όλη-η-θεσσαλονίκη-σε-ένα-τραγούδι

Ρασούλης ο ακροβάτης

με τη λευκή στολή

έχει στα δυο του χέρια

Δύση κι Ανατολή

κκκ

Πύλη της άμμου

Μουσική-Στίχοι: Λουδοβίκος των Ανωγείων

Ερμηνεία: Λουδοβίκος των Ανωγείων- Σωκράτης Μάλαμας- Νίκος Παπάζογλου

ανακοίνωση-του-ΣΥΝ-για-την-απώλεια-του-μανώλη-ρασούλη

Η είδηση της απώλειας του Μανώλη Ρασούλη μας γεμίζει με βαθιά θλίψη. Ο Μανώλης, οπαδός του διαλεκτικού υλισμού αλλά με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, πέρα από τις ατέλειωτες ώρες που μας συντρόφεψε με τα τραγούδια και τους στίχους του, κατόρθωνε να μας διεγείρει τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μας από την πρώτη ως την τελευταία στιγμή.
Πέρα από την ξεχωριστή θέση μέσα στις καρδιές μας, είναι βέβαιο πως με το πλούσιο έργο του θα καταλάβει και μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία της ανθρώπινης δημιουργίας του τόπου μας.
Σε αυτούς που τον αγάπησαν, στους δικούς του ανθρώπους εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια.

κκκ

* στη photo του post, ο Μανώλης Ρασούλης με τον Νίκο Ξυδάκη στο στούντιο Αγροτικόν, κατά την ηχογράφηση της Εκδίκησης της γυφτιάς.

σκόρπια-λόγια-του-μανώλη-ρασούλη

Στη χώρα μας υπάρχει μια...λαθρεμπορία. Η χώρα μας δεν αγαπάει τον εαυτό της. Τον φθονεί κιόλας. Η Ιταλία μπορεί να αντέξει έναν μπερλουσκονισμό, η χώρα μας δεν τον αντέχει, γιατί είναι ιδιότυπη και ιδιόμορφη. Υπάρχει μια ψυχολογία δολιότητας που εμείς ονομάζουμε ο Δαίμων της Φυλής. Και αυτός όμως ακόμα έχει ένα μέτρο. Μέχρι το Zorba the Greek πήγαμε καλά, τα Παιδιά του Πειραιά έκαναν μια ωραία παρουσίαση της χώρας μας, ήταν και παρθένες ακόμα οι παραλίες...Το μήνυμα έρχεται από την τηλεόραση: Πάρτε τα φράγκα. Επτά η ώρα, πρωί-πρωί βλέπεις κάτι κορμάρες του στυλ Έχεις τα φράγκα, την παίρνεις, δεν έχεις, την ξεχνάς. Προσπαθώ να πω αυτό το απλό: Το χρήμα δεν είναι το νόημα της ζωής...

Νοσταλγείτε ποτέ το παρελθόν;

Νοσταλγία ποτέ. Θέλω να ερμηνεύσω τη σημερινή κατάσταση, να εκτιμήσουμε αυτό που κυοφορείται με τη δόξα του παρελθόντος. Είμαι παλιά καραβάνα. Εγώ τις Απόκριες του ΄66 έφερα τον Μάρκο Βαμβακάρη πίσω στην Κοκκινιά, στο χορό της Δημοκρατικής Αλλαγής, στου Καλαμπόκα, τέρμα Πατησίων. Επί ένα μήνα πήγαινα στο υπόγειο που έμενε και προσπαθούσα να τον πείσω. Ο Μάρκος ήταν πικραμένος. Υπάρχουν και φωτογραφίες από εκείνο το βράδυ με τον Θεοδωράκη, τον Μανώλη Γλέζο, τραγουδούσε ο Πουλόπουλος. Καθόμουν με τον Μάρκο σε ένα τραπέζι...

Εκείνη την εποχή τι κάνατε καλλιτεχνικά;

Ξεκίνησα σαν τραγουδιστής, αλλά δεν έγινα ποτέ. Τραγούδησα τη Ρωμιοσύνη του Θεοδωράκη και έπαιζε πιάνο η Καραΐνδρου. Κοιμόμασταν στο σπίτι του Λοΐζου. Εγώ, ο Σαββόπουλος, ο Φώντας Λάδης και άλλοι. Ήταν σαν το Χάνι της Γραβιάς το σπίτι του Μάνου.

κκκ

* απόσπασμα από συνέντευξη του Μανώλη Ρασούλη στον Γιάννη Αλεξίου για το περιοδικό ΗΧΟΣ (Ιούλιος 2001, τεύχος 340, σελίδες 116 - 117)

το-ζεϊμπέκικο-του-μανώλη-ρασούλη

λίγο πριν τελεστεί ο γάμος του Κώστα Δήμου. Όπως εύστοχα σημειώνει ο φίλος του, σα να κλείνει το μάτι στον Μάνο (Λοΐζο) και σα να φοβάται τον Μάρκο (Βαμβακάρη) ταυτόχρονα!

ο-παντελής-θεοχαρίδης-για-τον-μανώλη-ρασούλη

Όσο οι ώρες περνούν, τόσο δυσκολεύομαι να το χωνέψω...Και με τον θάνατο του Σταύρου Κουγιουμτζή είχα συγκλονιστεί, όμως για μένα ήταν πάντα ο κύριος Σταύρος, ενώ με τον Μανώλη έπεφτε και καμιά σφαλιάρα στο πλαίσιο της φιλίας και της δουλειάς. Θέλω να πω πως με τον Ρασούλη είχαμε και τις διαφωνίες μας μέσα σε μια συνεργασία που διήρκησε σχεδόν είκοσι χρόνια. Ταξιδέψαμε πολύ μαζί σε συναυλίες σε όλη την Ελλάδα, στο Βερολίνο, στη Βουλγαρία κι αλλού. Ηχογράφησα τραγούδια του σε μουσικές του Γιώργου Καζαντζή και του Χρήστου Νικολόπουλου. Με τον Νικολόπουλο, άλλωστε, κυκλοφόρησε πέρσι ο κοινός δίσκος τους, τελευταία καταγραφή του στιχουργού Ρασούλη στη δισκογραφία, με εμένα μεταξύ και των άλλων τραγουδιστών. Αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι ο Ρασούλης υπήρξε ένας πρωτοπόρος της στιχουργικής. Δεν μιμήθηκε κανέναν, αντιθέτως τον μιμήθηκαν και θα τον μιμούνται. Εκτός του ότι χάσαμε κι έναν αγωνιστή της Αριστεράς, εγώ προσωπικά έχασα κι έναν αναντικατάστατο συνομιλητή, όχι μόνο σε θέματα τέχνης και πολιτισμού, αλλά και πολιτικής, φιλοσοφίας, ακόμη και μεταφυσικής. Τελευταία φορά που τραγουδήσαμε παρέα και μετά τα είπαμε λίγο ήταν στην πρόσφατη προεκλογική περίοδο, σε εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν ξέρω που ακριβώς πήγε τώρα ο Μανώλης, πάντως όλοι εμείς εδώ γνωρίζουμε ότι έγραψε τη δική του μεγάλη ιστορία στο ελληνικό τραγούδι...

ανακοίνωση-των-φίλων-και-συνεργατών-του-μανώλη-ρασούλη-από-τη-θεσσαλονίκη

Δελτίο τύπου/ Ανακοίνωση
Σχεδόν πενήντα χρόνια σημαντικών ιδεολογικών αναζητήσεων, δημιουργικών βασάνων, καλλιτεχνικών και πάσης άλλης φύσεως διωγμών, έλαβαν τέλος, τραγικά αθόρυβα, σεμνά και ταπεινά, μέσα σε μια απέραντη μοναξιά, σε μια στεγνή και άνυδρη πολιτικά και πολιτιστικά δύσκολη εποχή για όλους και πολύ περισσότερο για τον τόπο, που τόσο αγάπησε.
Ο Μανώλης Ρασούλης, ο Ά ν θ ρ ω π ο ς, το πολιτικό ον, με τις ανθρωποκεντρικές αναζητήσεις και το μόνιμο αγώνα για ένα καλύτερο κόσμο, που όπως έλεγε ΄΄χρωστάμε στις γενιές που ακολουθούν΄΄, ο δημιουργός που μας μεγάλωσε με τα τραγούδια του, με την στάση ζωής του και πολύ περισσότερο με τα σημαντικά προφητικά του λόγια, εδώ και αρκετές δεκαετίες, για τον Ελληνικό πολιτισμό, άφησε τους φίλους του βουβούς και συγκλονισμένους και την χώρα που τόσο αγάπησε και τόσα τις χάρισε και τις έγραψε, φτωχότερη, με την ξαφνική και απροσδόκητη φυγή του.
Ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες σύγχρονους στοχαστές, στιχουργούς και πνευματικούς ανθρώπους, αποχαιρέτησε τα εγκόσμια, πικραμένος, αποκομμένος και εκτοπισμένος όπως έλεγε, στην Θεσσαλονίκη, πάμφτωχος οικονομικά, μα με απέραντο ιδεολογικό και δημιουργικό πλούτο, φορτωμένος με την αγωνία και το άγχος του αύριο και της εύρεσης εταιρείας, για την κυκλοφορία των καινούριων του τραγουδιών, που είχε από καιρό έτοιμα. ΄΄Οι πόρτες του κατεστημένου Παράδεισου διπλά μανταλωμένες΄΄, όπως προφητικά έγραψε σ' ένα απ' αυτά τα ακυκλοφόρητα τραγούδια του, που μάλλον δεν ενδιέφεραν το ΄΄πολιτιστικό σύστημα΄΄ και τους ανθρώπους του, γιατί ΄΄άλλο η Ελλάδα κι άλλο οι Έλληνες΄΄, όπως είχε πει παλαιότερα σε άλλο του τραγούδι.
Ο Μανώλης έλεγε πάντα ΄΄όταν μια χώρα δεν παράγει πολιτισμό, είναι μπροστά στο τέλος της΄΄, λόγια που είπε με ιδιαίτερη έμφαση και στις τελευταίες τρείς σημαδιακές εμφανίσεις του, τον περασμένο Νοέμβριο, εδώ στην Θεσσαλονίκη.
Ο λόγος του βαθειά πολιτικός, όπως και τα τραγούδια του, που ήταν πάντα προφητικά ,ευαίσθητα, λυρικά, καυστικά, σατυρικά, ρομαντικά και πάντα εμπνευσμένα, έξω από την πεπατημένη, με ένα ανθρωποκεντρισμό όπως έλεγε, με την αγωνία του καλύτερου αύριο για όλο τον κόσμο.
Από σήμερα η χώρα, μέσα στην ολοκληρωτική της φτώχεια, είναι ακόμη φτωχότερη, αλλά ΄΄τίποτα δεν πάει χαμένο στην χαμένη σου ζωή΄΄ όπως του άρεσε να λέει χαμογελώντας.
Αιωνία του η μνήμη.
κκκ

13 Μαρτίου, Θεσσαλονίκη
Οι φίλοι του και συνεργάτες.

