Κυριακή 13 Μαρτίου 2011

η-πρώτη-προσωπική-συναυλία-του-μανώλη-ρασούλη-στα-χανιά-και-το-άδοξο-τέλος-της

Με τον Μανώλη Ρασούλη συνδεόταν στενά ο σύμβουλος τηλεόρασης Κώστας Δήμου, ο οποίος τυγχάνει και δικός μου φίλος. Εκείνος μου έφερε πρωί-πρωί τη δυσάρεστη είδηση για το θάνατο του στιχουργού και τραγουδοποιού. Γνωρίζω πως ο Δήμου είχε οριστεί από τον ίδιο τον Ρασούλη, επίσημος βιογράφος του, και πως έχει στην κατοχή του τρία ανέκδοτα τραγούδια του σε μουσική του Μάνου Λοΐζου. Μέχρι αυτήν την ώρα ο Δήμου με τροφοδοτεί με ντοκουμέντα από το προσωπικό του αρχείο, αποκλειστικά για τα Άσματα και Μιάσματα και τους επισκέπτες μου. Τον ευχαριστώ και είναι, πραγματικά, μεγάλη μου τιμή.
Στις 13 Ιουνίου του 1992, στο Θέατρο Ανατολικής Τάφρου στα Χανιά της Κρήτης, ο Μανώλης Ρασούλης είχε δώσει την πρώτη προσωπική συναυλία του με τη συμμετοχή της πρωτοεμφανιζόμενης τότε μπροστά σε κοινό Μελίνας Κανά. Είχε προηγηθεί ένας μικρός αριθμός κλειστών παραστάσεων του Ρασούλη στη μπουάτ Κρα-Κρα των Χανίων με χαρακτήρα διαμαρτυρίας για την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, η επιτυχία των οποίων οδήγησε στη συγκεκριμένη πρώτη, όπως είπαμε, μεγάλη συναυλία του. Βλέπετε το απόκομμα ενός εισιτηρίου από εκείνη τη συναυλία.
Κι εδώ, την χειρόγραφη ευχαριστήρια επιστολή του Μανώλη Ρασούλη προς τον διευθυντή της πολιτιστικής αρχής των Χανίων ύστερα από την επιτυχία του τριημέρου στη μπουάτ Κρα-Κρα και τη λήψη της απόφασης για μια νέα, μεγαλύτερη και ανοιχτή συναυλία.
Ωστόσο, η πρώτη μεγάλη συναυλία του Ρασούλη στα Χανιά απέτυχε παταγωδώς, καθώς συνέπεσε με τον εορτασμό του Αγίου Πνεύματος και δεν κατάφερε να μαζέψει τον απαιτούμενο κόσμο. Απογοητευμένος και άφραγκος κυριολεκτικά ο Ρασούλης, πάνω σε μια εφημερίδα, πρόχειρα, σχεδιάζει την επιστολή που προτίθεται να στείλει στον τότε διευθυντή της ΑΕΠΙ, Ξανθόπουλο. Συγκεκριμένα, τον παρακαλεί να εξαιρέσει τη συναυλία του από την επιβάρυνση του 10% και τον παροτρύνει να ειδοποιήσει τους ανθρώπους πως ότι κάνει, το κάνει πλέον καθαρά για θέμα επιβίωσης του. Ο Κώστας Δήμου θυμάται χαρακτηριστικά πως αμέσως μετά το τέλος της συναυλίας, πήγε στον Ανδρέα Μικρούτσικο και του ζήτησε το ποσό των 80.000 δραχμών, κάτι στο οποίο εκείνος ανταποκρίθηκε άμεσα. Στέλνει τα λεφτά στον κατεστραμμένο οικονομικά Ρασούλη κι αυτός λίγες μέρες μετά τού επιστρέφει 40.000 δραχμές. Αυτά είναι για σένα, Κώστα- του είπε- αφού δε βρίσκεσαι σε καλύτερη κατάσταση!

ο-μανώλης-ρασούλης-για-τον-γιώργο-νταλάρα

Στις 25 Μαΐου του 1998, ο Μανώλης Ρασούλης σε συνέντευξη του στο Έθνος αποκαλεί τον Γιώργο Νταλάρα Κανακάρη των κυκλωμάτων και Νέο Φρανκενστάιν με αγγελικό πρόσωπο. Η έναρξη μιας κόντρας που επρόκειτο να οδηγήσει σε ολόκληρη δικαστική διαμάχη. Διαβάστε τι είχε δηλώσει τότε ο Ρασούλης για τον Νταλάρα με ένα κλικ στη φωτογραφία του δημοσιεύματος.

όταν-ήρθε-ο-χάρος-να-σε-πάρει-γέλασε-κι-αυτός-κι-εσύ-μαζί-πως-να-πάρει-κάποιον-που-έχει-χάρη-έφυγε-με-τσέπη-αδειανή-(μα-δυστυχώς-δεν-έγινε-έτσι)

Τον γνώρισα μέσα από τα Τραγούδια της Χαρούλας του Μάνου Λοΐζου με την εμβληματική μπαλάντα Όλα σε θυμίζουν. Λίγο αργότερα ήρθαν η Εκδίκηση της γυφτιάς του Νίκου Ξυδάκη σε φωτισμένη παραγωγή του Διονύση Σαββόπουλου και το πλέον rock τραγούδι του Νίκου Παπάζογλου στο άλμπουμ Μέσω Νεφών, Στη ρωγμή του χρόνου. Από τον στίχο του Του Ουλιάνοφ το μειδίαμα είχα κάτσει 15 χρόνων παιδί να ψάξω ποιος, διάολο, ήταν αυτός ο Ουλιάνοφ. Τον ανακάλυπτα σταδιακά μέσα στα χρόνια: το προσωπικό του άλμπουμ, ναι στο ναι και ναι στο όχι (1984), με το Με φουρτουνιάζει ο έρωτας του Λοΐζου, τη σύμπραξη του με τον Νίκο Κυπουργό στο Τσιφτετέλι του Διογένη, πάλι με τη φωνή του Παπάζογλου για το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου, τη συμμετοχή του στα Νέγρικα του Λοΐζου και του Γιάννη Νεγρεπόντη στο πλάι της Μαρίας Φαραντούρη, τα πολύ επιτυχημένα τραγούδια του- εμπορικά και καλλιτεχνικά- με τη Βάσω Αλλαγιάννη, τον Πέτρο Βαγιόπουλο, τον Χρήστο Νικολόπουλο, τον Ανδρέα Μικρούτσικο και τον Γιώργο Γαβαλά. Τον τραγούδησε η Εθνική Ελλάδος των τραγουδιστών στη δισκογραφία, σε συναυλίες και σε αφιερώματα. Αναφέρω ενδεικτικά τον Νίκο Παπάζογλου, τη Χαρούλα Αλεξίου, τη Γλυκερία, τον Μανώλη Μητσιά, την Ελένη Βιτάλη, τον Μανώλη Λιδάκη, τον Σωκράτη Μάλαμα, τη Νένα Βενετσάνου, τον Ορφέα Περίδη, τον Παντελή Θεοχαρίδη και τη Σοφία Παπάζογλου. Ο ίδιος υπήρξε άλλωστε ένας εκφραστικότατος και ζεστός ερμηνευτής. Τον καιρό που ο Σαββόπουλος ανέβαζε τους Αχαρνής στην Πλάκα, ο Ρασούλης συγκατοικούσε με τον Ξυδάκη και τον Ηλία Λιούγκο. Ο τελευταίος τον θυμάται με συγκίνηση σήμερα να μοιράζονται μια μακαρονάδα στα...τρία, λόγω φτώχειας. Θυμάμαι και τον Λοΐζο σε παλιό τηλεοπτικό αφιέρωμα να ομολογεί χαριτωμένα πως ο Ρασούλης που διέμενε στο Λονδίνο, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, συνήθιζε να του στέλνει μαζί με στίχους και ψυχεδελικά λαχουράτα πουκάμισα. Αυτός ήταν ο Ρασούλης, ο φτωχός στην τσέπη και ζάπλουτος στο πνεύμα, που άφηνε πεντοχίλιαρα σε φακέλλους κάτω απ' την πόρτα του Γιάννη Αγγελάκα, όταν ο πρώτος έπιανε ευκαιριακά κάποια λεφτά και ο δεύτερος ξεκινούσε από τη Θεσσαλονίκη με τις Τρύπες. Αμφότεροι, τα έφερναν δύσκολα βόλτα. Ο Νίκος Κυπουργός μου διηγούταν πως ο Ρασούλης παραλίγο να συλληφθεί κάποτε από την αιγυπτιακή αστυνομία, όταν επιχείρησε να σκαρφαλώσει σε μια...Πυραμίδα, τραγουδώντας ριζίτικα! Μονίμως παιγνιώδης και ανατρεπτικός! Τελευταία πίστευε στις βαθιές ρίζες του ισραηλίτικου λαού με τη γενέτειρα του, την Κρήτη, και δήλωνε πως θ' αφιερώσει την υπόλοιπη ζωή του στην εν λόγω έρευνα. Από 'κει προέκυψε κι η συνεργασία του με τον Εβραίο συνθέτη Γεχούδα Πολικέρ σ' ένα δίσκο που τού 'χα γράψει πολύ αρνητική κριτική και κόντεψα να γίνω κακός με τον Στέλιο Φωτιάδη της εταιρείας Eros, που πια δεν υφίσταται. Τότε ήταν που γνώρισα προσωπικά τον Μανώλη Ρασούλη στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από συναυλία του, και βαλθήκαμε να μιλάμε με τις ώρες για τον Μάνο Χατζιδάκι και τη Φλέρυ Νταντωνάκη. Τον έκραζαν ως αδερφή και κίναιδο οι αυριανιστές- μου έλεγε αναφερόμενος στον Χατζιδάκι- μα ήταν ο μόνος που χρειαζόταν καρότσι για να σέρνει τ' αρχίδια του! Το 1981, άλλωστε, ο Χατζιδάκις είχε καλέσει τον, κάργα θεοδωρακικό, Ρασούλη με την Αλλαγιάννη και το σχήμα τους στους Πρώτους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού Κέρκυρας να ανοίξουν πανηγυρικά το διήμερο των εκδηλώσεων μαζί με την Οπισθοδρομική Κομπανία. Και λίγα χρόνια μετά, από τον Σείριο του, κυκλοφόρησε ο δίσκος Διπλά σακατεμένος πειρατής σε στίχους του Ρασούλη, μουσική του αμετανόητου χίπη, Γιώργου Γαβαλά, και ερμηνευτές μεταξύ άλλων τον Βλάσση Μπονάτσο και τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. Αγαπημένο μου τραγούδι απ' το δίσκο αυτό ήταν και είναι το Στον Θεόφιλο Καΐρη, που τραγούδησε ο ίδιος ο Ρασούλης. Στη Φλέρυ Νταντωνάκη, απ' την άλλη, ο Ρασούλης έτρεφε βαθιά εκτίμηση. Μοιράζονταν όχι μόνο τις ίδιες ινδουιστικές θρησκευτικές ανησυχίες, αλλά και τον ίδιο γκουρού, στις αρχές του ΄70, όταν η ερμηνεύτρια επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ. Τα λόγια του ήταν ακριβώς τα εξής: Φεύγαμε από μπουάτ της Πλάκας, όπου τραγουδούσαμε αντάρτικα με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τη Μαρία Δημητριάδη, και παρακαλάγαμε να καταλήξουμε σε κάποιο σπίτι με τη Φλέρυ για να μας πει δημοτικά τραγούδια α καπέλα με τη φωνή της! Τον έζησα αρκετά και πριν από τρία χρόνια στο Κύτταρο της οδού Ηπείρου, όταν κατέβαινε από τη Θεσσαλονίκη, για να τραγουδήσουν μαζί με τον Θεοχαρίδη και τη Σοφία Παπάζογλου. Τι κάνεις, βρε φυσιοδίφη νταντωνακιστή; σα να τον βλέπω τώρα να μου λέει πάλι, εισβάλλοντας στο γραφείο μου, με το χαρακτηριστικό καπέλο του και μια φωνή παραδόξως όλο σοβαρότητα. Ας μην παραλείψω να αναφερθώ και στην περίφημη κόντρα του με τον Γιώργο Νταλάρα που τον είχε γεμίσει πικρία, αρκετή για να θέλει να εγκαταλείψει διά παντός την Ελλάδα και να ζήσει στην αγαπημένη του, Ισπανία. Μέχρι το τέλος, υπήρξε πολυγραφότατος ως συγγραφέας, ποιητής, κειμενογράφος και στιχουργός. Προκλητικός, γόνιμα σαλταρισμένος- όσο κι αν ακούγεται κάπως αυτό-, πολυτάλαντος, παρορμητικός, αγωνιστής, ρομαντικός, ιδεαλιστής, αντικομφορμιστής είναι τα μόνα επίθετα που μού 'ρχονται αυτή τη στιγμή για τον Μανώλη Ρασούλη. Το τραγικό είναι πως βρέθηκε νεκρός σήμερα το πρωί στο σπίτι του, στην Τούμπα της Θεσσαλονίκης, από φίλους που είχαν ανησυχήσει με την εξαφάνιση και τη σιωπή του. Πέθανε τουλάχιστον δύο με τρεις ημέρες πριν...ήταν η πρώτη εκτίμηση του ιατροδικαστή, χωρίς να έχουν ακόμη εξακριβωθεί τα ακριβή αίτια του θανάτου του. Εκφράζω τα προσωπικά μου θερμά συλληπητήρια στην κόρη του, Ναταλί Ρασούλη, και στους οικείους του. Το ελληνικό τραγούδι τού χρωστάει πολλά κι από σήμερα είναι σαφώς φτωχότερο. Οι επόμενες αναρτήσεις αυτού του blog θα είναι αφιερωμένες στη μνήμη του Μανώλη Ρασούλη ως ελάχιστος φόρος τιμής.

