Πέμπτη 16 Ιουλίου 2009

Η ΑΝΟΔΟΣ ΑΝΩΓΕΙΩΝ- 2η ΜΕΡΑ

Ο Σπύρος Σακκάς ερμηνεύει το Τελάλημα από το Καταραμένο φίδι, παιγμένο στο πιάνο από τη Ντόρα Μπακοπούλου. Η πλέον συγκινητική στιγμή της Ανόδου των Ανωγείων με τον Νίκο Κούνδουρο ν' ακούει δίπλα μου, πότε με κλειστά μάτια και πότε υψώνοντας το βλέμμα του στο φεγγάρι. Είχε προηγηθεί βέβαια η Ερημιά, το άλλο υπέροχο έργο του Χατζιδάκι, πάντα με τη Ντόρα στο πιάνο, κατά την απόδοση του οποίου επικράτησε σιγή προσευχής μέσα στο ανοιχτό θέατρο. Αν και για να είμαι ακριβής, η συγκίνηση έφτασε στο ζενίθ της χθες βράδυ όταν η Άμυ Μιμς μίλησε στο κοινό για τη Φλοκο-σοφία (εκ του Φλόκα), την παρέα δηλαδή Χατζιδάκι- Γκάτσου- Αργυράκη, ενώ αμέσως μετά στο χώρο κυριάρχησε η μαγική φωνή της Φλέρυς Νταντωνάκη. Συγκεκριμένα, ακούσαμε σε πρώτη παγκόσμια το Assassins και το A thousand night times of our lives, τα δύο σωζόμενα κομμάτια από την Όπερα για Πέντε που ο Χατζιδάκις έγραψε το 1970 στη Νέα Υόρκη για τη Φλέρυ σε αγγλικό λιμπρέτο της Άμυ.

Προσωπικά, με ένα τέτοιο ακρόαμα, σ' αυτόν τον τόπο, εκείνη την ώρα, με όλη την "οικογένεια" Χατζιδάκι στα καθίσματα του θεάτρου, ένιωσα τέτοια αισθητική πληρότητα που δε νομίζω να ξαναζήσω, σύντομα τουλάχιστον. Ακολούθησαν οι Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω στην παρουσίαση ολόκληρου του νέου άλμπουμ τους με κύρια χαρακτηριστικά τις φιλοσοφημένες ιστορίες του Χάρη Καβαλλιεράτου και τον δικό τους, χαρακτηριστικό πια, ήχο με οδηγό τη φωνή της σοπράνο Θεοδώρας Μπάκα. Κρατάω το σχόλιο του Κούνδουρου στο πρωινό, στο ξενοδοχείο, όταν συμβούλευσε τον Καβαλλιεράτο να τυπώνουν πρόγραμμα με τους στίχους τους κάθε φορά που εμφανίζονται κάπου live, αλλά και ότι τα τραγούδια τους θυμίζουν τις μακρόσυρτες ινδικές παραδοσιακές συνθέσεις, που όλο λες τώρα θα τελειώσουν και όλο συνεχίζονται! Με τον Καβαλλιεράτο και τη Sauter θα τα πούμε σε δύο εβδομάδες από τώρα από τη ραδιοφωνική συχνότητα του Καναλιού 1 του Πειραιά.

Στις προβολές που έκλεισαν τη χθεσινή μέρα, από τις 23.30 το βράδυ είχαμε στηθεί με τον Βερνίκο, εμφανώς αγχωμένοι για την προσέλευση του κοινού. Μάλλον μετέφερα το άγχος μου στον Μητρόπουλο, παραπονούμενος που όλοι προτίμησαν τις ταβέρνες από τις προβολές (μεταξύ μας, αναμενόμενο ήταν κάπου...), ώσπου τελικά σιγά- σιγά η πλατεία γέμισε από κόσμο σε συμπαθητικό βαθμό, θα λέγαμε. Προβλήθηκε πρώτο ως μικρότερο σε διάρκεια το Φλέρυ- Τρελή του φεγγαριού κι ακολούθησε το Μάνος Χατζιδάκις- Είδωλο στον καθρέφτη του Δημήτρη. Ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα το ντοκιμαντέρ του Βερνίκου, μιας και η επίσημη πρεμιέρα του στο Τριανόν είχε συμπέσει με γύρισμα του δικού μου φιλμ για τον Κούνδουρο και μπορώ να πω ότι μου άρεσε πολύ για πολλούς και διαφορετικούς λόγους, τους οποίους θα εξηγήσω σε ένα επόμενο post!

Αφήνω σα ντοκουμέντα από τη δεύτερη μέρα της Ανόδου των Ανωγείων τις φωτογραφίες με τη Ντόρα Μπακοπούλου και τον Σπύρο Σακκά. Απόψε η βραδιά ανήκει σε δύο νεότερους καλλιτέχνες αναμφισβήτητης χατζιδακικής αισθητικής: τον Θέμο Σκανδάμη και τον Ανωγειανό Αντώνη Φραγκιαδάκη, γνήσιο τέκνο του Ψαραντώνη, με το συγκρότημα Δραβίδες.

Τετάρτη 15 Ιουλίου 2009

Η ΑΝΟΔΟΣ ΑΝΩΓΕΙΩΝ- ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΑ & ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ!

Το βιολί της Ελβετίδας Sauter σε συνδυασμό με τη συνθετική γραφή του Καβαλλιεράτου είναι τα δύο πρωταρχικά στοιχεία γι' αυτό το μοναδικό ύφος των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω, μέσα απ' το οποίο φιλτράρονται η προκλασική δυτική μουσική, η αμιγής μπαλάντα και μία folk- rock κατεύθυνση- η τελευταία κατά αυστηρά υποκειμενική εκτίμηση!

'Οσο για τη συμμετοχή της Θεοδώρας Μπάκα, τόσο στο τελευταίο cd τους, όσο και στην εδώ συναυλία τους, θα έλεγα ότι ταιριάζει απόλυτα με τις καινούργιες τους συνθέσεις! Ευχής έργον ν' ακούγονται συχνότερα τέτοιες ασκημένες, μα και ψυχωμένες φωνές, από τα, παραδομένα στις λαϊκο- ποπ ερμηνεύτριες, ερτζιανά...

Μια αγκαλιά στην αγαπημένη Μπακοπούλου από τον bosko. Υποκλίνομαι στην τέχνη και στο χιούμορ της!

Λίγο παραπέρα, ο Δημήτρης Βερνίκος με τον Λώρη, τον Ρουμάνο βοηθό του, έχουν ήδη ετοιμαστεί για τις βραδινές λήψεις.

Barbara Sauter- Χάρης Καβαλλιεράτος, οι, ανθεκτικοί στο χρόνο, λυρικοί Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω εν ώρα πρόβας.
Την πρόβα της Μπακοπούλου μέσα στο θεατράκι Νίκος Ξυλούρης παρακολούθησε και ο άλλος σπουδαίος συνάδελφος της, ο Κύπριος πιανίστας Χριστόδουλος Γεωργιάδης, ο οποίος θα συνοδεύσει τον Σπύρο Σακκά στην τελευταία συναυλία της Ανόδου των Ανωγείων.
Έπρεπε δυστυχώς να αποχωρήσω νωρίς από το πρώτο μουσικολογικό σεμινάριο του συνθέτη και μαθηματικού Δημήτρη Λέκκα, καθώς είχα να γράψω μια περίληψη της υπόθεσης του έργου Το καταραμένο φίδι, που μου ζήτησε η Ντόρα Μπακοπούλου. Είναι και το έργο που θα παίξει η ίδια απόψε στο πιάνο, συνοδεύοντας τον Σπύρο Σακκά στο Τελάλημα και την Άρια για το φιδάκι! Εξαιρετικός θεωρητικός ο Λέκκας με την ενδιαφέρουσα συζήτηση να εκτείνεται στη μουσική, την γλωσσολογία, αλλά και τις διαφορές των συστημάτων ανατολικής και δυτικής κουλτούρας. Θα άξιζε να δημοσιεύσω από δω όσες σημειώσεις μπόρεσα να κρατήσω.