η-βάσω-αλλαγιάννη-για-τον-μανώλη-ρασούλη-ή-πως-γράφτηκε-το-αχ-ελλάδα-σ'-αγαπώ

Εποχή Μανώλη Ρασούλη...και τι δεν κάναμε μαζί! Όμορφα τραγούδια, το περιοδικό Αυγό, συναυλίες στο βουνό, τα Εικοσαύγουστα στην Κρήτη και χίλια άλλα. Πολύ δημιουργική περίοδος, πραγματοποιούσαμε οτιδήποτε σκεφτόμασταν. Θυμάμαι πως φτιάξαμε ένα τραγούδι. Είμαστε στην Κρήτη κι έχουμε χάσει το λεωφορείο. Για καμιά ώρα περπατούσαμε σε μια ερημιά κι εγώ άρχισα να τραγουδάω μια μελωδία που μου ήρθε εκείνη τη στιγμή. Ο Μανώλης άρχισε τότε να λέει τον στίχο και να τον τραγουδάει με τη μελωδία, έτσι απρόσμενα, μια στροφή εγώ, μια στροφή εκείνος. Στο τέλος και οι δυο μαζί με μία φωνή: Οδυσσέα, γύρνα κοντά μας! Ήτανε σα να φωνάζαμε το λεωφορείο κι αρχίσαμε να γελάμε! Έτσι φτιάξαμε το Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ!

κκκ

* απόσπασμα από συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει η συνθέτρια Βάσω Αλλαγιάννη για το περιοδικό ΗΧΟΣ (Αύγουστος 2004, τεύχος 377, σελίδα 122)

ο-μανώλης-ρασούλης-για-τον-νικόλα-άσιμο

Ο Νικόλας Άσιμος είχε γνωριστεί με τον Μανώλη Ρασούλη στις μπουάτ της Πλάκας, στα μέσα της δεκαετίας του 1970, μα δεν του χαρίστηκε, όπως γενικά ο αυτόχειρας τραγουδοποιός δε χαριζόταν σε κανέναν. Υπάρχει και το ηχογραφημένο ντοκουμέντο από το κλαμπ Ροντέο (το βρίσκετε στο cd Νικόλας Άσιμος- Μια παράσταση ως πρόζα με τον τίτλο Κλάστε ελευθέρως), στο οποίο ο Άσιμος μαζί με πολλούς άλλους, περνάει γενεές δεκατέσσερις και τον Ρασούλη, σατιρίζοντας τις ινδουιστικές θρησκειολογικές αναζητήσεις του. Ωστόσο, τον Μάρτιο του 1989, ένα χρόνο μετά τον θάνατο του Άσιμου, ο Μανώλης Ρασούλης δημοσιεύει το παραπάνω άρθρο, όλο τρυφερότητα και ευαισθησία για τον φίλο που χάθηκε για πάντα.

η-πρώτη-προσωπική-συναυλία-του-μανώλη-ρασούλη-στα-χανιά-και-το-άδοξο-τέλος-της

Με τον Μανώλη Ρασούλη συνδεόταν στενά ο σύμβουλος τηλεόρασης Κώστας Δήμου, ο οποίος τυγχάνει και δικός μου φίλος. Εκείνος μου έφερε πρωί-πρωί τη δυσάρεστη είδηση για το θάνατο του στιχουργού και τραγουδοποιού. Γνωρίζω πως ο Δήμου είχε οριστεί από τον ίδιο τον Ρασούλη, επίσημος βιογράφος του, και πως έχει στην κατοχή του τρία ανέκδοτα τραγούδια του σε μουσική του Μάνου Λοΐζου. Μέχρι αυτήν την ώρα ο Δήμου με τροφοδοτεί με ντοκουμέντα από το προσωπικό του αρχείο, αποκλειστικά για τα Άσματα και Μιάσματα και τους επισκέπτες μου. Τον ευχαριστώ και είναι, πραγματικά, μεγάλη μου τιμή.
Στις 13 Ιουνίου του 1992, στο Θέατρο Ανατολικής Τάφρου στα Χανιά της Κρήτης, ο Μανώλης Ρασούλης είχε δώσει την πρώτη προσωπική συναυλία του με τη συμμετοχή της πρωτοεμφανιζόμενης τότε μπροστά σε κοινό Μελίνας Κανά. Είχε προηγηθεί ένας μικρός αριθμός κλειστών παραστάσεων του Ρασούλη στη μπουάτ Κρα-Κρα των Χανίων με χαρακτήρα διαμαρτυρίας για την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, η επιτυχία των οποίων οδήγησε στη συγκεκριμένη πρώτη, όπως είπαμε, μεγάλη συναυλία του. Βλέπετε το απόκομμα ενός εισιτηρίου από εκείνη τη συναυλία.
Κι εδώ, την χειρόγραφη ευχαριστήρια επιστολή του Μανώλη Ρασούλη προς τον διευθυντή της πολιτιστικής αρχής των Χανίων ύστερα από την επιτυχία του τριημέρου στη μπουάτ Κρα-Κρα και τη λήψη της απόφασης για μια νέα, μεγαλύτερη και ανοιχτή συναυλία.

Ωστόσο, η πρώτη μεγάλη συναυλία του Ρασούλη στα Χανιά απέτυχε παταγωδώς, καθώς συνέπεσε με τον εορτασμό του Αγίου Πνεύματος και δεν κατάφερε να μαζέψει τον απαιτούμενο κόσμο. Απογοητευμένος και άφραγκος κυριολεκτικά ο Ρασούλης, πάνω σε μια εφημερίδα, πρόχειρα, σχεδιάζει την επιστολή που προτίθεται να στείλει στον τότε διευθυντή της ΑΕΠΙ, Ξανθόπουλο. Συγκεκριμένα, τον παρακαλεί να εξαιρέσει τη συναυλία του από την επιβάρυνση του 10% και τον παροτρύνει να ειδοποιήσει τους ανθρώπους πως ότι κάνει, το κάνει πλέον καθαρά για θέμα επιβίωσης του. Ο Κώστας Δήμου θυμάται χαρακτηριστικά πως αμέσως μετά το τέλος της συναυλίας, πήγε στον Ανδρέα Μικρούτσικο και του ζήτησε το ποσό των 80.000 δραχμών, κάτι στο οποίο εκείνος ανταποκρίθηκε άμεσα. Στέλνει τα λεφτά στον κατεστραμμένο οικονομικά Ρασούλη κι αυτός λίγες μέρες μετά τού επιστρέφει 40.000 δραχμές. Αυτά είναι για σένα, Κώστα- του είπε- αφού δε βρίσκεσαι σε καλύτερη κατάσταση!

ο-μανώλης-ρασούλης-για-τον-γιώργο-νταλάρα

Στις 25 Μαΐου του 1998, ο Μανώλης Ρασούλης σε συνέντευξη του στο Έθνος αποκαλεί τον Γιώργο Νταλάρα Κανακάρη των κυκλωμάτων και Νέο Φρανκενστάιν με αγγελικό πρόσωπο. Η έναρξη μιας κόντρας που επρόκειτο να οδηγήσει σε ολόκληρη δικαστική διαμάχη. Διαβάστε τι είχε δηλώσει τότε ο Ρασούλης για τον Νταλάρα με ένα κλικ στη φωτογραφία του δημοσιεύματος.

όταν-ήρθε-ο-χάρος-να-σε-πάρει-γέλασε-κι-αυτός-κι-εσύ-μαζί-πως-να-πάρει-κάποιον-που-έχει-χάρη-έφυγε-με-τσέπη-αδειανή-(μα-δυστυχώς-δεν-έγινε-έτσι)

