνισης του Έλληνα τραγουδιστή και τραγουδοποιού με τους Γερμανούς Scorpions! Τις cover stories- συνεντεύξεις τους μέσα στο τεύχος υπογράφουν, του Παπακωνσταντίνου ο bosko, και του Meine ο Αντώνης Ν. Φράγκος. Μεταξύ άλλων, διαβάστε επίσης συνεντεύξεις του Άρη Δαβαράκη, των Κόρε.Ύδρο., του Παναγιώτη Τσεβά, του Γιώργου Δημητριάδη και του Θανάση Μωραΐτη που παραχώρησαν αντιστοίχως στους συνάδελφους Κώστα Αγοραστό (zelig on drugs), Θοδωρή Κανελλόπουλο, Μαρία Κασίτα, Γιάννη Θ. Πετρίδη και Αλέξη Βάκη.
Ένα εξαιρετικό cd, όμως, είναι αυτό που προσωπικά θα με ωθούσε να αγοράσω το τεύχος 162 του διφώνου! Τα, κατά Leo Ferre, Μελοποιημένα του Μπωντλαίρ ηχογραφήθηκαν στα τέλη Μαρτίου του 1957, εφόσον από τον Ιανουάριο ήδη εκείνης της χρονιάς ο συνθέτης είχε ανακοινώσει στην περίφημη ραδιοφωνική εκπομπή του Λικ Μπεριμόντ τη δημιουργία έξι τραγουδιών του βασισμένα στα Άνθη του Κακού του καταραμένου ποιητή. Η Odeon σκόπευε να κυκλοφορήσει μόνο δύο 45άρια, μα τελευταία στιγμή αποφάσισε να εκδώσει ένα ολόκληρο άλμπουμ με τις μελοποιήσεις του Ferre στον Μπωντλαίρ! Πρόκειται για τα δώδεκα τραγούδια που μπορείτε ν' ακούσετε στο ένα από τα τρία premium CDs του διφώνου! Αριστουργήματα!
Στα 12 τραγούδια του και άλλα ξωτικά..., ο Λουδοβίκος των Ανωγείων υμνεί τον έρωτα και το θάνατο με τη δική του γνώριμη χαμηλότονη ερμηνεία, αλλά και την τεράστια φωνή της Νένας Βενετσάνου (Κουρασμένη Νεράιδα) και τις απρόβλεπτες ερμηνείες της Μαριώς, της Μελίνας Κανά, της Λιζέτας Καλημέρη και της Καλλιόπης Βέττα. Επιλογές από δίσκους του Ανωγειανού τροβαδούρου που κυκλοφόρησαν από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι το 2006!
Και επειδή πλησιάζει η 1η Ιουλίου, η αποφράδα ημέρα για όλους τους συμπατριώτες φανατικούς καπνιστές- κι εγώ μέσα σ' αυτούς!- το τρίτο cd περιέχει τραγούδια που άπτονται της θεματικής του τσιγάρου: Η ταμπακιέρα με τη Βίκυ Μοσχολιού, το Τραβώ καπνό, φυσώκαπνό του Νίκου Ξυδάκη με τον Μανώλη Λιδάκη, τα Τσιγάρα του Ορφέα Περίδη και το Θέλω να πιω μαζί σου ένα τσιγάρο (υπέροχος τίτλος!) του Χρήστου Θηβαίου και των Συνήθων Υπόπτων! Απ' όλα έχει ο μπαξές λοιπόν στο τεύχος 162 του διφώνου- και Leo Ferre, και Μπωντλαίρ, και Λουδοβίκο των Ανωγείων, και τσιγαροτράγουδα- ενόσω στο μεταξύ ο bosko ετοιμάζεται να συναντήσει απόψε το βράδυ για αποκλειστική συνέντευξη τον...Demis Roussos! I like it!
Ο Σπύρος Σακκάς, ένας μεγάλος καλλιτέχνης, που δεν πρωτογνώρισα ως ερμηνευτή του Μάνου Χατζιδάκι, αλλά ως γκουρού του Κώστα Φέρρη στον rock Εξόριστο στην κεντρική λεωφόρο του Νίκου Ζερβού. Ποιος δε θυμάται τη φοβερή χιουμοριστική σκηνή που ο Φέρρης εγκαταλείπει το κοινόβιο και ο Σακκάς, βγαίνοντας από τη νιρβάνα του, τον αποκαλεί τρόμπα και παλιομαλάκα;
Λίγα χρόνια μετά, ανακάλυψα το Ρεσιτάλ του Σακκά με τον Χατζιδάκι στο πιάνο, όπου περιείχε και τις μοναδικές ηχογραφήσεις του ημιτελούς λατρεμένου μου κύκλου Παίδες επί Κολωνώ. Το Καίσαρ και Κλεοπάτρα του ΄63, την πρώτη συνεργασία Σακκά- Χατζιδάκι, τους Όρνιθες, τον Κύκλο του CNS, το Καταραμένο φίδι, καθώς και μερικά ανέκδοτα ηχογραφήματα, σαν την Αμοργό και την Αποστολή σε στίχους του Αβέρωφ! Από κει και πέρα, βινύλια με τον Σακκά σε έργα του Γιάννη Χρήστου, Λιλιπούπολη, τα Μελωδόνια του Πέτρου Περράκη κι ένα σωρό άλλοι δίσκοι που δε μπορώ να θυμηθώ τώρα! Πέρα από τις αδιαμφισβήτητες φωνητικές του ικανότητες και τη σπουδαία ιστορία που κουβαλάει σ' αυτό που λέγεται ελληνικός πολιτισμός, ο Σακκάς διαθέτει ένα χιούμορ που σπάει κόκκαλα! Επιπλέον, είναι ο μόνος άνθρωπος που έχω γνωρίσει με μια τόσο τέλεια εκφορά της κάθε λέξης που χρησιμοποιεί!
Λίγο πριν τον σημερινό πρωινό καφέ στην πόλη του Ηρακλείου, περάσαμε με τον Μητρόπουλο και τη Δανάη από το θεατράκι των Ανωγείων, όπου θα διεξαχθεί το μεγαλύτερο μέρος των εκδηλώσεων του Ιουλίου!
Ένας πραγματικά πανέμορφος χώρος μέσα στις χούφτες του επιβλητικού Ψηλορείτη!