Προηγουμένως, βέβαια, κάτι η τάξη του δημοτικού σχολείου Ανωγείων που διεξήχθη το σεμινάριο, κάτι η γενική ευτυχίτιδα που πλανιέται παντού από χθες, μας οδήγησε σε πράξεις παλιμπαιδισμού (καραβάκια σε σαΐτες, δημιουργία ενός αυτοσχέδιου καπνιστήριου κλπ.) Όλα αυτά προτού μπει ο Λέκκας στην αίθουσα, διότι με το που ξεκίνησε η κουβέντα, και να θέλαμε, ήταν αδύνατο να μην αφοσιωθούμε.

Συμμαθητές μου σήμερα ήταν η Angel, ο συνάδελφος Θοδωρής Εξηντάρης του 904 Θεσσαλονίκης και η maira del mar!

Γίνονται πολύ ωραία πράγματα στα Ανώγεια κατά γενική παραδοχή! Όπως, ας πούμε, να ξυπνάς το πρωί στο ξενοδοχείο υπό τους ήχους του βιολιού της Barbara Sauter των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω εν είδει πρόβας για την αποψινή επίσης παράσταση τους!

Ή να βλέπεις τη Ντόρα Μπακοπούλου, μια από τις σπουδαιότερες πιανίστριες παγκοσμίως, να συμβιβάζεται με ένα μικρό ηλεκτρικό πιανάκι, προκειμένου να είναι όλα τέλεια για την έκτακτη σύμπραξη της με τους Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω σε δύο τραγούδια! Εδώ συγκεκριμένα συνοδεύει τη Θεοδώρα Μπάκα στο Μουτράκι του Ντίνου Χριστιανόπουλου!
Αν όλα πάνε καλά, αμέσως μετά το τέλος των συναυλιών, θα μεταφερθούμε όλοι στην κεντρική πλατεία του χωριού, όπου θα προβληθούν τα ντοκιμαντέρ Φλέρυ- Τρελή του φεγγαριού του bosko και Μάνος Χατζιδάκις- Είδωλο στον καθρέφτη του Δημήτρη Βερνίκου. Λέω αν όλα πάνε καλά, διότι χθες ακυρώθηκαν οι προβολές, λόγω του έντονου κρύου που είχα περιγράψει. Ακόμη, όπως συνεννοήθηκα με την Άμυ Μιμς, την προβολή της Φλέρυς θα ανοίξει η ομαδική ακρόαση των δύο ανέκδοτων τραγουδιών από την Όπερα για Πέντε του Μάνου Χατζιδάκι, που έχει φέρει μαζί της ως πολύτιμο ντοκουμέντο! Θα επανέλθω με ανταπόκριση και από τη σημερινή βραδιά!
υ.γ. που να πήγε ο Κούνδουρος και τον ψάχνω απ' το πρωί;

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΓΕΙΩΝ- 1η ΜΕΡΑ

η Αλίκη Καγιαλόγλου στο Κάπου υπάρχει η αγάπη μου, τελευταίο τραγούδι της συναυλίας της...
ο Δημήτρης Λέκκας με τον bosko που συναγωνίζονταν στις μιμήσεις χατζιδακικών ερμηνευτών...

η Ντόρα Μπακοπούλου μετά της θυγατέρας της, Εβίτας...

ο bosko και η Άμυ Μιμς, η σύντροφος του Μίνου Αργυράκη, μόλις αποφάσισαν να μιλήσουν από κοινού για τη Φλέρυ Νταντωνάκη στο κοινό της Ανόδου των Ανωγείων...
ο Σπύρος Σακκάς τσεκάρει το γκρουπ των μαθητών του, των παιδιών που ήρθαν στα Ανώγεια να παρακολουθήσουν τα Εργαστήρια του...
ο bosko ψάχνει μέρος στο κατάστρωμα να καταλύσει, μιας και η καμπίνα του τελούσε υπό κατάληψη (με την άδεια του, βέβαια, καθ' ότι λατρεύει τις καταλήψεις)...

ο Δημήτρης Βερνίκος μοιράζεται με τους μαθητές του Σακκά μνήμες από την αλληλογραφία του με τον Χατζιδάκι στα τέλη της δεκαετίας του 1960...

κι εδώ ο bosko τσιμπάει απ' το καραβίσιο γεύμα του Κούνδουρου...

την ώρα που ο Δημήτρης Λέκκας με τη Ντόρα Μπακοπούλου συζητούν για τον Philip Glass...

λίγο πριν ο Κούνδουρος θυμόταν τον κιθαριστή Βαγγέλη Μπουντούνη που τον γνώρισε επί Χατζιδάκι ως Μπουντουνάκι κι από τότε ήθελαν μια φωτογραφία μαζί...

κι η πρώτη συνάντηση κορυφής εν πλω! Δ. Βερνίκος, Σ. Σακκάς, Ν. Κούνδουρος, Ν. Ζούκα...
* αναλυτικότερο post από αύριο, δεύτερη μέρα της Ανόδου των Ανωγείων. Το πρόγραμμα εδώ είναι πολύ φορτωμένο, το κρύο επίσης πολύ τσουχτερό και δυστυχώς δε μένουμε στα Ανώγεια, αλλά στον Αξό Ρεθύμνης, δίπλα απ' τα Ζωνιανά, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη μετακίνηση, όπως και την πρόσβαση στο διαδίκτυο. Αρκεστείτε σε φωτογραφίες από την υπέροχη συναυλία της Αλίκης Καγιαλόγλου με τον Φροίξο Μόρτζο στο πιάνο και από το απολαυστικό ταξίδι με το πλοίο, παρέα με τον Νίκο Κούνδουρο, τον Δημήτρη Λέκκα, την Άμυ Μιμς, τη Ντόρα Μπακοπούλου, τον Δημήτρη Βερνίκο, τον Βαγγέλη Μπουντούνη, τη Μάρω Ραζή, τη Νατάσσα Ζούκα & τον Σπύρο Σακκά με τους μαθητές του! Πανέμορφη αίσθηση να βλέπεις στο κατάστρωμα ενός πλοίου σκόρπιες παρέες νέων παιδιών να παίζουν με τις κιθάρες τους και να τραγουδούν τα τραγούδια του Χατζιδάκι!

Δευτέρα 13 Ιουλίου 2009

Η "ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ" ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΑΝΑΧΩΡΕΙ ΓΙΑ ΚΡΗΤΗ!

Ο Μάνος μαέστρος, ο Μάνος ταξιθέτης, ο Μάνος παιδονόμος, ο Μάνος αστυφύλακας...
κι απόψε, από έναν άλλο κόσμο, ο Μάνος καπετάνιος...
θα οδηγήσει το πλοίο που θα αναχωρήσει από τον Πειραιά για το λιμάνι του Ηρακλείου με επιβάτες τον Νίκο Κούνδουρο, τη Ντόρα Μπακοπούλου, τον Σπύρο Σακκά, τον Γιώργο Χρονά, τον Βαγγέλη Μπουντούνη, τη Μάρω Ραζή, τον Δημήτρη Λέκκα, τον Δημήτρη Βερνίκο και τα υπόλοιπα μέλη της αγίας οικογένειας του...
ο bosko θα βρίσκεται εκεί για να κινηματογραφήσει- λίγο εκ του προχείρου βέβαια- το ταξίδι με τελικό προορισμό την Άνοδο των Ανωγείων...
οι εκδηλώσεις ξεκινούν αύριο, Τρίτη, με ομιλία του Κούνδουρου και συναυλία της Αλίκης Καγιαλόγλου...
ελπίζω να καλύψω για το blog όσα περισσότερα events είναι δυνατό και να σας μεταφέρω όλο το κλίμα απ' αυτές τις Γιορτές Πολιτισμού για τον Μάνο Χατζιδάκι σ' έναν τόπο που τόσο αγάπησε και φρόντισε ο ίδιος για την αισθητική ανόρθωση του...
Καλά να περάσουμε
&
όσοι είστε χαλαροί τούτη την εβδομάδα,
πάρτε ένα πλοίο κι ελάτε στην Κρήτη...