Τον γνώρισα μέσα από τα Τραγούδια της Χαρούλας του Μάνου Λοΐζου με την εμβληματική μπαλάντα Όλα σε θυμίζουν. Λίγο αργότερα ήρθαν η Εκδίκηση της γυφτιάς του Νίκου Ξυδάκη σε φωτισμένη παραγωγή του Διονύση Σαββόπουλου και το πλέον rock τραγούδι του Νίκου Παπάζογλου στο άλμπουμ Μέσω Νεφών, Στη ρωγμή του χρόνου. Από τον στίχο του Του Ουλιάνοφ το μειδίαμα είχα κάτσει 15 χρόνων παιδί να ψάξω ποιος, διάολο, ήταν αυτός ο Ουλιάνοφ. Τον ανακάλυπτα σταδιακά μέσα στα χρόνια: το προσωπικό του άλμπουμ, ναι στο ναι και ναι στο όχι (1984), με το Με φουρτουνιάζει ο έρωτας του Λοΐζου, τη σύμπραξη του με τον Νίκο Κυπουργό στο Τσιφτετέλι του Διογένη, πάλι με τη φωνή του Παπάζογλου για το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, τη συμμετοχή του στα Νέγρικα του Λοΐζου και του Γιάννη Νεγρεπόντη στο πλάι της Μαρίας Φαραντούρη, τα πολύ επιτυχημένα τραγούδια του- εμπορικά και καλλιτεχνικά- με τη Βάσω Αλλαγιάννη, τον Πέτρο Βαγιόπουλο, τον Χρήστο Νικολόπουλο, τον Ανδρέα Μικρούτσικο και τον Γιώργο Γαβαλά. Τον τραγούδησε η Εθνική Ελλάδος των τραγουδιστών στη δισκογραφία, σε συναυλίες και σε αφιερώματα. Αναφέρω ενδεικτικά τον Νίκο Παπάζογλου, τη Χαρούλα Αλεξίου, τη Γλυκερία, τον Μανώλη Μητσιά, την Ελένη Βιτάλη, τον Μανώλη Λιδάκη, τον Σωκράτη Μάλαμα, τη Νένα Βενετσάνου, τον Ορφέα Περίδη, τον Παντελή Θεοχαρίδη και τη Σοφία Παπάζογλου. Ο ίδιος υπήρξε άλλωστε ένας εκφραστικότατος και ζεστός ερμηνευτής. Τον καιρό που ο Σαββόπουλος ανέβαζε τους Αχαρνής στην Πλάκα, ο Ρασούλης συγκατοικούσε με τον Ξυδάκη και τον Ηλία Λιούγκο. Ο τελευταίος τον θυμάται με συγκίνηση σήμερα να μοιράζονται μια μακαρονάδα στα...τρία, λόγω φτώχειας. Θυμάμαι και τον Λοΐζο σε παλιό τηλεοπτικό αφιέρωμα να ομολογεί χαριτωμένα πως ο Ρασούλης που διέμενε στο Λονδίνο, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, συνήθιζε να του στέλνει μαζί με στίχους και ψυχεδελικά λαχουράτα πουκάμισα. Αυτός ήταν ο Ρασούλης, ο φτωχός στην τσέπη και ζάπλουτος στο πνεύμα, που άφηνε πεντοχίλιαρα σε φακέλλους κάτω απ' την πόρτα του Γιάννη Αγγελάκα, όταν ο πρώτος έπιανε ευκαιριακά κάποια λεφτά και ο δεύτερος ξεκινούσε από τη Θεσσαλονίκη με τις Τρύπες. Αμφότεροι, τα έφερναν δύσκολα βόλτα. Ο Νίκος Κυπουργός μου διηγούταν πως ο Ρασούλης παραλίγο να συλληφθεί κάποτε από την αιγυπτιακή αστυνομία, όταν επιχείρησε να σκαρφαλώσει σε μια...Πυραμίδα, τραγουδώντας ριζίτικα! Μονίμως παιγνιώδης και ανατρεπτικός! Τελευταία πίστευε στις βαθιές ρίζες του ισραηλίτικου λαού με τη γενέτειρα του, την Κρήτη, και δήλωνε πως θ' αφιερώσει την υπόλοιπη ζωή του στην εν λόγω έρευνα. Από 'κει προέκυψε κι η συνεργασία του με τον Εβραίο συνθέτη Γεχούδα Πολικέρ σ' ένα δίσκο που τού 'χα γράψει πολύ αρνητική κριτική και κόντεψα να γίνω κακός με τον Στέλιο Φωτιάδη της εταιρείας Eros, που πια δεν υφίσταται. Τότε ήταν που γνώρισα προσωπικά τον Μανώλη Ρασούλη στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από συναυλία του, και βαλθήκαμε να μιλάμε με τις ώρες για τον Μάνο Χατζιδάκι και τη Φλέρυ Νταντωνάκη. Τον έκραζαν ως αδερφή και κίναιδο οι αυριανιστές- μου έλεγε αναφερόμενος στον Χατζιδάκι- μα ήταν ο μόνος που χρειαζόταν καρότσι για να σέρνει τ' αρχίδια του! Το 1981, άλλωστε, ο Χατζιδάκις είχε καλέσει τον, κάργα θεοδωρακικό, Ρασούλη με την Αλλαγιάννη και το σχήμα τους στους Πρώτους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας να ανοίξουν πανηγυρικά το διήμερο των εκδηλώσεων μαζί με την Οπισθοδρομική Κομπανία. Και λίγα χρόνια μετά, από τον Σείριο του, κυκλοφόρησε ο δίσκος Διπλά σακατεμένος πειρατής σε στίχους του Ρασούλη, μουσική του αμετανόητου χίπη, Γιώργου Γαβαλά, και ερμηνευτές μεταξύ άλλων τον Βλάσση Μπονάτσο και τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. Αγαπημένο μου τραγούδι απ' το δίσκο αυτό ήταν και είναι το Στον Θεόφιλο Καΐρη, που τραγούδησε ο ίδιος ο Ρασούλης. Στη Φλέρυ Νταντωνάκη, απ' την άλλη, ο Ρασούλης έτρεφε βαθιά εκτίμηση. Μοιράζονταν όχι μόνο τις ίδιες ινδουιστικές θρησκευτικές ανησυχίες, αλλά και τον ίδιο γκουρού, στις αρχές του ΄70, όταν η ερμηνεύτρια επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ. Τα λόγια του ήταν ακριβώς τα εξής: Φεύγαμε από μπουάτ της Πλάκας, όπου τραγουδούσαμε αντάρτικα με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τη Μαρία Δημητριάδη, και παρακαλάγαμε να καταλήξουμε σε κάποιο σπίτι με τη Φλέρυ για να μας πει δημοτικά τραγούδια α καπέλα με τη φωνή της! Τον έζησα αρκετά και πριν από τρία χρόνια στο Κύτταρο της οδού Ηπείρου, όταν κατέβαινε από τη Θεσσαλονίκη, για να τραγουδήσουν μαζί με τον Θεοχαρίδη και τη Σοφία Παπάζογλου. Τι κάνεις, βρε φυσιοδίφη νταντωνακιστή; σα να τον βλέπω τώρα να μου λέει πάλι, εισβάλλοντας στο γραφείο μου, με το χαρακτηριστικό καπέλο του και μια φωνή παραδόξως όλο σοβαρότητα. Ας μην παραλείψω να αναφερθώ και στην περίφημη κόντρα του με τον Γιώργο Νταλάρα που τον είχε γεμίσει πικρία, αρκετή για να θέλει να εγκαταλείψει διά παντός την Ελλάδα και να ζήσει στην αγαπημένη του, Ισπανία. Μέχρι το τέλος, υπήρξε πολυγραφότατος ως συγγραφέας, ποιητής, κειμενογράφος και στιχουργός. Προκλητικός, γόνιμα σαλταρισμένος- όσο κι αν ακούγεται κάπως αυτό-, πολυτάλαντος, παρορμητικός, αγωνιστής, ρομαντικός, ιδεαλιστής, αντικομφορμιστής είναι τα μόνα επίθετα που μού 'ρχονται αυτή τη στιγμή για τον Μανώλη Ρασούλη. Το τραγικό είναι πως βρέθηκε νεκρός σήμερα το πρωί στο σπίτι του, στην Τούμπα της Θεσσαλονίκης, από φίλους που είχαν ανησυχήσει με την εξαφάνιση και τη σιωπή του. Πέθανε τουλάχιστον δύο με τρεις ημέρες πριν...ήταν η πρώτη εκτίμηση του ιατροδικαστή, χωρίς να έχουν ακόμη εξακριβωθεί τα ακριβή αίτια του θανάτου του. Εκφράζω τα προσωπικά μου θερμά συλληπητήρια στην κόρη του, Ναταλί Ρασούλη, και στους οικείους του. Το ελληνικό τραγούδι τού χρωστάει πολλά κι από σήμερα είναι σαφώς φτωχότερο. Οι επόμενες αναρτήσεις αυτού του blog θα είναι αφιερωμένες στη μνήμη του Μανώλη Ρασούλη ως ελάχιστος φόρος τιμής.

R.I.P. ΜΑΝΩΛΗΣ ΡΑΣΟΥΛΗΣ (1945 - 2011)

Καλό σου ταξίδι, Μανώλη.
Υπήρξες η πιο rock ψυχή του ελληνικού τραγουδιού.
Δεν υπάρχουν λόγια...

portmanteau-post-II

Τσίμπησα κι εγώ απ' την καλά συντονισμένη διαφήμιση των ημερών, σε ραδιόφωνα, τηλεόραση και εφημερίδες, και πήρα τη Real News με τα άπαντα της Λίνας Νικολακοπούλου, τα οποία μάλλον θ' αφήσω στη μέση. Άλλωστε, οι περισσότεροι δίσκοι από τη συνεργασία της με τον Κραουνάκη και τους άλλους συνθέτες, ποτέ δεν ήταν το φόρτε μου. Ακούγοντας πάντως το πρώτο cd είναι εντυπωσιακός ο αριθμός των σουξέ- με όλη την έννοια της λέξης- που αυτή η προικισμένη γυναίκα έχει χαρίσει στο έντεχνο τραγούδι από το ΄80 και μετά. Με το ίδιο φύλλο της Real News δίνεται και Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο του Νίκου Τζίμα, μία πολύ μέτρια ταινία (ο Τζίμας δεν έγινε ποτέ Τεό, ούτε καν Βούλγαρης), που ωστόσο έκοψε τρελά εισιτήρια στον καιρό της, εκμεταλλευόμενη το μεταπολιτευτικό αριστερίζον κλίμα, αλλά και με ένα εξαιρετικό soundtrack από τον Μίκη Θεοδωράκη. Και πως να μην είναι εξαιρετικό, αφού απαρτίζεται βασικά από τους Λιποτάκτες, αγαπημένο μου έργο του συνθέτη, σε οργανική και χορωδιακή επιβλητική βερσιόν! Εν τω μεταξύ, το Πρώτο Θέμα δίνει once again τον Κυνόδοντα του Λάνθιμου- ποιος ξέρει πόσο μοσχοπούλησε την προηγούμενη Κυριακή και το ξαναπροσφέρουν σήμερα! Όσο για τον Νταλάρα, έλεος πια...Απ' τη μια ακούς ολημερίς Το πουκάμισο το θαλασσί, απ' την άλλη, Μη μου θυμώνεις μάτια μου, σαράντα χρόνια έχουν περάσει κι όπως είπε ένας ευφυής φίλος συνθέτης, σε λίγο θα σηκωνόμαστε κάθε πρωί και θα βρίσκουμε τον Νταλάρα κάτω απ' το...κρεβάτι μας! Παρέλαβα και το καινούργιο τεύχος του Screw που μου έστειλε απ' τη Θεσσαλονίκη ο pisoglendis, κατά κόσμον Γιώργος Τσιτιρίδης. Οι τύποι κάνουν ωραία δουλειά κι ειδικά, ύστερα από τη θορυβώδη συνέντευξη του Μπουτάρη, έχω την αίσθηση πως ένα μέχρι πρότινος μάλλον περιθωριακό free press, τείνει να αποτελέσει μια από τις πιο εναλλακτικές παρουσίες στον χώρο των ολότελα υποβαθμισμένων εντύπων.

Χθες επισκέφτηκα μια καλή φίλη, που είχα να δω δυο χρόνια σχεδόν, μα δε γινόταν διαφορετικά, αφού ζούσε τον Μεσαίωνα της. Και ως γνωστόν, ύστερα από κάθε Μεσαίωνα, έρχεται η Αναγέννηση. Τη βρήκα ήρεμη, φιλοσοφημένη, αν και φιλοσοφημένη ήταν μια ζωή, με αναλαμπές χιούμορ μέσα στην εύλογη θλίψη της. Δεν ξέρω αν μου έκανε καλό η συγκεκριμένη επίσκεψη- έφυγα διαλυμένος κυριολεκτικά- σίγουρα, πάντως, έκανε καλό σε εκείνη κι αυτό είναι το σημαντικότερο!