R.I.P. ΜΑΝΩΛΗΣ ΡΑΣΟΥΛΗΣ (1945 - 2011)

Καλό σου ταξίδι, Μανώλη.
Υπήρξες η πιο rock ψυχή του ελληνικού τραγουδιού.
Δεν υπάρχουν λόγια...

portmanteau-post-II

Τσίμπησα κι εγώ απ' την καλά συντονισμένη διαφήμιση των ημερών, σε ραδιόφωνα, τηλεόραση και εφημερίδες, και πήρα τη Real News με τα άπαντα της Λίνας Νικολακοπούλου, τα οποία μάλλον θ' αφήσω στη μέση. Άλλωστε, οι περισσότεροι δίσκοι από τη συνεργασία της με τον Κραουνάκη και τους άλλους συνθέτες, ποτέ δεν ήταν το φόρτε μου. Ακούγοντας πάντως το πρώτο cd είναι εντυπωσιακός ο αριθμός των σουξέ- με όλη την έννοια της λέξης- που αυτή η προικισμένη γυναίκα έχει χαρίσει στο έντεχνο τραγούδι από το ΄80 και μετά. Με το ίδιο φύλλο της Real News δίνεται και Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο του Νίκου Τζίμα, μία πολύ μέτρια ταινία (ο Τζίμας δεν έγινε ποτέ Τεό, ούτε καν Βούλγαρης), που ωστόσο έκοψε τρελά εισιτήρια στον καιρό της, εκμεταλλευόμενη το μεταπολιτευτικό αριστερίζον κλίμα, αλλά και με ένα εξαιρετικό soundtrack από τον Μίκη Θεοδωράκη. Και πως να μην είναι εξαιρετικό, αφού απαρτίζεται βασικά από τους Λιποτάκτες, αγαπημένο μου έργο του συνθέτη, σε οργανική και χορωδιακή επιβλητική βερσιόν! Εν τω μεταξύ, το Πρώτο Θέμα δίνει once again τον Κυνόδοντα του Λάνθιμου- ποιος ξέρει πόσο μοσχοπούλησε την προηγούμενη Κυριακή και το ξαναπροσφέρουν σήμερα! Όσο για τον Νταλάρα, έλεος πια...Απ' τη μια ακούς ολημερίς Το πουκάμισο το θαλασσί, απ' την άλλη, Μη μου θυμώνεις μάτια μου, σαράντα χρόνια έχουν περάσει κι όπως είπε ένας ευφυής φίλος συνθέτης, σε λίγο θα σηκωνόμαστε κάθε πρωί και θα βρίσκουμε τον Νταλάρα κάτω απ' το...κρεβάτι μας! Παρέλαβα και το καινούργιο τεύχος του Screw που μου έστειλε απ' τη Θεσσαλονίκη ο pisoglendis, κατά κόσμον Γιώργος Τσιτιρίδης. Οι τύποι κάνουν ωραία δουλειά κι ειδικά, ύστερα από τη θορυβώδη συνέντευξη του Μπουτάρη, έχω την αίσθηση πως ένα μέχρι πρότινος μάλλον περιθωριακό free press, τείνει να αποτελέσει μια από τις πιο εναλλακτικές παρουσίες στον χώρο των ολότελα υποβαθμισμένων εντύπων.
Χθες επισκέφτηκα μια καλή φίλη, που είχα να δω δυο χρόνια σχεδόν, μα δε γινόταν διαφορετικά, αφού ζούσε τον Μεσαίωνα της. Και ως γνωστόν, ύστερα από κάθε Μεσαίωνα, έρχεται η Αναγέννηση. Τη βρήκα ήρεμη, φιλοσοφημένη, αν και φιλοσοφημένη ήταν μια ζωή, με αναλαμπές χιούμορ μέσα στην εύλογη θλίψη της. Δεν ξέρω αν μου έκανε καλό η συγκεκριμένη επίσκεψη- έφυγα διαλυμένος κυριολεκτικά- σίγουρα, πάντως, έκανε καλό σε εκείνη κι αυτό είναι το σημαντικότερο!
Από λίγο ως πολύ με επηρέασε ψυχολογικά και ο σεισμός στην Ιαπωνία. Αυτό να είναι ή τα λόγια της φίλης που επισκέφτηκα, δανεικά από τον Άσιμο, όταν συζητήσαμε τυπικά και φυσικά για την οικονομική κρίση; Μόνο ένας σεισμός μας σώζει, φοβερός κατακλυσμός, μαϊντανός να γίνουν όλα, να χαθεί ο πολιτισμός...Κι αυτά τα δελτία ειδήσεων, μεσ' στη μαλακία πια. Δεν υπολογίζουν τίποτα οι κάφροι! Τελικά οι ειδήσεις του Star ξεπέρασαν σε κατινιά και παπαρολογία κι αυτές του Alter. Σαν χθες βράδυ, που για να καλύψουν το χρόνο ή για να τραβήξουν το θέμα απ' τα μαλλιά, έστειλαν κάποιον στο δρόμο με το μαρκούτσι να ρωτάει τη γνώμη της ελληνικής νεολαίας για την τραγωδία στο Τόκυο! Και όλο αυτό υπό τους ήχους των Metallica και συγκεκριμένα του The Unforgiven! Φοβερή έμπνευση ο σκηνοθέτης!
Εκτός από το Screw, παρέλαβα από τη Θεσσαλονίκη και το δεύτερο άλμπουμ της May Roosevelt, πού 'χε την καλωσύνη να μου στείλει. Λέγεται Haunted, είναι ηλεκτρονικό, instrumental στο μεγαλύτερο μέρος του, και βασίζεται στο theremin, στο οποίο η δημιουργός είναι εξπέρ! Υποτίθεται ότι οι συνθέσεις του αντλούν στοιχεία από ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, τόσο υπαινικτικά όμως, που αν δεν το γνωρίζεις, απλά μπαίνεις σε ένα πολύ ιδιαίτερο ηχητικό κλίμα και μια στοιχειωμένη- συμφώνως με τον τίτλο- ατμόσφαιρα. Σε δύο tracks χάρισε τα φωνητικά του ο Harry Elektron, γνωστός και μη εξαιρετέος underground καλλιτέχνης από τη συμπρωτεύουσα, ενώ το artwork του cd είναι εξαιρετικά στυλάτο. Ξεχωριστές στιγμές, τα κομμάτια Dark the night, Young Night Thought και το εξώδιο Outcry. Νομίζω πως το Haunted της May Roosevelt είναι η καλύτερη πρόταση για ένα μελλοντικό Ντιβάνι του Δισκαναλυτή με τη Λένα Πλάτωνος στη Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας ή στο blog. Και μια και μιλάμε για μια αυτοδιαχειριζόμενη καλλιτέχνιδα, μπορείτε να προμηθευτείτε τη δουλειά της αποκλειστικά από το
http://www.mayroosevelt.com/ Ας κλείσω με τις κανονισμένες ήδη δισκοπαρουσιάσεις, στο πάνελ των οποίων μού ζητήθηκε να συμμετάσχω. Την ερχόμενη Παρασκευή 18 Μαρτίου, στις 15.00 το μεσημέρι, παρουσιάζουμε στον Ιανό το βιβλίο με όλους τους στίχους και τα καινούργια ποιήματα της Ευσταθίας, μαζί με τον Λουδοβίκο των Ανωγείων. Απρόβλεπτο πάνελ, η αλήθεια είναι, σαν και την ίδια την Ευσταθία, απρόβλεπτη και θαρραλέα. Ακολουθεί στις 31 Μαρτίου, ημέρα Πέμπτη, στο Metropolis Live Stage αυτή τη φορά, η παρουσίαση του Καβάφη της Λένας Πλάτωνος. Για το δίσκο θα μιλήσουμε ο Γιώργος Χρονάς, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Στάθης Δρογώσης κι εγώ, ενώ ήδη ξεκίνησα τις προσκλήσεις σε φίλους τραγουδοποιούς να παρουσιάσουν διασκευές τους σε πλατωνικά τραγούδια. Με την είσοδο στον νέο μήνα και συγκεκριμένα στις 8 Απριλίου, ημέρα Παρασκευή, θα παρουσιάσουμε στον Ιανό το άλμπουμ Carmina Graeca του Θεσσαλονικιού συνθέτη Σαράντη Κασσάρα σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου. Το πάνελ είναι υπό διαμόρφωση με την επιμέλεια της Λιάνας Μαλανδρενιώτη, υπεύθυνης παραγωγής του δίσκου. Λίγες μέρες μετά, την Τρίτη 12 Απριλίου, πάλι στον Ιανό της Σταδίου, θα γίνει η παρουσίαση του άλμπουμ Flaneur του Γιώργη Χριστοδούλου. Θα μιλήσουν για το cd, ο Γιώργος Χρονάς, ο Μάρκος Φράγκος, ο Ξενοφών Ραράκος, ο Ισπανός τραγουδοποιός Alberto Mate από link με τη Μαδρίτη, ενώ θα χαιρετίσει και ο μορφωτικός ακόλουθος της αργεντίνικης πρεσβείας, Martin Laforje. Σ' αυτή την εξαιρετική δουλειά του Γιώργη, εγώ επωμίστηκα τη δημοσιογραφική κίνηση της και τη διοργάνωση της εκδήλωσης. Τέλος, το Σάββατο 16 Απριλίου, ημέρα Σάββατο, στο Metropolis Live Stage, θα παρουσιάσουμε το βιβλίο-cd Το μικρό μυστικό της ζωής... των Gaia (Γεωργία Βεληβασάκη- Κώστας Αθυρίδης). Στο πάνελ θα βρίσκονται η Στέλλα Βλαχογιάννη, ο Γιώργος Τσάμπρας, ο Δημήτρης Κ. Ψυχογιός κι εγώ. Όλες οι παραπάνω εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν μεσημεριανές ώρες, με εξαίρεση τη δισκοπαρουσίαση της Πλάτωνος που θα είναι βραδυνή. Βάλτε τις από τώρα στην ατζέντα σας!

Παρασκευή 11 Μαρτίου 2011

portmanteau-post

Τυχεροί πραγματικά όσοι βρεθήκαμε χθες βράδυ στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση προκειμένου να παρακολουθήσουμε τη συναυλία του ensemble Constantinople με τη Σαβίνα Γιαννάτου. Δηλαδή πάλι στο Ωνάσειο θα πας...ήταν το εύστοχο σχόλιο από τηλεφώνου της Λένας προτού στείλει τα φιλιά της στην ερμηνεύτρια της, τα οποία παρεμπιπτόντως αμέλησα να μεταφέρω. Όσο για τον φίλο που πήγαμε παρέα στη συναυλία, η μόνιμη κάφρικη διάθεση του εκφράστηκε μέσα από την επιθυμία του να χαρακτηρίσει... προσανάμματα τα ξυλόγλυπτα εκθέματα-έργα τέχνης του Ιδρύματος. Μια κάφρικη διάθεση που παρέσυρε και μένα, αμέσως μετά το τέλος του καλλιτεχνικού event, στη θέαση της άκρως διασκεδαστικής σπλατεριάς υπό τον τίτλο Zombieland. Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία, οπότε ας πάμε πίσω στη Σαβίνα Γιαννάτου και τους Constantinople. Την περίμενα περισσότερο free form τη συναυλία κι αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η σχεδόν ερωτική σχέση μεταξύ των μουσικών και των οργάνων τους, που αναδείχθηκε. Όλα κύλησαν ήρεμα, μέσα σε μια lounge ατμόσφαιρα και δίχως αυτοσχεδιαστικές ακροβασίες. Πιο ρυθμικές ήταν οι συνθέσεις της ίδιας της Σαβίνας βασισμένες στα ποιήματα της Σαπφούς, όπως στο Γλυκεία Μάτερ, που η μελωδία του ακόμη με γυροφέρνει. Επίσης, ο κανονικός διάλογος των φωνητικών της Σαβίνας με τον ήχο του κλαρινέτου της Lori Freedman στο intro του παραδοσιακού νανουρίσματος από τη Λέσβο, ήταν άλλη μία ξεχωριστή στιγμή.
Εδώ, μεταφερόμαστε στο φουαγιέ του κτιρίου, όπου αμέσως μετά το τέλος της συναυλίας, το κοινό έσπευσε να δώσει στη Σαβίνα Γιαννάτου τα καθιερωμένα συγχαρητήρια. Respect στη σημαντική καλλιτέχνιδα, όχι μόνο για τη στάση της τόσα χρόνια στο πεδίο της μουσικής, αλλά κυρίως για το ρεπερτόριο που υπηρετεί. Όπως είχα γράψει παλιότερα σε ένα κείμενο που συνόδευε δισκογραφική της έκδοση, η Σαβίνα είναι απλώς η τραγουδίστρια που υπηρέτησε και υπηρετεί το τραγούδι μακρυά από θορυβώδεις λαϊκές επιδοκιμασίες, όπως ανέκαθεν ονειρευόταν ο Μάνος Χατζιδάκις.
Τα νέα για το τσουνάμι στη μακρυνή Ιαπωνία έφτασαν μαζί με τις εικόνες, για τις οποίες ο όρος βιβλική καταστροφή ισχύει απόλυτα και δεν έχει σχέση με τα συνήθη ρεπορταζιακά κλισέ. Μοιραία θυμήθηκα τον δικό μας σεισμό της Πάρνηθας του 1999. Με είχε βρει να κοιμάμαι μεσημεριάτικα, αφού ως άνεργος και άεργος τότε παρακολουθούσα κάτι επιδοτούμενα σεμινάρια...ναυπηγοξυλουργικής κι έπρεπε να σηκώνομαι απ' τις εφτά το πρωί. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την εικόνα της γάτας μου που την ώρα ακριβώς του σεισμού σερνόταν με την κοιλιά στο πάτωμα σαν ερπετό με ορθάνοιχτα τα τέσσερα πόδια της! Όπως δεν θα ξεχάσω επίσης τις ευτραφείς κυρίες που τις βρήκε το κακό στο παραπλεύρως Bodyline και πήραν τους δρόμους άλλες με τα μαγιό τους και άλλες ημίγυμνες με πετσέτες. Ολόκληρο post και μάλιστα διασκεδαστικότατο μπορώ να κάνω, ανασύροντας μνήμες από τον σεισμό της Πάρνηθας, που μπορεί τσουνάμι να μην είχε, άφησε πίσω του όμως πολλούς νεκρούς από τις ελληνικές λαμογιές στον χώρο της οικοδομικής εργολαβίας.
Σήμερα κόντεψα να πλακωθώ με ακόμη έναν ταρίφα. Έτυχε να μου τηλεφωνήσει η Ευσταθία στο κινητό για τα διαδικαστικά της παρουσίασης του βιβλίου της στον Ιανό την άλλη Παρασκευή με ομιλητές τον Λουδοβίκο των Ανωγείων και μένα. Καλλιτέχνης; με ρώτησε ο ταρίφας που άκουσε τη συνομιλία. Ας πούμε...απάντησα ανόρεκτα. Κι άρχισε να μου λέει ότι οι περισσότεροι του συναφιού μου είναι ανώμαλοι, σαν τον Σεργιανόπουλο που μέτραγε τις ψωλές των Σύριων στην πλατεία Βικτωρίας. Ο διάλογος που ακολούθησε είναι ενδεικτικός: Δηλαδή, δεν θα είχες πρόβλημα εάν μέτραγε τις ψωλές Ελλήνων ή Αμερικανών; τον ρώτησα κι εγώ. Να, ρε φίλε- συνέχισε- ξεφτίλα ο τύπος να πηγαίνει με μετανάστες και βασικά εμένα στον πούτσο μου. Ούτε ξέρω πόσες φορές επανέλαβε τη φράση Στον πούτσο μου για ότι άλλο είπε εν συνεχεία. Μεταξύ αυτών, δήλωσε ευθαρσώς ακροδεξιός, αν και μπουζουξής ερασιτέχνης και λάτρης του λαϊκού τραγουδιού, τουτέστιν καλλιτέχνης και φιλόμουσος, όπως και ότι συζεί με το κοριτσάκι που έφερε από το χωριό του στη Μάνη, αλλά πολύ τού πάχυνε εδώ στην Αθήνα και δυσκολεύεται να το πηδάει πλέον. Εν ολίγοις, μια κούρσα αφόρητη, κατά τη διάρκεια της οποίας σκέφτηκα να του πω ότι είναι μαλάκας ολκής και πως ο βίος ενός ανθρώπου που σαν βρωμόγατος στα σκουπίδια ψάχνει για έρωτα, σίγουρα παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον δικό του, που γυρνάει στο σπίτι, πηδάει τη φακλάνα του κι ύστερα χουχουλιάζουν μακάριοι, μα εντέλει δεν του είπα τίποτα, πέραν μιας συμβουλής που του έδωσα: να παρατήσει το μπουζούκι, διότι η μουσική δεν έχει να κερδίσει το παραμικρό από άτομα σαν και του λόγου του. Γιατί το λες αυτό, ρε μάστορα; Μπας κι είσαι συριζαίος; Με στενοχωρείς! ήταν τα λόγια του σε μια ύστατη προσπάθεια να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα μέσω του χιούμορ. Στον πούτσο μου, του απάντησα και κατέβηκα από το ταξί.

Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011

η-σαβίνα-γιαννάτου-και-οι-constantinople-ερμηνεύουν-σαπφώ-απόψε-στη-στέγη-γραμμάτων-και-τεχνών

Απόψε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, θα πραγματοποιηθεί μια εξαιρετική συναυλία, προϊόν της συνεργασίας της Σαβίνας Γιαννάτου με το σχήμα Constantinople. Πριν δύο χρόνια μού 'χε μιλήσει σε συνέντευξη της η Σαβίνα για τη σύμπραξη της με τους Constantinople στον Καναδά, σε ένα project βασισμένο στην ποίηση της Σαπφούς. Ο μουσικός Kiya Tabassian, καλλιτεχνικός διευθυντής του σχήματος, είχε μελοποιήσει Σαπφώ στα αγγλικά μέχρι που συναντήθηκαν με την ερμηνεύτρια και αποφάσισαν από κοινού να παρουσιάσουν μια νέα εργασία. Συγκεκριμένα, ποιήματα της λυρικής ποιήτριας στα αρχαία ελληνικά, μελοποιημένα αυτή τη φορά από τη Σαβίνα και ερμηνευμένα από τους Constantinople. Αυτός θα είναι ο κορμός και της αποψινής συναυλίας μαζί με αυτοσχεδιασμούς σε αρχαιοελληνικούς ύμνους. Οι Constantinople δρουν στον Καναδά, αποτελούμενοι από τους Ιρανούς Kiya και Ziya Tabassian και τους Καναδούς Lori Freedman (κλαρινέτο), Pierre-Yves Martel (βιόλα ντα γκάμπα). Τα δύο τελευταία μέλη του σχήματος ειδικεύονται στη σύγχρονη και την αναγεννησιακή μουσική, αντίστοιχα. Θυμάμαι τη Σαβίνα να λέει πως η σύζευξη των ιρανικών οργάνων με τα κλασικά δυτικά όργανα δημιούργησε τότε ένα πολύ ιδιαίτερο αποτέλεσμα. Ευκαιρία να το διαπιστώσουμε και σήμερα το βράδυ, αφού το εν λόγω project παρουσιάζεται για πρώτη φορά στη χώρα που γέννησε την Σοφή και την Δέκατη Μούσα, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, ποιήτρια. Συμμετέχει η ηθοποιός Γιώτα Φέστα στην ανάγνωση ποιημάτων της Σαπφούς.
κκκ
* τίτλος συναυλίας: Κάποιος θα μας θυμάται- Ποιήματα της Σαπφούς
ώρα έναρξης: 20.30
τιμή εισιτηρίων: από 10 έως 30 ευρώ
Πέμπτη 10 Μαρτίου 2011, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Μικρή Σκηνή, Λεωφ. Συγγρού 107 - 109, τηλ. 210 - 9005800

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011

συνέντευξη-με-τον-νεκτάριο-καραντζή-"η-οδύσσεια-είναι-μνημείο-παγιωμένο-σαν-τις-πυραμίδες-της-αιγύπτου"

Αφήνοντας κατά μέρος την αδιαμφισβήτητη αξία των ομηρικών επών μέσα στους αιώνες, συζητήσαμε πρώτη φορά με τον συνθέτη Νεκτάριο Καραντζή για παγκόσμιους συλλόγους μελετητών του Ομήρου που μαζεύονται κάθε χρόνο στο Μαλιμπού και την Ουρουγουάη, στη Χίο και τη Νέα Υόρκη προκειμένου να αναγνώσουν και να αναλύσουν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Ο Καραντζής εξ άλλου ανέλαβε ένα εγχείρημα εκ των προτέρων δύσκολο: τη μελοποίηση αποσπασμάτων από την Οδύσσεια του Ομήρου χωρίς να ακολουθήσει καμία πεπατημένη, αναφορικά τουλάχιστον με τις προθέσεις του, τις ενορχηστρώσεις του και τελικά το ίδιο το αποτέλεσμα. Τα οχτώ τραγούδια- αφηγήματα με τη Σαβίνα Γιαννάτου ως καταλληλότερη ερμηνεύτρια, καθώς και τα τρία οργανικά κομμάτια του απαρτίζουν ένα δίσκο που διαθέτει όλα τα εχέγγυα ώστε να μείνει κλασικός στο είδος του, σημείο αναφοράς θα έλεγα για τον μελλοντικό ερευνητή της υπόθεσης μελοποιημένη ποίηση και τραγούδι στη χώρα μας. Με τον Καραντζή συναντηθήκαμε σήμερα το πρωί σε ένα σύντομο πέρασμα του από την Αθήνα, αφού έχει μόνιμη έδρα του τη Θεσσαλονίκη, εκεί όπου ηχογραφήθηκε και η δουλειά του. Ακολουθεί η καταγραφή της συζήτησης μας εν είδει αποκλειστικής συνέντευξης στα Άσματα και Μιάσματα.
Το έργο αυτό ήταν μια ανάθεση της Δημοτικής Κοινωφελούς Επιχείρησης Ιθάκης. Λογικό να ρωτήσω για τη σχέση σου με το εν λόγω νησί.
Κατάγομαι από την Ιθάκη. Το ίδιο και οι γονείς μου, που μοιράζουν τη ζωή τους μεταξύ Ιθάκης και Πάτρας. Ο αδερφός μου, απ' την άλλη, είναι μόνιμος κάτοικος του νησιού. Τα ωραιότερα χρόνια μου και τα πιο ξέγνοιαστα καλοκαίρια τα έζησα εκεί κι εγώ! Σε ότι αφορά το έργο, όλα ξεκίνησαν από την παρέα Αέναος Πλεύσις που είχαν την ιδέα να κάνουμε ένα cd από κοινού με τον στιχουργό Μιχάλη Μπουρμπούλη. Ο Μιχάλης πρότεινε με τη σειρά του να μελοποιηθούν αποσπάσματα της Οδύσσειας του Ομήρου. Η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Ιθάκης ανέλαβε την οικονομική υποστήριξη του εγχειρήματος κι έτσι βρέθηκα με μια βαρυά ανάθεση στους ώμους μου. Να πω την αλήθεια, τρόμαξα λίγο όταν συνειδητοποίησα τι είχα να κάνω!
Νεκτάριε, αυτός δεν είναι ο πρώτος σου δίσκος...
Όχι, έχω κάνει άλλες τρεις δισκογραφικές δουλειές με το συγκρότημα Terra Incognita, αυτός όμως είναι ο πρώτος- ας τον πούμε- μεγάλος δίσκος.
Σε ρωτάω, διότι αν ήσουν πρωτοεμφανιζόμενος, παρ' ότι ώριμος ηλικιακά, δεν θα ήταν θράσος να παρουσίαζες ένα τέτοιο έργο;
Θράσος είναι όταν δεν υπάρχει μουσικός σεβασμός. Όταν είναι κάτι πέρα απ' τις δυνατότητες σου και δεν πρέπει να το αγγίζεις. Για μένα ήταν μια μεγάλη αναμέτρηση και πέρασαν αρκετοί μήνες μέχρι να πω μέσα μου Ναι, μπορώ να το κάνω! Μελέτησα πολύ, διάβαζα, μουτζούρωνα, σημείωνα, πήγα πίσω στην αρχαιοελληνική ποίηση και φιλοσοφία, πώς αλλιώς να γινόταν; Μπορεί να έχω γράψει συμφωνική μουσική και έργα για κουαρτέρτα εγχόρδων, λόγου χάρη, αλλά αυτό είναι άλλο πράγμα. Μιλάμε για ένα έργο- παγκόσμια κληρονομιά!
Χρησιμοποίησες παραδοσιακά και κλασικά όργανα. Πόσο σε προβλημάτισε η σύζευξη των οργάνων για τον τελικό ήχο που ήθελες να έχει η δουλειά;
Σκεφτόμουν αν θα μπορούσε αρχικά η Οδύσσεια να μελοποιηθεί ως jazz σουίτα. Ναι, θα μπορούσε. Ή και σαν Σένμπεργκ, λόγιο έργο, που πάλι θα μπορούσε. Το θέμα είναι όμως εμένα ποια θα ήταν η δική μου θέση. Κατέληξα να έχει έναν ελληνικό χαρακτήρα ως άκουσμα. Να σ' το πω αλλιώς, αυτός που θα τ' ακούσει ακόμη και στο ραδιόφωνο της Νεμπράσκα, να καταλάβει ότι έχει γεωγραφικό στίγμα και έρχεται απ' τη Μεσόγειο. Οι ενορχηστρώσεις των ξύλινων πνευστών- κι εδώ μπαίνουμε σε τεχνικά ζητήματα- που θέλουν συνδυασμένα μεταξύ τους ένα όμποε και ένα κλαρινέτο, παράγουν τον ήχο ενός τρίτου ακαθόριστου οργάνου, αρχέγονου και μυστηριακού. Σα να λέμε Είναι πραγματικότητα αυτό που ακούμε τώρα; Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, πέραν του ότι ο ήχος έρχεται από κάπου πολύ μακρυά και πολύ παλιά! Αυτή ήταν και η κυρίως πρόθεση μου.
Γιατί επέλεξες τη μελοποίηση της αρχαίας ελληνικής και όχι κάποιας μετάφρασης;
Αυτή ήταν η ανάθεση που μου έγινε, όμως και στα νέα ελληνικά να μου το ζητούσαν, πάλι εγώ θα πρότεινα το αρχαίο κείμενο. Διότι είναι το έργο Του, όχι η μετάφραση ενός τρίτου. Η Οδύσσεια του Ομήρου, μνημείο παγιωμένο σαν τις Πυραμίδες της Αιγύπτου!
Μίλησε μου λίγο για τη Σαβίνα Γιαννάτου. Πως έγινε η επιλογή της; Γνωρίζεστε από παλιά; Εκ των προτέρων είχα αποκλείσει μία κλασική μέτζο σοπράνο, διότι άλλο πράγμα είναι η Κεντρική Ευρώπη του 19ου αι. και άλλο η Μεσόγειος του 1.000 π.Χ. Η δε φωνή της Σαβίνας έχει κάτι το τόσο ιδιαίτερο και πολυμορφικό, ώστε τη μια μεταμορφώνεται σε Diamanda Galas, την άλλη σε κλασική σοπράνο και την άλλη σε Ρόζα Εσκενάζυ. Όταν άρχισε να ξεκαθαρίζει μέσα μου το προς τα που θα κινηθώ, ήταν σαφές ότι θα τραγουδούσε η Σαβίνα. Αν εκείνη δε μπορούσε, θα τά 'λεγα εγώ τα τραγούδια, δηλαδή κανένας (γέλια). Έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν σε συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τελευταία φορά, μάλιστα, παίξαμε στα Σκόπια, όπου ήμουν ο αντικαταστάτης του Μιχάλη Σιγανίδη στο κοντραμπάσο. Ξέρεις τι είναι να παίζουν οι άλλοι τα κομμάτια δέκα χρόνια κι εσύ να πας ως κανονικός αλεξιπτωτιστής; Σίγουρα έχει ενδιαφέρον, πάντως!
Εκτός από το αμιγώς τραγουδιστικό κομμάτι, υπάρχουν και αφηγηματικά μέρη που ανέλαβε επίσης η Σαβίνα. Γιατί αυτό; Αποφύγατε τον κίνδυνο της μορφής του τραγουδιού-ποταμό;
Όχι, απλά ήθελα να καταγραφεί ο ήχος της ελληνικής γλώσσας σαν αφήγηση και όχι σαν τραγούδι. Όταν άρχισα να διαμορφώνω το ύφος της δουλειάς και κατέληξα να έχει ένα τροπικό χαρακτήρα υπό την έννοια της παραδοσιακής μουσικής, η οποία βασίζεται σε τρόπους, το επόμενο βήμα ήταν το πως ο ίδιος ο λόγος θα γινόταν μελωδία. Παραδόξως μέσα σε μία εβδομάδα είχα φτιάξει τέσσερα κομμάτια, οι μελωδίες προέκυπταν αβίαστα και αυθόρμητα. Νομίζω είναι μια διαδικασία που δεν μπορεί να εκλογικευθεί ή ν' αναλυθεί περαιτέρω.