* τα σχέδια είναι του Μίνου Αργυράκη από το πρόγραμμα του Μουσικού Αύγουστου, 1981, Ηράκλειο Κρήτης

Κυριακή 12 Ιουλίου 2009

ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΤΟ "ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ" ΜΕ ΤΗ ΦΛΕΡΥ ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ!


Εκεί σκορπισμένη στον ύπνο μουσκεύει η ψυχή
θλιμμένη αγαπιέμαι από σκεύη κουζίνας και πράματα
και κάπου στο βάθος της νύχτας αστράφτεις εσύ
σε εικόνες γεμάτες περάσματα.
Αίμα στο σώμα μου και τ' όνειρο άσπρο
γυμνή-ξαπλωμένη να τρέχω διατάζεις
φαντάζεις απόμακρος και σβήνεις σαν άστρο
αίμα στο βλέμμα μου και τ' όνειρο άσπρο
στο χώμα μπερδεύτηκα - δεν βλέπω - μ' αρπάζεις
φωνάζω σαν νήπιο μια λέξη σαν άστρο.
Εκεί διαλυμένη στον ύπνο, βαμμένη χρυσή
με γέλια φλερτάρω ένα σκεύος κουζίνας χαράματα
και μ' ένα μπουκάλι υγρό γεννημένο εσύ
γυμνή με δικάζεις να βάλω τα κλάματα
Να' μαι και να 'μαι φωνάζω κοντά στον καθρέφτη
γυναίκα από πέτρα με ψυχή βιασμένη
κοιτάζω τη φάτσα μου να βλέπει τον κλέφτη
να' μαι και να' μαι ψελλίζω μπροστά στον καθρέφτη
διακρίνω τη χλόη μου με στάχτη βαμμένη
και κει μπρος στα πόδια μου το σώμα μου πέφτει
Να 'μαι και να 'μαι υστερίζω σιμά στον καθρέφτη
τον χτυπώ με γροθιά και με βλέπω σπασμένη
ξυπνώ μουσκεμένη κοντά σ' ένα κάλπικο ψεύτη.
Ξυπνώ μουσκεμένη...
Το 1986 κυκλοφόρησε ο δίσκος Τσιμεντένια Τραίνα του rock συγκροτήματος Τερμίτες (με Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, Αντώνη Μιτζέλο κ.α. στη σύνθεση τους). Ένας μάλλον ασήμαντος δίσκος, συγκριτικά- ας πούμε- με το πρώτο αγγλόφωνο LP των PLJ Band, των πρώιμων Τερμιτών δηλαδή, που σήμερα το βρίσκει κανείς σε εξαιρετικά υψηλή τιμή στα διαδικτυακά δισκοπάζαρα και μάλιστα του εξωτερικού! Κατά υποκειμενική εκτίμηση, όμως, η συμμετοχή της Φλέρυς Νταντωνάκη σε ένα τραγούδι σε στίχους του ποιητή Μιχάλη Μαρματάκη, μόνιμου συνεργάτη του συγκροτήματος, έκανε το δίσκο αυτό κανονικό αριστούργημα! Ήταν μια περίοδος που η Φλέρυ είχε πάψει να συνεργάζεται με τον Μάνο Χατζιδάκι και μπορούσε να τη δει και να την ακούσει κανείς μόνο πια στον Πύργο των Αθηνών του Βαγγέλη Σκούρτη, συνοδεία του Γιάννη Bach Σπυρόπουλου στο πιάνο. Ο Bach λειτούργησε και ως συνδετικός κρίκος μεταξύ της Φλέρυς και των Τερμιτών, αφού μην ξεχνάμε πως το τραγούδι Πόσο σε θέλω, μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του συγκροτήματος, ήταν σε δικούς του στίχους (για να μην αναφέρουμε και άλλες δραστηριότητες του Bach με τους Τερμίτες καθ' όλη τη διάρκεια της ακμής τους στην ελληνική rock σκηνή)! Θυμάμαι τον Μαρματάκη στο φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας το ΄95, ένας χίπης με άσπρα μακριά μαλλιά και γένια να τριγυρνάει στις προβολές με το ταγάρι του. Τον παρατηρούσα και σκεφτόμουν πως και μόνο για το Τραγούδι της Νύχτας που τού τραγούδησε η Φλέρυ, ο άνθρωπος αυτός δικαιούται μια θέση στο πάνθεο των Ελλήνων στιχουργών! Λίγα χρόνια αργότερα, ανακάλυψα μια συνέντευξη της ερμηνεύτριας στα ΝΕΑ και στον Γιώργο Λιάνη από την 15η Φεβρουαρίου του 1986, ενδεχομένως μέσα από το στούντιο, όπου ηχογραφούσε το Τραγούδι της Νύχτας! Ένα μικρό απόσπασμα σας παραθέτω:
...Το μόνο που ακούς από τους Τερμίτες είναι πλούτος τελικά. Εγώ, η μεμψίμοιρη, που από μια νότα θα μπορούσα να καταδικάσω ακόμη κι ένα έξοχο τραγούδι, δεν έχω να πω παρά μόνο αυτό: Το τραγούδι που μου εμπιστεύθηκαν είναι τέλειο! Από σήμερα και πέρα θα τραγουδάω μόνο με τους Τερμίτες και μόνον μ' αυτούς θα εμφανίζομαι! Βέβαια χρωστάω πολλά και στον Γιάννη Σπυρόπουλο, πάντα εξαίσιος σαν μουσικός, κάτι σαν προσωπικός μου γιος μετά από τόσα χρόνια συνεργασίας...
* στη σημερινή Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στο δεύτερο cd της συλλογής Ροκ το Ελληνικό, που είναι αφιερωμένο στους Τερμίτες, υπάρχει και το Τραγούδι της Νύχτας! Ευκαιρία να αποκτήσετε την τελευταία επίσημη ηχογράφηση της Φλέρυς Νταντωνάκη για τη δισκογραφία!

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ ΤΟΥΣ ΑΓΑΠΟΥΣΕ ΤΟΥΣ ΤΡΕΛΟΥΣ!

Επειδή όταν εμείς κοιμόμασταν, αυτοί έκοβαν τις φλέβες τους! Ή το αυτί τους και το προσφέρανε με χαρά! Αγαπούσε ακόμη τους μοναχικούς ταξιδιώτες που όταν κάποιος τους ρωτούσε που πηγαίνανε, εκείνοι έμοιαζαν σα να' ρχονται από μακριά, σα να μην είχαν καταλάβει την ερώτηση! Τι κι αν έδρασε στα ελληνικά γράμματα με δέκα ποιητικές συλλογές από το 1978 μέχρι και το 2008 που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 77 ετών; Τι κι αν μεταφράστηκαν τα ποιήματα του στα γερμανικά, τα πολωνικά και τα πορτογαλικά; Τι κι αν ακόμη λίγο προ του τέλους τιμήθηκε με το διεθνές βραβείο ποίησης Καβάφης από το Ινστιτούτο Μελετών Ανατολικής Παράδοσης Μοχάμεντ Άλι του Καΐρου; Ο ποιητής Χρήστος Λάσκαρης έζησε στην πόλη της Πάτρας μια ζωή αθόρυβη, υπαλληλική, αφοσιωμένος στην τέχνη του, δίχως δημόσιες σχέσεις, παρά μόνο με τη μόνιμη αγωνία του θανάτου στον εσωτερικό ρυθμό της γραφής του και την καθαρότητα της γλώσσας του. Αναζητήστε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του, που πρωτοβγήκε το 2004 ή ένα cd που μόλις κυκλοφόρησε από την ανεξάρτητη Low Impedance (Inner Ear). Λέγεται Το ποτάμι και αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον συνθέτη και καθηγητή στην Ηλεκτροακουστική και την Ψηφιακή Τεχνολογία Ήχου του Πανεπιστημίου Πατρών, Γιάννη Μουρτζόπουλο, που διέσωσε τη φωνή του ποιητή και σε συνδυασμό με τη δική του εργασία επιχειρεί σήμερα να πάει τρία βήματα παραπέρα τη σύγχρονη ελληνική μουσική!