Φαντάζομαι από τώρα την Καγιαλόγλου να τραγουδάει σ' αυτή τη σκηνή με τον Μόρτζο στο πιάνο, η νύχτα να είναι φεγγαρόφωτη και στο βάθος να μας γνέφει η θάλασσα! Μήπως να την κάνετε κατά Ανώγεια μεριά σε ένα μήνα από τώρα;
Εκτός των συναυλιών στο θέατρο αυτό, θα έχουμε ακόμη ένα σεμινάριο φωνητικής του Σακκά στα τραγούδια του Χατζιδάκι, μουσικά εργαστήρια με τον Δημήτρη Λέκκα και τον Ross Daly, ενώ οι προβολές των ταινιών θα πραγματοποιούνται- όπως έχω ήδη πει- στην πλατεία του χωριού μετά το τέλος των εκδηλώσεων, εκεί δηλαδή που μαζεύονται όλοι και πίνουν τσικουδιές μέχρι πρωΐας!
Εξαιτίας του Γιώργου Κλάδου πήραμε άλλη μία συγκίνηση πριν μερικές ώρες, αφού έψαξε και βρήκε τα προγράμματα των τότε εκδηλώσεων στα Ανώγεια και μας τα έφερε! Εννοείται, θα σκαναριστούν και θα δημοσιευθούν οσονούπω! Κι εδώ, ο Γιώργος Μητρόπουλος, ο παραγωγός που ευθύνεται για το revival των Μουσικών Γιορτών Ανωγείων και όχι μόνο! Από την ανεξάρτητη δισκογραφική ετικέτα του, τη Yafka records, πρόκειται να κυκλοφορήσουν το λεύκωμα με φωτογραφίες σαν κι αυτές των δύο χθεσινών μου αναρτήσεων, η μουσική και τα τραγούδια του Δημήτρη Λέκκα από τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, καθώς και ένα cd που θα περιέχει τραγούδια του Δημήτρη Μητρόπουλου, του Γιάννη Χρήστου και του Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση αντιστοίχως του Κ. Π. Καβάφη, του T. S. Elliot και του Ευριπίδη, με ερμηνευτή τον Σπύρο Σακκά. Το βράδυ, πάντως, έχουμε αναχώρηση για Αθήνα από το λιμάνι του Ηρακλείου.
Με το ξεκίνημα των δράσεων της Μουσικής Ακαδημίας Κρήτης, ο Γιώργος Κλάδος, εκείνος ο δήμαρχος που δεν ήθελε να γίνει Υπουργός Πολιτισμού, ξεκίνησε από τα Ανώγεια κι έφτασε στη Ρηγίλλης, στο νούμερο 17, όπου συνάντησε τον Μάνο Χατζιδάκι στο σπίτι του. Επί λέξει, όπως διηγιόταν ο Μάνος, του είπε: Εγώ δημαρχεύω σε ένα ορεινό χωριό της Κρήτης. Έχω λίγα χρήματα για τον πολιτισμό στο ταμείο του δήμου, ήρθα να σου τα εμπιστευθώ και να αποφασίσεις εσύ αν θα κάνεις κάτι στα Ανώγεια. Εκτός από τα χρήματα, έχω τη διαβεβαίωση των κατοίκων του χωριού, επειδή οι υποδομές είναι υποτυπώδεις, ότι θα δώσει κάθε σπίτι ένα δωμάτιο να φιλοξενηθούν καλεσμένοι των γιορτών για όσο αυτές διαρκέσουν!
Καλύτερο και πιο αποτελεσματικό από δέκα Υπουργούς Πολιτισμούς μαζί χαρακτήρισε ο Μάνος Χατζιδάκις τον Γιώργο Κλάδο, τον ταπεινό, όσο και δραστήριο αυτόν δήμαρχο της ορεινής Κρήτης! Τον βλέπετε στα αριστερά, δίπλα στον συνθέτη και τον Γιώργο Κουρουπό. Τον καιρό εκείνο, ο Μάνος Χατζιδάκις αποκαλούσε σκωπτικά το Υπουργείο Πολιτισμού της δεξιάς, Υπουργείο...Καλλιέργειας! Περνώντας μια μέρα μπροστά από ένα πλανόδιο μανάβικο των Ανωγείων, είπε του φωτογράφου Κώστα Ελευθεράκη: βγάλε με μια φωτογραφία δίπλα στη ζυγαριά να γίνω κι εγώ Υπουργός Καλλιέργειας! Τριάντα χρόνια μετά, άγνωστο για ποιο λόγο, ο Νίκος Κούνδουρος θέλησε να εξαφανίσει τη ζυγαριά αυτή της φωτογραφίας δίπλα από τον Χατζιδάκι!
Αριστερά, ο νεαρός ποιητής Γιώργος Χρονάς, στο κέντρο ο συνθέτης Τάσος Μελετόπουλος, καλλιτεχνικός σύντροφος του Άρη Δαβαράκη (υπέροχα τα τραγούδια που μας άφησαν στους Πρώτους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας το ΄81!) και δίπλα του, στη γωνία δεξιά, ποια είναι λέτε; Η Άννα Δρούζα, η γνωστή, η βαφτισιμιά της Μαρίας Φαραντούρη και κόρη της σπουδαίας φωτογράφου Νίκης Τυπάλδου, που χάσαμε πρόσφατα.
Κι εδώ ο Γιώργος Λιάνης, ρεπόρτερ του πολιτιστικού τότε, με τον συγγραφέα Βασίλη Βασιλικό. Απίστευτος ήταν ο Βασιλικός! Δε μπορώ να διανοηθώ που λίγο καιρό πριν, στο γύρισμα του κουνδουρικού ντοκιμαντέρ, του βούτηξα το χαρακτηριστικό- σήμερα- καπέλο του και το διασκέδασε με την ψυχή του!
Ο Άλκης Χριστοφέλλης, μια πολύ σπουδαία προσωπικότητα, συνομιλεί με τον Μάνο Χατζιδάκι. Μοιάζει να τους ακούει ο Θεόδωρος Πάγκαλος και όπως βλέπετε το ΠΑΣΟΚ είχε πάει σύσσωμο στις Μουσικές Γιορτές των Ανωγείων (πάλι καλά που δεν είχε καταδεχτεί το event ο Κώστας Λαλιώτης, ο οποίος την ίδια εποχή ή και λίγα χρόνια αργότερα θα προσπαθούσε να ξεφτιλίσει τον Χατζιδάκι μέσα από τις πρασινοκίτρινες σελίδες της Αυριανής)!
Και ο Διονύσης Σαββόπουλος βρέθηκε εκεί, δίνοντας μια συναυλία εκτός προγράμματος των γιορτών, συνοδεία της τότε Οπισθοδρομικής Κομπανίας!