Παρ' ότι το cd κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα, έγινε λόγος για τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του. Τό 'χεις σκεφτεί, αλήθεια;
Δεν ήταν στις προθέσεις μου. Η τέχνη δεν πρέπει νά 'χει εκπαιδευτικό δασκαλίστικο χαρακτήρα. Έχει σε ένα πολύ γενικότερο επίπεδο, αφού γίνεσαι εν μέρει καλύτερος άνθρωπος ακούγοντας ένα σοβαρό έργο ή βλέποντας μία καλή ταινία, σκοπός της απώτερος όμως πρέπει να είναι η ανθρώπινη μετάβαση από το σκοτάδι στο φως. Τώρα που το λες, θα μπορούσε να έχει έναν εκπαιδευτικό χαρακτήρα, μια και μιλάμε για ένα έργο που διδάσκεται στα Γυμνάσια.
Υπό αυτή την έννοια, ποιος θα ήταν ιδανικότερος χώρος παρουσίασης του έργου; Η αυλή ενός σχολείου, Γυμνασίου, ή μία μουσική σκηνή;
Ιδανικότερος χώρος είναι αυτός που οι ακροατές θα ακούσουν καλύτερα. Μπορεί να είναι πολύ καλύτερη η κατάσταση σε ένα Γυμνάσιο από το Carnegie Hall, όπου εκεί θα περιμένουν κάτι που να μοιάζει με τα λίντερ του Σούμπερτ κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο. Ή το αντίστροφο: να περιμένουν οι μαθητές ν' ακούσουν Αγγελάκα, που τον αγαπάω πολύ τον Γιάννη, και να πέφτουν πάνω σε κάτι πιο λόγιο ή πολύ κλασικό. Γενικά, το έργο αυτό πιστεύω πως δύσκολα κατηγοριοποιείται. Μοιάζει πολύ παραδοσιακό για τους τζαζίστες, πολύ τζαζ για τους έντεχνους, πολύ κλασικό για τους παραδοσιακούς κ.ο.κ. Ενδεχομένως, ας πούμε, τον ακροατή της κλασικής μουσικής να τον ξενίσει η χρήση του καβάλ, που δεν θα έπρεπε.
Η ηχογράφηση του cd έγινε στη Θεσσαλονίκη. Λύθηκαν κάποια προβλήματα έτσι;
Εκεί μένω, στη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης εργάζομαι, οπότε τελείωνε η πρόβα κι έλεγα Παιδιά, ελάτε να τσεκάρουμε το τάδε κουαρτέτο πού 'χω γράψει κλπ. Μόνο με τη Σαβίνα στήθηκε εδώ η ηχογράφηση, κατέβηκα με τα πολυκάναλα και γράψαμε.
Σ' ευχαριστώ πολύ και εύχομαι κάθε επιτυχία.
Εγώ σ' ευχαριστώ για τη συζήτηση.

Δευτέρα 7 Μαρτίου 2011

για-τη-μυθιστορηματική-αυτοβιογραφία-της-αγαθής-δημητρούκα

Η ίδια η Αγαθή Δημητρούκα συστήνεται ως εξής σε γ΄πρόσωπο: Γράφει ή μεταφράζει στίχους, ποιήματα, παραμύθια, αφηγήματα, θεατρικά έργα και άρθρα στην προσπάθεια της να επικοινωνήσει σε μια γλώσσα που τείνει να εξαφανιστεί. Οι υπόλοιποι τη γνωρίζουμε ως σύντροφο του Νίκου Γκάτσου, στιχουργό του Μάνου Χατζιδάκι και άλλων συνθετών, παθιασμένη μεταφράστρια της ισπανικής λαϊκής ποίησης και λογοτεχνίας, είτε πρόκειται για τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες, είτε για τα παραδοσιακά τραγούδια του Federico Garcia Lorca. Πρώτη φορά που είδε το όνομα της δίπλα σ' αυτό του Χατζιδάκι ήταν στο έργο Χωρίον ο Πόθος του 1977. Ακολούθησαν οι Μπαλάντες της οδού Αθηνάς το ΄83, ένα τραγούδι στους Μύθους μιας γυναίκας το ΄88, ακόμη ένα στους Αντικατοπτρισμούς του ΄93, όπως και κύκλοι τραγουδιών που δεν είδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας, σαν τις περιβόητες Διφωνίες με τους Βασίλη Λέκκα- Ηλία Λιούγκο και Internot ή Μύθοι του καιρού μας για τις φωνές της Νένας Βενετσάνου, του Βασίλη Γισδάκη, της Αλίκης Καγιαλόγλου και του Ηλία Λιούγκου. Στη διάρκεια της κοινής πορείας της με τον Γκάτσο και τον Χατζιδάκι, η Δημητρούκα έντυσε με τους στίχους της Της Ιστορίας το ποδήλατο του Λιούγκου, το Παράξενο φορτίο- ένα εξαιρετικό, χαμένο σήμερα, άλμπουμ, που ευτυχώς τό 'χω σε βινύλιο- της Στέλλας Κυπραίου, ενώ απέδωσε στα ελληνικά τα Τραγούδια του Lorca για τον δίσκο του Μαμαγκάκη με τη Βενετσάνου και τα Τραγούδια της Ισπανίας και της Λατινικής Αμερικής που ηχογράφησε η Καγιαλόγλου σε ενορχήστρωση του Νίκου Κυπουργού. Λίγο αργότερα, ήρθε ο κύκλος Προς την αθανασία τη μαρτυρική των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω με βασικό ερμηνευτή τον Γισδάκη και πιο πρόσφατα οι συνεργασίες της σε προσωπικές δουλειές της Νάνας Μούσχουρη (φίλη ζωής για τη δημιουργό), του Θάνου Μικρούτσικου, του Τούρκου Ζουλφί Λιβανελί και της Μαρίας Φαραντούρη, του Νίκου Κυπουργού, της Νένας Βενετσάνου, του Γιάννη Bach Σπυρόπουλου, του Μπάμπη Στόκα και του Μίκη Θεοδωράκη. Ήταν επιτακτική λοιπόν η ανάγκη της συγγραφής ενός βιβλίου εκ μέρους της Αγαθής Δημητρούκα, όπως ακριβώς χαρακτηρίζεται στον υπότιτλο του: Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία. Ανάγκη πρώτα απ' όλα για την ίδια και μετά για τους αναγνώστες του έργου της. Και εξηγούμαι: Δεν θα σταθώ αρχικά στις ιστορίες από τη συναναστροφή της Δημητρούκα με το δίδυμο Γκάτσος-Χατζιδάκις και άλλους ανθρώπους που άλλαξαν το πολιτιστικό τοπίο της σύγχρονης Ελλάδας. Προτιμώ να μείνω σε εκείνο το ψυχαναλυτικό κομμάτι του βιβλίου της, στο οποίο η Δημητρούκα εκθέτει με περισσή φυσικότητα και θάρρος ένα πολύ τραγικό, όσο και πολύ προσωπικό θέμα της. Εν προκειμένω, την ασέλγεια πάνω στο σώμα και την ψυχή της που υπέστη ως ανήλικο κορίτσι από στενό συγγενικό της πρόσωπο τη δεκαετία του 1960, δηλαδή λίγο πριν πάρει την απόφαση να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Κι όμως, η Δημητρούκα δεν γίνεται ούτε για μια στιγμή μελό, δηκτική, ακόμη και μνησίκακη. Με τη δημοσιοποίηση του συγκεκριμένου γεγονότος, φαίνεται να απαλλάσσεται μια και καλή απ' αυτό. Έτσι, το εντάσσει μεσ' στη δραματουργική της αφήγηση σε απόλυτη συνάφεια με τα δύσκολα χρόνια στο Μεσολόγγι, τις εικόνες του καλοκαιριού, τη σχέση της με τον αγαπημένο της, κατάκοιτο, πατέρα και τη μητέρα της, μια γυναίκα της επαρχίας με έντονη προσωπικότητα. Το δεύτερο μέρος του βιβλίου της και σίγουρα το πιο συναρπαστικό απ' την άποψη του περιεχομένου του, ξεκινάει από το σημείο που η έφηβη συγγραφέας τηλεφωνεί μια ωραία πρωΐα του Γκάτσου στην Αθήνα. Από ΄κει και πέρα, γινόμαστε μάρτυρες της μυθικής και ολότελα γήινης παρέας στου Φλόκα, σα να καθόμαστε στο διπλανό ή το πίσω τραπεζάκι και ακούμε τις φοβερές ατάκες που ανταλλάσσουν ο Γκάτσος, ο Χατζιδάκις, ο Ξαρχάκος, ο Ελύτης, ο Δήμος Μούτσης, ο Λουκιανός Κηλαηδόνης, η Νάνα Μούσχουρη, ο Μανώλης Μητσιάς, ο Ευγένιος Αρανίτσης, η Μαρία Μπονέλλου, ο Σωτήρης και η Αλεξία Μουστάκα. Κάτι που κατάφερε η Δημητρούκα είναι το ότι μοναδικός πρωταγωνιστής του πονήματος της, αναδεικνύεται μοιραία ο σύντροφος της, Νίκος Γκάτσος. Για πρώτη φορά λαμβάνουμε τόσα πολλά στοιχεία για τον χαρακτήρα και το ήθος του ακριβοθώρητου ποιητή της Αμοργού, από τη στιγμή που ένωσε τη ζωή του και την τέχνη του μαζί της μέχρι και τον θάνατο του από την επάρατη νόσο στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ακόμη και η τεράστια μορφή του Χατζιδάκι, η ανάπτυξη της οποίας θα αποτελούσε έως και παγίδα για κάθε αυτοβιογραφούμενο πρόσωπο, περνάει διακριτικά μέσα από τις σελίδες, φυσικά, ανθρώπινα και καθόλου υπερτονισμένα, όπως ακριβώς θα το ήθελε και ο ίδιος, συγκριτικά με την περιγραφή του άλλου θηρίου, του φίλου και μέντορα του, Γκάτσου. Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, μου γεννήθηκε η απορία γιατί κατά την πρόσφατη παρουσίαση του στις εφημερίδες, οι δημοσιογράφοι έμειναν σε ιστορίες που ναι μεν αναδεικνύουν το χιούμορ του Γκάτσου, παραγκωνίζουν όμως την περιγραφική δεινότητα της συγγραφέως Δημητρούκα, ειδικά στο κομμάτι της παιδικής ηλικίας της. Γιατί, κατ' εμέ, εκεί έγκειται η αξία του εν λόγω λογοτεχνικού έργου: στο πάντρεμα της ασυνείδητης ψυχανάλυσης, ενός εξ αρχής δύσκολου εγχειρήματος, με το πόρισμα της να παρουσιάζεται τελικά κεντημένο σ' ένα μπατίκ στον τοίχο της γιαγιάς. Στην παρουσίαση της προσωπικότητας του Νίκου Γκάτσου ως ανθρώπου με απέραντη ευαισθησία, παιδεία, μελαγχολία και αίσθηση του χιούμορ, από έναν άλλο άνθρωπο που έμεινε δίπλα του σχεδόν για μία 20ετία. Και, τέλος, σε ορισμένες καλλιτεχνικές συμπράξεις που προέκυψαν αγαπησιάρικα και παρεΐστικα για τη Δημητρούκα και που λίγο ως πολύ σταμπάρισαν το ελληνικό έντεχνο τραγούδι.* το βιβλίο της Αγαθής Δημητρούκα φέρει τον τίτλο Πουλάμε τη ζωή χρεώνουμε τον θάνατο, αποτελείται από 240 σελίδες, περιέχει σπάνιο φωτογραφικό υλικό και σημειώσεις, κοστίζει κάτι λιγότερο από 12 ευρώ, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη και, το κυριότερο, διαβάζεται κυριολεκτικά απνευστί!