Όταν ένα cd, λοιπόν, ξεκινάει με τη φωνή του ποιητή να λέει Τους αγαπάω τους τρελούς, συνοδεία πιανιστικών αυτοσχεδιασμών του συνθέτη, δε μπορεί, καλό και ενδιαφέρον θα είναι! Όσο τα tracks προχωρούν, δικαιώνεται επίσης ο συνθέτης που ευχαριστεί στο ένθετο της έκδοσης τον Μιχάλη Σιγανίδη για την έμπνευση! Ένα απόλυτα εγκεφαλικό project – προϊόν της συνεργασίας του ποιητή Χρήστου Λάσκαρη με τον συνθέτη Γιάννη Μουρτζόπουλο. Οκτώ μελοποιημένα ποιήματα του πρώτου από τον δεύτερο, μέσα από τα οποία παρελαύνουν με ιδιαίτερα ευφυή τρόπο μουσικά θέματα του Art Blakey, του Charles Ives, αλλά και του Μανώλη Χιώτη. Τίποτα όμως δεν ακούγεται τυχαία τοποθετημένο, είτε πρόκειται για ηλεκτρονικούς θορύβους, είτε για ψυχοτροπικές ατμόσφαιρες που προκύπτουν από ένα παιχνίδι του Μουρτζόπουλου με τη free jazz. Συγκλονιστικές οι απαγγελίες του Λάσκαρη στο εναρκτήριο Van Gogh, στους Μοναχικούς ταξιδιώτες και στο Ποτάμι που κλείνει το cd. Για τις ανάγκες της παραγωγής συνέπραξε και ο Spyweirdos, συνεργάτης του Μουρτζόπουλου από το προηγούμενο Epistrophy at Utopia με τη συμμετοχή του Φλώρου Φλωρίδη. Την έκδοση κοσμεί ένας πίνακας του Χρήστου Μαρκίδη. Αίσθηση μου είναι πως με μερικές ακόμη δουλειές παρεμφερούς αφαιρετικού ύφους, η εγχώρια μουσική θα σημείωνε ουσιαστική πρόοδο, αποδεσμευμένη πια από τα στενά όρια της τραγουδοποιίας με μια, προ πολλού κορεσμένη και κουρασμένη, μελωδική και στιχουργική θεματική. Εν κατακλείδι, υποκλίνομαι σε δύο αυθεντικούς τολμηρούς καλλιτέχνες!

Σάββατο 11 Ιουλίου 2009

ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΠΟΥ ΚΟΙΜΗΘΗΚΕΣ...


Ακόμα και η νύχτα σού μοιάζει
η απόμακρη νύχτα που θρηνεί σιωπηλά,
μέσα στα βάθη της καρδιάς
και τ' άστρα περνάνε κουρασμένα.
Ένα μάγουλο ακουμπάει σ' ένα άλλο μάγουλο - είναι μια παγερή ανατριχίλα,
κάποιος χτυπιέται και σε παρακαλεί,
μόνος, χαμένος μέσα σου, στον πυρετό σου.
Η νύχτα υποφέρει και επιθυμεί την αυγή,
φτωχή καρδιά που τρέμεις.
Ω! πρόσωπο κλειστό, σκοτεινή αγωνία,
πυρετέ που πικραίνεις τ' άστρα,
υπάρχει κάποιος που περιμένει την αυγή όπως και συ
ψάχνοντας το πρόσωπό σου στη σιωπή.
Είσαι ξαπλωμένη κάτω από τη νύχτα
σαν ένας κλειστός νεκρός ορίζοντας.
Φτωχή καρδιά που τρέμεις,
κάποτε ήσουν η αυγή.
ΚΚΚ
* Cesare Pavese Τη νύχτα που κοιμήθηκες
(μετάφραση: Γιάννης Η. Παππάς)
** φωτογραφία: Βασίλης Κώτσικας

Παρασκευή 10 Ιουλίου 2009

YA HABIBI TAALA!


Ένα ζεστό απόγευμα στο μπαλκόνι μου με παγωμένο φραπέ και ένα μεταλλικό τασάκι που κάθε μία ώρα θέλει άδειασμα. Από τα ηχεία μου ξεχύνεται η σπαρακτική φωνή της μυθικής Asmahan στο Ya Habibi Taala (Έλα αγάπη μου), που προνόησε να μας κληροδοτήσει ο Νίκος Τριβουλίδης επί των ημερών του στον Σείριο. Μια κοπέλα με βαρύ, για την εποχή μας, ρουχισμό περνάει από κάτω και κάνει να δει από πού έρχεται η μουσική. Μου έρχεται και μένα στο νου η Σαβίνα Γιαννάτου. Τι ωραίο το σπίτι σου, μου είχε πει, δε θα νιώθεις καθόλου μοναξιά σ’ αυτή τη γειτονιά! Τι ανάγκη έχεις εσύ; της είχα απαντήσει τότε, βγαίνεις στη βεράντα, ρίχνεις ένα λιβανέζικο ή ένα μαροκινό άσμα κι έχεις όλο τον κόσμο στα πόδια σου! Μου φαίνεται πως και οι δύο δίκιο είχαμε. Ενώ, λοιπόν, η Asmahan είχε πάψει να τραγουδάει κι εγώ έσκυψα από τα κάγκελα για να δω καλύτερα τι μέρος του λόγου ήταν αυτή που εντυπωσιάστηκε από τις μουσικές προτιμήσεις μου, κατάλαβα πως επρόκειτο για οικονομική μετανάστρια εξ Αραβίας, πιθανότατα Αιγυπτίας, που την έλκυσε η φωνή της αδικοχαμένης Λιβανέζας ντίβας.