Ίσως η πιο αστεία ιστορία από τις Μουσικές Γιορτές Ανωγείων: επρόκειτο να τερματιστούν με μια μεγάλη συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου, όπως και έγινε! Τραγούδησαν ο Γιάννης Κούτρας και άλλοι ερμηνευτές κάποιους πιο λόγιους κύκλους τραγουδιών του Μικρούτσικου. Μόνο που έγινε και κάτι άλλο! Λίγα μέτρα παραδίπλα από το ανοιχτό θέατρο που δινόταν η συναυλία, ένας Ανωγειανός χωρικός είχε δέσει τον γάιδαρο του! Τη στιγμή, λοιπόν, που ακουγόταν το έργο τάδε για φωνή, κόρνο, τρομπέτα και ξέρω γω τι άλλο, ο γάιδαρος άρχισε να...γκαρίζει και το κοινό, όπως ήταν αναμενόμενο, να...γελάει! Μπράβο, αναφώνησε ο Μάνος Χατζιδάκις, απευθυνόμενος με χιούμορ στο ζωντανό, προξενώντας ακόμη περισσότερο το γέλιο του κοινού! Την επόμενη, στο μεϊντάνι, την πλατεία του χωριού, όλοι μιλούσαν για το έργο του Θάνου Μικρούτσικου για μια φωνή, ένα κόρνο, μία τρομπέτα και...έναν γάιδαρο!
Το παρόν είχε δώσει και ο συνθέτης Νίκος Μαμαγκάκης, άξιος συνάδελφος και φίλος του Χατζιδάκι, ο οποίος εκλήθη να δώσει τη δική του μουσικολογική διάλεξη! Μόνο ο Μίκης Θεοδωράκης δε μπόρεσε να παραστεί, δηλώνοντας σε μία επιστολή που έστειλε, busy με μια μουσική που έγραφε για την Επίδαυρο.
Όταν αδιάκοπα ζεις καθημερινά την αθλιότητα των Αθηνών, με την επίσημη αστική διάβρωση της, τότες η άνοδος των Ανωγείων είναι περίπου άνοδος των Ηλυσίων Πεδίων. Κι όταν η Τέχνη η σοβαρή, η επίσημη και η ντελαλημένη, γίνεται Τέχνη για νεκρούς, για επιτήδειους κι εχθρούς, για σαρκοβόρους ατάλαντους, Τέχνη για συνδικάτα εγκλήματος, για αρρώστους και αναπήρους, τότες η Λύρα η Κρητική, με τις βαθιές της ρίζες, φαντάζει αθάνατη πηγή με άγιο νερό που ξεδιψάει τους αιώνες...
Αυτά είπε ο Μάνος Χατζιδάκις τον Ιούλιο του 1979 στο κοινό των Μουσικών Γιορτών Ανωγείων κι ύστερα πήρε μαζί με τους συνεργάτες του από το Τρίτο Πρόγραμμα την απογευματινή πτήση και επέστρεψαν από το Ηράκλειο στην Αθήνα! Τρεις δεκαετίες αργότερα και δεκαπέντε χρόνια ακριβώς από τον βιολογικό του θάνατο, ο Γιώργος Μητρόπουλος αναβιώνει τις Μουσικές Γιορτές Ανωγείων κατά τον τρόπο, το ύφος και το ήθος του Χατζιδάκι, κάνοντας μου τη μεγάλη τιμή να συμπεριλάβει στο πρόγραμμα μια μεταμεσονύχτια προβολή του ντοκιμαντέρ για τη Φλέρυ Νταντωνάκη στην πλατεία του χωριού! Τον ευχαριστώ γι' αυτό, όπως και για την άδεια της πρώτης δημοσίευσης αυτών των μοναδικών φωτογραφικών ντοκουμέντων από τα Άσματα και Μιάσματα! Τις ιστορίες, πάντως, που μόλις διαβάσατε στο post, δεν θα τις βρείτε μέσα στο λεύκωμα της Yafka Records. Σας τις μετέφερα, όπως τις άκουσα στο μεσημεριανό Κρητικό φαγοπότι από τα χείλη του Κλάδου και του Μητρόπουλου!
κατ' αρχάς, σαφώς και ξέρω πως δεν είναι σωστό να προσφωνούμε κύριο κάποιον που δεν είναι εν ζωή, επιτρέψτε μου όμως να πιστεύω μαζί με μερικούς άλλους πώς εσείς δε φύγατε ποτέ απ' τον κόσμο των ανθρώπων κι απ' αυτή τη χώρα, την οποία τροφοδοτήσατε για μισό αιώνα με όνειρα και ευαισθησία. Σας γράφω από τα Ανώγεια της Κρήτης να σας θυμίσω πρόσωπα αγαπημένα και δικές σας δραστηριότητες τον καιρό ακριβώς που διευθύνατε το Τρίτο Πρόγραμμα- ξέρετε εσείς, όταν το παραλάβατε με μηδενική ακροαματικότητα και μέσα σε δύο μήνες το φτάσατε στο 95%! Για ακροαματικότητα μιλάω πάντα, αν και γνωρίζω πως δεν σας αρέσουν τα μεγάλα λόγια, οπότε κινδυνεύω κι εγώ τώρα να γίνω δυσάρεστος.
Κάνατε πολύ καλά τότε και βάλατε την Ελένη Καραΐνδρου παραγωγό σε εθνομουσικολογικές εκπομπές. Χάρη σ' εκείνη και σ' εσάς, βεβαίως, ξανακούστηκαν στο ελληνικό ραδιόφωνο ο Αηδονίδης, οι Χαλκιάδες και η Δόμνα Σαμίου! Όχι με μουσειακό τρόπο, αλλά ενταγμένοι όλοι τους σε μια παγκόσμια μουσική κληρονομιά. Σας κοιτάζω σε μια παλιά φωτογραφία να κάθεστε με την Καραΐνδρου, όχι πολύ μακριά από το internet- cafe που κάθομαι κι εγώ τώρα, έτοιμοι να βραβεύσετε τον μέγα Ψαραντώνη στους Αγώνες Κρητικής Λύρας που εσείς διοργανώσατε!
Θυμάστε πόσο αντεργκράουντ look είχε ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός όταν έσκασε μύτη στα Ανώγεια το 1979; Θέλετε να σας κάνω να γελάσετε ή να χαμογελάσετε έστω; δεν μοιάζει με τον Ρομάν Πολάνσκι που 10 χρόνια πριν σας είδε έξω από μια βικτωριανή έπαυλη στην Καλιφόρνια να φοράτε βυζαντινή κελεμπία και την επόμενη κιόλας μέρα έραψε τρεις κι αυτός; Μία για τον εαυτό του κι άλλες δύο για την αδικοσκοτωμένη γυναίκα του, τη Σάρον Τέιτ!