Κυριακή 6 Μαρτίου 2011

ένα-διήγημα-του-λευτέρη-ξανθόπουλου

Στάση Σκαλάκια
Κρατούσε μια τσάντα γυμναστικής· από το ανοιχτό φερμουάρ ξεπρόβαλε η λαβή από ένα λασπωμένο μυστρί, το λίγο από ένα σφυρί, αλφάδι, μέτρο, πηλοφόρι, σύνεργα εν γένει της δουλειάς του. Τα ρούχα του σκονισμένα και με πιτσιλιές· από την πρώτη στιγμή καταλάβαινες ότι ερχόταν από το μεροκάματο. Στα πόδια του φορούσε σκληρά στρατιωτικά άρβυλα, βουτηγμένα στον ασβέστη. Έδειχνε κουρασμένος, περασμένες τρεις, μεσημέρι Σαββάτου με άπνοια και ζέστη, πολύ ζέστη.
Ό άντρας, που δεν φαινόταν παραπάνω από 40-45 χρονών, μελαχρινός, γεροδεμένος, χωρίς το παραμικρό ίχνος λίπους στο σώμα του, περπατούσε κάτω από το στέγαστρο, από τη μια του άκρη ώς την άλλη, μετρούσε τα βήματά του ένα, δύο τρία, τέσσερα και πίσω πάλι, σκούπιζε με την ανάποδη του χεριού του τον ιδρώτα στο πρόσωπό του, έσκυβε κάθε τόσο, έβγαζε από το ξεθωριασμένο σακ - βουαγιάζ ένα πλαστικό μπουκαλάκι, ξεβίδωνε το πώμα, το έφερνε στα χείλη του, έπινε μερικές κοφτές γουλιές, καθάριζε με το υπόλοιπο το στόμα του και μετά έφτυνε μπροστά του, πάνω στην άσφαλτο που άχνιζε.
Η κυκλοφορία στο δρόμο αφόρητη. Πεζοί στα πεζοδρόμια ελάχιστοι. Η μυρωδιά της βενζίνης έκαιγε το λαιμό, ο θόρυβος από τα μαρσαρίσματα τρυπούσε τα αυτιά και ο ήλιος του καλοκαιριού, θεέ μου ο ήλιος, πίστευες πως δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο, ώς την επόμενη ημέρα το πρωί που όλα θα έχουνε λιώσει σε ένα αξεδιάλυτο μάγμα, άνθρωποι, σπίτια, περιβόλια, ζωντανά.
Είχε μείνει μόνος του στη στάση, οι υπόλοιπες συγκοινωνίες είχαν ήδη περάσει και είχαν μαζέψει τους ταλαιπωρημένους επιβάτες, εκτός από τη δική του, που αργούσε όπως πάντα να φανεί.
Με την παλάμη του σκιάδι στα μάτια και με το μπουκαλάκι του νερού στο άλλο του χέρι, διέκρινε επιτέλους από μακριά, πάνω από παρμπρίζ λεωφορείου που ερχόταν προς την κατεύθυνσή του, τον ευλογημένο αριθμό της γραμμής του καθώς και την επιγραφή με τον προορισμό του, πήρε βαθιά εισπνοή, ανασήκωσε το χέρι του, σε ορθή γωνία με το υπόλοιπο σώμα του, σχηματίζοντας το γνωστό σημάδι προς τον οδηγό να σταματήσει.
Το όχημα δημόσιας χρήσης, αντί να βγάλει φλας δεξιά, όπως συνηθίζεται, να κόψει ταχύτητα, να πλησιάσει τη στάση, να σταθμεύσει, να ανοίξει διάπλατα όλες τις πόρτες του, να κατεβούν όσοι από το επιβατικό κοινό περισσεύουν, να μπουν αυτοί που περιμένουν, συχνά με τις ώρες και να ξεκινήσει πάλι, πέρασε από μπροστά του σαν σίφουνας, του γύρισε την πλάτη και χάθηκε.
Ο οδηγός, που όπως φαίνεται βιαζόταν να προλάβει το φανάρι που μόλις είχε ανοίξει στο βάθος του δρόμου και θα έκλεινε σύντομα, και το ήξερε πολύ καλά αυτό από τα προηγούμενα δρομολόγια, άλλαξε ταχύτητα, πάτησε τέρμα το γκάζι και το λεωφορείο, χωρίς να σταθεί ώς όφειλε, όρμησε μπροστά μουγκρίζοντας, πέρασε από δίπλα του σαν λυσσαγμένο σκυλί και τον προσπέρασε. Ο άνθρωπός μας έμεινε ακίνητος, ξέπνοος, βουβός, με σηκωμένο το χέρι σε έκταση, λες και άγαλμα σε άνυδρη πλατεία. Ευθύς μετά, και σαν να τον είχε χτυπήσει από ψηλά ο κεραυνός του Δία, πετάχτηκε από τη θέση του, παράτησε χάμω τη μπλε τσάντα με το χαλασμένο φερμουάρ και χύθηκε τρέχοντας πίσω από το λεωφορείο, που είχε βρει στο μεταξύ το φανάρι ανοιχτό και μόλις έβγαινε ορμητικά στην κεντρική οδική αρτηρία.
Μπροστά πήγαινε το όχημα δημόσιας χρήσης και από πίσω ο δρομέας - κυνηγός του. Ανάμεσα σε τρόλεϊ, μηχανάκια, μηχανές, βέσπες, γιωταχί όλων των ειδών και των κυβισμών, λεωφορία με υγραέριο, βενζινοκίνητα λεωφορεία, φορτηγά με πετρελαιοκίνηση, ογκώδη βυτιοφόρα εκείνος έτρεχε, όλο έτρεχε, πίσω από τη όχημα που τον πρόδωσε, τον αγνόησε, τον περιφρόνησε έτρεχε σε όλη την κάθοδο της Μεσογείων με κατεύθυνση την Αθήνα, αφήνοντας πίσω του παρτέρια, πρεσβείες, περίπτερα, ποδηλάτες, αδέσποτα σκυλιά, συστάδες θάμνων, μαθήτριες λυκείου με κοντή φουστίτσα, μικρά παρκάκια, ποδηλάτισσες...
Τα πόδια του είχαν βγάλει φτερά, χτυπούσαν στην πλάτη του, οι πατούσες του πετούσαν φωτιές πάνω στην άσφαλτο και εκείνος έτρεχε σε μια ακατανόητη κούρσα, άλλοτε σε ευθεία γραμμή επάνω στην άσπρη λωρίδα του δρόμου, άλλοτε με τρελούς ελιγμούς και απότομα ζικ ζακ και άλλοτε ανάμεσα σε δύο διαφορετικά οχήματα, με τα οποία νόμιζες ότι συναγωνίζονταν σε ταχύτητα και στυλ και τα οποία κατάφερνε πάντα να τα αφήνει πίσω του.
Τα τροχοφόρα στη λεωφόρο φρενάριζαν, οι οδηγοί πάγωναν στη θέση τους, έκαναν τον σταυρό τους, παραμέριζαν, άλλαζαν την τελευταία στιγμή λωρίδα για να μην τον χτυπήσουν και εκείνος μόνος, όλομόναχος, χωρίς να τό βάζει κάτω, όπως δρομέας μεγάλων αποστάσεων, όπως ο θρυλικός Τσέχος Εμίλ Ζάτοπεκ ή όπως ο δικός μας ο Έλληνας Βασίλειος Σίλλης ο μέγας βαλκανιονίκης, έσφιγγε τα δόντια του και έτρεχε, ακατάβλητος έτρεχε.
Ο οδηγός του λεωφορείου, με τον θηρευτή και κυνηγό του να τον ακολουθεί κατά πόδας, χωρίς βεβαίως να το γνωρίζει, έκανε ριψοκίνδυνους ελιγμούς και επικίνδυνα προσπεράσματα, που δεν ταίριαζαν καθόλου με την κατάντια του οχήματος που οδηγούσε, εννοώ την εμφανή του παλαιότητα (σακαράκα σχεδόν, για να λέμε και την αλήθεια), πολύ δε περισσότερο με την ιδιότητα του δημόσιου μεταφορικού μέσου, που εξυπηρετεί υπεύθυνα και με ασφάλεια επιβατικό κοινό του άστεως σε μεγάλους, ποικίλους και ευμετάβλητους σχηματισμούς.
Με τα πολλά και για να μην τα πολυλογώ, ο άνθρωπος με τα λασπωμένα άρβυλα, προσπερνώντας και παραβιάζοντας ηλεκτρικούς φωτεινούς σηματοδότες, που διαρκώς άλλαζαν χρώματα και συμπεριφορά, όπως οι άνθρωποι τριγύρω μας, πράσινο, κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί πλησιάζει επιτέλους το λεωφορείο, σε μια από τις στάσεις του πιο κάτω, χυμάει στην μπροστινή πόρτα, την λεγόμενη και πόρτα του οδηγού, που εκείνη ακριβώς τη στιγμή έκλεινε καταπάνω του και αρχίζει να τη βαράει με τις σιδερένιες γροθιές του.
Ποιός θεός από ψηλά είδε τον δρομέα της Μεσογείων και δεν τον φοβήθηκε. Βγάζοντας ατμούς από το σώμα του, σπάει με δυνατές κλωτσιές το τζάμι, ξεχαρβαλώνει τον μηχανισμό, που ειρήσθω εν παρόδω δεν χρειαζόταν και ιδιαίτερη προσπάθεια για να διαλυθεί στην κατάσταση που βρισκόταν, μπουκάρει (κυριολεκτικά πετώντας, όχι περπατώντας), ανεβαίνει ένα, δύο, τρία τα σκαλοπάτια του οχήματος, ορμάει καταπάνω στον οδηγό, τον αρπάζει από το ρούχο (σαν τανάλιες τον έκλεισαν τα δάχτυλά του), τον τραβάει από την θέση του, τον σέρνει σαν σκουπιδάκι έξω από το λεωφορείο και εκεί, κάτω από το στέγαστρο της στάσης Σκαλάκια, στο πεζοδρόμιο με τις τσιχλόφουσκες, μαύρα ανεξίτηλα στίγματα κάτω από τα πόδια των περαστικών, τον κάνει λιώμα στο ξύλο.
Οι κατηγορίες εναντίον του δράστη, στην αίθουσα που εκδικαζόταν η υπόθεση, ήταν τόσο πολλές (ένα ολόκληρο κατεβατό), που δεν χωρούσαν σε μία κόλλα χαρτί· απόπειρα φόνου, φθορά ξένης ιδιοκτησίας, πρόκληση βλαβών, επιθέσεις κατά συρροή από ιδιαίτερα βίαιο και επικίνδυνο άτομο, αντίσταση κατά της αρχής, κακοποίηση οργάνου της τάξεως, παρακώλυση κυκλοφορίας, αντικοινωνική παραβατική συμπεριφορά, τεντιμποϊσμός κι εγώ δεν ξέρω τι άλλο ακόμη.
Το θύμα, ο οδηγός δηλαδή του δημόσιου μέσου, με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, πολλαπλά κατάγματα, σπασμένο σαγόνι σε νάρθηκα και μπανταρισμένος όλο του το σώμα με γάζες, στηριζόταν σε πατερίτσες και δύσκολα μπορούσε να ψελλίσει μερικές λέξεις στην κατάθεσή του.
Ο δράστης δεν αρνήθηκε καμία από τις πράξεις που του αποδόθηκαν και κατά συνέπεια αποδέχτηκε όλες τις κατηγορίες που τον βάρυναν. Σε γενικές γραμμές, τα πράγματα έγιναν όπως ακριβώς τα περιέγραψαν οι αυτόπτες είπε και επανέλαβε με λίγα λόγια τα βασικά σημεία της ιστορίας, χωρίς να προσθέσει ή να αφαιρέσει κάτι καινούργιο ή ουσιώδες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο και τη μέθοδο του άγριου ξυλοδαρμού.
Τελειώνοντας, και πριν καθίσει πίσω στη θέση του κατηγορούμενου, ο δράστης εξέφρασε την επιθυμία να κλείσει την κατάθεσή του, προσθέτοντας, έτσι για την τάξη όπως είπε, μια μικρή λεπτομέρεια, που κανείς από τους μάρτυρες δεν είχε παρατηρήσει, ούτε μέσα στο λεωφορείο ούτε έξω στο δρόμο, ή κανείς ενδεχομένως δεν έκανε τον κόπο να σκεφτεί το συγκεκριμένο σημείο και να το αναφέρει.
Όταν παραβίασε την μπροστινή πόρτα και μπουκάρησε, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, το θύμα, ο οδηγός του λεωφορείου δηλαδή, με το ένα χέρι άναβε τσιγάρο, με το άλλο έβαζε ταχύτητα για να ξεκινήσει το όχημα ενώ από το ραδιοφωνάκι μπροστά του ακουγόταν το τραγούδι «...φεύγεις ξαφνικά / και πονώ βαθιά / το τσιγάρο στο τασάκι / μόνο τ’ άφησες / μα την καρδιά μου πήρες / και μόνο με παράτησες / και πίνω μπίρες πίνω μπίρες πίνω μπίρες...»
Λευτέρης Ξανθόπουλος
29.09.2010

Σάββατο 5 Μαρτίου 2011

ελληνικό-μέτρο-και-αρμονία-στην-κατά-νεκτάριο-καραντζή-οδύσσεια-του-ομήρου-με-τη-σαβίνα-γιαννάτου

...Πας σε νησί αυτός κοίτεται και δέρνεται από πόνους,
στης θέαινας της Καλυψώς, που με το ζόρι εκείθε
κρατάει τον, και δε δύνεται να δη γλυκειά πατρίδα
τι μήτε πλοία με τα κουπιά μήτε συντρόφους έχει,
να τονε ταξιδέψουνε στης θάλασσας τα πλάτια...
Πατρίδα γαίαν, Ραψωδία Ε, 13 - 17, μετάφραση: Αργύρης Εφταλιώτης
κκκ
Τρεις χιλιάδες χρόνια μετά τη συγγραφή της, η Οδύσσεια του Ομήρου σα να βρήκε τη μουσική της και τη φωνή της! Το ταξίδι προς την Ιθάκη του τραγουδιού φαίνεται πιο δύσκολο και επίπονο. Δεν υπάρχουν πλέον γιγαντόμορφοι Κύκλωπες και ιπτάμενες Σειρήνες, αφού ο εχθρός είναι πολύ πιο ύπουλος και καμουφλαρισμένος. Προσπάθησε να τον υποτάξει με όλες του τις δυνάμεις ο νέος συνθέτης Νεκτάριος Καραντζής, παρεμβαίνοντας λιτά στη δωρική αρχιτεκτονική και τη συμπύκνωση του αρχαιοελληνικού λόγου. Ιδανική ερμηνεύτρια του, η Σαβίνα Γιαννάτου. Την ακούς στα μελοποιημένα αποσπάσματα του ομηρικού έπους, φωνή που έρχεται μετέωρη από σκαμμένες τρύπες στη γη των Δελφών, διαπίστωση της Πηνελόπης σανε καλοχόρτασε τα δάκρυα και το κλάμα.
κκκ
Το cd Ομήρου Οδύσσεια του Νεκτάριου Καραντζή και της Σαβίνας Γιαννάτου κυκλοφορεί ενάμισι χρόνο ύστερα από την ηχογράφηση του στη Θεσσαλονίκη και κατόπιν ανάθεσης από τη Δημοτική Κοινωφελή Επιχείρηση Ιθάκης- μια ιδέα του Μιχάλη Μπουρμπούλη. Μεταξύ άλλων, συμπράττουν δεξιοτέχνες μουσικοί, όπως ο Θύμιος Ατζακάς (ούτι), ο Παντελής Στόικος (καβάλ), ο Τραϊανός Παπαδόπουλος (κόρνο), η Πέλλα Παπαβασιλείου (τσέλο) και ο Παναγιώτης Κουγιουμτζόγλου (όμποε, αγγλικό κόρνο).