Παρατηρούσα γι’ αρκετά λεπτά το κορίτσι όχι μόνο να μη φεύγει, αλλά να θέλει να μπει μέσα στην πολυκατοικία με τον ίδιο τρόπο που συναντιούνται ανυπόμονα δυο εραστές στα κρυφά ή μια ξενιτεμένη κόρη με τους γονείς της μετά από πολύ καιρό. Δεν άντεξα, κατέβηκα κάτω και της άνοιξα. Απροσδιορίστου ηλικίας, σίγουρα πάντως το πολύ 20 ετών! Φορούσε ένα μακρύ ολόσωμο φόρεμα, μισό μπλε, μισό βυσσινί, ενώ ένα μαύρο μαντίλι σκέπαζε σχεδόν ολόκληρο το πρόσωπο της. Μου χαμογέλασε με συστολή. Με ακολούθησε στο ασανσέρ και μέχρι ν’ ανέβουμε στο διαμέρισμα μου, δεν είπαμε κουβέντα, ούτε ματιά ανταλλάξαμε. Προτίμησε να μου μιλήσει με ένα μεθυστικό άρωμα που έβγαινε από τους πόρους του δέρματος της, το οποίο ελάχιστη σχέση είχε με τη βαριά μυρωδιά μπαχαρικών που συνήθως αποπνέουν τα σώματα των ομοεθνών της, σαν τύχει και κανένας απ’ αυτούς περάσει από δίπλα σου. Την οδήγησα στη βεράντα και της πρόσφερα με νοήματα καρέκλα. Ενώ έδειξε πολύ άνετη με το που μπήκε στο ξένο σπίτι, δίχως περίεργα βλέμματα δεξιά κι αριστερά, μόλις βγήκαμε έξω, στη θέα των ανθρώπων στα απέναντι μπαλκόνια, ξαναμπήκε μέσα με τρόμο. Θα σκάσουμε, της έκανα, έχει πολύ ζέστη μέσα, μα ανάθεμα κι αν κατάλαβε λέξη. Της έφερα κόκα – κόλα zero απ’ το ψυγείο, κούνησε αρνητικά το κεφάλι της. Σωστή! της ξαναείπα, αν και μάλλον στον εαυτό μου μίλαγα ακόμη μια φορά. Μετά της πρόσφερα ένα πιάτο φαΐ – τι ανόητος! – κάτι που την έκανε να γνέψει αρνητικά και πάλι, πιο έντονα κι από την κόκα – κόλα. Εκείνη καθισμένη στον καναπέ κι εγώ απέναντι της σε μια καρέκλα να καπνίζω και να παρατηρώ το χαμηλωμένο βλέμμα της. Μου έδειξε το cd – player και τότε την πρόσεξα να δίνει νόημα σ’ αυτή την αναπάντεχη επίσκεψη της. Έβαλα ξανά το τραγούδι της Asmahan, τελευταίο στο track list του cd. Σύντομα άρχισε να χαμογελάει απ’ την κορφή ως τα νύχια! Είδες τι ακούμε εμείς οι Ελληναράδες; της φώναξα χοντροκομμένα, μάγκικα θα έλεγα, περισσότερο για να της δώσω ένα σήμα δικό της, οικείο της. Δεν πιστεύω ότι έπιασε λέξη πάλι, εμένα όμως ο νους μου πήγε στους γονείς μου στη Γερμανία της δεκαετίας του 1960. Τότε που εκστασιασμένοι άκουγαν το Ααααα του Στέλιου Καζαντζίδη και οι Γερμανοί αναρωτιόνταν πως τους αρέσει τόσο πολύ κάποιος που τραγουδάει σα να έχει κοιλόπονο! Άντε να εξηγούσες στα ψυχρά βορειοευρωπαϊκά όντα μιαν άλλη εικόνα που μου είχε εμπιστευθεί σαν όνειρο του ο λαϊκός συνθέτης και οργανοπαίχτης Τάκης Σούκας. Είχε πάει, λέει, κάποτε στην Επίδαυρο σε μια παράσταση αρχαίου δράματος που έπαιζε η κόρη του κι αυτός, αντί να κόπτεται για τις υποκριτικές επιδόσεις του παιδιού του, σκεφτόταν τι ωραία που θα ήταν να στεκόταν στο κέντρο της σκηνής ο Καζαντζίδης με την ίδια κραυγή υπαρξιακού άλγους, που κάπου μακριά από τον τόπο του θεωρείτο…πονόκοιλος! Όταν τελείωσε και πάλι το τραγούδι της Asmahan, δυστυχώς η μοναδική ηχογράφηση της που έχω σπίτι μου, είδα την επισκέπτρια μου να συννεφιάζει και να χαμηλώνει ξανά τα γελαστά μάτια της. Με έπιασε ένα πρωτοφανές άγχος να την επαναφέρω στην προηγούμενη κατάσταση, λες κι είχα απέναντι μου ένα άβουλο πλάσμα που από τη στιγμή που μπήκε στον χώρο μου θα πρέπει και μονίμως να χαμογελάει. Άρχισα να ψάχνω νευρικά τα cd, το πάτωμα γέμισε εν ριπή οφθαλμού με πολλά απ’ αυτά, ώσπου ξετρύπωσα ένα live άλμπουμ της μεγάλης Om Kalthoum. Να, κοίτα! της έκανα όλο χαρά και τότε αυτή γέλασε με την ψυχή της. Το έβαλα να παίζει, δύο tracks εικοσάλεπτα όλο κι όλο από τη σύμπραξη της Kalthoum με μια κλασική αιγυπτιακή ορχήστρα.
Ποτέ μου δεν έμαθα τι ακριβώς περιέχει το cd αυτό, αφού το είχα φέρει από την Τυνησία προ αμνημονεύτων χρόνων και μου ήταν αδύνατο να αποκρυπτογραφήσω τα αραβικά credits – κατά τον ίδιο τρόπο που η κοπέλα αυτή πιθανώς να μη μπορούσε επίσης να αποκρυπτογραφήσει τη δική μου συμπεριφορά απέναντι της. Ακούγαμε το cd της Om Kalthoum, εκείνη σκυφτή στον καναπέ και προσηλωμένη, εγώ πάντα απέναντι της σιωπηλός και μ’ ένα τσιγάρο στο χέρι. Όταν τελείωσε κι αυτή η ακρόαση, σηκώθηκε και μου έδειξε πως θέλει να φύγει με μια ελαφριά δυσφορία. Μου θύμισε κάτι γατάκια που καμιά φορά τα παίρνουμε σπίτι, τους δίνουμε γάλα και τα φροντίζουμε για λίγη ώρα, ώσπου να πάνε πάλι μόνα τους στην πόρτα, υπενθυμίζοντας μας ενστικτωδώς πως δε γεννήθηκαν για να ζουν μέσα σε τέσσερις τοίχους. Έτσι και η δική μου απρόσμενη επισκέπτρια που μπορεί να ήταν από την Αίγυπτο, από τον Λίβανο ή από το Μαρόκο. Δε θα το μάθω ποτέ, ούτε νομίζω πως θα την ξαναδώ. Αυτή την αίσθηση μου άφησε τουλάχιστον. Κι ας ένιωσα πως θέλω να την παντρευτώ με πολιτικό, αραβικό ή και ελληνορθόδοξο γάμο, να γεράσουμε μαζί, δίχως αγάπες και λουλούδια, παρά μόνο να την ακούω για τα επόμενα 50 χρόνια να μου λέει τον πόνο της και τον καημό της σε γλώσσα ακαταλαβίστικη κι εγώ να της προσφέρω φαΐ και κόκα – κόλα κι αυτή να μου τα γυρίζει πίσω, αδυνατώντας να διακόψει τη θλιβερή παραληρητική εξιστόρηση της. Βγαίνοντας πάλι στο μπαλκόνι, μόνος μου, χωρίς την παρουσία της πλέον, κοίταξα προς τον νυχτερινό ουρανό κι είδα ζωγραφισμένο το πρόσωπο της με μάτια – χοάνες που από μέσα τους μπορούσε ο καθένας να διακηρύξει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η φωνή της Om Kalthoum από τα ενδότερα μου, γίνηκε ξαφνικά ξυράφι που έσκισε στα δύο αυτά τα μάτια – χοάνες και τα σκόρπισε σε μικρά συννεφάκια περιπλανώμενα κάτω από το φεγγαρόφωτο.

Δεν περίμενα ποτέ ότι μια καλοκαιρινή βραδιά του 2009 θα με επισκέπτονταν ένα άγνωστο κορίτσι και η μεγαλύτερη φωνή του αραβικού κόσμου, ενώ στην παρέα θα έμπαινε και ο Ανδαλουσιανός Σκύλος του Bunuel. Ακάλεστοι όλοι τους, μα συνάμα και τόσο ευπρόσδεκτοι, τόσο χρήσιμοι, τόσο παρηγορητικοί…

Πέμπτη 9 Ιουλίου 2009

ΑΠΟ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ ΒΡΑΔΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ!

Η συναυλία ξεκίνησε στις εννιά ακριβώς υπό το φως της πανσελήνου και μέσα σ' ένα γεμάτο θέατρο, αν και υπολόγιζα πολύ μεγαλύτερη την προσέλευση του κοινού. Μην ξεχνάμε όμως πως επρόκειτο για ένα πολιτιστικό event στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Δήμου Αθηναίων που δε διαφημίστηκε σχεδόν καθόλου τις προηγούμενες μέρες. Ίσως πάλι ήταν οι πυκνές ευχαριστήριες αναφορές του Δευκαλίονα Κόμη στον Κακλαμάνη για την πολιτιστική του δράση, γεγονός που έκανε τον "Αισθηματική ηλικία" παραδίπλα να μου την πει άσχημα, που τους έσυρα όλους σε μια τόσο...νεοδημοκρατική εκδήλωση!

Τη βραδιά άνοιξε ο Σπύρος Σακκάς με ένα τραγούδι από τους ημιτελείς Παίδες επί Κολωνώ και τα Δύο ναυτικά τραγούδια σε ποίηση Μίλτου Σαχτούρη, συνοδεία του Φροίξου Μόρτζου στο πιάνο. Ο Σακκάς υποδύθηκε και τον παρουσιαστή της συναυλίας κι εδώ μπορώ να πω ότι θα προτιμούσα να διάβαζε κείμενα του Χατζιδάκι από το να φλυαρεί, ακόμη και να σημειώνει...φάουλ, όπως μετά το τέλος του τραγουδιού Τα παιδιά κάτω στον κάμπο με τον Ευτύχιο Χατζηττοφή, όπου δήλωσε πως δεν είχε ξανακούσει (!) τους στίχους Τα παιδιά μεσ' στα χωράφια/ κοροϊδεύουν τον παπά/ του φοράνε όλα τ' άμφια/ και τον παν' στην αγορά!