Φαντάζομαι δε θα έχετε ξεχάσει καθόλου, όμως, την ομορφιά και το ταλέντο της Λένας Πλάτωνος, της Λένας μας, κύριε Χατζιδάκι! Θα χαρείτε αν μάθετε πώς πέρυσι όλη η Αθήνα μιλούσε γι' αυτήν, για το cd της και για τη συναυλία της στο Ηρώδειο. Δεν πιστεύω να σας ξενίζει η λέξη cd, το είχατε προλάβει κι εσείς και μάλιστα σας είχε εντυπωσιάσει η ευκολία του συγκεκριμένου φορέα ήχου. Ο τότε σύζυγος της Λένας, ο Δημήτρης Μαραγκόπουλος, σήμερα απ' ότι μαθαίνω ετοιμάζεται να ξαναστήσει τη Λιλιπούπολη, επί θεατρικής σκηνής αυτή τη φορά! Το περιμένατε η Λιλιπούπολη, που εσείς διευθύνατε από το Τρίτο Πρόγραμμα, τριάντα χρόνια μετά να θεωρείται must ποιότητας για όλα τα μικρά Ελληνόπουλα; Γιατί όχι, θα μου πείτε...
Οι δικοί σας άνθρωποι που δικαίως πίνουν νερό στο όνομα σας τόσα χρόνια μετά είναι ακόμη ακμαίοι και παραγωγικοί στα πολιτιστικά πράγματα της χώρας: ο συνθέτης Δημήτρης Λέκκας, ο ποιητής και εκδότης Γιώργος Χρονάς, ο στιχουργός Άρης Δαβαράκης, ο μουσικολόγος και ερευνητής Μάρκος Δραγούμης, η συνθέτρια Ελένη Καραΐνδρου. Μόνο ο Αντώνης Σαμαράκης, ο φίλος σας, έχει χαθεί τον τελευταίο καιρό...Αν τυχόν και τον δείτε, μεταβιβάστε του την αγάπη μας.
Πόσο τυχεροί θα ήταν οι άνθρωποι εδώ που σας άκουγαν να τους μιλάτε με τον συνθέτη Γιώργο Κουρουπό δίπλα σας και να παρουσιάζετε τόσο ωραία πράγματα! Ξέρετε, ακούω συχνά τη συναυλία σας από τον Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο Κρήτης το ΄81, όπου πρωτοπαρουσιάσατε την Αμοργό του Γκάτσου με τον Σπύρο Σακκά και τα Πινδαρικά με την Κική Μορφονιού. Θα τον συναντήσω σε λίγες ώρες τον Σακκά και να είστε σίγουρος ότι θα μας πιάσει ακατάσχετη πολυλογία γύρω από το άτομο σας και εκείνες τις κοινές ζεστές ημέρες σας στην Κρήτη!
Λέω τώρα να σας αφήσω στην ησυχία σας, κύριε Χατζιδάκι. Πάμε να παραλάβουμε τον κύριο Κλάδο, τον δήμαρχο των Ανωγείων, για να ανεβούμε παρέα στον τόπο που γνώρισε μοναδικές στιγμές εξαιτίας σας! Κάποτε ο κύριος Κλάδος περίμενε εσάς με το αυτοκίνητο του να κάνετε ακριβώς το ίδιο. Δεν ξέρω αν έκανα καλά που ήρθα, μα η 15η Ιουνίου, σας αρέσει- δεν σας αρέσει, έχει επιβληθεί ως ημέρα εθνικής απώλειας. Συγχωρήστε μου το θράσος, αλλά ο καθένας κάνει ότι μπορεί για να σας φυλάει ζωντανό μέσα του. Μη δίνετε σημασία στον Κούνδουρο που κάθε χρόνο από τότε, όποτε πλησιάζει η 15η Ιουνίου, κλείνεται σπίτι του κι ακούει το Για μια μικρή λευκή αχιβάδα, αρνούμενος να μιλήσει σε άλλο άνθρωπο! Ποιος; Ο κοινωνικότατος Κούνδουρος! Άλλοι πάλι βγαίνουν έξω τρεις νύχτες πριν και ρωτάνε δεξιά κι αριστερά αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος! Και άλλοι ακούνε για πολλοστή φορά τους ΔεκαπέντεΕσπερινούς σας και θυμούνται πως πρέπει επειγόντως να κάνουν έρωτα με το έτερον τους ήμισυ μετά από, ποιος ξέρει, πόσον καιρό! Εμένα, πάλι, με έφερε εδώ ο δρόμος μου, κατόπιν ευγενούς πρόσκλησης ακόμη ενός δικού σας ανθρώπου, του παραγωγού Γιώργου Μητρόπουλου. Ετοιμάζονται πολλά ωραία πράγματα και πάλι, κύριε Χατζιδάκι, συναυλίες, διαλέξεις, σεμινάρια, πράγματα που γουστάρετε! Πώς το βλέπετε, θα μας έρθετε στην Κρήτη κατά τον Ιούλιο;
Γειά σας, κύριε Μάνο Χατζιδάκι, και ελπίζω να με διαβάσετε μέχρι τέλους!