Από λίγο ως πολύ με επηρέασε ψυχολογικά και ο σεισμός στην Ιαπωνία. Αυτό να είναι ή τα λόγια της φίλης που επισκέφτηκα, δανεικά από τον Άσιμο, όταν συζητήσαμε τυπικά και φυσικά για την οικονομική κρίση; Μόνο ένας σεισμός μας σώζει, φοβερός κατακλυσμός, μαϊντανός να γίνουν όλα, να χαθεί ο πολιτισμός...Κι αυτά τα δελτία ειδήσεων, μεσ' στη μαλακία πια. Δεν υπολογίζουν τίποτα οι κάφροι! Τελικά οι ειδήσεις του Star ξεπέρασαν σε κατινιά και παπαρολογία κι αυτές του Alter. Σαν χθες βράδυ, που για να καλύψουν το χρόνο ή για να τραβήξουν το θέμα απ' τα μαλλιά, έστειλαν κάποιον στο δρόμο με το μαρκούτσι να ρωτάει τη γνώμη της ελληνικής νεολαίας για την τραγωδία στο Τόκυο! Και όλο αυτό υπό τους ήχους των Metallica και συγκεκριμένα του The Unforgiven! Φοβερή έμπνευση ο σκηνοθέτης!
Εκτός από το Screw, παρέλαβα από τη Θεσσαλονίκη και το δεύτερο άλμπουμ της May Roosevelt, πού 'χε την καλωσύνη να μου στείλει. Λέγεται Haunted, είναι ηλεκτρονικό, instrumental στο μεγαλύτερο μέρος του, και βασίζεται στο theremin, στο οποίο η δημιουργός είναι εξπέρ! Υποτίθεται ότι οι συνθέσεις του αντλούν στοιχεία από ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, τόσο υπαινικτικά όμως, που αν δεν το γνωρίζεις, απλά μπαίνεις σε ένα πολύ ιδιαίτερο ηχητικό κλίμα και μια στοιχειωμένη- συμφώνως με τον τίτλο- ατμόσφαιρα. Σε δύο tracks χάρισε τα φωνητικά του ο Harry Elektron, γνωστός και μη εξαιρετέος underground καλλιτέχνης από τη συμπρωτεύουσα, ενώ το artwork του cd είναι εξαιρετικά στυλάτο. Ξεχωριστές στιγμές, τα κομμάτια Dark the night, Young Night Thought και το εξώδιο Outcry. Νομίζω πως το Haunted της May Roosevelt είναι η καλύτερη πρόταση για ένα μελλοντικό Ντιβάνι του Δισκαναλυτή με τη Λένα Πλάτωνος στη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας ή στο blog. Και μια και μιλάμε για μια αυτοδιαχειριζόμενη καλλιτέχνιδα, μπορείτε να προμηθευτείτε τη δουλειά της αποκλειστικά από το http://www.mayroosevelt.com/ Ας κλείσω με τις κανονισμένες ήδη δισκοπαρουσιάσεις, στο πάνελ των οποίων μού ζητήθηκε να συμμετάσχω. Την ερχόμενη Παρασκευή 18 Μαρτίου, στις 15.00 το μεσημέρι, παρουσιάζουμε στον Ιανό το βιβλίο με όλους τους στίχους και τα καινούργια ποιήματα της Ευσταθίας, μαζί με τον Λουδοβίκο των Ανωγείων. Απρόβλεπτο πάνελ, η αλήθεια είναι, σαν και την ίδια την Ευσταθία, απρόβλεπτη και θαρραλέα. Ακολουθεί στις 31 Μαρτίου, ημέρα Πέμπτη, στο Metropolis Live Stage αυτή τη φορά, η παρουσίαση του Καβάφη της Λένας Πλάτωνος. Για το δίσκο θα μιλήσουμε ο Γιώργος Χρονάς, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Στάθης Δρογώσης κι εγώ, ενώ ήδη ξεκίνησα τις προσκλήσεις σε φίλους τραγουδοποιούς να παρουσιάσουν διασκευές τους σε πλατωνικά τραγούδια. Με την είσοδο στον νέο μήνα και συγκεκριμένα στις 8 Απριλίου, ημέρα Παρασκευή, θα παρουσιάσουμε στον Ιανό το άλμπουμ Carmina Graeca του Θεσσαλονικιού συνθέτη Σαράντη Κασσάρα σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου. Το πάνελ είναι υπό διαμόρφωση με την επιμέλεια της Λιάνας Μαλανδρενιώτη, υπεύθυνης παραγωγής του δίσκου. Λίγες μέρες μετά, την Τρίτη 12 Απριλίου, πάλι στον Ιανό της Σταδίου, θα γίνει η παρουσίαση του άλμπουμ Flaneur του Γιώργη Χριστοδούλου. Θα μιλήσουν για το cd, ο Γιώργος Χρονάς, ο Μάρκος Φράγκος, ο Ξενοφών Ραράκος, ο Ισπανός τραγουδοποιός Alberto Mate από link με τη Μαδρίτη, ενώ θα χαιρετίσει και ο μορφωτικός ακόλουθος της αργεντίνικης πρεσβείας, Martin Laforje. Σ' αυτή την εξαιρετική δουλειά του Γιώργη, εγώ επωμίστηκα τη δημοσιογραφική κίνηση της και τη διοργάνωση της εκδήλωσης. Τέλος, το Σάββατο 16 Απριλίου, ημέρα Σάββατο, στο Metropolis Live Stage, θα παρουσιάσουμε το βιβλίο-cd Το μικρό μυστικό της ζωής... των Gaia (Γεωργία Βεληβασάκη- Κώστας Αθυρίδης). Στο πάνελ θα βρίσκονται η Στέλλα Βλαχογιάννη, ο Γιώργος Τσάμπρας, ο Δημήτρης Κ. Ψυχογιός κι εγώ. Όλες οι παραπάνω εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν μεσημεριανές ώρες, με εξαίρεση τη δισκοπαρουσίαση της Πλάτωνος που θα είναι βραδυνή. Βάλτε τις από τώρα στην ατζέντα σας!

portmanteau-post

Τυχεροί πραγματικά όσοι βρεθήκαμε χθες βράδυ στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση προκειμένου να παρακολουθήσουμε τη συναυλία του ensemble Constantinople με τη Σαβίνα Γιαννάτου. Δηλαδή πάλι στο Ωνάσειο θα πας...ήταν το εύστοχο σχόλιο από τηλεφώνου της Λένας προτού στείλει τα φιλιά της στην ερμηνεύτρια της, τα οποία παρεμπιπτόντως αμέλησα να μεταφέρω. Όσο για τον φίλο που πήγαμε παρέα στη συναυλία, η μόνιμη κάφρικη διάθεση του εκφράστηκε μέσα από την επιθυμία του να χαρακτηρίσει... προσανάμματα τα ξυλόγλυπτα εκθέματα-έργα τέχνης του Ιδρύματος. Μια κάφρικη διάθεση που παρέσυρε και μένα, αμέσως μετά το τέλος του καλλιτεχνικού event, στη θέαση της άκρως διασκεδαστικής σπλατεριάς υπό τον τίτλο Zombieland. Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία, οπότε ας πάμε πίσω στη Σαβίνα Γιαννάτου και τους Constantinople. Την περίμενα περισσότερο free form τη συναυλία κι αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η σχεδόν ερωτική σχέση μεταξύ των μουσικών και των οργάνων τους, που αναδείχθηκε. Όλα κύλησαν ήρεμα, μέσα σε μια lounge ατμόσφαιρα και δίχως αυτοσχεδιαστικές ακροβασίες. Πιο ρυθμικές ήταν οι συνθέσεις της ίδιας της Σαβίνας βασισμένες στα ποιήματα της Σαπφούς, όπως στο Γλυκεία Μάτερ, που η μελωδία του ακόμη με γυροφέρνει. Επίσης, ο κανονικός διάλογος των φωνητικών της Σαβίνας με τον ήχο του κλαρινέτου της Lori Freedman στο intro του παραδοσιακού νανουρίσματος από τη Λέσβο, ήταν άλλη μία ξεχωριστή στιγμή.
Εδώ, μεταφερόμαστε στο φουαγιέ του κτιρίου, όπου αμέσως μετά το τέλος της συναυλίας, το κοινό έσπευσε να δώσει στη Σαβίνα Γιαννάτου τα καθιερωμένα συγχαρητήρια. Respect στη σημαντική καλλιτέχνιδα, όχι μόνο για τη στάση της τόσα χρόνια στο πεδίο της μουσικής, αλλά κυρίως για το ρεπερτόριο που υπηρετεί. Όπως είχα γράψει παλιότερα σε ένα κείμενο που συνόδευε δισκογραφική της έκδοση, η Σαβίνα είναι απλώς η τραγουδίστρια που υπηρέτησε και υπηρετεί το τραγούδι μακρυά από θορυβώδεις λαϊκές επιδοκιμασίες, όπως ανέκαθεν ονειρευόταν ο Μάνος Χατζιδάκις.
Τα νέα για το τσουνάμι στη μακρυνή Ιαπωνία έφτασαν μαζί με τις εικόνες, για τις οποίες ο όρος βιβλική καταστροφή ισχύει απόλυτα και δεν έχει σχέση με τα συνήθη ρεπορταζιακά κλισέ. Μοιραία θυμήθηκα τον δικό μας σεισμό της Πάρνηθας του 1999. Με είχε βρει να κοιμάμαι μεσημεριάτικα, αφού ως άνεργος και άεργος τότε παρακολουθούσα κάτι επιδοτούμενα σεμινάρια...ναυπηγοξυλουργικής κι έπρεπε να σηκώνομαι απ' τις εφτά το πρωί. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την εικόνα της γάτας μου που την ώρα ακριβώς του σεισμού σερνόταν με την κοιλιά στο πάτωμα σαν ερπετό με ορθάνοιχτα τα τέσσερα πόδια της! Όπως δεν θα ξεχάσω επίσης τις ευτραφείς κυρίες που τις βρήκε το κακό στο παραπλεύρως Bodyline και πήραν τους δρόμους άλλες με τα μαγιό τους και άλλες ημίγυμνες με πετσέτες. Ολόκληρο post και μάλιστα διασκεδαστικότατο μπορώ να κάνω, ανασύροντας μνήμες από τον σεισμό της Πάρνηθας, που μπορεί τσουνάμι να μην είχε, άφησε πίσω του όμως πολλούς νεκρούς από τις ελληνικές λαμογιές στον χώρο της οικοδομικής εργολαβίας.
Σήμερα κόντεψα να πλακωθώ με ακόμη έναν ταρίφα. Έτυχε να μου τηλεφωνήσει η Ευσταθία στο κινητό για τα διαδικαστικά της παρουσίασης του βιβλίου της στον Ιανό την άλλη Παρασκευή με ομιλητές τον Λουδοβίκο των Ανωγείων και μένα. Καλλιτέχνης; με ρώτησε ο ταρίφας που άκουσε τη συνομιλία. Ας πούμε...απάντησα ανόρεκτα. Κι άρχισε να μου λέει ότι οι περισσότεροι του συναφιού μου είναι ανώμαλοι, σαν τον Σεργιανόπουλο που μέτραγε τις ψωλές των Σύριων στην πλατεία Βικτωρίας. Ο διάλογος που ακολούθησε είναι ενδεικτικός: Δηλαδή, δεν θα είχες πρόβλημα εάν μέτραγε τις ψωλές Ελλήνων ή Αμερικανών; τον ρώτησα κι εγώ. Να, ρε φίλε- συνέχισε- ξεφτίλα ο τύπος να πηγαίνει με μετανάστες και βασικά εμένα στον πούτσο μου. Ούτε ξέρω πόσες φορές επανέλαβε τη φράση Στον πούτσο μου για ότι άλλο είπε εν συνεχεία. Μεταξύ αυτών, δήλωσε ευθαρσώς ακροδεξιός, αν και μπουζουξής ερασιτέχνης και λάτρης του λαϊκού τραγουδιού, τουτέστιν καλλιτέχνης και φιλόμουσος, όπως και ότι συζεί με το κοριτσάκι που έφερε από το χωριό του στη Μάνη, αλλά πολύ τού πάχυνε εδώ στην Αθήνα και δυσκολεύεται να το πηδάει πλέον. Εν ολίγοις, μια κούρσα αφόρητη, κατά τη διάρκεια της οποίας σκέφτηκα να του πω ότι είναι μαλάκας ολκής και πως ο βίος ενός ανθρώπου που σαν βρωμόγατος στα σκουπίδια ψάχνει για έρωτα, σίγουρα παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον δικό του, που γυρνάει στο σπίτι, πηδάει τη φακλάνα του κι ύστερα χουχουλιάζουν μακάριοι, μα εντέλει δεν του είπα τίποτα, πέραν μιας συμβουλής που του έδωσα: να παρατήσει το μπουζούκι, διότι η μουσική δεν έχει να κερδίσει το παραμικρό από άτομα σαν και του λόγου του. Γιατί το λες αυτό, ρε μάστορα; Μπας κι είσαι συριζαίος; Με στενοχωρείς! ήταν τα λόγια του σε μια ύστατη προσπάθεια να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα μέσω του χιούμορ. Στον πούτσο μου, του απάντησα και κατέβηκα από το ταξί.