Ο Ευτύχιος Χατζηττοφής ήταν ο μόνος από τους παλιούς original ερμηνευτές του Χατζιδάκι που είχε να τραγουδήσει για πάρα πολλά χρόνια μπροστά σε κοινό. Αυτό φάνηκε, καθώς όσο και να διατηρείται αναλλοίωτη στο χρόνο η χροιά της φωνής του, ένα ενοχλητικό βιμπράτο δε μπόρεσε να το αποφύγει. Περιέργως δεν τραγούδησε το Χωρίον ο Πόθος, το δικό του έργο, αλλά τρία τραγούδια από διαφορετικούς κύκλους. Μεταξύ τους και την Τρελή του Φεγγαριού (Στου Διγενή τα κάστρα), που δε με εξέπληξε καθόλου απ' άποψη επιλογής τουλάχιστον, εφόσον ήταν ο πρώτος που τραγουδούσε το συγκεκριμένο τραγούδι στο Πολύτροπον εν έτει 1972, αρκετά χρόνια δηλαδή προτού ηχογραφηθεί και περάσει στην ιστορία με τη φωνή της Φλέρυς Νταντωνάκη! Αυτόν που φοβόμουν περισσότερο για την αντοχή του στο χρόνο ήταν ο Λάκης Παππάς, ο πρώτος διδάξας του Ματωμένου Γάμου και του Παραμυθιού χωρίς όνομα. Κι όμως! Ήταν απίστευτη η συγκίνηση που κατάφερε να μεταδώσει ο 70χρονος πλέον κιθαριστής και τραγουδιστής, επιλέγοντας να τραγουδήσει χαμηλότονα, ακριβώς μέσα στο ύφος των συγκεκριμένων θεατρικών τραγουδιών, κυριολεκτικά σα να προσευχόταν! Δεν ήταν τυχαίο που το κοινό εισέπραξε το συναίσθημα αυτό και ώθησε τον Παππά να ερμηνεύσει ακόμη δύο τραγούδια από το Παραμύθι χωρίς όνομα και την Οδό Ονείρων! Τον συνόδευσε στο πιάνο ο Γιώργος Σαλβάνος, με τον οποίο είχαμε να βρεθούμε από την Κίνα και πολύ χάρηκα που ξαναείδα χθες βράδυ!

Σοφή η επιλογή του Σακκά να παρουσιάσει και άλλα τραγούδια από τους Παίδες επί Κολωνώ, ένα πολύ προσωπικό έργο του Χατζιδάκι με ποιητικούς στίχους δικούς του, του Μπουρμπούλη, του Γκάτσου και της Δημητρούκα. Η Κατερίνα Φωτεινάκη που κάνει καριέρα στη Γαλλία στο πλάι της Αγγελικής Ιονάτου και που γνωρίσαμε από τη συμμετοχή της στο άλμπουμ Ο κόσμος ανάποδα των Α. Αγγέλου- Ε. Σίνη, ήταν η νεαρότερη τραγουδίστρια που μπορεί να μη συνεργάστηκε με τον Χατζιδάκι, ερμήνευσε όμως με εκπληκτική εκφραστικότητα τρεις από τις Μπαλάντες της οδού Αθηνάς για φωνή και δύο κιθάρες! Άφησα τελευταίους τους κολλητούς φίλους μου, Ηλία Λιούγκο και Βασίλη Γισδάκη. Ο πρώτος ερμήνευσε το πιο όμορφο Αγάπη που' γινες δίκοπο μαχαίρι που' χω ακούσει τα τελευταία χρόνια και ο δεύτερος δύο κομμάτια ανέκδοτα από τα Κινηματογραφικά του Χατζιδάκι. Όσοι βρισκόμαστε κοντά στον Βασίλη, ξέρουμε πως το Blue, ο Χορός του Βαρτάν και το Ταξίδι από το America- America τού ανήκουν κι ας μην πρόλαβαν να δισκογραφηθούν με την ερμαφρόδιτη φωνή του!

Προσωπικά με συγκίνησε και η παρουσία του Βαγγέλη Μπουντούνη και της Μάρως Ραζή, του κιθαριστικού ντουέτου που μας έπαιξε το Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι, το Κάπου υπάρχει η αγάπη μου και την Αθανασία. Η τελειότερη μουσική υπόκρουση για τη θέαση του φεγγαριού πάνω απ' τα κεφάλια όλων μας, παρ' όλο που θα ήθελα να άνοιγαν ή να έκλειναν τη συναυλία. Όχι τίποτα άλλο, για να μην ήμουν έτοιμος δηλαδή να πετάξω το ένα από τα δύο πέδιλα μου στα όρθια βόδια που πηγαινοέρχονταν μπροστά από τη σκηνή, αποχωρώντας για να καπνίσουν ή απλά να φύγουν. Κι εγώ είχα χαρμανιάσει σε απίστευτο βαθμό, δεν το κούνησα όμως ρούπι από τη θέση μου μέχρι το τέλος της συναυλίας. Ή τουλάχιστον αν δεν άντεχα άλλο, θα την έκανα πλαγίως και όχι μπροστά από τους καλλιτέχνες! Κοίτα να δεις που τριάντα χρόνια δεν έχουμε ούτε μία φωτογραφία μαζί με τον Σπύρο, μου είπε ο Μπουντούνης κι έσπευσα να αποκαταστήσω το κενό!

Η συναυλία τελείωσε με έναν κεφάτο Σακκά στον Σωκράτη από τους Όρνιθες και όλους τους άλλους τραγουδιστές σε ρόλο χορωδίας. Πως τραγουδάτε έτσι; Σα χορωδία του Θεοδωράκη! τους έκανε την παρατήρηση επί σκηνής ο Σακκάς, βάζοντας ακόμη μία χιουμοριστική πινελιά στο τέλος του προγράμματος. Αποχωρώντας από το θέατρο Δώρα Στράτου θα μου μείνει η εικόνα του Λάκη Παππά να κάθεται κάπου παράμερα με τους οικείους του και να δέχεται τα πιο θερμά συγχαρητήρια των ανθρώπων και- το κυριότερο- πολύ νεότερων του! Λυπάμαι που δεν τραγούδησε μόνο ο Γιώργος Ρωμανός, ο πρώτος ερμηνευτής της Μυθολογίας και του Καπετάν Μιχάλη. Έχω να τον δω δύο χρόνια, από τότε που με άλλαζε Στο Κόκκινο 105,5: 20.00- 22.00 εγώ, 22.00- 24.00 ο Ρωμανός μετά! Του εύχομαι να είναι καλά, να τον δούμε πάλι σύντομα και να πραγματοποιήσει τα progressive δισκογραφικά σχέδια, με τα οποία καταπιάνεται τελευταία!

Τετάρτη 8 Ιουλίου 2009

ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΩΡΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ ΟΙ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ!

Δεν θα είναι μια από τις συνηθισμένες συναυλίες με τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι η αποψινή! Κι αυτό, διότι επί σκηνής θα βρεθούν όλοι σχεδόν οι αυθεντικοί ερμηνευτές του, με παλαιότερο τον Λάκη Παππά και νεότερο τον Βασίλη Γισδάκη. Η ιδέα ανήκε στον Σπύρο Σακκά, ο οποίος επίσης θα τραγουδήσει και θα παρουσιάσει τη βραδιά, ενώ θα συμμετάσχουν και ο Ηλίας Λιούγκος, ο Γιώργος Ρωμανός και ο Ευτύχιος Χατζηττοφής. Ειδικά ο τελευταίος, είναι η πρώτη φορά που θα τραγουδήσει το Χωρίον ο Πόθος μπροστά σε κοινό κι απ' ότι με πληροφορεί ο Γισδάκης η φωνή του κρατιέται σε εντυπωσιακό ακόμη επίπεδο!
ΘΕΑΤΡΟ ΔΩΡΑ ΣΤΡΑΤΟΥ (περιφερειακός Φιλοπάππου)
ώρα έναρξης: 21.00
είσοδος: 10 ευρώ
Πιάνο παίζουν ο Φροίξος Μόρτζος & ο Γιώργος Σαλβάνος
Τραγουδούν:
Λάκης Παππάς
Σπύρος Σακκάς
Γιώργος Ρωμανός
Ηλίας Λιούγκος
Ευτύχιος Χατζηττοφής
Βασίλης Γισδάκης

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ SCORPIONS- ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ!


