Πέμπτη, 24 Απριλίου 2008

ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΟ ΜΕ ΤΗ ΦΛΕΡΥ ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ...

Μεγαλοβδόμαδο, ζύγωσε η Ανάσταση
μα δυο μονάχα,
δυο άντρες στο μεγάλο κάστρο,
ξεστράτισαν απόψε
και δεν έχουν το νου τους στο Θεό...
Ο ένας την άγια τούτη νύχτα
κρατάει στην αγκαλιά του μια Κερκέζα
κι ο άλλος
ο άλλος, αχ, βουλιάζει μεσ' στα μάτια της
και στέκει ο νους του
σε μια πράσινη πόρτα
Στίχοι: Γεράσιμος Σταύρος, από τον Καπετάν- Μιχάλη του Νίκου Καζαντζάκη
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Ερμηνεία: Φλέρυ Νταντωνάκη
Η μουσική και τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι για το θεατρικό ανέβασμα του καζαντζακικού Καπετάν- Μιχάλη γράφτηκαν το 1966, όταν και παρουσιάστηκε το έργο από το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο του Μάνου Κατράκη. Στη σκηνή και στην πρώτη δισκογραφική έκδοση, τα τραγούδια ερμήνευε ο Γιώργος Ρωμανός. Πρόσφατα σχετικά, στη μπομπίνα που φυλάσσεται στο Μουσείο Νίκος Καζαντζάκης στην Κρήτη, βρέθηκαν και άλλες δύο ηχογραφήσεις τραγουδιών από την παράσταση, που είχαν μείνει εκτός δισκογραφίας: το πρώτο λεγόταν Άστραψε τ' αψηλό βουνό, πάνω στον ρυθμό πεντοζάλη της εισαγωγής και το τραγουδούσε ο Κατράκης μαζί με όλο τον θίασο! Το δεύτερο λεγόταν Κι ήρθες εσύ απ' το νοτιά και παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς αποτέλεσε την πρώτη και άγνωστη συνεργασία του Μάνου Χατζιδάκι με τη Μαρία Φαραντούρη, μια 10ετία ακριβώς πριν από Τα Παράλογα!Σύμφωνα με μαρτυρία της Φαραντούρη, ο Χατζιδάκις την είχε ακούσει στην παρουσίαση του Μαουτχάουζεν του Θεοδωράκη και εντυπωσιασμένος από το επικό στοιχείο της ερμηνείας της, την κάλεσε να συμμετάσχει στις ηχογραφήσεις του Καπετάν- Μιχάλη, δίνοντας της παρ' όλα αυτά ένα υπέροχο ερωτικό τραγούδι σε δικούς του στίχους! Εν ολίγοις, το Κερκέζικο τραγούδι ή Το μοτίβο της Εμινέ, που τελικά μπήκε οργανικό στο δίσκο, βαφτίστηκε Κι ήρθες εσύ απ' το νοτιά, έγινε τραγούδι για τη φωνή αποκλειστικά της Φαραντούρη και μετά χάθηκε για σχεδόν σαράντα χρόνια! Σχετικό το χάθηκε, εφόσον το 1969 ξανάγινε τραγούδι για τα Reflections με τους New York Rock And Roll Ensemble, αλλά μιλάμε για κάτι τελείως διαφορετικό. Τον Οκτώβριο του 1972, σχεδόν ταυτόχρονα με τον Μεγάλο Ερωτικό, ο Χατζιδάκις ηχογράφησε εκ νέου τα τραγούδια του Καπετάν- Μιχάλη με μια συγκλονιστική και αξεπέραστη Φλέρυ Νταντωνάκη! Η Κρητικοπούλα των Αισθήσεων και των Παραισθήσεων, η άρτι αφιχθείσα από την Αμερική χίπισσα, καθοδηγούμενη από τις ίδιες τις ρίζες της και τη συνθετική μαεστρία του Χατζιδάκι, έκανε τα τραγούδια του κύκλου και ειδικά το Μεγαλοβδόμαδο να ακούγονται σαν τον άνεμο των νησιών, κυκλωτικά, σαρωτικά, με πρωτοφανή φωνητικά ανεβοκατεβάσματα που καμία άλλη ερμηνεύτρια σε διεθνές επίπεδο δε θα μπορούσε να επιτύχει!
Όχι, η Φλέρυ Νταντωνάκη στον Καπετάν- Μιχάλη δεν ήταν άνθρωπος! Ήταν κάτι ακαθόριστο, υπερβατικό, αέρινο, ποιητικό, αντισυμβατικό, γοητευτικό, μαγικό και ανεξήγητο μέχρι σήμερα! Ο Καπετάν- Μιχάλης με αυτήν στο τραγούδι και τη συνοδεία μόνο του Χατζιδάκι στο πιάνο είναι το λατρεμένο μου έργο, από την ακρόαση του οποίου πρωτοήρθα σε επαφή με τη Φλέρυ. Προτιμώ την εκδοχή του 1975, την πιο ώριμη, την πιο δουλεμένη κι όχι εκείνη των Λειτουργικών, που αν και κυκλοφόρησαν αρκετά χρόνια αργότερα, περιείχαν δοκιμαστικές ηχογραφήσεις του 1970. Ο Ρωμανός μού έλεγε πως νιώθει τυχερός που αυτή η σπάνια γυναίκα ξανατραγούδησε ουσιαστικά έναν δικό του νεανικό δίσκο, που ήταν όμως και ένα από τα σπουδαιότερα, από συνθετικής άποψης, έργα του Χατζιδάκι στα 60s!
Ο Αλέξης Μινωτής είχε πει για τη Φλέρυ Νταντωνάκη του Καπετάν- Μιχάλη:
αυτή η τραγουδίστρια έχει την ψυχή της στο λαρύγγι της!