* οι φωτογραφίες είναι του Κώστα Ελευθεράκη, από το προσωπικό αρχείο του Γιώργου Μητρόπουλου εν όψει της έκδοσης από τη Yafka records του λευκώματος με τίτλο Ο Καταστασιακός Χατζιδάκις (φωτογραφικά στιγμιότυπα και τα πρακτικά του συμποσίου Συνάντηση & Διάλογος για τη σημασία μιας λαϊκής παράδοσης στον καιρό μας, Ανώγεια 1979)
Είναι θεόμουρλος αυτός ο Γιώργος- Ίκαρος Μπαμπασάκης, που δανείζεται το βλέμμα του Τζακ Νίκολσον από τη Λάμψη του Κιούμπρικ, που ρίχνει κομμάτια ακτινίδιου μέσα σε κρασοπότηρα, που περνάει από τον Μάνο Χατζιδάκι στον Thelonius Monk και μετά στον Nick Cave και στη Grace Slick και ξανά μετά στον Χατζιδάκι, που θυμάται με έκδηλη συγκίνηση τον αξιωματικό προοδευτικό πατέρα του, που βγάζει τηλέφωνα νυχτερινών επισκεπτών στον αέρα, που κλείνει τα μάτια και εκστασιάζεται με παλιές lost ηχογραφήσεις της Φλέρυς Νταντωνάκη, που εκφράζει δημόσια τα βαθύτερα αισθήματα του για τη γυναίκα της ζωής του, που γεμίζει το στούντιο με βιβλία του Χένρι Μίλλερ και του Τζέιμς Τζόις και που προτιμά το φτηνό κρασί ως γνήσιος επίγονος των beat ποιητών! Το κρασί, άλλωστε, ως είδος λαϊκής κατανάλωσης οφείλει να είναι φτηνό, για να γεμίζει η γκλάβα, όπως μου είχε πει κάποτε και μια από τις παλαιότερες πουτάνες των Αθηνών! Το χάρηκα πολύ το χθεσινοβραδινό πρωτότυπο αφιέρωμα για τα 15 χρόνια από την αναχώρηση του Μάνου Χατζιδάκι, που ξεκίνησε στις έντεκα και τελείωσε στις τρεις τα χαράματα με μένα, σόλο στο στούντιο πια, να παίζω αγαπημένα τραγούδια από την Εποχή της Μελισσάνθης και τις Μπαλάντες της οδού Αθηνάς, να τα σχολιάζω και γενικώς να κάνω ότι μου αρέσει περισσότερο σ' αυτή τη ζωή! Είναι άλλη η αίσθηση της νυχτερινής εκπομπής, συνειδητοποιείς πως όταν το άγχος της μέρας καταλαγιάζει, αυτοί -έστω οι λίγοι- που σε ακούν, είναι εκεί για σένα, για τις επιλογές, το γούστο σου με άλλα λόγια. Δεν ξέρω, όμως, αν θα άντεχα να κάνω ραδιόφωνο τις νύχτες. Πιθανώς να ανοιγόμουν από μικροφώνου και να έλεγα πιο προσωπικά μου πράγματα, που δε θα ενδιέφεραν κανένα. Να έβλεπα τον τεχνικό ήχου (όπως θέλει να αποκαλεί ο Μπαμπασάκης τον εκάστοτε ηχολήπτη) ως ψυχαναλυτή που κάθεται βουβός απέναντι μου και περιμένει το cd με το επόμενο κομμάτι. Ή να καταντούσα σαν ήρωας ατμοσφαιρικής αμερικανικής ταινίας που παίζει από Barbra Streisand μέχρι Iron Butterfly και κρατάει παρέα σε χοντροκομμένους νταλικέρηδες και γκόμενες, οι οποίες κατεβάζουν τα prozac με τις χούφτες! Γι' αυτή τη μοναδική αίσθηση, λοιπόν, την ελευθερία που μου έδωσε να αντικαταστήσω για δύο ώρες το άψυχο play- list (έμψυχο, στην περίπτωση του) και για το ζωογόνο αλήτικο χιούμορ του, οφείλω να ευχαριστήσω τον Γιώργο- Ίκαρο Μπαμπασάκη, τον πιο άμεσο αρμό με σπάνιους ανθρώπους, rock καταστάσεις και ακριβά συναισθήματα παλαιάς κοπής!
* το βράδυ αναχώρηση με τον Γιώργο Μητρόπουλο από το λιμάνι του Πειραιά για Κρήτη. Αύριο θα φτάσουν αεροπορικώς και ο Σπύρος Σακκάς με τον Δημήτρη Λέκκα. Παραμονή για μια μέρα στα Ανώγεια, αυτή την εκπληκτική ελληνική τοποθεσία, όπου θα δώσουμε συνέντευξη Τύπου για τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις του Ιουλίου στη μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι. Εσείς, δείτε τις από δω:http://www.yafkarecords.gr/el/Anwgeia_2.html
** που πάμε, ρε Μητρόπουλε; οχτώ μποφόρ θα' χει, με ειδοποιεί η μανούλα μου! Δηλαδή, τη γλίτωσα τριάντα ώρες στον αέρα σύνολο, πήγαινε- έλα Αθήνα- Πεκίνο, να το βρω στο Κρητικό πέλαγος, ο καψερός; Κάτσε γιατί δεν το' χω και πολύ να μην το κουνήσω ρούπι...Τούτη η γης που την πατούμε, όλοι μέσα θε' να μπούμε, λέει ένα παραδοσιακό άσμα των Δωδεκανήσων! Το ασπαζόμαστε, ασχέτως αν είμαστε υπέρ της καύσης των νεκρών!
Είμαι σε ένα άθλιο internet- cafe του Πειραιά και γράφω, περιμένοντας να ξεκινήσει σε 90 λεπτά ακριβώς το αφιέρωμα στον Μάνο Χατζιδάκι από το Κανάλι 1. Και λέω άθλιο, διότι με τη μουσική ντάμπα- ντούμπα στο τέρμα, με πιτσιρικάδες που ανταλλάσσουν χριστοπαναγίες για τα ηλίθια video- games τους και με τον ιδιοκτήτη που χαμουρεύεται σε μια γωνιά με τη γκόμενα του, αδιαφορώντας για τη γενική εικόνα μπουρδέλου που παρουσιάζει η μικροεπιχείρηση του, πώς να δουλέψεις με σοβαρότητα εκεί μέσα; Άντε, τραβάτε σε κάνα synch festival, να δείτε πως περνάει τον καιρό της η υγιής νεολαία κι αφήστε εμάς να κάνουμε τη δουλειά μας με ησυχία. Κανονικά θα έπρεπε ο χώρος του internet- cafe να είναι σαν της βιβλιοθήκης, του δημόσιου ησυχαστήριου με άλλα λόγια, κι όχι αυτή η τριτοκοσμική κατάσταση που επικρατεί! Τέλος πάντων! Έχει καλώς που γέμισα τις μπαταρίες μου με την, προ λίγης ώρας, παρουσία του Lolek στα ραδιοφωνικά Άσματα & Μιάσματα.
Το έγραψα και το ξαναγράφω από δω, επικυρωμένο αυτή τη φορά! Ο Lolek είναι ένας νέος καλλιτέχνης- όσο κι αν αποστρέφεται την ιδιότητα αυτή- που μακάρι να μας απασχολεί για πολλά χρόνια ακόμη, με τα τραγούδια του και με τα live του. Ένας λιγομίλητος, στα όρια της δυσλεξίας, άνθρωπος που βλέπει τις ψυχές που φύγανε ως κόκκους άμμου στη μέση μιας αθέατης ερήμου. Που δε δίνει καμία χριστιανολογική έννοια σε ποτάμια και λίμνες, ανακατώνοντας τα στάσιμα νερά στις κολυμβήθρες του Σιλωάμ και γκρεμίζοντας τα άλλα τεχνάσματα της τεχνητής και επίπλαστης ελπίδας. Θα έχει καταλάβει μάλλον, ενδεχομένως ασυνείδητα, τη θεραπευτική δύναμη της μουσικής και της ποίησης του στην ψυχοσύνθεση των πιο ευαισθητοποιημένων ή απλά ευαίσθητων ακροατών του.