η-σαβίνα-γιαννάτου-και-οι-constantinople-ερμηνεύουν-σαπφώ-απόψε-στη-στέγη-γραμμάτων-και-τεχνών

Απόψε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, θα πραγματοποιηθεί μια εξαιρετική συναυλία, προϊόν της συνεργασίας της Σαβίνας Γιαννάτου με το σχήμα Constantinople. Πριν δύο χρόνια μού 'χε μιλήσει σε συνέντευξη της η Σαβίνα για τη σύμπραξη της με τους Constantinople στον Καναδά, σε ένα project βασισμένο στην ποίηση της Σαπφούς. Ο μουσικός Kiya Tabassian, καλλιτεχνικός διευθυντής του σχήματος, είχε μελοποιήσει Σαπφώ στα αγγλικά μέχρι που συναντήθηκαν με την ερμηνεύτρια και αποφάσισαν από κοινού να παρουσιάσουν μια νέα εργασία. Συγκεκριμένα, ποιήματα της λυρικής ποιήτριας στα αρχαία ελληνικά, μελοποιημένα αυτή τη φορά από τη Σαβίνα και ερμηνευμένα από τους Constantinople. Αυτός θα είναι ο κορμός και της αποψινής συναυλίας μαζί με αυτοσχεδιασμούς σε αρχαιοελληνικούς ύμνους. Οι Constantinople δρουν στον Καναδά, αποτελούμενοι από τους Ιρανούς Kiya και Ziya Tabassian και τους Καναδούς Lori Freedman (κλαρινέτο), Pierre-Yves Martel (βιόλα ντα γκάμπα). Τα δύο τελευταία μέλη του σχήματος ειδικεύονται στη σύγχρονη και την αναγεννησιακή μουσική, αντίστοιχα. Θυμάμαι τη Σαβίνα να λέει πως η σύζευξη των ιρανικών οργάνων με τα κλασικά δυτικά όργανα δημιούργησε τότε ένα πολύ ιδιαίτερο αποτέλεσμα. Ευκαιρία να το διαπιστώσουμε και σήμερα το βράδυ, αφού το εν λόγω project παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη χώρα που γέννησε την Σοφή και την Δέκατη Μούσα, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, ποιήτρια. Συμμετέχει η ηθοποιός Γιώτα Φέστα στην ανάγνωση ποιημάτων της Σαπφούς.

κκκ

* τίτλος συναυλίας: Κάποιος θα μας θυμάται- Ποιήματα της Σαπφούς

ώρα έναρξης: 20.30

τιμή εισιτηρίων: από 10 έως 30 ευρώ

Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Μικρή Σκηνή, Λεωφ. Συγγρού 107 - 109, τηλ. 210 - 9005800

συνέντευξη-με-τον-νεκτάριο-καραντζή-"η-οδύσσεια-είναι-μνημείο-παγιωμένο-σαν-τις-πυραμίδες-της-αιγύπτου"

Αφήνοντας κατά μέρος την αδιαμφισβήτητη αξία των ομηρικών επών μέσα στους αιώνες, συζητήσαμε πρώτη φορά με τον συνθέτη Νεκτάριο Καραντζή για παγκόσμιους συλλόγους μελετητών του Ομήρου που μαζεύονται κάθε χρόνο στο Μαλιμπού και την Ουρουγουάη, στη Χίο και τη Νέα Υόρκη προκειμένου να αναγνώσουν και να αναλύσουν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Ο Καραντζής εξ άλλου ανέλαβε ένα εγχείρημα εκ των προτέρων δύσκολο: τη μελοποίηση αποσπασμάτων από την Οδύσσεια του Ομήρου χωρίς να ακολουθήσει καμία πεπατημένη, αναφορικά τουλάχιστον με τις προθέσεις του, τις ενορχηστρώσεις του και τελικά το ίδιο το αποτέλεσμα. Τα οχτώ τραγούδια- αφηγήματα με τη Σαβίνα Γιαννάτου ως καταλληλότερη ερμηνεύτρια, καθώς και τα τρία οργανικά κομμάτια του απαρτίζουν ένα δίσκο που διαθέτει όλα τα εχέγγυα ώστε να μείνει κλασικός στο είδος του, σημείο αναφοράς θα έλεγα για τον μελλοντικό ερευνητή της υπόθεσης μελοποιημένη ποίηση και τραγούδι στη χώρα μας. Με τον Καραντζή συναντηθήκαμε σήμερα το πρωί σε ένα σύντομο πέρασμα του από την Αθήνα, αφού έχει μόνιμη έδρα του τη Θεσσαλονίκη, εκεί όπου ηχογραφήθηκε και η δουλειά του. Ακολουθεί η καταγραφή της συζήτησης μας εν είδει αποκλειστικής συνέντευξης στα Άσματα και Μιάσματα.
Το έργο αυτό ήταν μια ανάθεση της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Ιθάκης. Λογικό να ρωτήσω για τη σχέση σου με το εν λόγω νησί.

Κατάγομαι από την Ιθάκη. Το ίδιο και οι γονείς μου, που μοιράζουν τη ζωή τους μεταξύ Ιθάκης και Πάτρας. Ο αδερφός μου, απ' την άλλη, είναι μόνιμος κάτοικος του νησιού. Τα ωραιότερα χρόνια μου και τα πιο ξέγνοιαστα καλοκαίρια τα έζησα εκεί κι εγώ! Σε ότι αφορά το έργο, όλα ξεκίνησαν από την παρέα Αέναος Πλεύσις που είχαν την ιδέα να κάνουμε ένα cd από κοινού με τον στιχουργό Μιχάλη Μπουρμπούλη. Ο Μιχάλης πρότεινε με τη σειρά του να μελοποιηθούν αποσπάσματα της Οδύσσειας του Ομήρου. Η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Ιθάκης ανέλαβε την οικονομική υποστήριξη του εγχειρήματος κι έτσι βρέθηκα με μια βαρυά ανάθεση στους ώμους μου. Να πω την αλήθεια, τρόμαξα λίγο όταν συνειδητοποίησα τι είχα να κάνω!

Νεκτάριε, αυτός δεν είναι ο πρώτος σου δίσκος...
Όχι, έχω κάνει άλλες τρεις δισκογραφικές δουλειές με το συγκρότημα Terra Incognita, αυτός όμως είναι ο πρώτος- ας τον πούμε- μεγάλος δίσκος.

Σε ρωτάω, διότι αν ήσουν πρωτοεμφανιζόμενος, παρ' ότι ώριμος ηλικιακά, δεν θα ήταν θράσος να παρουσίαζες ένα τέτοιο έργο;

Θράσος είναι όταν δεν υπάρχει μουσικός σεβασμός. Όταν είναι κάτι πέρα απ' τις δυνατότητες σου και δεν πρέπει να το αγγίζεις. Για μένα ήταν μια μεγάλη αναμέτρηση και πέρασαν αρκετοί μήνες μέχρι να πω μέσα μου Ναι, μπορώ να το κάνω! Μελέτησα πολύ, διάβαζα, μουτζούρωνα, σημείωνα, πήγα πίσω στην αρχαιοελληνική ποίηση και φιλοσοφία, πώς αλλιώς να γινόταν; Μπορεί να έχω γράψει συμφωνική μουσική και έργα για κουαρτέρτα εγχόρδων, λόγου χάρη, αλλά αυτό είναι άλλο πράγμα. Μιλάμε για ένα έργο- παγκόσμια κληρονομιά!

Χρησιμοποίησες παραδοσιακά και κλασικά όργανα. Πόσο σε προβλημάτισε η σύζευξη των οργάνων για τον τελικό ήχο που ήθελες να έχει η δουλειά;

Σκεφτόμουν αν θα μπορούσε αρχικά η Οδύσσεια να μελοποιηθεί ως jazz σουίτα. Ναι, θα μπορούσε. Ή και σαν Σένμπεργκ, λόγιο έργο, που πάλι θα μπορούσε. Το θέμα είναι όμως εμένα ποια θα ήταν η δική μου θέση. Κατέληξα να έχει έναν ελληνικό χαρακτήρα ως άκουσμα. Να σ' το πω αλλιώς, αυτός που θα τ' ακούσει ακόμη και στο ραδιόφωνο της Νεμπράσκα, να καταλάβει ότι έχει γεωγραφικό στίγμα και έρχεται απ' τη Μεσόγειο. Οι ενορχηστρώσεις των ξύλινων πνευστών- κι εδώ μπαίνουμε σε τεχνικά ζητήματα- που θέλουν συνδυασμένα μεταξύ τους ένα όμποε και ένα κλαρινέτο, παράγουν τον ήχο ενός τρίτου ακαθόριστου οργάνου, αρχέγονου και μυστηριακού. Σα να λέμε Είναι πραγματικότητα αυτό που ακούμε τώρα; Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, πέραν του ότι ο ήχος έρχεται από κάπου πολύ μακρυά και πολύ παλιά! Αυτή ήταν και η κυρίως πρόθεση μου.

Γιατί επέλεξες τη μελοποίηση της αρχαίας ελληνικής και όχι κάποιας μετάφρασης;

Αυτή ήταν η ανάθεση που μου έγινε, όμως και στα νέα ελληνικά να μου το ζητούσαν, πάλι εγώ θα πρότεινα το αρχαίο κείμενο. Διότι είναι το έργο Του, όχι η μετάφραση ενός τρίτου. Η Οδύσσεια του Ομήρου, μνημείο παγιωμένο σαν τις Πυραμίδες της Αιγύπτου!