10 σχόλια:

γητεύτρια είπε...

Φοβερό ποστ! Εύγε!
Στην τελευταία φωτό η γυναίκα είναι Θεά!

Θράσος είπε...

Τι θεική φωνή...ακόμα και στις κατώτερες της αξία της ηχογραφήσεις της,όπως τα τραγούδια του Ποταμιάνου, δίνει αξία στις λέξεις και τη μουσική.
Καλό Πάσχα σου εύχομαι bosko

celsius33 είπε...

πολύ ωραία, πόσα ξέρεις για την ελληνική μουσική, η Νταντωνάκη είναι η ..διατριβή σου απ'ότι ξέρω ε? Καλό Πάσχα!!!!!!!

μακης είπε...

Θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου για εκείνη την εκτέλεση του «Καπετάν Μιχάλη» του 1975. Αξεπέραστη!!

Ο ίδιος ο Χατζιδάκις είχε ορισμένους κύκλους τραγουδιών που δεν ήθελε να τους «αγγίξει» κανείς. Ο Καπετάν Μιχάλης, ο κύκλος του CNS και η Μυθολογία ήταν μερικοί απ’ αυτούς.

Όσο για τα τραγούδια του Ποταμιάνου που ανέφερε ο Θράσος, έχω ακούσει ότι για αρκετά χρόνια τα τραγούδια του δίσκου ακούγονταν αποκλειστικά στα κρουαζιερόπλοια ιδιοκτησίας του Ποταμιάνου κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους! Αργότερα κυκλοφόρησε ο δίσκος βινυλίου.

Σας χαιρετώ

BOSKO είπε...

μάκης...
έτσι ήταν, αλλά είδες ό,τι ο "Καπετάν- Μιχάλης" κυκλοφόρησε πριν από δυο χρόνια με τον Μανώλη Λιδάκη, οπότε πια το τί θα ήθελε ο Χατζιδάκις μπαίνει λίγο σε δεύτερη μοίρα. Περί Ποταμιάνου και κρουαζιερόπλοιων, μάλλον από μένα θα το' χεις ακούσει, όταν επιμελήθηκα εκείνο το αφιέρωμα του διφώνου στη φλέρυ νταντωνάκη.

μακης είπε...

Η πλάκα είναι πως εκείνο το συγκεκριμένο τεύχος με το αφιέρωμα στην Νταντωνάκη δεν το έχω! Αν και φανατικός αναγνώστης του Διφωνου, ορισμένα τεύχη για διάφορους (πρακτικούς) λόγους δεν τα είχα πάρει.

Συμπεράσματα:
1. Θα το άκουσα από κάποιον που το είχε διαβάσει (έγκυρη πηγή)
2. Πρέπει οπωσδήποτε να αποκτήσω (επιτέλους) εκείνο το τεύχος.

Και ερωτώ: μπορούμε να κάνουμε κάτι? Λέω, μήπως μπορούμε?...

Την καλημέρα μου

BOSKO είπε...

μάκης...
άντε, σ' έφτιαξα πάλι! Μου' χουν μείνει πέντε- έξι τεύχη ακόμη, αλλά αν δε βρεθούμε εγκαίρως, ρίξε μια ματιά σε κάνα περίπτερο. Το βγάζουν και το ξαναβγάζουν εδώ και δυο χρόνια τώρα. Θα σου αρέσει πολύ το cd, καρασυλλεκτικό!

Καλό Πάσχα σε όλους!

μακης είπε...

Το Σάββατο λέω να κατέβω κέντρο Αθήνα για κανένα cd.
Κερνάω και καφέ στον Ιανό.
Λέμε, τώρα……

giousouroum είπε...

Kathe istoria sou exei endiaferon. Oti kai na poume gi aton Mano einai ligo. Tora to gegonos oti polles tou epithimis den synvadizoun me tis praxeis kapoin :dikon: tou ή μη anthropon den exei simasia. O kathenas mas xarazei mia poreia kai kapota axiologitai. OSo afora ton Kapetan Mixali, ti na prostheso ego?
See you.

BOSKO είπε...

μάκης...
θα σου πω, αν είναι. Το αποφεύγω το κέντρο μεσ' στις γιορτές...

giousouroum...
σ' ευχαριστώ. Πράγματι, ανεξάντλητος ο Χατζιδάκις κι από δω συχνά βρίσκω να γράφω κάτι γι' αυτόν.