Προχθές βράδυ δε μπόρεσα να παρευρεθώ στο Στάδιο Καραϊσκάκη, στη συναυλία των Scorpions με guest τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, αλλά η διοργανώτρια εταιρεία φρόντισε να στείλει το βίντεο- ντοκουμέντο. Τους Scorpions σήμερα δε μπορώ να τους ακούσω ούτε με σφαίρες, αφού οι γλυκανάλατες μπαλάντες τους μου θυμίζουν ακόμη το φτύσιμο μιας ξανθιάς Μαρίας όταν της είχα ζητήσει να χορέψουμε μπλουζ σε κάποιο γυμνασιακό πάρτι. Όποτε τους θυμηθώ, το πολύ- πολύ να ανατρέξω στο εξαιρετικό Intrance ή στο προγενέστερο Fly to the Rainbow, τότε που ο ήχος τους θύμιζε Eloy και τα πιο προοδευτικά συγκροτήματα του γερμανικού kraut- rock! Αν και ο Γερμανός σκηνοθέτης φίλος μου, Daniel Klein, ο οποίος μεγάλωσε στη γειτονιά του Klaus Meine, μού έλεγε πως τους θεωρούσαν βλαχογερμανούς ροκάδες συγκριτικά με την παγκοσμιότητα του συγκεκριμένου μουσικού είδους! Τον δε Βασίλη Παπακωνσταντίνου τον έφαγα με το κουτάλι στις εφηβικές συναυλίες του Κατράκειου θεάτρου στη Νίκαια, όπου κοντεύαμε να σκοτωθούμε σκαρφαλώνοντας στα βράχια για ν' ακούσουμε λίγο Σταυρό του Νότου ή κάνα τραγούδι του Άσιμου από την, ομολογουμένως, τεράστια φωνή του! Στα επόμενα χρόνια τον έχασα και έφτασα στο σημείο να πάψω να τον ακούω, όταν σε μια συναυλία διαμαρτυρίας πέτυχα έναν άνθρωπο που εκτιμώ και τον ρώτησα από τι ώρα βρισκόταν εκεί. Τώρα έφτασα, μου απάντησε, τι να έκανα πριν; Για Παπακωνσταντινάκια με πέρασες; Έτσι, Παπακωνσταντινάκιας δεν υπήρξα κι εγώ ποτέ, αλλά μπορεί να μου εξηγήσει κανείς γιατί με το άνωθεν βίντεο, στο οποίο ο Παπακωνσταντίνου και ο Meine ερμηνεύουν το δακρύβρεχτο Holiday, μπορώ να πω ότι συγκινήθηκα; Παλιμπαιδισμός, μήπως; Να' ταν τα νιάτα δυο φορές; Ή η απόδειξη ότι αυτός ο άνθρωπος χαραμίστηκε στη χώρα του, ακόμη κι αν τραγούδησε Μίκη Θεοδωράκη, Μάνο Λοϊζο και Θάνο Μικρούτσικο;

Τρίτη 7 Ιουλίου 2009

ΕΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ!


Ζαρντόζ- ήταν το φιλμ
Ζαρντόζ- έγινε και η νύχτα που είχαν δει το φιλμ
Νύχτα- καλοκαιρινή- απελθούσα- ανεπιστρεπτί
υγρή- ελαστική- ιχνογραφία
κυοφορούσα της πορείας της τη μέλλουσα τροπή...
ακόμα ένας κύκλος που είχε μείνει ανοικτός...
Τους φαντάζομαι ν' αναζητάνε το σπανάκι του Ποπάι
ποιος θα το πρωτοφάει; Οι άκρες τέτοιων κύκλων δύσκολα ακουμπάνε.
Κι αυτοί που τις ενώνουν τελικά
στεφάνι του Μαΐου στο κεφάλι τους φοράνε
πετάνε απ' το ψυγείο το ροκφόρ
αλλάζουν το παγκόσμιο ρεκόρ και αγαπάνε
ξαναγαπάνε...
* κάτι έφεραν πάλι όλοι...
ο Αντρέας Παγουλάτος τη Βραζιλία και τον Αντονιόνι
η Μαρία Λαγγουρέλη τη λίμνη Τιτικάκα
ο Ηλίας Λιούγκος και ο Βασίλης Γισδάκης τον Χατζιδάκι
ο Έκτορας Λυγίζος την αμφισημία ενός ονείρου της προηγούμενης νύχτας
ο Lolek το βάσανο μιας παρατεταμένης εφηβείας
η maira del mar τη μεγαλύτερη ψυχική ευγένεια και την αλκοολούχα ανάσα της
η Angel το ήθος, μακριά από την ηθική
ο b.l. το συνομωτικόν του βλέμματος
ο Νίκος Χαλβατζής την παρατηρητικότητα της σκέψης
η Αλεξάνδρα Κόρου τη χαρά της συγκέντρωσης
ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης & η Μαρία Παπαγεωργίου τους σεφερικούς Θεατρίνους
** στίχοι post: Ένας κύκλος ή Ερύνις Ερόιντες (Λένας Πλάτωνος)
*** photos by b.l.

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2009

ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ LYRA ΟΙ ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ!

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ C.N.S. – ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΙΧΑΛΗΣ – ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ με τη ΦΛΕΡΥ ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ

Επανακυκλοφορία της αυτόνομης έκδοσης τριών έργων του Μάνου Χατζιδάκι με τη φωνή της Φλέρυς Νταντωνάκη, ηχογραφημένων το διάστημα 1971 – 73 πριν και μετά την επιστροφή του συνθέτη από τις ΗΠΑ. Ο Κύκλος του C.N.S. είχε παρουσιαστεί αρκετές φορές σε συναυλίες του Χατζιδάκι στην Αμερική με τον ίδιο στο πιάνο και τη Φλέρυ στο τραγούδι, ενώ δισκογραφικά κυκλοφόρησε πρώτη φορά στην Ελλάδα στα τέλη του 1971 μαζί με το πιανιστικό έργο Ρυθμολογία. Τα εφτά τραγούδια του Καπετάν Μιχάλη, σύμφωνα με τον Χατζιδάκι, ηχογραφήθηκαν με τη Φλέρυ κάτω από μια λογική αποκατάστασης του έργου, καθώς εν τη απουσία του είχαν υποστεί κακοποιήσεις από διάφορους τραγουδιστές και εταιρείες εν μέσω χούντας. Κυκλοφόρησαν το 1975 μαζί με τα Δύο ναυτικά τραγούδια και τον Κύκλο του C.N.S., τραγουδημένα από τον Σπύρο Σακκά. Η δεύτερη και πιο λιτή ενορχηστρωτικά εγγραφή του έργου εννιά χρόνια μετά την αρχική με τον Γιώργο Ρωμανό. Οι Γειτονιές του φεγγαριού ηχογραφήθηκαν ταυτόχρονα σχεδόν με τον Μεγάλο Ερωτικό και αποτελούνταν από οκτώ παλιότερα τραγούδια του συνθέτη με τη νέα ερμηνεία της Φλέρυς συν τον οργανικό Χορό του Μεσημεριού, που είχε γραφτεί από τον Χατζιδάκι για την ταινία The Pedestrian (1974) του Maximilian Schell. Κυκλοφόρησαν το 1977 μαζί με το έργο Χωρίον ο Πόθος με ερμηνευτή τον Ευτύχιο Χατζηττοφή. Η παρούσα επανέκδοση έχει στο εξώφυλλο το εικαστικό του Γιώργου Σταθόπουλου από την βινυλιακή αρχική έκδοση του Οι Γειτονιές του φεγγαριού/ Χωρίον ο Πόθος, είναι δίγλωσση, περιέχει χρήσιμες πληροφορίες από τον Γιώργο Τσάμπρα και σπάνιο φωτογραφικό υλικό από το αρχείο του Γιώργου Χατζιδάκι. Τι άλλο να ειπωθεί γι’ αυτές τις πραγματικά αξεπέραστες ερμηνείες της Φλέρυς Νταντωνάκη σε δύο ολόκληρα έργα και μια σειρά τραγουδιών που ο δημιουργός τους αγαπούσε ιδιαίτερα, γι’ αυτό και προχώρησε στις επανεκτελέσεις τους με τη συγκεκριμένη τραγουδίστρια. Μαζί με τον Μεγάλο Ερωτικό του ΄72 και τα Λειτουργικά που κυκλοφόρησαν αρκετά χρόνια αργότερα, το 1991 από τον Σείριο, αποτελούν τα άπαντα της συνεργασίας του Μάνου Χατζιδάκι με τη Φλέρυ Νταντωνάκη κατ’ ευθείαν μετά τη γνωριμία τους στις ΗΠΑ και τις πρόβες που έκαναν οι δυο τους στο σπίτι του συνθέτη στη Νέα Υόρκη. Τότε που ο Χατζιδάκις σχεδίαζε να ηχογραφήσει με τη φωνή της μια σειρά έργων πρωτότυπων, σαν την Αμοργό του Νίκου Γκάτσου, την Εποχή της Μελισσάνθης, το Tradition & Revolution, την αγγλόφωνη Όπερα για Πέντε, αλλά και τον Επιτάφιο του Μίκη Θεοδωράκη και του Γιάννη Ρίτσου. Μένει να λυπάται κανείς που τα συγκεκριμένα σχέδια του συνθέτη δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ και να συνειδητοποιεί ότι η Φλέρυ υπήρξε η μοναδική καλλιτέχνιδα που έμοιαζε να ήρθε στον κόσμο αυτό με μια συγκεκριμένη αποστολή: το συνταξίδεμα της με τον Μάνο Χατζιδάκι και την, από κοινού τους, παράδοση μιας αληθινής πολιτιστικής κληρονομιάς!