Μίλησε μου λίγο για τη Σαβίνα Γιαννάτου. Πως έγινε η επιλογή της; Γνωρίζεστε από παλιά; Εκ των προτέρων είχα αποκλείσει μία κλασική μέτζο σοπράνο, διότι άλλο πράγμα είναι η Κεντρική Ευρώπη του 19ου αι. και άλλο η Μεσόγειος του 1.000 π.Χ. Η δε φωνή της Σαβίνας έχει κάτι το τόσο ιδιαίτερο και πολυμορφικό, ώστε τη μια μεταμορφώνεται σε Diamanda Galas, την άλλη σε κλασική σοπράνο και την άλλη σε Ρόζα Εσκενάζυ. Όταν άρχισε να ξεκαθαρίζει μέσα μου το προς τα που θα κινηθώ, ήταν σαφές ότι θα τραγουδούσε η Σαβίνα. Αν εκείνη δε μπορούσε, θα τά 'λεγα εγώ τα τραγούδια, δηλαδή κανένας (γέλια). Έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν σε συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τελευταία φορά, μάλιστα, παίξαμε στα Σκόπια, όπου ήμουν ο αντικαταστάτης του Μιχάλη Σιγανίδη στο κοντραμπάσο. Ξέρεις τι είναι να παίζουν οι άλλοι τα κομμάτια δέκα χρόνια κι εσύ να πας ως κανονικός αλεξιπτωτιστής; Σίγουρα έχει ενδιαφέρον, πάντως!
Εκτός από το αμιγώς τραγουδιστικό κομμάτι, υπάρχουν και αφηγηματικά μέρη που ανέλαβε επίσης η Σαβίνα. Γιατί αυτό; Αποφύγατε τον κίνδυνο της μορφής του τραγουδιού-ποταμό;
Όχι, απλά ήθελα να καταγραφεί ο ήχος της ελληνικής γλώσσας σαν αφήγηση και όχι σαν τραγούδι. Όταν άρχισα να διαμορφώνω το ύφος της δουλειάς και κατέληξα να έχει ένα τροπικό χαρακτήρα υπό την έννοια της παραδοσιακής μουσικής, η οποία βασίζεται σε τρόπους, το επόμενο βήμα ήταν το πως ο ίδιος ο λόγος θα γινόταν μελωδία. Παραδόξως μέσα σε μία εβδομάδα είχα φτιάξει τέσσερα κομμάτια, οι μελωδίες προέκυπταν αβίαστα και αυθόρμητα. Νομίζω είναι μια διαδικασία που δεν μπορεί να εκλογικευθεί ή ν' αναλυθεί περαιτέρω.
Παρ' ότι το cd κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα, έγινε λόγος για τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του. Τό 'χεις σκεφτεί, αλήθεια;
Δεν ήταν στις προθέσεις μου. Η τέχνη δεν πρέπει νά 'χει εκπαιδευτικό δασκαλίστικο χαρακτήρα. Έχει σε ένα πολύ γενικότερο επίπεδο, αφού γίνεσαι εν μέρει καλύτερος άνθρωπος ακούγοντας ένα σοβαρό έργο ή βλέποντας μία καλή ταινία, σκοπός της απώτερος όμως πρέπει να είναι η ανθρώπινη μετάβαση από το σκοτάδι στο φως. Τώρα που το λες, θα μπορούσε να έχει έναν εκπαιδευτικό χαρακτήρα, μια και μιλάμε για ένα έργο που διδάσκεται στα Γυμνάσια.
Υπό αυτή την έννοια, ποιος θα ήταν ιδανικότερος χώρος παρουσίασης του έργου; Η αυλή ενός σχολείου, Γυμνασίου, ή μία μουσική σκηνή;
Ιδανικότερος χώρος είναι αυτός που οι ακροατές θα ακούσουν καλύτερα. Μπορεί να είναι πολύ καλύτερη η κατάσταση σε ένα Γυμνάσιο από το Carnegie Hall, όπου εκεί θα περιμένουν κάτι που να μοιάζει με τα λίντερ του Σούμπερτ κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο. Ή το αντίστροφο: να περιμένουν οι μαθητές ν' ακούσουν Αγγελάκα, που τον αγαπάω πολύ τον Γιάννη, και να πέφτουν πάνω σε κάτι πιο λόγιο ή πολύ κλασικό. Γενικά, το έργο αυτό πιστεύω πως δύσκολα κατηγοριοποιείται. Μοιάζει πολύ παραδοσιακό για τους τζαζίστες, πολύ τζαζ για τους έντεχνους, πολύ κλασικό για τους παραδοσιακούς κ.ο.κ. Ενδεχομένως, ας πούμε, τον ακροατή της κλασικής μουσικής να τον ξενίσει η χρήση του καβάλ, που δεν θα έπρεπε.
Η ηχογράφηση του cd έγινε στη Θεσσαλονίκη. Λύθηκαν κάποια προβλήματα έτσι;
Εκεί μένω, στη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης εργάζομαι, οπότε τελείωνε η πρόβα κι έλεγα Παιδιά, ελάτε να τσεκάρουμε το τάδε κουαρτέτο πού 'χω γράψει κλπ. Μόνο με τη Σαβίνα στήθηκε εδώ η ηχογράφηση, κατέβηκα με τα πολυκάναλα και γράψαμε.
Σ' ευχαριστώ πολύ και εύχομαι κάθε επιτυχία.
Εγώ σ' ευχαριστώ για τη συζήτηση.

για-τη-μυθιστορηματική-αυτοβιογραφία-της-αγαθής-δημητρούκα

Η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα συστήνεται ως εξής σε γ΄πρόσωπο: Γράφει ή μεταφράζει στίχους, ποιήματα, παραμύθια, αφηγήματα, θεατρικά έργα και άρθρα στην προσπάθεια της να επικοινωνήσει σε μια γλώσσα που τείνει να εξαφανιστεί. Οι υπόλοιποι τη γνωρίζουμε ως σύντροφο του Νίκου Γκάτσου, στιχουργό του Μάνου Χατζιδάκι και άλλων συνθετών, παθιασμένη μεταφράστρια της ισπανικής λαϊκής ποίησης και λογοτεχνίας, είτε πρόκειται για τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες, είτε για τα παραδοσιακά τραγούδια του Federico Garcia Lorca. Πρώτη φορά που είδε το όνομα της δίπλα σ' αυτό του Χατζιδάκι ήταν στο έργο Χωρίον ο Πόθος του 1977. Ακολούθησαν οι Μπαλάντες της οδού Αθηνάς το ΄83, ένα τραγούδι στους Μύθους μιας γυναίκας το ΄88, ακόμη ένα στους Αντικατοπτρισμούς του ΄93, όπως και κύκλοι τραγουδιών που δεν είδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας, σαν τις περιβόητες Διφωνίες με τους Βασίλη Λέκκα- Ηλία Λιούγκο και Internot ή Μύθοι του καιρού μας για τις φωνές της Νένας Βενετσάνου, του Βασίλη Γισδάκη, της Αλίκης Καγιαλόγλου και του Ηλία Λιούγκου. Στη διάρκεια της κοινής πορείας της με τον Γκάτσο και τον Χατζιδάκι, η Δημητρούκα έντυσε με τους στίχους της Της Ιστορίας το ποδήλατο του Λιούγκου, το Παράξενο φορτίο- ένα εξαιρετικό, χαμένο σήμερα, άλμπουμ, που ευτυχώς τό 'χω σε βινύλιο- της Στέλλας Κυπραίου, ενώ απέδωσε στα ελληνικά τα Τραγούδια του Lorca για τον δίσκο του Μαμαγκάκη με τη Βενετσάνου και τα Τραγούδια της Ισπανίας και της Λατινικής Αμερικής που ηχογράφησε η Καγιαλόγλου σε ενορχήστρωση του Νίκου Κυπουργού. Λίγο αργότερα, ήρθε ο κύκλος Προς την αθανασία τη μαρτυρική των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω με βασικό ερμηνευτή τον Γισδάκη και πιο πρόσφατα οι συνεργασίες της σε προσωπικές δουλειές της Νάνας Μούσχουρη (φίλη ζωής για τη δημιουργό), του Θάνου Μικρούτσικου, του Τούρκου Ζουλφί Λιβανελί και της Μαρίας Φαραντούρη, του Νίκου Κυπουργού, της Νένας Βενετσάνου, του Γιάννη Bach Σπυρόπουλου, του Μπάμπη Στόκα και του Μίκη Θεοδωράκη. Ήταν επιτακτική λοιπόν η ανάγκη της συγγραφής ενός βιβλίου εκ μέρους της Αγαθής Δημητρούκα, όπως ακριβώς χαρακτηρίζεται στον υπότιτλο του: Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία. Ανάγκη πρώτα απ' όλα για την ίδια και μετά για τους αναγνώστες του έργου της. Και εξηγούμαι: Δεν θα σταθώ αρχικά στις ιστορίες από τη συναναστροφή της Δημητρούκα με το δίδυμο Γκάτσος-Χατζιδάκις και άλλους ανθρώπους που άλλαξαν το πολιτιστικό τοπίο της σύγχρονης Ελλάδας. Προτιμώ να μείνω σε εκείνο το ψυχαναλυτικό κομμάτι του βιβλίου της, στο οποίο η Δημητρούκα εκθέτει με περισσή φυσικότητα και θάρρος ένα πολύ τραγικό, όσο και πολύ προσωπικό θέμα της. Εν προκειμένω, την ασέλγεια πάνω στο σώμα και την ψυχή της που υπέστη ως ανήλικο κορίτσι από στενό συγγενικό της πρόσωπο τη δεκαετία του 1960, δηλαδή λίγο πριν πάρει την απόφαση να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Κι όμως, η Δημητρούκα δεν γίνεται ούτε για μια στιγμή μελό, δηκτική, ακόμη και μνησίκακη. Με τη δημοσιοποίηση του συγκεκριμένου γεγονότος, φαίνεται να απαλλάσσεται μια και καλή απ' αυτό. Έτσι, το εντάσσει μεσ' στη δραματουργική της αφήγηση σε απόλυτη συνάφεια με τα δύσκολα χρόνια στο Μεσολόγγι, τις εικόνες του καλοκαιριού, τη σχέση της με τον αγαπημένο της, κατάκοιτο, πατέρα και τη μητέρα της, μια γυναίκα της επαρχίας με έντονη προσωπικότητα. Το δεύτερο μέρος του βιβλίου της και σίγουρα το πιο συναρπαστικό απ' την άποψη του περιεχομένου του, ξεκινάει από το σημείο που η έφηβη συγγραφέας τηλεφωνεί μια ωραία πρωΐα του Γκάτσου στην Αθήνα. Από ΄κει και πέρα, γινόμαστε μάρτυρες της μυθικής και ολότελα γήινης παρέας στου Φλόκα, σα να καθόμαστε στο διπλανό ή το πίσω τραπεζάκι και ακούμε τις φοβερές ατάκες που ανταλλάσσουν ο Γκάτσος, ο Χατζιδάκις, ο Ξαρχάκος, ο Ελύτης, ο Δήμος Μούτσης, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, η Νάνα Μούσχουρη, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Ευγένιος Αρανίτσης, η Μαρία Μπονέλλου, ο Σωτήρης και η Αλεξία Μουστάκα. Κάτι που κατάφερε η Δημητρούκα είναι το ότι μοναδικός πρωταγωνιστής του πονήματος της, αναδεικνύεται μοιραία ο σύντροφος της, Νίκος Γκάτσος. Για πρώτη φορά λαμβάνουμε τόσα πολλά στοιχεία για τον χαρακτήρα και το ήθος του ακριβοθώρητου ποιητή της Αμοργού, από τη στιγμή που ένωσε τη ζωή του και την τέχνη του μαζί της μέχρι και τον θάνατο του από την επάρατη νόσο στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ακόμη και η τεράστια μορφή του Χατζιδάκι, η ανάπτυξη της οποίας θα αποτελούσε έως και παγίδα για κάθε αυτοβιογραφούμενο πρόσωπο, περνάει διακριτικά μέσα από τις σελίδες, φυσικά, ανθρώπινα και καθόλου υπερτονισμένα, όπως ακριβώς θα το ήθελε και ο ίδιος, συγκριτικά με την περιγραφή του άλλου θηρίου, του φίλου και μέντορα του, Γκάτσου. Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, μου γεννήθηκε η απορία γιατί κατά την πρόσφατη παρουσίαση του στις εφημερίδες, οι δημοσιογράφοι έμειναν σε ιστορίες που ναι μεν αναδεικνύουν το χιούμορ του Γκάτσου, παραγκωνίζουν όμως την περιγραφική δεινότητα της συγγραφέως Δημητρούκα, ειδικά στο κομμάτι της παιδικής ηλικίας της. Γιατί, κατ' εμέ, εκεί έγκειται η αξία του εν λόγω λογοτεχνικού έργου: στο πάντρεμα της ασυνείδητης ψυχανάλυσης, ενός εξ αρχής δύσκολου εγχειρήματος, με το πόρισμα της να παρουσιάζεται τελικά κεντημένο σ' ένα μπατίκ στον τοίχο της γιαγιάς. Στην παρουσίαση της προσωπικότητας του Νίκου Γκάτσου ως ανθρώπου με απέραντη ευαισθησία, παιδεία, μελαγχολία και αίσθηση του χιούμορ, από έναν άλλο άνθρωπο που έμεινε δίπλα του σχεδόν για μία 20ετία. Και, τέλος, σε ορισμένες καλλιτεχνικές συμπράξεις που προέκυψαν αγαπησιάρικα και παρεΐστικα για τη Δημητρούκα και που λίγο ως πολύ σταμπάρισαν το ελληνικό έντεχνο τραγούδι.* το βιβλίο της Αγαθής Δημητρούκα φέρει τον τίτλο Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο, αποτελείται από 240 σελίδες, περιέχει σπάνιο φωτογραφικό υλικό και σημειώσεις, κοστίζει κάτι λιγότερο από 12 ευρώ, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη και, το κυριότερο, διαβάζεται κυριολεκτικά απνευστί!