Παρασκευή 4 Μαρτίου 2011

left-post

Η Μαρίζα φουλ στο Ρουφ, όπως θέλει η ίδια να ονομαστούν οι παραστάσεις της στον συγκεκριμένο παρεΐστικο τεχνοχώρο, που αρχίζει και παίρνει πολύ τα πάνω του! Φροντίζει γι' αυτό η Μαριάνθη Πελεβάνη με τη συμβολή τη δική μου, όποτε με χρειάζεται. Δρομολογούνται ήδη πολλά όμορφα πράγματα, όπως live νέων τραγουδοποιών και τραγουδιστών, εναλλακτικές θεατρικές παραστάσεις, εικαστικές εκθέσεις, αλλά κι ένα μεγάλο αφιέρωμα στη Φλέρυ Νταντωνάκη με προβολή του ακριβοθώρητου πλέον ντοκιμαντέρ μου- έχει πάνω από πέντε χρόνια να παιχτεί στην Αθήνα- και με τη συμμετοχή, εννοείται, σημαντικών καλλιτεχνών. Δίπλα από το κτίριο του Art-Ρουφ στεγάζονται τα γραφεία του Δρόμου της Αριστεράς, της συγγενούς εφημερίδας με την Εποχή, στην οποία αρθρογραφώ κι εγώ συχνά-πυκνά, αφού μου παραχωρεί μέρος της σελίδας της η Λιάνα Μαλανδρενιώτη. Τι να κάνουμε κι εμείς οι φτωχοί αριστεροί, οι επαναστάτες, οι αναρχικοί, οι ροκάδες, τα φρικιά- όλοι μαζί, πού 'λεγε κι ο μακαρίτης ο Άσιμος- όταν δεν ξεδίνουμε με τραγούδια και κουλτουριάρικα projects, πεταγόμαστε μέχρι το νοσοκομείο και φυλάμε βάρδιες στους μετανάστες απεργούς πείνας και δίψας, για τους οποίους μέχρι και ο Γιώργος Καρατζαφέρης (άκουσον, άκουσον!) διεμήνυσε στην κυβέρνηση Έτσι και σας πεθάνει έστω και ένας, θα γίνει το έλα να δεις! Ίσως μόνο τότε ο κόσμος κλείσει τις τηλεοράσεις, που τον παραπληροφορούν συστηματικά, υποβαθμίζοντας το γεγονός ότι ανθρώπινα πλάσματα έχουν γίνει μούμιες, ζωντανοί-νεκροί στοιβαγμένοι ούτε καν σε κάποιο θάλαμο, αλλά στο κηπάκι ενός νοσοκομείου. Κατά τ' άλλα, Eurovision, life-style, ψυχίατροι που κάνουν χρυσές δουλειές μεσ' στην κρίση, μαζί βέβαια με τα γραφεία κηδειών (ξέρεις πόσους μας φέρνουν στο κουτί, τελευταία, από εγκεφαλικά κι εμφράγματα; μας πληροφόρησε ένας της...δουλειάς, που έτυχε χθες να μοιραστούμε το ίδιο ταξί) κι αυτή η φοβερή ρήση του Τζίμη Πανούση που κυκλοφορεί ευρέως: ο Γιωργάκης είναι ο μοναδικός αυθεντικός αναρχικός, διότι κατάφερε να διαλύσει το κράτος! Αφήνοντας τη Μαρίζα με την παρέα της σε παρακείμενο εστιατόριο και τη Μαριάνθη που μπήκε στο αμάξι κουρασμένη, συνέχισα ποδαράτος με τη συντροφιά ενός μεγαλόσωμου μαύρου σκύλου κι έχασα τον προσανατολισμό μου μέσα στα στενά του Κεραμικού. Ένα τραγούδι από τον Άγιο Φεβρουάριο του Μούτση με τη φωνή του Μητροπάνου ξεχύθηκε από κάποιο παράθυρο κι όταν κοίταξα μέσα, είδα απλωμένα ρούχα και ένα παιδικό βλέμμα καρφωμένο στο ταβάνι του χαμώσπιτου. Οι σκληροί μεγάλοι είχαν αφήσει μόνο του το κοριτσάκι με τα σπίρτα, που δεν ήταν του Βόρειου Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, αλλά κάποιου αγνώστου Πέρση παραμυθά, και που σίγουρα δεν το φώναζαν Αλίκη ή Μαρία, αλλά Γιαζμίν ή Φατμέ.

Πέμπτη 3 Μαρτίου 2011

R.I.P. ΒΛΑΣΗΣ ΚΑΝΙΑΡΗΣ (1928 - 2011)

Ο Βλάσης Κανιάρης ήταν ένας από τους σημαντικότερους εικαστικούς καλλιτέχνες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Το 2003, όταν εργαζόμουν ως βοηθός σκηνοθέτης στην τηλεοπτική σειρά ντοκιμαντέρ Η ιστορία των χρόνων μου, τον είχα γνωρίσει και περάσει μια μέρα μαζί του, αφού ήταν το θέμα ενός από τα επεισόδια-πορτρέτα της σειράς. Τον θυμάμαι στο διαμέρισμα του στο Κολωνάκι, βαρύ και δύσκολο στις μετακινήσεις, να ταλαιπωρείται από τα αναπνευστικά του προβλήματα. Παρ' όλα αυτά υπήρξε δραστήριος και ακμαίος μέχρι το τέλος με εκθέσεις και παρουσιάσεις του σημαντικού έργου του. Περισσότερο, βέβαια, θυμάμαι εκείνα τα ανδρείκελα του, διάσπαρτα στον χώρο, ντυμένα σύμφωνα με την ενδυματολογική του άποψη, τους πίνακες του και κάποια πλέγματα, φτιαγμένα από ολότελα αντισυμβατικά υλικά. Ο Βλάσης Κανιάρης γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα, σπούδασε ιατρική και το ΄47 γνώρισε τον Γιάννη Τσαρούχη. Έπρεπε όμως να πεθάνει ο πατέρας του τρία χρόνια αργότερα για να παρατήσει την ιατρική και να μεταγραφεί στην Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη. Μέσω του φίλου του, του Τσαρούχη, ο Κανιάρης υπέγραψε τα σκηνικά της ταινίας Στέλλα (1955) του Μιχάλη Κακογιάννη. Την ίδια εποχή παντρεύθηκε τη σύντροφο της ζωής του, Μαρία Λίνα, γνώριμη του από τα χρόνια των ιατρικών σπουδών. Από το 1956 έως το 1960 έζησε στη Ρώμη, όπου ασχολήθηκε εκτενώς με τη ζωγραφική, τη σκηνογραφία και την τοιχογραφία. Εκεί, εμπνευσμένος από μια φοβερή καταστροφή σέ ανθρακωρυχείο του Βελγίου, η οποία έγινε αιτία να χάσουν τη ζωή τους 400 άνθρωποι, σχεδίασε μια σειρά αφηρημένων έργων με χρώμα. Η πρώτη του ατομική έκθεση παρουσιάστηκε το 1958 στη γκαλερί Ζυγός στην Αθήνα με μια σειρά προκλητικά- για το πλαίσιο της εποχής- έργα που έφεραν στοιχεία από τον εξπρεσιονισμό και τον σουρεαλισμό. Η γνωριμία του με το έργο του Αμερικανού Jackson Pollock είχε ήδη συντελεστεί, άλλωστε, ενώ πίσω στη Ρώμη, ο Κανιάρης μαζί με τον Τσόκλη και τον Κεσσανλή θα συγκροτούσαν την προοδευτική εικαστική ομάδα Gruppo Sigma. Καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο Κανιάρης είδε το έργο του να αναγνωρίζεται διεθνώς και να παρουσιάζεται με ξεχωριστές τιμές σε εκθεσιακούς χώρους του Λονδίνου, του Παρισιού, των Βρυξελλών, της Βενετίας, της Στοκχόλμης κ.α. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελευταία ατομική του έκθεση διοργανώθηκε το 2003 από το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού της Νέας Υόρκης με τίτλο Give the people what they want, με την επιμέλεια του Μάνου Στεφανίδη. Ο Βλάσης Κανιάρης ήταν 83 ετών και ο χαμός του έρχεται να αφαιρέσει ακόμη ένα ξυλάκι από το τζένκα των μεγάλων καλλιτεχνών του 20ου αι. για τη χώρα μας.

για-την-eurovision-2011-και-τον-κυνόδοντα-στο-πρώτο-θέμα

Μην έχοντας κάτι καλύτερο να κάνω, παρακολούθησα τον προκριματικό διαγωνισμό της Eurovision. Οικοδέσποινα η Λένα Αρώνη, που έκανε τα πάντα για να δώσει λίγο αέρα...ποιότητας στο ζενίθ της αδιαφορίας στο χώρο του τραγουδιού. Επιστρατεύθηκαν ο David Lynch, ο Νίκος Τουλιάτος, αλλά και ο Απόλλωνας Ρέτσος, ο νεαρός πού 'χε τραγουδήσει στο Schoolwave την Οδό Ονείρων του Χατζιδάκι και πάθαμε την πλάκα μας κάποτε. Το τραγούδι που θα εκπροσωπήσει την ψωροκώσταινα στη Γερμανία είναι σύνθεση των Γιάννη Χριστοδουλόπουλου-Ελεάνας Βραχάλη, ομολογουμένως ευφυές, αφού περιέχει ολίγη από σκυλάδικο και μπόλικη από ζεϊμπεκιά και hip-hop. Το τραγουδάει ένας νεαρός, κάτι μεταξύ Notis και Μάριου Φραγκούλη, ο οποίος ωστόσο θέλει ακόμη πολλά μαθήματα ορθοφωνίας και γούστου. Τι να σου κάνει και το παλικάρι! Εδώ μας πληροφόρησαν ότι οι γονείς του, που πίστευαν στο ταλέντο του, πήγαν ερήμην του και τον δήλωσαν σε talent show, που να βρει την υποδομή για γούστο και τα τοιαύτα; Επίσης, αν θυμάμαι καλά, οι στίχοι της Βραχάλη επιχειρούν να στείλουν μήνυμα στους ελληνοφάγους Γερμανούς, του στυλ Κι αν πέσω χαμηλά ξανασηκώνομαι ή κάτι παρεμφερές τέλος πάντων. Την ατάκα της βραδυάς, πάντως, την έριξε η άλλη Λένα, που έβλεπε δίπλα μου το υπερθέαμα από τηλεοράσεως: Απορροφήθηκα τόσο που ξέχασα τι παρακολουθούμε τόση ώρα κι όταν είδα κάτω δεξιά στην οθόνη τη λέξη Eurovision, δεν ξέρω πώς εγώ διάβασα Ελονοσία! Αυτό θα πει πηγαίο βιτριολικό χιούμορ! Σύσσωμος ο ελληνικός λαός, λοιπόν, είδε τον προκριματικό διαγωνισμό της Eurovision, ενώ προχθές που μία ελληνική ταινία παιζόταν αν θα πάρει ή όχι το Όσκαρ, κοιμόταν τον ύπνο του δικαίου. Δε βαριέσαι, απ' ότι έμαθα ο Κυνόδοντας του Λάνθιμου θα δοθεί προσφορά με το κυριακάτικο Πρώτο Θέμα, οπότε όσοι θελήσουν να τον δουν θα σκάσουν το τετράευρω και θα τον έχουν για πάντα στην ταινιοθήκη τους. Απορώ πραγματικά: πότε πρόλαβε ο δαιμόνιος παραγωγός του Λάνθιμου κι έκλεισε το deal με την εφημερίδα; Τι τους είπε δηλαδή; Κύριοι, αν πάρουμε το Όσκαρ, θέλουμε 100.000 ευρώ (στη χειρότερη) ή δεν θα σας δώσουμε την ταινία (στην καλύτερη); Επομένως, σου λέει τώρα που δεν πήραμε το Όσκαρ, λεφτά δεν έβγαλα απ' τα εισιτήρια, δύσκολο πράγμα ο κινηματογράφος στην Ελλάδα, δώσ' την εκεί με καμιά πενηνταριά χιλιάδες ευρώ να φάν' κι αυτοί, να φάμε κι εμείς...Να φάτε, κύριοι, δικαίωμα σας είναι και μέσα σε κρίση είμαστε, όπου σε λίγο θα τρώμε ο ένας τον άλλον. Αλλά γιατί τέτοια έκπτωση; Χειρότερη φάση κι απ' τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο που μόλις πέθανε, ο Κόσμος του Επενδυτή τον έκανε dvd τον άνθρωπο. Άραγε ο Θόδωρος Αγγελόπουλος αν έπαιρνε φέτος ή του χρόνου ακόμη έναν Χρυσό Φοίνικα με κάποια νέα ταινία του, με το που γυρνούσε απ' τις Κάνες θα την έδινε ως προσφορά σε εφημερίδα; Δε νομίζω...Ειδικά αν σκεφτεί κανείς ότι η Αναπαράσταση βγήκε πρώτη φορά σε dvd μετά από σαράντα ολόκληρα χρόνια! Και δεν κάνω τυχαία αυτόν τον παραλληλισμό, εφόσον ο Δανίκας ταύτισε στην κριτική του τον Κυνόδοντα του Λάνθιμου με την Αναπαράσταση του Αγγελόπουλου. Γιατί όχι; Άλλωστε μιλάμε για δύο δυνατά κινηματογραφικά έργα με αυτονομία και τεράστια φεστιβαλική (και όχι μόνο) επιτυχία στο εξωτερικό. Προσωπικά, εκτιμώ εξίσου την Αναπαράσταση και τον Κυνόδοντα, με μία διαφορά όμως: η πρώτη αποτέλεσε μια φορά κι έναν καιρό θέμα συζητήσεων και κανονικών πολιτικών ζυμώσεων κατά τις προβολές της στο ΑΣΤΥ και αλλού. Η δεύτερη έγινε επίσης θέμα συζητήσεων, αναζωπύρωσε το διεθνές ενδιαφέρον για το φτωχό ελληνικό σινεμά και έφτασε μέχρι τα Όσκαρ για να καταλήξει προσφορά εφημερίδας, τουτέστιν σουβέρ για την ουισκιά του μικροαστού, ο οποίος χέστηκε για το διεθνές ενδιαφέρον προς το φτωχό ελληνικό σινεμά. Δεν ξέρω τι άλλο να πω, τι να υποθέσω. Να άλλαξαν τόσο πια οι άνθρωποι μαζί με τις εποχές; Να μην παλεύεται με τίποτα η λεγόμενη κρίση τελικά;