ΡΥΘΜΟΛΟΓΙΑ

Πιάνο ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ

Ο ίδιος ο Χατζιδάκις συνήθιζε να αφηγείται μια ιστορία σχετικά με τη Ρυθμολογία του: περνούσε κάποτε έξω από ένα σπίτι στη Νέα Υόρκη του 1971, όπου γινόταν κάποιο νεανικό πάρτι και μέσα στη μουσική άκουσε το εν λόγω δικό του έργο να παίζεται στο πιάνο. Χτύπησε την πόρτα, του άνοιξαν και μέσα σ’ ένα κλίμα ελευθεριότητας της εποχής, όπου κανείς δε ρωτούσε κανέναν ποιος ήταν κι από πού ερχόταν, απλά κάθισε στο πιάνο και συνέχισε να παίζει τη Ρυθμολογία, από κει ακριβώς που την είχε αφήσει ο νεαρός πιανίστας – θαμώνας του πάρτι. Γραμμένο στο Λονδίνο του 1969, την ίδια εποχή που ο Χατζιδάκις δούλευε τη μουσική για τους κινηματογραφικούς Ήρωες του Ζαν Νεγκουλέσκο, και ηχογραφημένο στα τέλη του ΄71 στη Νέα Υόρκη, σε dolby system, το πιανιστικό αυτό έργο εκδίδεται αυτόνομο για πρώτη φορά, αφού στην αρχική έκδοση του είχε κυκλοφορήσει μαζί με τον Κύκλο του C.N.S. τραγουδημένο από τη Φλέρυ Νταντωνάκη. Έξι θέματα για πιάνο, σχετικά μεγάλης διάρκειας, με την επιθυμία του συνθέτη να παίξει σοβαρά, με μονούς ρυθμούς και με χασάπικα ανάμεσα τους που να εξαρτώνται από αστερισμούς, χωρίς επιρροή από τον αστρολογικό τους συμβολισμό. Και ένα έργο αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη, τον ποιητή, που σύμφωνα με τον Χατζιδάκι, μέσω του Τετραδίου Γυμνασμάτων του, μας έκανε πρώτος να νιώσουμε τη σημασία ενός σοβαρού παιχνιδιού. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1995 ο Νίκος Κυπουργός διασκεύασε τον Χασάπικο των Διδύμων 9/8 (στο ύφος του Erik Satie) και τον Χασάπικο στον Υδροχόο 11/8 για τις ανάγκες της ταινίας Ελεύθερη Κατάδυση του Γιώργου Πανουσόπουλου, στην οποία επρόκειτο να γράψει μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις. Στην παρούσα επανέκδοση έχει κρατηθεί στο εξώφυλλο ο περίφημος πίνακας Η άνοιξη του Γιάννη Μόραλη.



ΔΥΟ ΝΑΥΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ – Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ C.N.S. – ΤΟ ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟ ΦΙΔΙ με τον ΣΠΥΡΟ ΣΑΚΚΑ

Η συνεργασία του Μάνου Χατζιδάκι με τον βαρύτονο Σπύρο Σακκά ξεκίνησε την τριετία 1963 – 65 με το Καίσαρ και Κλεοπάτρα και τους Όρνιθες, συνεχίστηκε στις ΗΠΑ με δεκάδες συναυλίες, πρόβες και ηχογραφήσεις και κορυφώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 με τη ζωντανή παρουσίαση, δυστυχώς ανέκδοτων ακόμη έργων, σαν την Αμοργό, τα Πινδαρικά και την Αποστολή. Χρόνια αργότερα, στο δίσκο Ρεσιτάλ που βγήκε από τον Σείριο και που περιείχε ηχογραφήσεις του 1978, ο Χατζιδάκις θα δοκίμαζε με τη φωνή του Σπύρου Σακκά και τον Καπετάν Μιχάλη, τον Κύκλο με την κιμωλία, τον Μεγάλο Ερωτικό, αλλά και το ανολοκλήρωτο Παίδες επί Κολωνώ. Οι ηχογραφήσεις των Δύο Ναυτικών Τραγουδιών (νεανικά τραγούδια του Χατζιδάκι σε ποίηση Μίλτου Σαχτούρη από τα 1947) και του Κύκλου του C.N.S., μας πηγαίνουν πίσω στα χρόνια της Αμερικής, τότε που ο συνθέτης έδινε συναυλίες στο επαναστατημένο Μπέρκλεϊ με το ερμηνευτικό δίδυμο Σακκάς – Νταντωνάκη, εισερχόμενος σε μια νέα και αναντικατάστατη ως το τέλος αντίληψη για το τραγούδι ως μορφή τέχνης. Όσο για το Καταραμένο Φίδι, γραμμένο ήδη από τη δεκαετία του 1950 για το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, πρωτοηχογραφήθηκε με τη φωνή του Γιώργου Μούτσιου στα δύο μοναδικά τραγούδια και σε αρκετές διαφορετικές εκτελέσεις για ένα και δύο πιάνα (με τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Γιάννη Παπαδόπουλο & τον Αργύρη Κουνάδη). Στη συγκεκριμένη επανεκτέλεση του έργου, τον Σπύρο Σακκά συνοδεύει στο πιάνο ο Μάνος Χατζιδάκις, ενώ η έκδοση κοσμείται από εικαστικά του Κώστα Τσόκλη.


* την ερχόμενη Δευτέρα αναχώρηση για Κρήτη όπου ξεκινά η Άνοδος των Ανωγείων- Γιορτές Πολιτισμού για τον Μάνο Χατζιδάκι. Είναι τέτοια η προβλεπόμενη προσέλευση του κόσμου, ώστε, απ' ότι με πληροφορεί ο Γιώργος Μητρόπουλος, η ανάγκη δημιουργίας ενός ελεύθερου camping παρουσιάστηκε επιτακτική! Μέσα στο θεατράκι, λοιπόν, των Ανωγείων στήθηκε ήδη το camping που φέρει το όνομα του Μάνου Χατζιδάκι! Νομίζω θα άρεσε και του ίδιου η ύπαρξη ενός free camping Μάνος Χατζιδάκις, ενδεχομένως πολύ περισσότερο από ένα Μουσείο!