ένα-διήγημα-του-λευτέρη-ξανθόπουλου

Στάση Σκαλάκια
Κρατούσε μια τσάντα γυμναστικής· από το ανοιχτό φερμουάρ ξεπρόβαλε η λαβή από ένα λασπωμένο μυστρί, το λίγο από ένα σφυρί, αλφάδι, μέτρο, πηλοφόρι, σύνεργα εν γένει της δουλειάς του. Τα ρούχα του σκονισμένα και με πιτσιλιές· από την πρώτη στιγμή καταλάβαινες ότι ερχόταν από το μεροκάματο. Στα πόδια του φορούσε σκληρά στρατιωτικά άρβυλα, βουτηγμένα στον ασβέστη. Έδειχνε κουρασμένος, περασμένες τρεις, μεσημέρι Σαββάτου με άπνοια και ζέστη, πολύ ζέστη.
Ό άντρας, που δεν φαινόταν παραπάνω από 40-45 χρονών, μελαχρινός, γεροδεμένος, χωρίς το παραμικρό ίχνος λίπους στο σώμα του, περπατούσε κάτω από το στέγαστρο, από τη μια του άκρη ώς την άλλη, μετρούσε τα βήματά του ένα, δύο τρία, τέσσερα και πίσω πάλι, σκούπιζε με την ανάποδη του χεριού του τον ιδρώτα στο πρόσωπό του, έσκυβε κάθε τόσο, έβγαζε από το ξεθωριασμένο σακ - βουαγιάζ ένα πλαστικό μπουκαλάκι, ξεβίδωνε το πώμα, το έφερνε στα χείλη του, έπινε μερικές κοφτές γουλιές, καθάριζε με το υπόλοιπο το στόμα του και μετά έφτυνε μπροστά του, πάνω στην άσφαλτο που άχνιζε.
Η κυκλοφορία στο δρόμο αφόρητη. Πεζοί στα πεζοδρόμια ελάχιστοι. Η μυρωδιά της βενζίνης έκαιγε το λαιμό, ο θόρυβος από τα μαρσαρίσματα τρυπούσε τα αυτιά και ο ήλιος του καλοκαιριού, θεέ μου ο ήλιος, πίστευες πως δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο, ώς την επόμενη ημέρα το πρωί που όλα θα έχουνε λιώσει σε ένα αξεδιάλυτο μάγμα, άνθρωποι, σπίτια, περιβόλια, ζωντανά.
Είχε μείνει μόνος του στη στάση, οι υπόλοιπες συγκοινωνίες είχαν ήδη περάσει και είχαν μαζέψει τους ταλαιπωρημένους επιβάτες, εκτός από τη δική του, που αργούσε όπως πάντα να φανεί.
Με την παλάμη του σκιάδι στα μάτια και με το μπουκαλάκι του νερού στο άλλο του χέρι, διέκρινε επιτέλους από μακριά, πάνω από παρμπρίζ λεωφορείου που ερχόταν προς την κατεύθυνσή του, τον ευλογημένο αριθμό της γραμμής του καθώς και την επιγραφή με τον προορισμό του, πήρε βαθιά εισπνοή, ανασήκωσε το χέρι του, σε ορθή γωνία με το υπόλοιπο σώμα του, σχηματίζοντας το γνωστό σημάδι προς τον οδηγό να σταματήσει.
Το όχημα δημόσιας χρήσης, αντί να βγάλει φλας δεξιά, όπως συνηθίζεται, να κόψει ταχύτητα, να πλησιάσει τη στάση, να σταθμεύσει, να ανοίξει διάπλατα όλες τις πόρτες του, να κατεβούν όσοι από το επιβατικό κοινό περισσεύουν, να μπουν αυτοί που περιμένουν, συχνά με τις ώρες και να ξεκινήσει πάλι, πέρασε από μπροστά του σαν σίφουνας, του γύρισε την πλάτη και χάθηκε.
Ο οδηγός, που όπως φαίνεται βιαζόταν να προλάβει το φανάρι που μόλις είχε ανοίξει στο βάθος του δρόμου και θα έκλεινε σύντομα, και το ήξερε πολύ καλά αυτό από τα προηγούμενα δρομολόγια, άλλαξε ταχύτητα, πάτησε τέρμα το γκάζι και το λεωφορείο, χωρίς να σταθεί ώς όφειλε, όρμησε μπροστά μουγκρίζοντας, πέρασε από δίπλα του σαν λυσσαγμένο σκυλί και τον προσπέρασε. Ο άνθρωπός μας έμεινε ακίνητος, ξέπνοος, βουβός, με σηκωμένο το χέρι σε έκταση, λες και άγαλμα σε άνυδρη πλατεία. Ευθύς μετά, και σαν να τον είχε χτυπήσει από ψηλά ο κεραυνός του Δία, πετάχτηκε από τη θέση του, παράτησε χάμω τη μπλε τσάντα με το χαλασμένο φερμουάρ και χύθηκε τρέχοντας πίσω από το λεωφορείο, που είχε βρει στο μεταξύ το φανάρι ανοιχτό και μόλις έβγαινε ορμητικά στην κεντρική οδική αρτηρία.
Μπροστά πήγαινε το όχημα δημόσιας χρήσης και από πίσω ο δρομέας - κυνηγός του. Ανάμεσα σε τρόλεϊ, μηχανάκια, μηχανές, βέσπες, γιωταχί όλων των ειδών και των κυβισμών, λεωφορία με υγραέριο, βενζινοκίνητα λεωφορεία, φορτηγά με πετρελαιοκίνηση, ογκώδη βυτιοφόρα εκείνος έτρεχε, όλο έτρεχε, πίσω από τη όχημα που τον πρόδωσε, τον αγνόησε, τον περιφρόνησε έτρεχε σε όλη την κάθοδο της Μεσογείων με κατεύθυνση την Αθήνα, αφήνοντας πίσω του παρτέρια, πρεσβείες, περίπτερα, ποδηλάτες, αδέσποτα σκυλιά, συστάδες θάμνων, μαθήτριες λυκείου με κοντή φουστίτσα, μικρά παρκάκια, ποδηλάτισσες...
Τα πόδια του είχαν βγάλει φτερά, χτυπούσαν στην πλάτη του, οι πατούσες του πετούσαν φωτιές πάνω στην άσφαλτο και εκείνος έτρεχε σε μια ακατανόητη κούρσα, άλλοτε σε ευθεία γραμμή επάνω στην άσπρη λωρίδα του δρόμου, άλλοτε με τρελούς ελιγμούς και απότομα ζικ ζακ και άλλοτε ανάμεσα σε δύο διαφορετικά οχήματα, με τα οποία νόμιζες ότι συναγωνίζονταν σε ταχύτητα και στυλ και τα οποία κατάφερνε πάντα να τα αφήνει πίσω του.
Τα τροχοφόρα στη λεωφόρο φρενάριζαν, οι οδηγοί πάγωναν στη θέση τους, έκαναν τον σταυρό τους, παραμέριζαν, άλλαζαν την τελευταία στιγμή λωρίδα για να μην τον χτυπήσουν και εκείνος μόνος, όλομόναχος, χωρίς να τό βάζει κάτω, όπως δρομέας μεγάλων αποστάσεων, όπως ο θρυλικός Τσέχος Εμίλ Ζάτοπεκ ή όπως ο δικός μας ο Έλληνας Βασίλειος Σίλλης ο μέγας βαλκανιονίκης, έσφιγγε τα δόντια του και έτρεχε, ακατάβλητος έτρεχε.
Ο οδηγός του λεωφορείου, με τον θηρευτή και κυνηγό του να τον ακολουθεί κατά πόδας, χωρίς βεβαίως να το γνωρίζει, έκανε ριψοκίνδυνους ελιγμούς και επικίνδυνα προσπεράσματα, που δεν ταίριαζαν καθόλου με την κατάντια του οχήματος που οδηγούσε, εννοώ την εμφανή του παλαιότητα (σακαράκα σχεδόν, για να λέμε και την αλήθεια), πολύ δε περισσότερο με την ιδιότητα του δημόσιου μεταφορικού μέσου, που εξυπηρετεί υπεύθυνα και με ασφάλεια επιβατικό κοινό του άστεως σε μεγάλους, ποικίλους και ευμετάβλητους σχηματισμούς.
Με τα πολλά και για να μην τα πολυλογώ, ο άνθρωπος με τα λασπωμένα άρβυλα, προσπερνώντας και παραβιάζοντας ηλεκτρικούς φωτεινούς σηματοδότες, που διαρκώς άλλαζαν χρώματα και συμπεριφορά, όπως οι άνθρωποι τριγύρω μας, πράσινο, κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί πλησιάζει επιτέλους το λεωφορείο, σε μια από τις στάσεις του πιο κάτω, χυμάει στην μπροστινή πόρτα, την λεγόμενη και πόρτα του οδηγού, που εκείνη ακριβώς τη στιγμή έκλεινε καταπάνω του και αρχίζει να τη βαράει με τις σιδερένιες γροθιές του.
Ποιός θεός από ψηλά είδε τον δρομέα της Μεσογείων και δεν τον φοβήθηκε. Βγάζοντας ατμούς από το σώμα του, σπάει με δυνατές κλωτσιές το τζάμι, ξεχαρβαλώνει τον μηχανισμό, που ειρήσθω εν παρόδω δεν χρειαζόταν και ιδιαίτερη προσπάθεια για να διαλυθεί στην κατάσταση που βρισκόταν, μπουκάρει (κυριολεκτικά πετώντας, όχι περπατώντας), ανεβαίνει ένα, δύο, τρία τα σκαλοπάτια του οχήματος, ορμάει καταπάνω στον οδηγό, τον αρπάζει από το ρούχο (σαν τανάλιες τον έκλεισαν τα δάχτυλά του), τον τραβάει από την θέση του, τον σέρνει σαν σκουπιδάκι έξω από το λεωφορείο και εκεί, κάτω από το στέγαστρο της στάσης Σκαλάκια, στο πεζοδρόμιο με τις τσιχλόφουσκες, μαύρα ανεξίτηλα στίγματα κάτω από τα πόδια των περαστικών, τον κάνει λιώμα στο ξύλο.
Οι κατηγορίες εναντίον του δράστη, στην αίθουσα που εκδικαζόταν η υπόθεση, ήταν τόσο πολλές (ένα ολόκληρο κατεβατό), που δεν χωρούσαν σε μία κόλλα χαρτί· απόπειρα φόνου, φθορά ξένης ιδιοκτησίας, πρόκληση βλαβών, επιθέσεις κατά συρροή από ιδιαίτερα βίαιο και επικίνδυνο άτομο, αντίσταση κατά της αρχής, κακοποίηση οργάνου της τάξεως, παρακώλυση κυκλοφορίας, αντικοινωνική παραβατική συμπεριφορά, τεντιμποϊσμός κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο ακόμη.
Το θύμα, ο οδηγός δηλαδή του δημόσιου μέσου, με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, πολλαπλά κατάγματα, σπασμένο σαγόνι σε νάρθηκα και μπανταρισμένος όλο του το σώμα με γάζες, στηριζόταν σε πατερίτσες και δύσκολα μπορούσε να ψελλίσει μερικές λέξεις στην κατάθεσή του.
Ο δράστης δεν αρνήθηκε καμία από τις πράξεις που του αποδόθηκαν και κατά συνέπεια αποδέχτηκε όλες τις κατηγορίες που τον βάρυναν. Σε γενικές γραμμές, τα πράγματα έγιναν όπως ακριβώς τα περιέγραψαν οι αυτόπτες είπε και επανέλαβε με λίγα λόγια τα βασικά σημεία της ιστορίας, χωρίς να προσθέσει ή να αφαιρέσει κάτι καινούργιο ή ουσιώδες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο και τη μέθοδο του άγριου ξυλοδαρμού.
Τελειώνοντας, και πριν καθίσει πίσω στη θέση του κατηγορούμενου, ο δράστης εξέφρασε την επιθυμία να κλείσει την κατάθεσή του, προσθέτοντας, έτσι για την τάξη όπως είπε, μια μικρή λεπτομέρεια, που κανείς από τους μάρτυρες δεν είχε παρατηρήσει, ούτε μέσα στο λεωφορείο ούτε έξω στο δρόμο, ή κανείς ενδεχομένως δεν έκανε τον κόπο να σκεφτεί το συγκεκριμένο σημείο και να το αναφέρει.
Όταν παραβίασε την μπροστινή πόρτα και μπουκάρησε, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, το θύμα, ο οδηγός του λεωφορείου δηλαδή, με το ένα χέρι άναβε τσιγάρο, με το άλλο έβαζε ταχύτητα για να ξεκινήσει το όχημα ενώ από το ραδιοφωνάκι μπροστά του ακουγόταν το τραγούδι «...φεύγεις ξαφνικά / και πονώ βαθιά / το τσιγάρο στο τασάκι / μόνο τ’ άφησες / μα την καρδιά μου πήρες / και μόνο με παράτησες / και πίνω μπίρες πίνω μπίρες πίνω μπίρες...»
Λευτέρης Ξανθόπουλος
29.09.2010