Τετάρτη 2 Μαρτίου 2011

ο-κώστας-δημουλέας-και-τα-τραγούδια-με-τη-σκόνη-του-δρόμου

Ο Κώστας Δημουλέας γεννήθηκε στην Αθήνα στις 20 Αυγούστου του 1974. Σπούδασε ανώτερα θεωρητικά και σύνθεση με καθηγητές τον Γιάννη Σερελέα και τον Νίκο Ντρέλα και ενορχήστρωση με τον Θανάση Ζέρβα. Έχει γράψει μουσική για το θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο καθώς και έργα για μικρά σύνολα που έχουν παιχτεί σε διάφορες αίθουσες της Αθήνας. Η Κομμώτρια και ο θάνατος είναι η δεύτερη δισκογραφική του έξοδος, μετά τις Μεταμορφώσεις, που περιείχαν κομμάτια από το σύνολο της δουλειάς του στο σινεμά και στο θέατρο. Πρόκειται για μία ιδιαίτερη και, σίγουρα, εξαιρέσιμη εργασία μέσα στο σύνολο της τρέχουσας δισκογραφίας, αφού βασίζεται στον ποιητικό λόγο δύο ακριβοθώρητων νεότερων ποιητών, και στην οποία, εκτός από τη Σωτηρία Λεονάρδου και τον Βασίλη Γισδάκη, σύμπραξαν η Παυλίνα Κατσή, ο Περικλής Μπισκίνης και ο Κώστας Μπουγιώτης. Ακολουθεί συζήτηση με τον ίδιο τον δημιουργό για τον δίσκο του.
Η κομμώτρια και ο θάνατος: δεν είναι λίγο ή πολύ...αλμοδοβαρικός ο τίτλος του cd;
Να πούμε πρώτα απ'ολα ότι ο τίτλος είναι δανεισμένος από το ομώνυμο κομμάτι του δίσκου που τους στίχους έχει γράψει ο Γιώργος Κοροπούλης. Εγώ έκανα απλώς την επιλογή.Δεν τον επινόησα.Η αλήθεια είναι, ότι πολλοί χαρακτήρες των τραγουδιών είναι γκροτέσκ περσόνες, που κάνουν διάφορους σουρεαλιστικούς συνειρμούς, και έχουν την ανάγκη να εξομολογηθούν.Σε αυτό το επίπεδο μπορεί να θυμίζει λίγο Αλμοδοβάρ.
Αν σου ζητούσα να κατατάξεις τη μουσική σου σε κάποιο μουσικό είδος ή ύφος, ποιο θα ήταν αυτό;
Δεν μπορώ να το κάνω. Νομίζω ότι είναι ένα πάντρεμα πολλών ειδών. Πιστεύω πάρα πολύ στο ανακάτεμα των πραγμάτων, γιατί μπορεί καμιά φορά να ξεπηδήσει κάτι καινούριο. Σ’ αυτή τη δουλειά νομίζω πως οι στίχοι καθόρισαν το μουσικό ύφος. Ήθελα, όσο ήταν δυνατό , η μουσική να στηρίζει την εκάστοτε ιστορία που υπάρχει σε κάθε τραγούδι και ψιλοαδιαφόρησα αν το αποτέλεσμα ταιριάζει η κατατάσσεται κάπου . Περισσότερο αντιμετώπισα τα ποιήματα σαν μικρά θεατρικά μονόπρακτα, με τις δικές του ανάγκες το καθένα, παρά σαν μια σειρά τραγουδιών που ανήκουν σε κάποιο συγκεκριμένο μουσικό είδος και θα μπουν στον ίδιο δίσκο.
Ηλίας Λάγιος - Γιώργος Κοροπούλης: ποια είναι τα μαγικά συστατικά της ποίησης τους, που σε εξώθησαν στη μελοποίηση τους;
Μου αρέσει ο τρόπος που προσεγγίζουν τις αδυναμίες μας και τους φόβους μας. Αλλού μπορούν να γίνουν κυνικοί και ισοπεδωτικοί και αλλού έντονα δραματικοί, όμως σε καμία περίπτωση δεν κάνουν κριτική εκ του ασφαλούς. Απογυμνώνουν την ανθρώπινη φύση και σκαλίζουν πλευρές μας που συνήθως κρατάμε καλά κρυμμένες, και όλα αυτά σε πρώτο πρόσωπο. Επίσης ο λόγος τους είναι άμεσος, χωρίς ακαδημαϊκά στοιχεία, και διαθέτουν χιούμορ.
Στο δίσκο, πέραν των τραγουδιστών, ερμηνεύεις κι εσύ ορισμένα τραγούδια. Αυτό έγινε γιατί σου αρέσει να τραγουδάς ή γιατί, πολύ απλά, ένας συνθέτης ερμηνεύει το ίδιο του το τραγούδι καλύτερα απ' τον οποιονδήποτε άλλο;
Η αλήθεια είναι ότι δυσκολεύομαι πολύ να τραγουδάω. Εδώ πήρα την απόφαση να το κάνω γιατί δε με ένοιαζε καθόλου αν τα συγκεκριμένα κομμάτια αποδοθούν καλλίφωνα. Έπρεπε πρώτα από όλα να βγει η αίσθηση του ποιήματος όπως την είχα φανταστεί. Και βέβαια μου ήταν ευκολότερο να το κάνω εγώ, παρά να προσπαθήσω να το φιλτράρω μέσα από κάποιον άλλο. Είναι σαφές, νομίζω, πως ο συνθέτης γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα πώς θέλει να βγει το κάθε τι που γράφει. Τις περισσότερες φορές τα τραγούδια που προκύπτουν έχουν τεχνικές δυσκολίες που μόνο ένας έμπειρος τραγουδιστής μπορεί να αντιμετωπίσει .Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που εκείνη η ακατέργαστη πρώτη εκτέλεση του συνθέτη είναι πιο γεμάτη συναισθηματικά. Εκτός βέβαια αν ο συνθέτης είναι και ικανότατος τραγουδιστής, άρα δεν μιλάμε για μένα.
Σε ρώτησα για το μουσικό ύφος σου παραπάνω, γιατί το cd διέπεται από μια φυσικότητα και έλλειψη κάθε συνταγής ή κόμπλεξ- αν θέλεις- αναφορικά με τη μελοποιημένη ποίηση. Συμφωνείς ότι η υπόθεση μελοποιημένη ποίηση στη χώρα μας κρύβει πολλές συνθετικές μανιέρες εν είδει παγίδας;
Σε ένα μεγάλο μέρος των περιπτώσεων συμφωνώ ότι συμβαίνει. Επειδή μεγαλώνοντας μαθαίνουμε κακώς να κατατάσσουμε την ποίηση στις αποστειρωμένες τέχνες που αφορούν λίγους, ένα μεγάλο μέρος των συνθετών που μελοποιούν ποίηση, της συμπεριφέρονται και αναλόγως μουσικά. Εγώ ήθελα αυτή η δουλειά να έχει κάτι από τη σκόνη του δρόμου, και, τουλάχιστον μουσικά, να είναι προσεγγίσιμη από όλους .
Το ομότιτλο τραγούδι άνετα θα χαρακτηριζόταν έως και ψυχεδελικό με την ενορχήστρωση και την ερμηνεία της Λεονάρδου. Σα να το είχες γράψει γι' αυτήν!
Νομίζω πως αυτό το τραγούδι ήταν και ο λόγος που απευθύνθηκα στη Σωτηρία για να συνεργαστούμε. Ήμουν πολύ σίγουρος ότι ήταν ο καταλληλότερος άνθρωπος για να ερμηνεύσει αυτό το κομμάτι. Πίστευα πώς είναι ικανή να πιάσει και τις λεπτότερες αποχρώσεις και του κειμένου και της μουσικής. Και δεν έπεσα έξω καθόλου. Το πήγε πολύ παρακάτω. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για τη Λεονάρδου που ότι τραγουδάει το κάνει δικό της.
Ανήκεις στους συνθέτες εκείνους που τους παίρνει ακόμη και δυο μήνες για να χτίσουν ένα τραγούδι απ' όλες τις απόψεις;
Ναι, μπορεί να συμβεί αυτό. Γενικώς θεωρώ τον εαυτό μου τελειομανή με την κακή έννοια του όρου. Μπορεί να κολλήσω με λεπτομέρειες και να κλώθω ένα πράγμα μέχρι να το εξαντλήσω. Στην πραγματικότητα όμως περνάω καλά με τη διαδικασία και γι αυτό το κάνω.
Πες μου τρεις- τέσσερις μουσικούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό που σε τιμάει ο χαρακτηρισμός συνάδελφος τους.
Θα μπορούσα να κάνω μια λίστα. Στην κορυφή της πάντως θα ήταν ο Bruno Coulais, o Jacque Loussier, o Μάνος Χατζιδάκις και o Nino Rota.
Εύχομαι κάθε επιτυχία στο δίσκο!
Σ' ευχαριστώ πολύ!

Τρίτη 1 Μαρτίου 2011

στο-στούντιο-με-τον-lolek

Τον τελευταίο καιρό ο Lolek βρίσκεται κλεισμένος στο Kiwi studio του υιού Φαληρέα, στον Κεραμικό, όπου ολοκληρώνει τον δεύτερο δίσκο του. Με τη συμβολή του ηχολήπτη του, τον οποίο αυθαίρετα αιχμαλώτισε ο φακός μου, δουλεύει την τελική μίξη των τραγουδιών του.
Ξεχάστε ότι ξέρατε για τον ρομαντικό τροβαδούρο και τις μπαλάντες του, που, όπως αποδείχθηκε, αγκάλιασε ο κόσμος απ' την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας τους. Τα καινούργια τραγούδια του Lolek είναι αισθήματος...punk, ένα πρωτόγνωρο κράμα οργής και μελαγχολίας, μια αναμέτρηση του ίδιου με τα πιο απωθημένα του ένστικτα και ένα παιχνίδι με τις αισθήσεις του ακροατή. Ξεχάστε ακόμη τον χαρακτηριστικό ήχο του ακορντεόν- αυτή τη φορά κυριαρχούν τα βαριά τύμπανα, το μπάσο, τα electronics και οι φαζαρισμένες ηλεκτρικές κιθάρες. Ιδιαίτερης σημασίας χρήζουν κατά τη γνώμη μου και οι ελληνικοί στίχοι του Lolek. Με παρέπεμψαν άλλοτε στην ποίηση του σουρεαλιστή Αργύρη Χιόνη και άλλοτε στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου. Δεν θ' ακούσετε ισχαιμικούς ύμνους στην αγάπη, ούτε πομπώδεις στιχουργικές συμπαραδηλώσεις. 
Δηλώνει απλά Δεν είμαι κανενός, εκφράζει Κανένα έλεος στους έρωτες, ασχολείται με το νερό που έχει μνήμη (Νερό=Θεός) και η φωνή του γίνεται ίδια μ' αυτή ενός επαναστάτη ή, μάλλον, ενός εξεγερμένου. Η κυκλοφορία του δεύτερου δίσκου του Lolek έχει δρομολογηθεί για τον ερχόμενο Μάιο!

Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011

ο-edgar-allan-poe-στο-τεύχος-151-της-οδού-πανός

Αφιερωμένο στον Αμερικανό συγγραφέα Edgar Allan Poe (1809 - 1849) είναι το υπ' αριθμόν 151 καινούργιο τεύχος της Οδού Πανός. Ο ποιητής Γιώργος Χρονάς εξηγεί στο δικό του κείμενο, μεταξύ άλλων, τους λόγους που τον εξώθησαν στην έκδοση του συγκεκριμένου αφιερώματος: στη φράση του Ντοστογιέφσκι για τον Poe ότι αν δεν υπήρχε έπρεπε να ανακαλυφθεί. Στη λατρεία που τού 'χε ο Baudelaire. Στο όνειρο του, επίσης, να εκδώσει ο ίδιος ένα περιοδικό. Και καταλήγει ο Χρονάς: Όμως ο Poe έπινε και ήταν επιρρεπής σε κάθε φαντασία καταστροφής. Μέχρι που έμεινε νεκρός στα κρύα πλακάκια, μια μέρα στη Βαλτιμόρη. Κι έκλεισε το φθαρτό βιβλίο της ζωής του. Για να ανοίξει το άλλο...Πάντως, ανοίγοντας ο αναγνώστης το εν λόγω τεύχος της Οδού Πανός θα συναντήσει πρώτο-πρώτο το χρονολόγιο του Edgar Allan Poe και λίγο παρακάτω το ποιητικό κείμενο του Κωνσταντίνου Μπούρα Ο μαύρος γάτος του Παρθενώνα συναντά τον μαύρο γάτο του Poe, την ανάλυση της καταραμένης ιδιοφυΐας του από τον Αλέξανδρο Στεργιόπουλο, το φανταστικό διήγημα του Χρήστου Χ. Θεοφιλάτου με τίτλο Το ασύγκριτα προτιμότερο βελούδινο σκότος, τον Λογοτεχνικό χαιρετισμό στον Edgar Allan Poe του Ανδρέα Χατζηνικολάου, καθώς και το δικό μου άρθρο Ο κατά Roger Corman κινηματογραφικός κύκλος Poe με τον Vincent Price. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο μεταφραστής, σκηνοθέτης και διδάκτωρ Γαλλικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Μίχαλος, ο οποίος εκτός των μεταφράσεων του σε ορισμένα εξαιρετικά ξένα κείμενα για τον Poe, παραθέτει και το σύνολο των έργων του συγγραφέα σε ελληνικές εκδόσεις. Το τεύχος συμπληρώνουν κείμενα των Βασίλη Κοντόπουλου, Φώτη Θαλασσινού, Ισαάκ Σούση, Αθανάσιου Βαβλίδα κ.α.

and-the-winner-is?

Είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που η τελετή απονομής των Όσκαρ προξενεί το ενδιαφέρον μου. Ταυτίζομαι, βλέπεις, με την άποψη ή, σωστότερα, με την προτροπή πού 'χε διατυπώσει ο βραβευμένος με Όσκαρ Μάνος Χατζιδάκις, να αποφεύγει ο κόσμος τις βραβευμένες στην εν λόγω τελετή ταινίες. Άδικο είχε; Θυμάμαι εκείνον τον ανεκδιήγητο Άγγλο ασθενή του Άντονι Μιγκέλα. Και Άγγλος, και ασθενής, σοβαρολογούμε τώρα; ήταν η αρχική μου σκέψη-αντίδραση στο άκουσμα ότι η ταινία αυτή είχε σαρώσει τα βραβεία της αμερικανικής Ακαδημίας. Να το πω αλλιώς, πως να έρθει μία Οσκαρική ταινία στα δικά μου μέτρα όταν νομίζω ότι πάει πακέτο με σμόκιν, παπιγιόν, βραδυνές τουαλέτες και κόκκινα χαλιά; Και να μέναμε μόνο στο ενδυματολογικό κομμάτι, καλά θά 'ταν. Θεωρώ τόσο πια απομυθοποιημένο τον αμερικανικό κινηματογράφο, τις ψηφιακές καινοτομίες του και τους σταρ, ώστε προτιμώ χίλιες φορές τους Ρουμάνους, τους Κινέζους, τους Ιρανούς, ακόμη κι αυτόν τον Βιετναμέζο που πήρε πέρσι τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες και που για να πεις το όνομα του σωστά, η γλώσσα σου γίνεται σταυροβελονιά. Λειτουργώ δηλαδή ως σύγχρονος Κνίτης σινεφίλ, παρ' όλο που ουδέποτε ανήκα στην ΚΝΕ, μαθήτευσα όμως κοντά στον Δήμο Θέο και τον Βασίλη Ραφαηλίδη, οπότε αυτοί οι σκηνοθέτες-διανοούμενοι από τη χώρα μου ήταν και είναι οι δικοί μου, οι προσωπικοί μου σταρ. Ίσως πάλι η θέση μου αυτή να οφείλεται και στο γεγονός ότι ανήκω στην ελληνική κινηματογραφική οικογένεια. Ξέρετε, αυτήν που τα μέλη της μέχρι πρότινος, εάν δεν ανέβαιναν στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κάθε Νοέμβριο, δεν είχαν καλύτερο απ' το να στηθούν μπροστά στην τηλεόραση για να παρακολουθήσουν τα κρατικά βραβεία ποιότητας. Και σαν τύχαινε να βραβευθεί κάποιος δικός τους ή ακόμη κι οι ίδιοι, ξεσήκωναν όλο το σόι και τους φίλους τους με τα τηλεφωνήματα τους μεσ' στη μαύρη νύχτα. Διότι, κακά τα ψέματα, μόνο τους Έλληνες κινηματογραφιστές και το συνάφι τους ενδιέφεραν οι τελετές του φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Θα ξεχάσω εγώ που όταν πήρα το βραβείο με το Ζωντανοί στο Κύτταρο η μάνα μου ξύπνησε τη θειά μου τη συχωρεμένη στον Βόλο να δει τον Αντωνάκη στην τηλεόραση και κόντεψε να τη στείλει απ' την τρομάρα της στη μία τα ξημερώματα; Τέλος πάντων, απόψε είναι μια διαφορετική νύχτα. Μια και δεν έχω NOVA, επικοινώνησα ήδη με την έγκριτη δημοσιογράφο επί των κινηματογραφικών, Χρυσούλα, η οποία επίσης δεν έχει NOVA, αλλά βρίσκεται στην οικία άλλου έγκριτου δημοσιογράφου επί των κινηματογραφικών και περιμένω να μου μεταφέρουν τα μαντάτα. Θα το πάρει ή δε θα το πάρει το Όσκαρ ο Λάνθιμος; Θα τους βγάλει τους κυνόδοντες του ο Τεό; Θα ονομάσει Φρονιμίτη το νέο του σήριαλ ο Παπακαλιάτης, όπως διάβασα κάπου και σερνόμουν απ' το γέλιο; Θα μας δοξάσει το παλικάρι μας, έτσι, για να ξεχάσουμε κι εμείς ρασοφόρους τηλε-σταρ τύπου Άνθιμος και από σήμερα να λέμε όλοι Λάνθιμος; Θα βγει κάνας Λιακόπουλος, πάρει-δεν πάρει ο Κυνόδοντας το Όσκαρ, να λέει σε χοντρό παραλήρημα ότι για όλα ευθύνονται τα πρωτόκολλα της Σιών; Σε λίγες ώρες θα ξέρουμε! Δεν θέλω πάντως να το μάθω απ' τα χείλη του Γιωργάκη σε απ' ευθείας σύνδεση με το Μέγαρο Μαξίμου με ένα ξερό Μπράβο, Γιώργο! Προτιμώ να το μάθω απ' τη Χρυσούλα! Ζήτω η Ελλάς, ζήτω το Έθνος!
κκκ
* παρεμπιπτόντως, αυθεντικό Όσκαρ έχω πιάσει κι εγώ στα χέρια μου και σας διαβεβαιώνω δεν ένιωσα κανένα δέος. Ήταν το χρυσό αγαλματάκι πού 'χε πετάξει στα σκουπίδια ο Χατζιδάκις και το διέσωσε κυριολεκτικά η αδερφή του. Περισσότερο δέος ένιωσα- εννοείται- όταν άγγιξα με τα δάχτυλα μου τα πλήκτρα του παλιού εκείνου πιάνου, στο οποίο ο συνθέτης είχε παίξει για πρώτη φορά την Ερημιά και το Καταραμένο φίδι!

Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2011

ζωντανοί-στο-κύτταρο-σκηνές-ροκ-απόψε-στο-δισκοπωλείο-musicworks-στην-πετρούπολη

Πάμε πάλι...Το ντοκιμαντέρ μου, Ζωντανοί στο Κύτταρο-Σκηνές Ροκ, επαναπροβάλλεται απόψε μέσα στο δισκοπωλείο MusicWorks στην Πετρούπολη, στις 20.00 το βράδυ. Ανέκαθεν πίστευα ότι ο φυσικός χώρος προβολής αυτής της ταινίας ήταν τα δισκάδικα, πέραν των κινηματογραφικών αιθουσών, γι' αυτό και αποδέχτηκα την τιμητική πρόταση του Θανάση Αρβανίτη, μουσικογράφου και ιδιοκτήτη του MusicWorks, για μία ακόμη προβολή και συζήτηση με το κοινό. Ενδέχεται μάλιστα στη συγκεκριμένη προβολή να παραστούν και ο Δημήτρης Πουλικάκος με τη Μαρίζα Κωχ και αυτοί- σίγουρα- θά 'χουν πολλά περισσότερα να μοιραστούν με τους σινεφίλ μουσικόφιλους! Η δ/νση του MusicWorks Records είναι Αγίας Λαύρας 74, Πετρούπολη, τηλ. 210 - 5055255 (ελεύθερη είσοδος). Πληροφορίες μπορείτε να αντλήσετε από το ιστολόγιο του δισκοπωλείου: http://musicworksrecords.blogspot.com/2011/02/efe-27-2-2011.html
Σας περιμένουμε, αν και τόσες φορές πια πού 'χει προβληθεί αυτή η ταινία, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι σίγουρα όλο και κάπου θα την έχουν πετύχει. Τέλος, επειδή μια αγωνία για την τύχη του Κυνόδοντα στα Όσκαρ, την έχω, όποιος είναι συνδρομητής της NOVA και μάθει πρώτος τα αποτελέσματα, ας αφήσει εδώ κάποιο σχόλιο. Καλή επιτυχία στον Γιώργο Λάνθιμο για τη μεγαλύτερη νίκη του ελληνικού κινηματογράφου!

Σάββατο 26 Φεβρουαρίου 2011

το-μικρό-μυστικό-της-ζωής-στο-βιβλίο-cd-της-γεωργίας-βεληβασάκη-και-του-κώστα-αθυρίδη

ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΕΛΗΒΑΣΑΚΗ – ΚΩΣΤΑΣ ΑΘΥΡΙΔΗΣ
ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ...(ΒΙΒΛΙΟ – CD)
POLYTROPON/ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ
Ένα χρόνο μετά το άλμπουμ Action St, το δίδυμο των Gaia (η ερμηνεύτρια – στιχουργός Γεωργία Βεληβασάκη και ο συνθέτης Κώστας Αθυρίδης) επανέρχεται με ένα παραμύθι για παιδιά και για μεγάλους, μια όμορφη έκδοση απ' όλες τις απόψεις. Έχοντας σημείο εκκίνησης το δημοτικό τραγούδι, αυστηρά σε στιχουργικό επίπεδο μόνο, με τον εξανθρωπισμό των στοιχείων της φύσης, η Βεληβασάκη έγραψε και αφηγήθηκε την ιστορία της ανθρώπινης αλαζονίας που συνεχίζει να ισοπεδώνει τη φυσική αρμονία, φτιάχνοντας τελικά ένα οικολογικό παραμύθι με φανερές φιλοσοφικές και υπαρξιακές αναζητήσεις. Κι εδώ έρχεται ο Αθυρίδης με τις μουσικές του να συμπληρώσει αυτό το μωσαϊκό του Φυσικού και ουδόλως Μεταφυσικού υπό την έννοια της μετάδοσης εύληπτων μηνυμάτων προς τα παιδιά, στα οποία απευθύνεται κυρίως η έκδοση. Ο ίδιος κράτησε τον ρόλο του Ανθρώπου, παντοδύναμου και εξουσιαστικού απέναντι στον Ήλιο (Αντώνης Καργόπουλος), τη Σελήνη (Γεωργία Βεληβασάκη), τα Νερά (Νατάσσα Χρηστίδου), τα Αστέρια και τα Αστραπόβροντα (Αφροδίτη Κοπιδάκη, Αρσένιος Γαβριηλίδης, Μικαέλα Παπαχρυσάνθου) και την Ευχή (η μικρούλα Αφροδίτη Μαυρίδου). Για να μας περιγράψει, μάλιστα, τους κόσμους όλων αυτών των χαρακτήρων, αναποδογύρισε κανονικά τη στερεότυπη άποψη περί του τι είναι παιδικό τραγούδι, χρησιμοποιώντας τη φόρμα της rock μπαλάντας, της soul, της funk, ακόμη και του musical. Πέραν δηλαδή από το σαφές οικολογικό μήνυμα και τις πολύχρωμες εικόνες της Βεληβασάκη, η εργασία του Αθυρίδη βοηθάει τα παιδιά να έρθουν σε επαφή με διαφορετικά ηχοχρώματα μουσικών ειδών που θα γνωρίσουν και θα αγαπήσουν μελλοντικά. Το cd κυκλοφορεί ένθετο σε ένα άρτια επιμελημένο βιβλίο που περιέχει ολόκληρο το παραμύθι της Βεληβασάκη, πληροφορίες για τις ηχογραφήσεις και τους μουσικούς που συμμετείχαν, καθώς και υπέροχα σχέδια της διακεκριμένης ζωγράφου και animator, Μαρίας Κοντογιώργου_MaRik.

* στον τεχνοχώρο Εύμαρος (Φωκίδως 26, Αμπελόκηποι) αύριο, Κυριακή 27 Φεβρουαρίου, στις 11.30 το πρωί θα πραγματοποιηθεί η τρίτη και τελευταία παράσταση του παραμυθιού Το μικρό μυστικό της ζωής... με παράλληλη προβολή και interaction με videowall.

Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2011

όσα-παίρνει-ο-άνεργος

και που να ζούσε εδώ ο fil...
kkk
* ο τίτλος του post είναι ατάκα του Νίκου Λεγάκη