28 ετών μόνο, μα τόσο ώριμος, ο Lolek εμπνέεται από τον έρωτα της Lucy του και γράφει για τη δική του και τη δική της μοναξιά. Τόσο μαζί και τόσο μόνοι, ένας άλλος τίτλος αυτού του αριστουργηματικού τραγουδιού, που ακούγεται κάλλιστα σαν τη φυσική συνέχεια του ορχηστρικού Βαλς των χαμένων ονείρων. Του είπα πως διαθέτει μια φωνή σπάνια για την εγχώρια δισκογραφική πραγματικότητα. Δεν είδα ποτέ τον εαυτό μου τραγουδιστή, απάντησε με σεμνότητα. Γι' αυτό και είναι τραγουδιστής, συμπληρώνω κι εγώ από δω! Γιατί δεν έχει αυταρέσκεια στην ερμηνεία του, ούτε φωνασκεί για να αποδείξει πόσο σπουδαία φωνητικά προσόντα έχει! Προτιμάει, βλέπετε, ο λόγος του να φτάνει προς τα έξω, όπως αυτός ενός σοφού κοσμοκαλόγερου εν ώρα προσευχής μέσα από το κελλί κάποιας μονής του Ψηλορείτη ή του Μουντουμαλάι.
Ήταν ένα δίωρο που η εξωστρέφεια της πρώτης γνωριμίας μας, ακόμη κι η διακοπή ρεύματος στην έναρξη, δε στάθηκαν ικανές να διασαλεύσουν την έντονη στοχαστική διάθεση και την πραότητα που αποπνέει το παιδί αυτό ως φυσική και ως πνευματική πλέον παρουσία. Αντί επιλόγου, αντιγράφω από το κινητό μου τηλέφωνο το sms ενός καλού φίλου, που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του, που άκουσε την εκπομπή και που με ανατρίχιασε σύγκορμο...
Χαίρομαι και παίρνω τρομαχτική δύναμη
όταν ακούω από ανθρώπους
ότι δημιουργούν για να εκπλήξουν τον εαυτό τους,
ότι θέλουν να μπουν στα βρώμικα ποτάμια,
ότι τελικά τολμούν να είναι ευάλωτοι...
εύχομαι στον Lolek να μην γίνει ποτέ καλλιτέχνης...
Από το 1997 είχα να κουρευτώ τόσο πολύ, φανταρίστικα σχεδόν. Κι επειδή μια ζωή θεωρούσα ότι τα μακριά μαλλιά αποτελούσαν σημειολογία στην προσωπική μου εμφάνιση, μπορώ να πω ότι νιώθω λίγο άβολα τώρα...Παρ' όλα αυτά, το έκανα! Μπήκα σ' ένα συνοικιακό κουρείο της πλατείας Βικτωρίας και τους είπα Πάρτε τα όλα με την ψηλή, μην το μετανιώσω!
Almost cut my hair τραγουδούσαν το 1969 οι Crosby, Stills, Nash & Young! Πάνε αυτά, τα παλιακά και τα χίπικα, από δω και πέρα μόνο Moby, Placebo, Nikko Patrelakis και Κ. Βήτα! Όχι ότι δεν τους άκουγα βέβαια τους εν λόγω καλλιτέχνες πρωτύτερα, αλλά- είπαμε- το μαλλί εκτός από ιδεολογία και άποψη κουβαλούσε και τη δική του αισθητική, ακόμη και στη μουσική!
Άτιμο life- style που τρως τα καλύτερα παιδιά σου!
Δεν ξέρω κατά πόσο στέκει αυτό που λέω, αλλά νομίζω πως ο Lolek σήμερα θα δώσει την πρώτη ραδιοφωνική του συνέντευξη στο Κανάλι 1 του Πειραιά, καλεσμένος της εκπομπής μου. Τα του δίσκου του (ίσως ότι ωραιότερο βγήκε μέσα στο 2009), τα έχω γράψει σε πρόσφατο post. Αν θέλετε να γνωρίσουμε παρέα ένα νέο δημιουργό, που μοιάζει να κάθισε στο κεφάλι του το Άγιο Πνεύμα του Nick Drake, συντονιστείτε στους 90,4 στα ερτζιανά ή επιλέξτε το διαδίκτυο (www.kanaliena.gr). Τη γνωστή ώρα, από τις 6 το απόγευμα έως τις 8 το βράδυ. Αμέσως μετά, για μένα τουλάχιστον, το πρόγραμμα έχει Gay Athens Pride στην Κλαυθμώνος με Τζίμη Πανούση! Αν σκεφτείς ότι για κάθε εμφάνιση του Πανούση σε μαγαζί θες μια μικρή περιουσία, δεν είναι να τον χάνεις! Χώρια που πιστεύω ότι η συμμετοχή του σ' αυτή την πολύχρωμη γιορτή θα τον κάνει να ξεσαλώσει! Κατά τις έντεκα το βράδυ, επιστροφή στον Πειραιά και στο Κανάλι 1, αφού αυτή τη φορά θα είμαι καλεσμένος και όχι οικοδεσπότης. Προχθές, είχα συναντήσει στην προβολή του Καπλανίδη τον Γιώργο- Ίκαρο Μπαμπασάκη, ο οποίος μου ζήτησε να κάνουμε μαζί ένα μεταμεσονύχτιο αφιέρωμα για τα δεκαπέντε χρόνια από το θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι. Καλή φάση! Μπορεί ο συχωρεμένος να μη συμπαθούσε τα επιθανάτια αφιερώματα, αν υπάρχει όμως έστω και μία πιθανότητα να βλέπει από κει πάνω τα χάλια του σημερινού ελληνικού τραγουδιού, σίγουρα θα έλεγε και μπράβο σε όλους όσοι φροντίζουν να διατηρήσουν τη δροσιά της δικής του μουσικής! Με τον Ίκαρο θα σας παίξουμε σπάνιες ηχογραφήσεις (μεταξύ μας, βαρέθηκα πια να το λέω αυτό κάθε χρόνο...) και θα διαβάσουμε ποιήματα του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ θα ακουστεί και μία προηχογραφημένη συγκινητική μαρτυρία του Νίκου Κούνδουρου από το αρχείο μου. Επίσης, θα μεταδοθούν και μουσικές που αγαπούσε ο Χατζιδάκις, από τραγούδια του Carlos Gardel και του Astor Piazzolla μέχρι των Red Crayola και των H.P.Lovecraft! Το βράδυ του Σαββάτου προς το ξημέρωμα της Κυριακής (23.00- 01.00) θυμόμαστε, λοιπόν, τον Μάνο Χατζιδάκι στο Κανάλι 1 του Πειραιά!