ελληνικό-μέτρο-και-αρμονία-στην-κατά-νεκτάριο-καραντζή-οδύσσεια-του-ομήρου-με-τη-σαβίνα-γιαννάτου

...Πας σε νησί αυτός κοίτεται και δέρνεται από πόνους,

στης θέαινας της Καλυψώς, που με το ζόρι εκείθε

κρατάει τον, και δε δύνεται να δη γλυκειά πατρίδα

τι μήτε πλοία με τα κουπιά μήτε συντρόφους έχει,

να τονε ταξιδέψουνε στης θάλασσας τα πλάτια...

Πατρίδα γαίαν, Ραψωδία Ε, 13 - 17, μετάφραση: Αργύρης Εφταλιώτης

κκκ

Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά τη συγγραφή της, η Οδύσσεια του Ομήρου σα να βρήκε τη μουσική της και τη φωνή της! Το ταξίδι προς την Ιθάκη του τραγουδιού φαίνεται πιο δύσκολο και επίπονο. Δεν υπάρχουν πλέον γιγαντόμορφοι Κύκλωπες και ιπτάμενες Σειρήνες, αφού ο εχθρός είναι πολύ πιο ύπουλος και καμουφλαρισμένος. Προσπάθησε να τον υποτάξει με όλες του τις δυνάμεις ο νέος συνθέτης Νεκτάριος Καραντζής, παρεμβαίνοντας λιτά στη δωρική αρχιτεκτονική και τη συμπύκνωση του αρχαιοελληνικού λόγου. Ιδανική ερμηνεύτρια του, η Σαβίνα Γιαννάτου. Την ακούς στα μελοποιημένα αποσπάσματα του ομηρικού έπους, φωνή που έρχεται μετέωρη από σκαμμένες τρύπες στη γη των Δελφών, διαπίστωση της Πηνελόπης σανε καλοχόρτασε τα δάκρυα και το κλάμα.

κκκ

Το cd Ομήρου Οδύσσεια του Νεκτάριου Καραντζή και της Σαβίνας Γιαννάτου κυκλοφορεί ενάμισι χρόνο ύστερα από την ηχογράφηση του στη Θεσσαλονίκη και κατόπιν ανάθεσης από τη Δημοτική Κοινωφελή Επιχείρηση Ιθάκης- μια ιδέα του Μιχάλη Μπουρμπούλη. Μεταξύ άλλων, συμπράττουν δεξιοτέχνες μουσικοί, όπως ο Θύμιος Ατζακάς (ούτι), ο Παντελής Στόικος (καβάλ), ο Τραϊανός Παπαδόπουλος (κόρνο), η Πέλλα Παπαβασιλείου (τσέλο) και ο Παναγιώτης Κουγιουμτζόγλου (όμποε, αγγλικό κόρνο).

left-post

Η Μαρίζα φουλ στο Ρουφ, όπως θέλει η ίδια να ονομαστούν οι παραστάσεις της στον συγκεκριμένο παρεΐστικο τεχνοχώρο, που αρχίζει και παίρνει πολύ τα πάνω του! Φροντίζει γι' αυτό η Μαριάνθη Πελεβάνη με τη συμβολή τη δική μου, όποτε με χρειάζεται. Δρομολογούνται ήδη πολλά όμορφα πράγματα, όπως live νέων τραγουδοποιών και τραγουδιστών, εναλλακτικές θεατρικές παραστάσεις, εικαστικές εκθέσεις, αλλά κι ένα μεγάλο αφιέρωμα στη Φλέρυ Νταντωνάκη με προβολή του ακριβοθώρητου πλέον ντοκιμαντέρ μου- έχει πάνω από πέντε χρόνια να παιχτεί στην Αθήνα- και με τη συμμετοχή, εννοείται, σημαντικών καλλιτεχνών. Δίπλα από το κτίριο του Art-Ρουφ στεγάζονται τα γραφεία του Δρόμου της Αριστεράς, της συγγενούς εφημερίδας με την Εποχή, στην οποία αρθρογραφώ κι εγώ συχνά-πυκνά, αφού μου παραχωρεί μέρος της σελίδας της η Λιάνα Μαλανδρενιώτη. Τι να κάνουμε κι εμείς οι φτωχοί αριστεροί, οι επαναστάτες, οι αναρχικοί, οι ροκάδες, τα φρικιά- όλοι μαζί, πού 'λεγε κι ο μακαρίτης ο Άσιμος- όταν δεν ξεδίνουμε με τραγούδια και κουλτουριάρικα projects, πεταγόμαστε μέχρι το νοσοκομείο και φυλάμε βάρδιες στους μετανάστες απεργούς πείνας και δίψας, για τους οποίους μέχρι και ο Γιώργος Καρατζαφέρης (άκουσον, άκουσον!) διεμήνυσε στην κυβέρνηση Έτσι και σας πεθάνει έστω και ένας, θα γίνει το έλα να δεις! Ίσως μόνο τότε ο κόσμος κλείσει τις τηλεοράσεις, που τον παραπληροφορούν συστηματικά, υποβαθμίζοντας το γεγονός ότι ανθρώπινα πλάσματα έχουν γίνει μούμιες, ζωντανοί-νεκροί στοιβαγμένοι ούτε καν σε κάποιο θάλαμο, αλλά στο κηπάκι ενός νοσοκομείου. Κατά τ' άλλα, Eurovision, life-style, ψυχίατροι που κάνουν χρυσές δουλειές μεσ' στην κρίση, μαζί βέβαια με τα γραφεία κηδειών (ξέρεις πόσους μας φέρνουν στο κουτί, τελευταία, από εγκεφαλικά κι εμφράγματα; μας πληροφόρησε ένας της...δουλειάς, που έτυχε χθες να μοιραστούμε το ίδιο ταξί) κι αυτή η φοβερή ρήση του Τζίμη Πανούση που κυκλοφορεί ευρέως: ο Γιωργάκης είναι ο μοναδικός αυθεντικός αναρχικός, διότι κατάφερε να διαλύσει το κράτος! Αφήνοντας τη Μαρίζα με την παρέα της σε παρακείμενο εστιατόριο και τη Μαριάνθη που μπήκε στο αμάξι κουρασμένη, συνέχισα ποδαράτος με τη συντροφιά ενός μεγαλόσωμου μαύρου σκύλου κι έχασα τον προσανατολισμό μου μέσα στα στενά του Κεραμικού. Ένα τραγούδι από τον Άγιο Φεβρουάριο του Μούτση με τη φωνή του Μητροπάνου ξεχύθηκε από κάποιο παράθυρο κι όταν κοίταξα μέσα, είδα απλωμένα ρούχα και ένα παιδικό βλέμμα καρφωμένο στο ταβάνι του χαμώσπιτου. Οι σκληροί μεγάλοι είχαν αφήσει μόνο του το κοριτσάκι με τα σπίρτα, που δεν ήταν του Βόρειου Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, αλλά κάποιου αγνώστου Πέρση παραμυθά, και που σίγουρα δεν το φώναζαν Αλίκη ή Μαρία, αλλά Γιαζμίν ή Φατμέ.