Για έκτη συνεχή χρονιά ξεκινά από σήμερα το τριήμερο του Synch Festival στην καρδιά της Αθήνας, στην Τεχνόπολη και στο Μουσείο Μπενάκη. Με τρανταχτά ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής, σαν τον Αιθίοπα Mulatu Astatke σε σύμπραξη με τους Heliocentrics, τους Tortoise, αλλά και Έλληνες εναλλακτικούς καλλιτέχνες (Night on Earth, 2L8, Evripidis & His Tragedies). Μάλλον θα περάσω απόψε, αργά το βράδυ, να δω τον Ευριπίδη που βγαίνει στις 12.30 στη σκηνή του Αμφιθέατρου. Αν και την ερχόμενη Δευτέρα συμπληρώνονται 15 χρόνια από τον θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι, οπότε από τώρα έχω μπει στο κλίμα των προγραμματισμένων εκδηλώσεων (ένα ραδιοφωνικό μεταμεσονύχτιο αφιέρωμα που θα κάνουμε με τον Γιώργο- Ίκαρο Μπαμπασάκη κι αμέσως μετά αναχώρηση για τα Ανώγεια της Κρήτης, όπου θα παρουσιάσουμε με τον Γιώργο Μητρόπουλο μια σειρά εκδηλώσεων στη μνήμη του Χατζιδάκι καθ' όλη τη διάρκεια του Ιουλίου).
* εδώ, ο Ευριπίδης & οι Τραγωδίες του
** κι εδώ, η ιστοσελίδα του 6ου Synch Festival: www.synch.gr
*** ο τίτλος του post, από το τραγούδι Ring Ring Ring (I' ve got to sing) του Βέλγου αναρχικού τροβαδούρου Ferre Grignard (1939- 1982)
Έλεγα θα' χω ένα διαμέρισμα- κέντρο διερχομένων, όπως το ονειρευόμουν από τα 15 μου. Τίποτα! Κανείς δε με καταδέχεται, μέχρι κι ο Διονύσης που φέρνει την απόδειξη για τα κοινόχρηστα, την πετάει κάτω απ' την πόρτα και δε χτυπάει καν το κουδούνι.
Έλεγα θα' χω το πικ-απ μου, τα βινύλια και τα cd μου και θ' ακούω όλη μέρα μουσική στο τέρμα! Τίποτα! Εκτός από ακροάσεις λόγω επαγγέλματος, παίρνω νευρωτικές τζούρες από δεκάδες στοιβαγμένα cd κι ύστερα τα καταχωνιάζω σε μια βιβλιοθήκη.
Έλεγα, τι καλά που θα' χω ταξινομημένα κατά όνομα συγγραφέα τα βιβλία μου και θα ανατρέχω σ' αυτά, όποτε θελήσω, με μεγάλη ευκολία! Τίποτα! Ότι βγαίνει δεν ξαναμπαίνει εκεί που πρέπει, μετατρέποντας μοιραία τον προσωπικό μου χώρο σε κάτι μεταξύ φοιτητικού δωματίου, γιάφκας και σαλόνι ξεπεσμένου καλλιτέχνη που ζει με τα φαντάσματα του παρελθόντος του. Κι ας είναι μόνο 35 ετών...
Σήμερα, κάθισα λίγο παραπέρα απ' το γραφείο μου, σε μια γωνιά του δωματίου και μού θύμισα τον μπουζουξή Γιάννη Καραμπεσίνη. Τον είχα επισκεφτεί πέρσι για ένα γύρισμα στο σπίτι του στην Κυψέλη. Μας είχε υποδεχθεί χαμογελαστός και ευγενέστατος, ντυμένος σα να βγήκε από ελληνική ταινία της Finos του ΄70. Παντελόνι καμπάνα, λευκό πουκάμισο με λαχούρια, μαλλί βαμμένο και με μπριγιαντίνη, σκαρπίνι παπούτσι. Μας πρόσφερε κομμάτια σοκολάτας μέσα σ' ένα γυάλινο μπολ, που φαινόταν ότι την είχε σπάσει άτσαλα με τα χέρια του. Φυστίκια, επίσης και ουίσκι, μέρα μεσημέρι, από ένα κολονάτο μπουκάλι που αμφιβάλλω αν θα υπάρχει πια στο εμπόριο. Πίσω του, στο σύνθετο που έπιανε έναν ολόκληρο τοίχο, είχε ακουμπισμένα τα μπουζούκια του, έναν ψευδο- ενισχυτή, ένα παλιό διπλό κασετόφωνο, ατακτοποίητα βινύλια, ελάχιστα cd και κουτιά με μαγνητοταινίες αλλοτινών καιρών. Μου έκανε εντύπωση το μεγάλο χαλί που βρισκόταν στο κέντρο του σαλονιού, το οποίο σε συνδυασμό με την ταπετσαρία και τα έπιπλα, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως το αρτιότερο ντεκόρ ταινίας εποχής. Το χαλί ήταν γεμάτο, μα γεμάτο τελείως όμως, από φλούδια φυστικιών, λες και στην καλύτερη των περιπτώσεων κανείς δεν ήξερε τι σήμαινε τασάκι ή στη χειρότερη δεν είχε το ελάχιστο ψυχικό σθένος να φέρει ένα από την κουζίνα. Άρχισα τότε να βολτάρω μέσα στο σαλόνι, παρατηρώντας τις φωτογραφίες. Παντού φωτογραφίες! Ο Καραμπεσίνης με τον Τσιτσάνη, ο Καραμπεσίνης με τη Νίνου, με τη Δούκισσα, σε κέντρα των Αθηνών και της Αστόρια, ασπρόμαυρες αναδρομές στις δεκαετίες του 1950 και του ΄60, αλλού έγχρωμες με τον Καραμπεσίνη αγκαλιά με τον Βοσκόπουλο και τον Διονυσίου. Επίτηδες, χρησιμοποίησα την τουαλέτα του. Μπροστά από τον καθρέφτη, διέκρινα μια τεράστια επιχρυσωμένη οδοντόβουρτσα και χρωματιστά πορτραίτα γυναικών του ΄60 κολλημένα στο καζανάκι. Ο άνθρωπος αυτός με συγκίνησε πολύ! Έβλεπα τον Μπαλαχούτη τον δημοσιογράφο να ρουφάει κυριολεκτικά κάθε αναφορά του σε μυθικά ονόματα του λαϊκού τραγουδιού, εμένα όμως μου ανέβαζαν κόμπο στο λαιμό φράσεις του όπως Είμαι καλά, βγαίνω έξω κάθε βράδυ, τη γλεντάω τη ζωή μου ακόμα...Ο μεγάλος αυτός συνθέτης και οργανοπαίχτης, που μια φορά κι έναν καιρό χάλαγε κόσμο με τις πενιές του, προσπαθούσε σήμερα να μας περιγράψει έναν αξιοζήλευτο βίο ανδρός της ηλικίας του. Έδειχνε να τον ενδιαφέρει πιο πολύ αυτό παρά οι απαριθμήσεις των σουξέ του, τύπου Εσένα δεν σου άξιζε αγάπη και Πήραν τα στήθια μου φωτιά. Δεν έμοιαζε αφελής, απ' τους καλλιτέχνες εκείνους που σημείωσαν κάποτε επιτυχία κι όπου σταθούν κι όπου βρεθούν, δοθείσης ευκαιρίας, εξακολουθούν να μιλούν γι' αυτήν. Ο Καραμπεσίνης ήταν σα να ασφυκτιούσε μεσ' στο ίδιο του το διαμέρισμα, σα να φοβόταν ότι οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες γύρω του θα ζωντανέψουν κι ότι θα τον επισκεφθούν με άγνωστο σκοπό τα πνεύματα του Τσιτσάνη, της Νίνου, του Διονυσίου και των άλλων νεκρών πια συναδέλφων του. Σα να ζητούσε βοήθεια από ένα τσούρμο κουλτουριάρηδες, ενδιαφερόμενους και περίεργους, που μπήκαν στον ονειρικό κόσμο του και διασάλευσαν την έννομη τάξη του ογδονταετούς εγκεφάλου του. Και μόνο γι' αυτό, κατοχυρώθηκε μέσα μου, όχι τόσο ως σπουδαίος λαϊκός καλλιτέχνης- που σίγουρα ήταν- όσο σαν μια ευαίσθητη και ολότελα ερημική ψυχή. Λίγες μέρες αργότερα που εκλήθη να δώσει συνέντευξη για την ίδια σειρά και ο Γιώργος Χρονάς, άκουσα τον ποιητή να χαρακτηρίζει τενεκέδες ξεγάνωτους αυτούς που παρόπλισαν έναν λαϊκό δημιουργό του διαμετρήματος του Γιάννη Καραμπεσίνη.
Τώρα που μένω μόνος, λοιπόν, συνειδητοποιώ κι εγώ το μέγεθος της μοναχικότητας μου. Με ώθησε σ' αυτό ο εξαναγκαστικός πηγαιμός της γαμημένης της σκέψης...
Καλό ξημέρωμα να' χουμε...
Σας αφήνω με ένα ντοκουμέντο από τη χρυσή εποχή του Καραμπεσίνη- πάντα σε άσπρο και μαύρο, εννοείται...
Ακούω ένα cd με πρωτότυπη μουσική της Λένας Πλάτωνος, 20λεπτης διάρκειας περίπου, που δεν έχει κυκλοφορήσει ποτέ στο εμπόριο. Δεν επρόκειτο άλλωστε για κάποιο ανολοκλήρωτο δισκογραφικό project της συνθέτριας, αλλά για τα μουσικά θέματα που έγραψε με αφορμή μία έκθεση της φίλης της, της ζωγράφου Καίτης Μαυρομμάτη. Για το λόγο αυτό, ακόμη κι αν στη συγκεκριμένη ανέκδοτη ηχογράφηση διατηρείται αναλλοίωτο το τραγούδισμα- αφήγηση, η φωνή που ακούγεται δεν ανήκει στην Πλάτωνος, αλλά στην ίδια τη Μαυρομμάτη.
Η ζωγράφος μας πηγαίνει στα χρόνια της Αλεξάνδρειας, της γενέτειρας της, λίγο πριν τελειώσει τη σχολή γραφικών τεχνών Δοξιάδη στην Αθήνα και φύγει για το Παρίσι με υποτροφία του ΕΟΜΜΕΧ. Πιστεύω ότι είναι μοναδική περίπτωση εικαστικού καλλιτέχνη, τόσο άμεσα επηρεασμένου από την τέχνη της μουσικής. Αφού δε μπορώ να γράψω μουσική, ας τη ζωγραφίσω έχει δηλώσει χαρακτηριστικά, φυσικά όχι σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσει τη θεματική των έργων της, αλλά να εκφράσει με δυο απλά λόγια την ψυχολογική συνθήκη, στην οποία βρίσκεται εν ώρα εργασίας.
Η ζωγραφική της Μαυρομμάτη πηγάζει από το ανάλαφρο πάτημα στα πλήκτρα ενός πιάνου, από την αργόσυρτη δοξαριά ενός βιολιού, από τον τυπολατρικό χορό που ακολουθεί το σώμα ενός ακορντεόν στα χέρια του μουσικού του. Κι ακόμη, από παλιά 45άρια δισκάκια, από αισθησιακές γυναικείες και σενιαρισμένες ανδρικές φιγούρες του Jacques Tourneur και του Fernando Solanas, από ένα βιαστικό τσιγάρο στο κατάστρωμα ενός πλοίου για τη Σέριφο και από τις γραφιστικές εξελίξεις στο χώρο του cd, του φορέα ήχου και μουσικής των καιρών μας και του καιρού της.
Το 1993 η Καίτη Μαυρομμάτη επελέγη μεταξύ δέκα άλλων σημαντικών Ελλήνων ζωγράφων για την έκθεση της ΕΟΚ με τίτλο Νέοι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες. Τον Ιούνιο του 2004, έντεκα χρόνια μετά, παρουσίασε στην Αίθουσα Σκουφά την όγδοη κατά σειρά προσωπική της έκθεση, απ' όπου και οι φωτογραφίες των έργων που δημοσιεύονται στο post. Το 1982 είχε κάνει την πρώτη ατομική έκθεση της, ενώ σε ομαδικές εκθέσεις τη βρίσκουμε από το 1975, σε νεαρότατη ηλικία.
Χθες, ζευγάρια "στροβίλιζαν" πάνω στους ρυθμούς.
Σήμερα εγώ "στροβιλίζω" στις χαραγμένες γραμμές πάνω στις πλάκες...
διαβάζω τα λόγια της, παρατηρώ την κίνηση των χορευτών της, το Libertango του Astor Piazzolla έρχεται μοιραία από κάπου στο βάθος και αναρωτιέμαι ποια είναι αυτή η εσωτερική διεργασία κάθε φορά που κάνει τον καλλιτέχνη τόσο άπιαστο, τόσο απόμακρο και τόσο ανθρώπινο συγχρόνως, ποιητικώς επαρκή μέσα στην έκπτωση της καθημερινότητας.
